Noasauridae - Historia wersji

Nazuul: /* Dowiedz się więcej */ Kategoria:Stała rezerwacja‎

2017-05-21T07:11:10Z

‎Dowiedz się więcej: Kategoria:Stała rezerwacja‎

Nazuul: aktualizacja - Wang i in., 2017 o Limusaurus - Spinostropheus noazaurydem?

2017-01-07T11:44:45Z

aktualizacja - Wang i in., 2017 o Limusaurus - Spinostropheus noazaurydem?

Nazuul: wiek Ligabueino, inne dr.

2016-07-13T20:46:23Z

wiek Ligabueino, inne dr.

Mateusz o 10:52, 30 cze 2016

2016-06-30T10:52:11Z

Mateusz: /* Noasaurinae */

2016-06-30T10:51:30Z

‎Noasaurinae

Nazuul: aktualizacja 2015-2016, Noasaurinae, Wymiary, inne

2016-06-29T20:25:19Z

aktualizacja 2015-2016, Noasaurinae, Wymiary, inne

Podgląd zmian

Nazuul: aktualizacja - Evans i in. 2014

2014-04-20T08:53:36Z

aktualizacja - Evans i in. 2014

Nazuul: wiek za abelizaurydem z Hendrickx i Mateus, 2014, uzupełnienia za książką Novasa 2009

2014-02-02T14:12:15Z

wiek za abelizaurydem z Hendrickx i Mateus, 2014, uzupełnienia za książką Novasa 2009

Nazuul: aktualizacja - Arcovenator

2013-12-15T21:54:42Z

aktualizacja - Arcovenator

Nazuul: /* Dowiedz się więcej */ format.

2013-11-19T21:13:58Z

‎Dowiedz się więcej: format.

← poprzednia wersja		Wersja z 07:11, 21 maj 2017
Linia 181:		Linia 181:
	[[Kategoria:Ceratosauria]]		[[Kategoria:Ceratosauria]]
	[[Kategoria:Grupy teropodów‎]]		[[Kategoria:Grupy teropodów‎]]
		+	[[Kategoria:Stała rezerwacja‎]]

@@ Linia 77: / Linia 77: @@
 ==Kiedy==
-~ 157-145 Ma -> 66 Ma
+~130-125 Ma -> 66 Ma
 najstarsze:
 : ??''[[Limusaurus]]'' 159,5-159 Ma
 : ?''[[Ligabueino]]'' 131-113 Ma
@@ Linia 91: / Linia 92: @@
-Zob. wyżej i [[Abelisauridae#Kiedy]]
+Zob. wyżej oraz [[Abelisauridae#Kiedy|Abelisauridae]] i ''[[Spinostropheus#Pozycja_systematyczna_i_wiek|Spinostropheus]]''.
 ==Gdzie==
-[[Gondwana]] (Ameryka Płd., Afryka, Indie, Madagaskar), ?Europa
+[[Gondwana]] (Ameryka Płd., Afryka, Indie, Madagaskar), ?Europa, ?Azja
 ==[[Kladogram]]y==
@@ Linia 155: / Linia 156: @@
 Tortosa, T., Buffetaut, E., Vialle, N., Dutour, Y., Turini, E. & Cheylan, G. (2014) "A new abelisaurid dinosaur from the Late Cretaceous of southern France: Palaeobiogeographical implications" Annales de Paléontologie, 100(1), 63-86. [[doi:10.1016/j.annpal.2013.10.003]]
 Xu, X., Clark, J.M., Mo J., Choiniere, J., Forster, C.A., Erickson, G.M., Hone, D.W.E., Sullivan, C., Eberth, D.A., Nesbitt, S., Zhao, Q., Hernandez, R., Jia, C., Han, F. & Guo, Y. (2009) "A Jurassic ceratosaur from China helps clarify avian digital homologies" Nature, 459, 940–944.

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
 | Autor:
 |-
-| [[Maciej Ziegler]]
+| [[Maciej Ziegler]], [[Tomasz Sokołowski]]
 |}
 </small>
@@ Linia 22: / Linia 21: @@
 [[Plik:Masiakasaurus-knopfleri-skull-stippled.jpg|thumb|300px|Rekonstrukcja czaszki ''[[Masiakasaurus]]''. Autor: Jaime Headden [http://qilong.wordpress.com/2012/10/31/incredulous-teeth-iv-the-strange-case-of-dr-masiaka-and-mr-vicious/].]]
 [[Plik:Velocisaurus.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja ''[[Velocisaurus]]''. Autor: FunkMonk (Michael B. H.) [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Velocisaurus.jpg].]]
@@ Linia 40: / Linia 37: @@
 * Zęby podobne, ale znacznie większe od znanych u ''Masiakasaurus'', odnaleziono w „środkowokredowych” (dolny [[cenoman]], 101-?96 Ma) osadach z Brazylii (Lindoso i in., [[2012]]).
-* Żuchwę z charakterystyczną dla ''Masiakasaurus'' zakrzywioną krawędzią znaleziono na Madagaskarze (Wilson, 2012/niepublikowane). Inne odkryte w Indiach kości czaszki i kończyny tylnej mają synapomorfie Noasauridae. W szczególności kości śródstopia są bardzo podobne do tych u ''Velocisaurus'', ''Noasaurus'' i ''Masiakasaurus''. Jednak materiał ten nie doczekał się jeszcze formalnego opisu. Powyższe rodzaje są opisane na podstawie bardzo fragmentarycznych szkieletów obejmujących jedynie pojedyncze kręgi. Niewykluczone, że wszystkie odkryte jak dotąd szczątki małych abelizauroidów z osadów indyjskiej formacji Lameta to jeden (Carrano i Sampson, 2008; Carrano i in., 2011) lub prawdopodobnie dwa gatunki (Wilson, 2012) noazaurydów. Prawdopodobne noazaurydy z Indii zostały nazwane, lecz większość to na pewno ''[[nomen dubium|nomina dubia]]'': ''[[Coeluroides]]'', ''[[Compsosuchus]]'', ''[[Jubbulpuria]]'', ''[[Laevisuchus]]'', ''[[Ornithomimoides]]'' i ''[[Ornithomimoides#O._ barasimlensis|Ornithomimoides? barasimlensis]]''.
+* Żuchwę z charakterystyczną dla ''Masiakasaurus'' zakrzywioną krawędzią znaleziono w Indiach (Wilson, 2012/niepublikowane). Inne odkryte w Indiach kości czaszki i kończyny tylnej mają synapomorfie Noasauridae. W szczególności kości śródstopia są bardzo podobne do tych u ''Velocisaurus'', ''Noasaurus'' i ''Masiakasaurus''. Jednak materiał ten nie doczekał się jeszcze formalnego opisu. Powyższe rodzaje są opisane na podstawie bardzo fragmentarycznych szkieletów obejmujących jedynie pojedyncze kręgi. Niewykluczone, że wszystkie odkryte jak dotąd szczątki małych abelizauroidów z osadów indyjskiej formacji Lameta to jeden (Carrano i Sampson, 2008; Carrano i in., 2011) lub prawdopodobnie dwa gatunki (Wilson, 2012) noazaurydów. Prawdopodobne noazaurydy z Indii zostały nazwane, lecz większość to na pewno ''[[nomen dubium|nomina dubia]]'': ''[[Coeluroides]]'', ''[[Compsosuchus]]'', ''[[Jubbulpuria]]'', ''[[Laevisuchus]]'', ''[[Ornithomimoides]]'' i ''[[Ornithomimoides#O._ barasimlensis|Ornithomimoides? barasimlensis]]''.
 ===Inne noazaurydy===
@@ Linia 51: / Linia 48: @@
 * Z kontynentalnej Afryki pochodzi także izolowana kość udowa (Evans i in., 2014) oraz nieopisany noazauryd (Sereno, 2010). Są one stosunkowo wczesne: odpowiednio [[cenoman]] (101-94 [[Ma]]) i [[apt]]-[[alb]] (125-101 Ma).
-* ''[[Ligabueino]]'' z Argentyny. Niestety szczątki są bardzo fragmentaryczne i słabo zachowane. Umożliwiły jednak zauważenie cech [[Abelisauroidea|abelizauroidów]] jak i noazaurydów (bulwiasty dalszy grzbiet kłykcia strzałkowego kości udowej podobny do tego u ''Masiakasaurus'' oraz wydłużone centralne kręgi grzbietowe). Może być najstarszym znanym noazaurydem.
+* ''[[Ligabueino]]'' z wczesnej kredy Argentyny. Niestety szczątki są bardzo fragmentaryczne i słabo zachowane. Umożliwiły jednak zauważenie cech [[Abelisauroidea|abelizauroidów]] jak i noazaurydów (bulwiasty dalszy grzbiet kłykcia strzałkowego kości udowej podobny do tego u ''Masiakasaurus'' oraz wydłużone centralne kręgi grzbietowe). Może być najstarszym znanym noazaurydem (późny [[hoteryw]]-wczesny [[barrem]] [Filippi i in., 2016, bez wskazywania źródła]; [[barrem]]-wczesny [[apt]] [Carrano i Sampson, 2008; Novas i in., 2013]; [[apt]] [Tortosa i in., 2014, bez wskazywania źródła], tj. ok. 131-113 Ma).
 * Jeszcze wcześniejszy jest ([[berrias]]-[[walanżyn]] - 145-133 Ma) również argentyński (formacja Bajada Colorada) nieopisany obrotnik i zęby, pochodzące być może od dwumetrowego noazauryda (Canale i in., 2014).
@@ Linia 76: / Linia 73: @@
 ''[[Dahalokely]]'' (noazauryd lub [[abelizauryd]]) znany jest z okazu bliskiego osiągnięciu maksymalnych rozmiarów, oszacowanego według proporcji abelizaurydów na ok. 3,5 m i na ok. 5 m wg proporcji ''Masiakasaurus'', choć budowa kręgów sugeruje raczej krótszą długość ciała (Farke i Sertich, 2013).
 Sprzeczne są dane na temat wielkości abelizauryda (Novas i in., 2004) lub prawdopodobnie noazauryda (Carrano i in., 2011; Wilson, 2012/niepublikowane) ''[[Compsosuchus]]'' (zob. [[Abelisauridae#Wymiary]]) lecz wydaje się prawdopodobne, że był około dwukrotnie większy niż ''[[Masiakasaurus]]'', a prawdopodobnie także ''[[Coeluroides]]'', który był wielkości ''[[Indosaurus]]'' lub ''[[Indosuchus]]'' (Carrano i Sampson, 2008) lub podobnej jak ''Compsosuchus'' (Wilson, 2012/niepublikowane). ''[[Ornithomimoides]]'' to zbliżonych rozmiarów noazauryd (Wilson, 2012/niepublikowane) lub abelizauryd, lecz okaz jest niedorosły (Carrano i Sampson, 2008)
@@ Linia 86: / Linia 82: @@
 najstarsze:
 : ??''[[Limusaurus]]'' 159,5-159 Ma
-: ?''[[Ligabueino]]'' 130-?120 Ma
+: ?''[[Ligabueino]]'' 131-113 Ma
 : ??''[[Genusaurus]]'' 109-106 Ma
 : ??''[[Dahalokely]]'' 94-90 Ma
@@ Linia 143: / Linia 139: @@
 Novas, F. E., Agnolín, F. L. & Bandyopadhyay, S. (2004) ''Cretaceous theropods from India: a review of specimens described by Huene and Matley (1933)'' Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales, nuevo serie, 6(1), 67-103.
 Ősi, A. & Buffetaut, E. (2011) "Additional non-avian theropod and bird remains from the early Late Cretaceous (Santonian) of Hungary and a review of the European abelisauroid record" Annales de Paléontologie, 97(1-2), 35-49. [[doi:10.1016/j.annpal.2011.07.001]]
@@ Linia 174: / Linia 172: @@
 * w tym [[#Noasaurinae|noazaurynach]]:
-: ?'''''[[Masiakasaurus]]''''', '''''[[Noasaurus]]''''', '''''[[Velocisaurus]]'''''
+: ?'''''[[Masiakasaurus]]''''', '''''[[Noasaurus]]''''', ?'''''[[Velocisaurus]]'''''
 Zob. też artykuły o '''[[Ceratosauria]]''' i '''[[Abelisauridae]]'''

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
 |-
 | [[Maciej Ziegler]]
- [[Tomasz Sokołowski]]
+[[Tomasz Sokołowski]]
 |}
 </small>

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 * Zęby podobne, ale znacznie większe od znanych u ''Masiakasaurus'', odnaleziono w „środkowokredowych” (dolny [[cenoman]], 101-?96 Ma) osadach z Brazylii (Lindoso i in., [[2012]]).
-* Żuchwę z charakterystyczną dla ''Masiakasaurus'' zakrzywioną krawędzią znaleziono na Madagaskarze (Wilson, 2012/niepublikowane). Inne odkryte w Indiach kości czaszki i kończyny tylnej mają synapomorfie Noasauridae. W szczególności kości śródstopia są bardzo podobne do tych u ''Velocisaurus'', ''Noasaurus'' i ''Masiakasaurus''. Jednak materiał ten nie doczekał się jeszcze formalnego opisu. Powyższe rodzaje są opisane na podstawie bardzo fragmentarycznych szkieletów obejmujących jedynie pojedyncze kręgi. Niewykluczone, że wszystkie odkryte jak dotąd szczątki małych abelizauroidów z osadów indyjskiej formacji Lameta to jeden (Carrano i Sampson, 2008; Carrano i in., 2011) lub prawdopodobnie dwa gatunki (Wilson, 2012) noazaurydów. Prawdopodobne noazaurydy z Indii zostały nazwane, lecz większość to na pewno ''[[nomen dubiom|nomina dubia]]'': ''[[Coeluroides]]'', ''[[Compsosuchus]]'', ''[[Jubbulpuria]]'', ''[[Laevisuchus]]'', ''[[Ornithomimoides]]'' i ''[[Ornithomimoides#O._ barasimlensis|Ornithomimoides? barasimlensis]]''.
+* Żuchwę z charakterystyczną dla ''Masiakasaurus'' zakrzywioną krawędzią znaleziono na Madagaskarze (Wilson, 2012/niepublikowane). Inne odkryte w Indiach kości czaszki i kończyny tylnej mają synapomorfie Noasauridae. W szczególności kości śródstopia są bardzo podobne do tych u ''Velocisaurus'', ''Noasaurus'' i ''Masiakasaurus''. Jednak materiał ten nie doczekał się jeszcze formalnego opisu. Powyższe rodzaje są opisane na podstawie bardzo fragmentarycznych szkieletów obejmujących jedynie pojedyncze kręgi. Niewykluczone, że wszystkie odkryte jak dotąd szczątki małych abelizauroidów z osadów indyjskiej formacji Lameta to jeden (Carrano i Sampson, 2008; Carrano i in., 2011) lub prawdopodobnie dwa gatunki (Wilson, 2012) noazaurydów. Prawdopodobne noazaurydy z Indii zostały nazwane, lecz większość to na pewno ''[[nomen dubium|nomina dubia]]'': ''[[Coeluroides]]'', ''[[Compsosuchus]]'', ''[[Jubbulpuria]]'', ''[[Laevisuchus]]'', ''[[Ornithomimoides]]'' i ''[[Ornithomimoides#O._ barasimlensis|Ornithomimoides? barasimlensis]]''.
 ===Inne noazaurydy===

@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 [[Plik:Masiakasaurus_Edyta_Felcyn.PNG|thumb|300px|Rekonstrukcja ''[[Masiakasaurus]]''. Autorka: [[Edyta Felcyn]].]]
-Noazaurydy to grupa małych i wciąż bardzo tajemniczych [[Ceratosauria|ceratozaurów]]. Ich materiał kopalny jest dość ubogi, lecz już dziś wiadomo, że była to zróżnicowana grupa: niezwykłe przystosowania zdradzają ''[[Masiakasaurus]]'' i nieopisany noazauryd z Afryki (Sereno, 2010), który prawdopodobnie kopał w poszukiwaniu ofiar. Dziwaczny, bezzębny ''[[Limusaurus]]'' i ogromny ''[[Deltadromeus]]'' być może też należą do tego [[klad]]u. Najlepiej poznanym przedstawicielem grupy jest ''Masiakasaurus'', na którym głównie opiera się wiedza o noazaurydach. Nie ma pewności, czy omówione tu teropody rzeczywiście tworzą [[klad]] (choć nowsze, obszerniejsze analizy na to wskazują) i jak wygląda ich drzewo filogenetyczne (zob. [[Ceratosauria#Kladogramy]]).
+[[Plik:Velocisaurus.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja ''[[Velocisaurus]]''. Autor: FunkMonk (Michael B. H.) [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Velocisaurus.jpg].]]
 ===Historia badań===
@@ Linia 29: / Linia 31: @@
 ===Przegląd noazaurydów===
 ''[[Masiakasaurus]]'' żył pod koniec mezozoiku na terenach obecnego Madagaskaru. Obecnie to najbardziej kompletny szkielet spośród wszystkich noazaurydów - opisano ok. 65% kośćca. Najciekawsza jest budowa jego czaszki. Jest tak ukształtowana, że przednie zęby skierowane są ku przodowi. Niewykluczone, że również inne noazaurydy miały tego typu szczęki. Ciekawie jest też zbudowana szyja ''Masiakasaurus'': w przeciwieństwie do prawie wszystkich teropodów, praktycznie nie ma zmian w proporcjach trzonów kręgów w okolicy obręczy barkowej. Powodowało to, że [[kręgosłup]], poczynając od głowy, wyginał się w dół, następnie od okolicy środka szyi do przodu tułowia prostował się.
-Z Madagaskaru pochodzi także wczesny (94-89 Ma), bazalny i dość duży ''[[Dahalokely]]''. Zęby podobne, ale znacznie większe od znanych u ''Masiakasaurus'', odnaleziono w środkowokredowych (dolny [[cenoman]], 100-96 Ma) osadach z Brazylii (Lindoso i in., [[2012]]).
+Z kontynentalnej Afryki pochodzi kość udowa (Evans i in., 2014) oraz nieopisany noazauryd (Sereno, 2010). Są one stosunkowo wczesne: odpowiednio [[cenoman]] (101-94 [[Ma]]) i [[apt]]-[[alb]] (125-100 Ma).
-Innym południowoamerykańskim noazaurydem jest argentyński ''[[Velocisaurus]]''. Choć jedyny odkryty szkielet jest bardzo fragmentaryczny, to ma wystarczająco wiele [[Synapomorfia|synapomorfii]], by umożliwić w miarę dokładną klasyfikację. Szczególnie ważna jest znacznie zredukowana II kość śródstopia, podobna do tych u ''[[Noasaurus]]'' i ''Masiakasaurus'' oraz zmniejszona IV kość śródstopia (lecz nie tak bardzo jak II), co także przemawia za przynależnością do Noasauridae (podobnie zbudowaną stopę miał też ''Limusaurus'').
+Niewątpliwym noazaurydem jest argentyński ''[[Velocisaurus]]''. Choć jedyny odkryty szkielet jest bardzo fragmentaryczny, to ma wystarczająco wiele [[Synapomorfia|synapomorfii]], by umożliwić w miarę dokładną klasyfikację. Szczególnie ważna jest znacznie zredukowana II kość śródstopia, podobna do tych u ''[[Noasaurus]]'' i ''Masiakasaurus'' oraz zmniejszona IV kość śródstopia (lecz nie tak bardzo jak II), co także przemawia za przynależnością do Noasauridae (podobnie zbudowaną stopę miał też ''Limusaurus'').
 W Argentynie odkryto również szczątki ''[[Ligabueino]]''. Niestety są one bardzo fragmentaryczne i słabo zachowane. Umożliwiły jednak zauważenie cech [[Abelisauroidea|abelizauroidów]] jak i noazaurydów (bulwiasty dalszy grzbiet kłykcia strzałkowego kości udowej podobny do tego u ''Masiakasaurus'' oraz wydłużone centralne kręgi grzbietowe). Gad ten jest obecnie uważany za abelizauroida o niepewnej pozycji systematycznej, choć prawdopodobnie jest najstarszym jak dotąd znanym noazaurydem.
@@ Linia 48: / Linia 54: @@
-Noasauridae to jedyny obszerny [[klad]] wśród [[Ceratosauria|ceratozaurów]], u którego nastąpiła daleko posunięta miniaturyzacja. [[Holotyp]] ''[[Ligabueino]]'' miał zrośnięte łuk kręgowy i trzon tylnego kręgu ogonowego, co może sugerować, że jest dorosłym osobnikiem (Novas, 2009, s. 266-267). Dużym noazaurydem mógł być ''[[Austrocheirus]]'', osiągający prawdopodobnie podobne rozmiary, co ''[[Ekrixinatosaurus]]'' i ''[[Sinraptor#S._dongi|Sinraptor dongi]]'' (Ezcurra i in., 2010). Jeśli ''[[Deltadromeus]]'' należy do tej grupy, to znacznie zwiększa rozpiętość rozmiarów noazaurydów.
+Noasauridae to jedyny obszerny [[klad]] wśród [[Ceratosauria|ceratozaurów]], u którego nastąpiła daleko posunięta miniaturyzacja. [[Holotyp]] ''[[Ligabueino]]'' miał zrośnięte łuk kręgowy i trzon tylnego kręgu ogonowego, co może sugerować, że jest dorosłym osobnikiem (Novas, 2009, s. 266-267). Dużym noazaurydem mógł być ''[[Austrocheirus]]'', osiągający prawdopodobnie podobne rozmiary, co ''[[Ekrixinatosaurus]]'' i ''[[Sinraptor#S._dongi|Sinraptor dongi]]'' (Ezcurra i in., 2010). Jeśli wielki ''[[Deltadromeus]]'' należy do tej grupy, to znacznie zwiększa rozpiętość rozmiarów noazaurydów. Z tych samych osadów, co ''Deltadromeus'', pochodzi długa na 20 cm (porównywalna z ''[[Masiakasaurus]]'') kość udowa noazauryda. Prawdopodobnie jest to bardzo młody osobnik, liczący w chwili śmierci nie więcej niż rok, choć powierzchnia kości jest gładka, jak u starszych okazów (Evans i in., 2014).
@@ Linia 93: / Linia 99: @@
 Cau, A., Dalla Vecchia, F.M. & Fabbri, M. (2012) "Evidence of a new carcharodontosaurid from the Upper Cretaceous of Morocco" Acta Palaeontologica Polonica, 57(3), 661-665. [[doi:10.4202/app.2011.0043]]
 Ezcurra M.D., Agnolin F.L. & Novas F.E. (2010) "An abelisauroid dinosaur with a non-atrophied manus from the Late Cretaceous Pari Aike Formation of southern Patagonia" Zootaxa, 2450, 1-25.

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 ===Historia badań===
-''[[Noasaurus]]'' to typowy [[takson]] Noasauridae i przez długi czas od opisania był bardzo tajemniczym teropodem. Wielu naukowców (Novas, 1991, 1992; Bonaparte, 1996; Coria i Salgado, 2000) próbowało powiązać noazaura z [[Abelisauridae|abelizaurydami]], przytaczając takie [[Synapomorfia|synapomorfie]] jak np. brak dodatkowego otworu w kości szczękowej. Równocześnie gad ten miał wystarczająco dużo odmiennych cech, by umieścić go we własnej rodzinie. Niemniej jednak przez prawie 20 lat był jej jedynym pewnym członkiem. Dopiero odkrycie kości ''[[Masiakasaurus]]'' o wiele bardziej rozjaśniło morfologię noazaurydów. Wiele wcześniejszych hipotez o ''Noasaurus'' zostało potwierdzonych, m.in. ta, że gad ten był stosunkowo blisko spokrewniony z abelizaurydami. W dodatku bardziej kompletny szkielet masiakazaura pozwolił na stwierdzenie, że sierpowaty pazur umieszczony początkowo na stopie (Bonaparte i Powell, 1980), tak naprawdę pochodził z kończyny przedniej (Carrano i in., 2002; Agnolin i Chiarelli, 2010).
+''[[Noasaurus]]'' to typowy [[takson]] Noasauridae i przez długi czas od opisania był bardzo tajemniczym teropodem. Wielu naukowców (Novas, 1991, 1992; Bonaparte, 1996; Coria i Salgado, 2000) próbowało powiązać noazaura z [[Abelisauridae|abelizaurydami]], przytaczając takie [[Synapomorfia|synapomorfie]] jak np. brak dodatkowego otworu w kości szczękowej. Równocześnie gad ten miał wystarczająco dużo odmiennych cech, by umieścić go we własnej rodzinie. Niemniej jednak przez prawie 20 lat był jej jedynym pewnym członkiem. Dopiero odkrycie kości ''[[Masiakasaurus]]'' o wiele bardziej rozjaśniło morfologię noazaurydów. Wiele wcześniejszych hipotez o ''Noasaurus'' zostało potwierdzonych, m.in. ta, że gad ten był stosunkowo blisko spokrewniony z abelizaurydami. W dodatku bardziej kompletny szkielet masiakazaura pozwolił na stwierdzenie, że sierpowaty pazur umieszczony początkowo na stopie (Bonaparte i Powell, 1980), tak naprawdę pochodził z kończyny przedniej (Carrano i in., 2002; Agnolin i Chiarelli, 2010). Novas wskazuje jednak, że pierwotna identyfikacja była prawidłowa (2009, s. 270).
 ===Przegląd noazaurydów===
@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 ==Wymiary==
->0,65-0,7 m (?''[[Ligabueino]]''), ?1-1,5 m (''[[Velocisaurus]]''), ?2,2 m (?''[[Masiakasaurus]]'', ''[[Noasaurus]]'') <<< >3,5 m (''[[Dahalokely]]''), >3-4 m (??''[[Genusaurus]]''), ~4,4 m (''[[Compsosuchus]]''), 7-8 m (''[[Austrocheirus]]'') ~14,8 m (?''[[Deltadromeus]]'')
+,65-0,7 m (?''[[Ligabueino]]''), ?1-1,5 m (''[[Velocisaurus]]''), 1,5-2,2 m (''[[Noasaurus]]''), ?2,2 m (?''[[Masiakasaurus]]'') <<< >3,5 m (''[[Dahalokely]]''), >3-4 m (??''[[Genusaurus]]''), ~4,4 m (''[[Compsosuchus]]''), 7-8 m (''[[Austrocheirus]]'') ~14,8 m (?''[[Deltadromeus]]'')
-Noasauridae to jedyny obszerny [[klad]] wśród [[Ceratosauria|ceratozaurów]], u którego nastąpiła daleko posunięta miniaturyzacja. Dużym noazaurydem mógł być ''[[Austrocheirus]]'', osiągający prawdopodobnie podobne rozmiary, co ''[[Ekrixinatosaurus]]'' i ''[[Sinraptor#S._dongi|Sinraptor dongi]]'' (Ezcurra i in., 2010). Jeśli ''[[Deltadromeus]]'' należy do tej grupy, to znacznie zwiększa rozpiętość rozmiarów noazaurydów.
+Noasauridae to jedyny obszerny [[klad]] wśród [[Ceratosauria|ceratozaurów]], u którego nastąpiła daleko posunięta miniaturyzacja. [[Holotyp]] ''[[Ligabueino]]'' miał zrośnięte łuk kręgowy i trzon tylnego kręgu ogonowego, co może sugerować, że jest dorosłym osobnikiem (Novas, 2009, s. 266-267). Dużym noazaurydem mógł być ''[[Austrocheirus]]'', osiągający prawdopodobnie podobne rozmiary, co ''[[Ekrixinatosaurus]]'' i ''[[Sinraptor#S._dongi|Sinraptor dongi]]'' (Ezcurra i in., 2010). Jeśli ''[[Deltadromeus]]'' należy do tej grupy, to znacznie zwiększa rozpiętość rozmiarów noazaurydów.
 ==Kiedy==
-~ 112 Ma -> 65 Ma
+~ 157-145 Ma -> 66 Ma
@@ Linia 98: / Linia 97: @@
 Farke, A.A. & Sertich, J.J.W. (2013) "An Abelisauroid Theropod Dinosaur from the Turonian of Madagascar" PLoS ONE, 8(4), e62047. [[doi:10.1371/journal.pone.0062047]]
 Juárez-Valieri, R.D., Porfiri, J.D. & Calvo, J.O. (2011) "New Information on Ekrixinatosaurus novasi Calvo et al 2004, a giant and massively-constructed Abelisauroid from the “Middle Cretaceous” of Patagonia" Calvo, J.O., Porfiri, J.D., González Riga & Dos Santos [ed.] "Paleontologia y dinosaurios desde América Latina" Editorial de la Universidad Nacional de Cuyo, 161-169.
 Lindoso, R.M., Santos, R.A.B., Madeiros, M.A., Carvalho, I.S. & Marinho, T.S. (2012) "Masiakasaurus-like theropod teeth from the Alcântara Formation, São Luís Basin (Cenomanian), northeastern Brazil" Cretaceous Research, 36, 119-124. [[doi:10.1016/j.cretres.2012.03.002]]
 Ősi, A. & Buffetaut, E. (2011) "Additional non-avian theropod and bird remains from the early Late Cretaceous (Santonian) of Hungary and a review of the European abelisauroid record" Annales de Paléontologie, 97(1-2), 35-49. [[doi:10.1016/j.annpal.2011.07.001]]
@@ Linia 109: / Linia 112: @@
 Rauhut, O.W.M. (2011) "Theropod Dinosaurs from the Late Jurassic of Tendaguru (Tanzania)" Special Papers in Palaeontology, 86, 195-239. [[doi:10.1111/j.1475-4983.2011.01084.x]]
-Sánchez-Hernández, B. & Benton, M.J. (2013) "Filling the ceratosaur gap: A new ceratosaurian theropod from the Early Cretaceous of Spain" Acta Palaeontologica Polonica, [[doi:10.4202/app.2011.0144]]
+Sánchez-Hernández, B. & Benton, M.J. (2014) "Filling the ceratosaur gap: A new ceratosaurian theropod from the Early Cretaceous of Spain" Acta Palaeontologica Polonica, [[doi:10.4202/app.2011.0144]]
 Smith, J.B., Lamanna, M.C., Askar, A.S., Bergig, K.A., Tshakreen, S.O., Abugares, M.M. & Rasmussen, D.T. (2010) "A Large Abelisauroid Theropod Dinosaur from the Early Cretaceous of Libya" Journal of Paleontology 84(5), 927-934.
-Tortosa, T., Buffetaut, E., Vialle, N., Dutour, Y., Turini, E. & Cheylan, G. (2013) "A new abelisaurid dinosaur from the Late Cretaceous of southern France: Palaeobiogeographical implications" Annales de Paléontologie [[doi:10.1016/j.annpal.2013.10.003]]
+Tortosa, T., Buffetaut, E., Vialle, N., Dutour, Y., Turini, E. & Cheylan, G. (2014) "A new abelisaurid dinosaur from the Late Cretaceous of southern France: Palaeobiogeographical implications" Annales de Paléontologie [[doi:10.1016/j.annpal.2013.10.003]]
 Xu, X., Clark, J.M., Mo J., Choiniere, J., Forster, C.A., Erickson, G.M., Hone, D.W.E., Sullivan, C., Eberth, D.A., Nesbitt, S., Zhao, Q., Hernandez, R., Jia, C., Han, F. & Guo, Y. (2009) "A Jurassic ceratosaur from China helps clarify avian digital homologies" Nature, 459, 940–944.

@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 [[Plik:Masiakasaurus_Edyta_Felcyn.PNG|thumb|300px|Rekonstrukcja ''[[Masiakasaurus]]''. Autorka: [[Edyta Felcyn]].]]
-Noazaurydy to grupa małych i wciąż bardzo tajemniczych [[Ceratosauria|ceratozaurów]]. Ich materiał kopalny jest dość ubogi, lecz już dziś wiadomo, że była to zróżnicowana grupa: niezwykłe przystosowania zdradzają ''[[Masiakasaurus]]'' i nieopisany noazauryd z Afryki (Sereno, 2010), który prawdopodobnie kopał w poszukiwaniu ofiar. Dziwaczny, bezzębny ''[[Limusaurus]]'' i ogromny ''[[Deltadromeus]]'' być może też należą do tego [[klad]]u. Najlepiej poznanym przedstawicielem grupy jest ''Masiakasaurus'', na którym głównie opiera się wiedza o noazaurydach. Nie ma pewności, czy omówione tu teropody rzeczywiście tworzą [[klad]] i jak wygląda ich drzewo filogenetyczne (zob. [[Ceratosauria#Kladogramy]]).
+Noazaurydy to grupa małych i wciąż bardzo tajemniczych [[Ceratosauria|ceratozaurów]]. Ich materiał kopalny jest dość ubogi, lecz już dziś wiadomo, że była to zróżnicowana grupa: niezwykłe przystosowania zdradzają ''[[Masiakasaurus]]'' i nieopisany noazauryd z Afryki (Sereno, 2010), który prawdopodobnie kopał w poszukiwaniu ofiar. Dziwaczny, bezzębny ''[[Limusaurus]]'' i ogromny ''[[Deltadromeus]]'' być może też należą do tego [[klad]]u. Najlepiej poznanym przedstawicielem grupy jest ''Masiakasaurus'', na którym głównie opiera się wiedza o noazaurydach. Nie ma pewności, czy omówione tu teropody rzeczywiście tworzą [[klad]] (choć nowsze, obszerniejsze analizy na to wskazują) i jak wygląda ich drzewo filogenetyczne (zob. [[Ceratosauria#Kladogramy]]).
 ===Historia badań===
@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 Z Madagaskaru pochodzi także wczesny (94-89 Ma), bazalny i dość duży ''[[Dahalokely]]''. Zęby podobne, ale znacznie większe od znanych u ''Masiakasaurus'', odnaleziono w środkowokredowych (dolny [[cenoman]], 100-96 Ma) osadach z Brazylii (Lindoso i in., [[2012]]).
-Innym południowoamerykańskim noazaurydem jest argentyński ''[[Velocisaurus]]''. Choć jedyny odkryty szkielet jest bardzo fragmentaryczny, to posiada wystarczająco wiele [[Synapomorfia|synapomorfii]], by umożliwić w miarę dokładną klasyfikację. Szczególnie ważna jest znacznie zredukowana II kość śródstopia, podobna do tych u ''[[Noasaurus]]'' i ''Masiakasaurus'' oraz zmniejszona IV kość śródstopia (lecz nie tak bardzo jak II), co także przemawia za przynależnością do Noasauridae (podobnie zbudowaną stopę miał też ''Limusaurus'').
+Innym południowoamerykańskim noazaurydem jest argentyński ''[[Velocisaurus]]''. Choć jedyny odkryty szkielet jest bardzo fragmentaryczny, to ma wystarczająco wiele [[Synapomorfia|synapomorfii]], by umożliwić w miarę dokładną klasyfikację. Szczególnie ważna jest znacznie zredukowana II kość śródstopia, podobna do tych u ''[[Noasaurus]]'' i ''Masiakasaurus'' oraz zmniejszona IV kość śródstopia (lecz nie tak bardzo jak II), co także przemawia za przynależnością do Noasauridae (podobnie zbudowaną stopę miał też ''Limusaurus'').
 W Argentynie odkryto również szczątki ''[[Ligabueino]]''. Niestety są one bardzo fragmentaryczne i słabo zachowane. Umożliwiły jednak zauważenie cech [[Abelisauroidea|abelizauroidów]] jak i noazaurydów (bulwiasty dalszy grzbiet kłykcia strzałkowego kości udowej podobny do tego u ''Masiakasaurus'' oraz wydłużone centralne kręgi grzbietowe). Gad ten jest obecnie uważany za abelizauroida o niepewnej pozycji systematycznej, choć prawdopodobnie jest najstarszym jak dotąd znanym noazaurydem.
@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ===Szczegóły budowy===
 Wśród [[Synapomorfia|charakterystycznych cech]] noazaurydów wymienia się: krótki i prostokątny wyrostek podniebienny kości szczękowej i mniej niż 13 zębów wyrastających z tej kości, zakryte płytki przyzębowe (jak u [[Spinosauridae|spinozaurydów]] i ''[[Dilophosaurus]]''), wyrostki kolczyste wyrastające z przedniej połowy trzonu kręgów szyjnych (''Limusaurus'' miał je nieco dalej), postzygapofyzy środkowych kręgów szyjnych położone tylnie do nasady łuku kręgowego i nadwieszone nad trzonem tylnie, wydłużone kręgi grzbietowe, zredukowana szerokość trzonu II kości śródstopia w porównaniu do kości III i IV i proksymalna powierzchnia stawowa II kości śródstopia węższa niż 2/3 szerokości kości III i IV.
 ==Wymiary==
->0,65-0,7 m (?''[[Ligabueino]]''), ?1-1,5 m (''[[Velocisaurus]]''), ?2,2 m (?''[[Masiakasaurus]]'', ''[[Noasaurus]]'') <<< >3,5 m (''[[Dahalokely]]''), 3-4 m (??''[[Genusaurus]]''), ~4,4 m (''[[Compsosuchus]]''), ~14,8 m (?''[[Deltadromeus]]'')
+>0,65-0,7 m (?''[[Ligabueino]]''), ?1-1,5 m (''[[Velocisaurus]]''), ?2,2 m (?''[[Masiakasaurus]]'', ''[[Noasaurus]]'') <<< >3,5 m (''[[Dahalokely]]''), >3-4 m (??''[[Genusaurus]]''), ~4,4 m (''[[Compsosuchus]]''), 7-8 m (''[[Austrocheirus]]'') ~14,8 m (?''[[Deltadromeus]]'')
-Noasauridae to jedyny obszerny [[klad]] wśród [[Ceratosauria|ceratozaurów]], u którego nastąpiła daleko posunięta miniaturyzacja. Jeśli ''[[Deltadromeus]]'' należy do tej grupy, to znacznie zwiększa rozpiętość rozmiarów noazaurydów.
+Noasauridae to jedyny obszerny [[klad]] wśród [[Ceratosauria|ceratozaurów]], u którego nastąpiła daleko posunięta miniaturyzacja. Dużym noazaurydem mógł być ''[[Austrocheirus]]'', osiągający prawdopodobnie podobne rozmiary, co ''[[Ekrixinatosaurus]]'' i ''[[Sinraptor#S._dongi|Sinraptor dongi]]'' (Ezcurra i in., 2010). Jeśli ''[[Deltadromeus]]'' należy do tej grupy, to znacznie zwiększa rozpiętość rozmiarów noazaurydów.
@@ Linia 111: / Linia 112: @@
 Smith, J.B., Lamanna, M.C., Askar, A.S., Bergig, K.A., Tshakreen, S.O., Abugares, M.M. & Rasmussen, D.T. (2010) "A Large Abelisauroid Theropod Dinosaur from the Early Cretaceous of Libya" Journal of Paleontology 84(5), 927-934.
 Xu, X., Clark, J.M., Mo J., Choiniere, J., Forster, C.A., Erickson, G.M., Hone, D.W.E., Sullivan, C., Eberth, D.A., Nesbitt, S., Zhao, Q., Hernandez, R., Jia, C., Han, F. & Guo, Y. (2009) "A Jurassic ceratosaur from China helps clarify avian digital homologies" Nature, 459, 940–944.
@@ Linia 121: / Linia 124: @@
 * o noazaurydach:
-: '''''[[Dahalokely]]''''', ?''[[Jubbulpuria]]'', ?''[[Laevisuchus]]'', ?'''''[[Ligabueino]]''''', ?'''''[[Masiakasaurus]]''''', '''''[[Noasaurus]]''''', ''[[Ornithomimoides? barasimlensis]]'', '''''[[Velocisaurus]]'''''
+: ??'''''[[Austrocheirus]]''''', '''''[[Dahalokely]]''''', ?''[[Jubbulpuria]]'', ?''[[Laevisuchus]]'', ?'''''[[Ligabueino]]''''', ?'''''[[Masiakasaurus]]''''', '''''[[Noasaurus]]''''', ''[[Ornithomimoides? barasimlensis]]'', '''''[[Velocisaurus]]'''''
-Zob. też artykuły o [[Ceratosauria]] i [[Abelisauridae]]
+Zob. też artykuły o '''[[Ceratosauria]]''' i '''[[Abelisauridae]]'''
 [[Kategoria:Ceratosauria]]
 [[Kategoria:Grupy teropodów‎]]