Nomingia - Historia wersji

Paweł: /* Budowa */

2024-07-04T20:24:55Z

‎Budowa

Kamil Kamiński: /* Spis gatunków */

2021-07-13T18:23:13Z

‎Spis gatunków

Kamil Kamiński: Synonim Elmisaurus?

2021-07-13T18:22:37Z

Synonim Elmisaurus?

Kamil Kamiński: Masa (Funston i in., 2015)

2018-03-26T12:07:15Z

Masa (Funston i in., 2015)

Dino o 08:59, 22 sty 2018

2018-01-22T08:59:37Z

Dino: /* Materiał kopalny */

2018-01-22T08:58:32Z

‎Materiał kopalny

Dino: /* Budowa */

2018-01-22T08:57:55Z

‎Budowa

Kamil Kamiński o 21:47, 20 sty 2018

2018-01-20T21:47:06Z

Kamil Kamiński: Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Nomingia''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- |lama, Kamil Kamiński |Maciej Ziegler, ...”

2018-01-20T21:45:53Z

Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Nomingia''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- |lama, Kamil Kamiński |Maciej Ziegler, ...”

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Nomingia''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
|[[lama]], [[Kamil Kamiński]]
|[[Maciej Ziegler]], [[Marcin Szermański]], [[Daniel Madzia]]
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Nomingia'' (nomingia)
|-
! '''Długość''':
| >1,5-1,8 m

|-
! '''Masa''':
| >20-37 kg

|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Mongolia]]

([[formacja]] [[Nemegt]])
|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| ok. 72-69 [[Ma]]

 [[późna kreda]] (wczesny [[mastrycht]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Oviraptorosauria]]

|-
| colspan=2 |[[Plik: Nomingia_gobiensis.png]]
Rekonstrukcja. Autor: Smokeybjb
[https://en.wikipedia.org/wiki/Nomingia#/media/File:Nomingia_gobiensis.png].
|-
|}

==Wstęp==
''Nomingia'' to [[rodzaj]] małego [[Oviraptorosauria|owiraptorozaura]] z późnej kredy Mongolii. Zwierzę to znane jest tylko z jednego, niepełnego szkieletu pozaczaszkowego oraz końcówki ogona. ''Nomingia'' została nazwana i opisana w 2000 r. przez zespół naukowców pod kierunkiem znanego mongolskiego paleontologa [[Rinchen Barsbold|Rinchena Barsbolda]]. W pracach tych uczestniczyła również polska badaczka [[Halszka Osmólska]].

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa i epitet gatunkowy pochodzą od Nomingijn Gobi, części pustyni Gobi, gdzie odkryto szczątki tego zwierzęcia.

==Materiał kopalny==
Holotyp (GIN 100/119; niewłaściwie zapisany jako GIN 940824 przez Barsbold i in., 2000) to niekompletny szkielet pozaczaszkowy nie w pełni wyrośniętego osobnika (ang. ''subadult'') obejmujący: trzy kręgi szyjne, dziesięć kręgów grzbietowych, dziesięć fragmentarycznych żeber, kilka gastralii, pięć kręgów krzyżowych, dwadzieścia cztery kręgi ogonowe (516 mm), piętnaście szewronów, kości: biodrowe (252 mm), łonowe (243 mm), kulszowe (145 mm), lewa udowa (285 mm), obie piszczelowe (355 mm) i strzałkowe (Barsbold i in., 2000; [[Michael Mortimer|Mortimer]], online).

Materiał przypisany to pygostyl, obejmujący pięć zrośniętych kręgów ogonowych (IGM 102/5) (Persons i in., 2014).
[[Plik: Nomingia_gobiensis.jpg|300px|thumb|right|Szkielet holotypu. Autor: Jaime A. Headden [https://en.wikipedia.org/wiki/Nomingia#/media/File:Nomingia_gobiensis.jpg].]]

==Budowa==
Nie znamy żadnego elementu czaszki nomingii, ale należy przypuszczać że była ona wysoka i krótka, zakończona bezzębnym dziobem. Cechą charakterystyczną tego dinozaura był stosunkowo krótki ogon składający się jedynie z 24 kręgów (Barsbold i in., 2000), z których 5 ostatnich było zrośniętych, wytwarzając pygostyl. Ów twór nie był wcześniej znany u żadnego dinozaura. Później pygostyl stwierdzono u kolejnego okazu nomingii oraz u innych owiraptorozaurów. Wg Personsa i in. (2014) struktura ta służyła przede wszystkim do popisów wewnątrzgatunkowych. Przednie kręgi ogonowe zawierały pleurocele (boczne otwory pneumatyczne). Szewrony były rozszerzone i grzbietowo-brzusznie wydłużone na większości kręgów ogonowych (z wyjątkiem pygostylu). Kość krzyżowa składała się z 5 kręgów (choć ostatni kręg grzbietowy i pierwszy ogonowy były z nią mocno zrośnięte). Kość łonowa była skierowana w dół pod kątem 20° (w stosunku do kręgosłupa), krawędź grzbietowa tej kości była wypukła wzdłuż wyrostka przedpanewkowego i pozioma wzdłuż wyrostka zapanewkowego. Wyrostkek przedpanewkowy był dłuższy od wyrostka zapanewkowego o około 25%, który był z kolei jednakowo głęboki na całej jego długości. Wyrostek biodrowy kości łonowej był dwa razy dłuższy odpowiedni wyrostek kości kulszowej (Barsbold i in., 2000). Charakterystyczna cechą nomingii był też wyraźny grzebień piszczelowo-strzałkowy na kości udowej (Mortimer, online).
[[Plik: Nomingia.jpg|300px|thumb|right|Zachowane kręgi holotypu. Źródło: Barsbold I in., 2000 [http://app.pan.pl/article/item/app45-097.html].]]
Pozycja filogenetyczna ''Nomingia'' jest niepewna. Wg różnych analiz mógł być członkiem [[Caenagnathidae]] lub [[Oviraptoridae]]. Zob. też [[Oviraptorosauria#Kladogramy]].

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Nomingia''}}
|{{Kpt|[[Rinchen Barsbold|Barsbold]], [[Halszka Osmólska|Osmólska]], [[Mahito Watabe|Watabe]], [[Philip Currie|Currie]]}} i {{Kpt|[[Khishigjawa Tsongbaatar|Tsongbaatar]]}}, [[2000]]
|-
|{{V|''N. gobiensis''}}
|{{Kpt|[[Rinchen Barsbold|Barsbold]], [[Halszka Osmólska|Osmólska]], [[Mahito Watabe|Watabe]], [[Philip Currie|Currie]]}} i {{Kpt|[[Khishigjawa Tsongbaatar|Tsongbaatar]]}}, [[2000]]
|-
| = „Nomingia brevicaudia”
|{{Kpt|[[Michael Skrepnick|Skrepnick]]}}, [[2000]]
|-
|}

==Bibliografia==

Barsbold, R., Osmólska, H,; Watabe, M., Currie, P.J., Tsogtbaatar, K. (2000). "New Oviraptorosaur (Dinosauria, Theropoda) From Mongolia: The First Dinosaur With A Pygostyle". Acta Palaeontologica Polonica. 45 (2): 97–106.

Holtz, T. (2012) ''Dinosaurs'' (suplement) [https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]

Mortimer, M. (online 2014) [http://theropoddatabase.com/Oviraptorosauria.htm#Nomingiagobiensis].

Skrepnick, M. (online 2000) [http://dml.cmnh.org/2000Oct/msg00074.html].


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Oviraptorosauria]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Mongolia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 68: / Linia 68: @@
 Pozycja filogenetyczna ''Nomingia'' jest niepewna. Wg różnych analiz mógł być członkiem [[Caenagnathidae]] lub [[Oviraptoridae]]. Zob. też [[Oviraptorosauria#Kladogramy]].
-==Synonim ''Elmisaurus''?
+==Synonim ''Elmisaurus''?==
-Funston i in. (2021) opisali nowy okaz ''ELmisaurus rarus'', który jest nieodróżnialny od nomingii. Po raz pierwszy było możliwe porównanie obu taksonów, do tej pory brakowało bowiem pokrywających się elementów szkieletu. Autorzy ci uważają, że nie ma żadnych dowodów na występowanie w formacji Nemegt dwóch cenagnatydów. Tym samym ''Nomingia'' byłaby młodszym synonimem emlizaura.
+Funston i in. (2021) opisali nowy okaz ''Elmisaurus rarus'', który jest nieodróżnialny od nomingii. Po raz pierwszy było możliwe porównanie obu taksonów, do tej pory brakowało bowiem pokrywających się elementów szkieletu. Autorzy ci uważają, że nie ma żadnych dowodów na występowanie w formacji Nemegt dwóch cenagnatydów. Tym samym ''Nomingia'' byłaby młodszym synonimem emlizaura.
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 |-
-| colspan=2 |[[Plik: Nomingia_gobiensis.png]]
+| colspan=2 |[[Plik: Nomingia_gobiensis.png|400px]]
 <small>Rekonstrukcja. Autor: Smokeybjb
 [https://en.wikipedia.org/wiki/Nomingia#/media/File:Nomingia_gobiensis.png].</small>

@@ Linia 79: / Linia 79: @@
 |{{V|''N. gobiensis''}}
 |{{Kpt|[[Rinchen Barsbold|Barsbold]], [[Halszka Osmólska|Osmólska]], [[Mahito Watabe|Watabe]], [[Philip Currie|Currie]]}} i {{Kpt|[[Khishigjawa Tsongbaatar|Tsongbaatar]]}}, [[2000]]
-| = ?''[[Elmisaurus rarus]]''
+| = ?''[[Elmisaurus]] rarus''
 |-
 | = „Nomingia brevicaudia”

@@ Linia 67: / Linia 67: @@
 [[Plik: Nomingia.jpg|300px|thumb|right|Zachowane kręgi holotypu. Źródło: Barsbold I in., 2000 [http://app.pan.pl/article/item/app45-097.html].]]
 Pozycja filogenetyczna ''Nomingia'' jest niepewna. Wg różnych analiz mógł być członkiem [[Caenagnathidae]] lub [[Oviraptoridae]]. Zob. też [[Oviraptorosauria#Kladogramy]].
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 72: / Linia 75: @@
 |{{V|''Nomingia''}}
 |{{Kpt|[[Rinchen Barsbold|Barsbold]], [[Halszka Osmólska|Osmólska]], [[Mahito Watabe|Watabe]], [[Philip Currie|Currie]]}} i {{Kpt|[[Khishigjawa Tsongbaatar|Tsongbaatar]]}}, [[2000]]
 |-
 |{{V|''N. gobiensis''}}
 |{{Kpt|[[Rinchen Barsbold|Barsbold]], [[Halszka Osmólska|Osmólska]], [[Mahito Watabe|Watabe]], [[Philip Currie|Currie]]}} i {{Kpt|[[Khishigjawa Tsongbaatar|Tsongbaatar]]}}, [[2000]]
 |-
 | = „Nomingia brevicaudia”
@@ Linia 86: / Linia 91: @@
 Funston, G.F., Persons, W.S., Bradley, G.J. & Currie, P.J. (2015). "New material of the large-bodied caenagnathid Caenagnathus collinsi from the Dinosaur Park Formation of Alberta, Canada" Cretaceous Research, 54, 179-187. [[doi:10.1016/j.cretres.2014.12.002]].
 Holtz, T. (2012) ''Dinosaurs'' (suplement)  [https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]

@@ Linia 20: / Linia 20: @@
 |-
 ! '''Masa''':
-| >20-37 kg
+| >20-55 kg
 |-
@@ Linia 84: / Linia 84: @@
 <small>
 Barsbold, R., Osmólska, H,; Watabe, M., Currie, P.J., Tsogtbaatar, K. (2000). "New Oviraptorosaur (Dinosauria, Theropoda) From Mongolia: The First Dinosaur With A Pygostyle". Acta Palaeontologica Polonica. 45 (2): 97–106.
 Holtz, T. (2012) ''Dinosaurs'' (suplement)  [https://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 | Korekta:
 |-
-|[[lama]], [[Kamil Kamiński]]
+|[[Kamil Kamiński]], [[Marcin Pałdyna]]
 |[[Maciej Ziegler]], [[Marcin Szermański]], [[Daniel Madzia]]
 |}

@@ Linia 58: / Linia 58: @@
 ==Materiał kopalny==
-Holotyp (GIN 100/119; niewłaściwie zapisany jako GIN 940824 przez Barsbold i in., 2000) to niekompletny szkielet pozaczaszkowy nie w pełni wyrośniętego osobnika (ang. ''subadult'') obejmujący: trzy kręgi szyjne, dziesięć kręgów grzbietowych, dziesięć fragmentarycznych żeber, kilka gastralii, pięć kręgów krzyżowych, dwadzieścia cztery kręgi ogonowe (516 mm), piętnaście szewronów, kości: biodrowe (252 mm), łonowe (243 mm), kulszowe (145 mm), lewa udowa (285 mm), obie piszczelowe (355 mm) i strzałkowe (Barsbold i in., 2000; [[Michael Mortimer|Mortimer]], online).
+Holotyp (GIN 100/119; Barsbold i in., 2000 podali numer terenowy GIN 940824) to niekompletny szkielet pozaczaszkowy nie w pełni wyrośniętego osobnika (ang. ''subadult'') obejmujący: trzy kręgi szyjne, dziesięć kręgów grzbietowych, dziesięć fragmentarycznych żeber, kilka gastralii, pięć kręgów krzyżowych, dwadzieścia cztery kręgi ogonowe (516 mm), piętnaście szewronów, kości: biodrowe (252 mm), łonowe (243 mm), kulszowe (145 mm), lewa udowa (285 mm), obie piszczelowe (355 mm) i strzałkowe (Barsbold i in., 2000; [[Michael Mortimer|Mortimer]], online).
 Materiał przypisany to pygostyl, obejmujący pięć zrośniętych kręgów ogonowych  (IGM 102/5) (Persons i in., 2014).