Oksoko - Historia wersji

Taurovenator: /* Materiał kopalny */

2024-05-31T09:52:48Z

‎Materiał kopalny

Taurovenator o 21:55, 30 maj 2024

2024-05-30T21:55:45Z

Taurovenator: /* Spis gatunków */

2024-05-30T14:05:37Z

‎Spis gatunków

Taurovenator o 14:05, 30 maj 2024

2024-05-30T14:05:05Z

Taurovenator: /* Budowa i paleobiologia */

2024-05-30T14:02:50Z

‎Budowa i paleobiologia

Taurovenator: /* Materiał kopalny */

2024-05-30T14:00:20Z

‎Materiał kopalny

Taurovenator o 16:15, 18 lut 2024

2024-02-18T16:15:38Z

Paweł o 16:06, 18 lut 2024

2024-02-18T16:06:41Z

Taurovenator o 13:35, 18 lut 2024

2024-02-18T13:35:28Z

Kamil Kamiński o 18:45, 15 paź 2020

2020-10-15T18:45:08Z

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 [[Holotyp]] (MPC-D 102/110) to blok zawierający trzy osobniki z czego dwa młode:  MPC-D 102/110a to stosunkowo kompletny szkielet młodego (około rocznego) osobnika zawierający czaszkę, MPC-D 102/110b to bardzo kompletny szkielet pozaczaszkowy bardzo młodego osobnika z zachowaną żuchwą i płytkami mostka a MPC-D 102/110c to częściowy szkielet pozaczaszkowy kolejnego osobnika składający się na kilka kręgów krzyżowych i ogonowych oraz kilka kości obręczy miedniczej.
-Materiał przypisany to szczątki kolejnych trzech osobników (oznaczone jako  MPC-D 102/11 - blok obejmujący 2 osobniki, oraz MPC-D 102/12 i MPC-D 100/33 będące pojedynczymi osobnikami). MPC-D 102/11a to kolejny stosunkowo kompletny szkielet młodego osobnika zachowujący czaszkę, natomiast stowarzyszony z nim MPC-D 102/11b to trzy kości czaszki: k. zaoczodołowa, k. kwadratowa oraz k. kwadratowojarzmowa. Okaz typowy oraz MPC-D 102/11 zostały zabrane mongolskim "kłusownikom skamieniałości", ale odciski palców nielegalnego kolekcjonera na holotypie oraz odnalezienie w pobliżu pozostałości nielegalnie wydobytego szkieletu [[Ankylosauridae|ankylozauryda]] sugeruje, że oba okazy zostały znalezione w osadach tego samego stanowiska należącego do formacji Nemegt (najprawdopodobniej Bugiin Tsav lub Guriliin Tsav).
+Materiał przypisany to szczątki kolejnych trzech osobników (oznaczone jako  MPC-D 102/11 - blok obejmujący 2 osobniki, oraz MPC-D 102/12 i MPC-D 100/33 będące pojedynczymi osobnikami). MPC-D 102/11a to kolejny stosunkowo kompletny szkielet młodego osobnika zachowujący czaszkę (brakuje w nim m.in. dalszej części ogona), natomiast stowarzyszony z nim MPC-D 102/11b to trzy kości czaszki: k. zaoczodołowa, k. kwadratowa oraz k. kwadratowojarzmowa. Okaz typowy oraz MPC-D 102/11 zostały zabrane mongolskim "kłusownikom skamieniałości", ale odciski palców nielegalnego kolekcjonera na holotypie oraz odnalezienie w pobliżu pozostałości nielegalnie wydobytego szkieletu [[Ankylosauridae|ankylozauryda]] sugeruje, że oba okazy zostały znalezione w osadach tego samego stanowiska należącego do formacji Nemegt (najprawdopodobniej Bugiin Tsav lub Guriliin Tsav).
 MPC-D 100/33 to częściowy szkielet pozaczaszkowy młodego osobnika, w którym brakuje m.in. czaszki, kilkunastu kręgów (tylnych szyjnych i przednich grzbietowych), większości żeber oraz gastraliów czy kości biodrowej. Dawniej był uznawany za [[Paratyp|paratyp]] innego owiraptorozaura [[Heyuannia|Heyuannia yanshini]]. Został znaleziony na stanowisku Bugiin Tsav.

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 Materiał przypisany to szczątki kolejnych trzech osobników (oznaczone jako  MPC-D 102/11 - blok obejmujący 2 osobniki, oraz MPC-D 102/12 i MPC-D 100/33 będące pojedynczymi osobnikami). MPC-D 102/11a to kolejny stosunkowo kompletny szkielet młodego osobnika zachowujący czaszkę, natomiast stowarzyszony z nim MPC-D 102/11b to trzy kości czaszki: k. zaoczodołowa, k. kwadratowa oraz k. kwadratowojarzmowa. Okaz typowy oraz MPC-D 102/11 zostały zabrane mongolskim "kłusownikom skamieniałości", ale odciski palców nielegalnego kolekcjonera na holotypie oraz odnalezienie w pobliżu pozostałości nielegalnie wydobytego szkieletu [[Ankylosauridae|ankylozauryda]] sugeruje, że oba okazy zostały znalezione w osadach tego samego stanowiska należącego do formacji Nemegt (najprawdopodobniej Bugiin Tsav lub Guriliin Tsav).
-MPC-D 100/33 to niemal kompletny szkielet młodego osobnika, w którym brakuje tylko połowy ogona. Dawniej był uznawany za [[Paratyp|paratyp]] innego owiraptorozaura [[Heyuannia|Heyuannia yanshini]]. Został znaleziony na stanowisku Bugiin Tsav.
+MPC-D 100/33 to częściowy szkielet pozaczaszkowy młodego osobnika, w którym brakuje m.in. czaszki, kilkunastu kręgów (tylnych szyjnych i przednich grzbietowych), większości żeber oraz gastraliów czy kości biodrowej. Dawniej był uznawany za [[Paratyp|paratyp]] innego owiraptorozaura [[Heyuannia|Heyuannia yanshini]]. Został znaleziony na stanowisku Bugiin Tsav.
 MPC-D 102/12 to bardzo kompletny szkielet pozaczaszkowy dorosłego osobnika,, prawdopodobnie miejącego 5 lat w chwili śmierci. Został znaleziony na stanowisku Guriliin Tsav

@@ Linia 66: / Linia 66: @@
 |-
 | {{V|''O. avarsan''}}
-| {{Kpt||Funston, Chinzorig, Tsogbaatar, Kobayashi, Sullivan}} i {{Kpt|Currie}}, 2020
+| {{Kpt|Funston, Chinzorig, Tsogbaatar, Kobayashi, Sullivan}} i {{Kpt|Currie}}, 2020
 |}

@@ Linia 54: / Linia 54: @@
 ==Budowa i paleobiologia==
 ''Oksoko'' był stosunkowo niewielkim owiraptorozaurem, zbudowanym w sposób typowy dla tej grupy dinozaurów. Czaszka była krótka, wysoka i zakończona bezzębnym dziobem. Na jej szczycie znajdował się kostny grzebień, nadający czaszce kształt półksiężyca. Kręgi szyjne wyróżniały się dużymi epipofyzami. Kończyny przednie były dość krótkie i miały tylko dwa funkcjonalne palce, co było do tej pory cechą nieznaną u owiraptorydów. Stopy nie miały wykształconej struktury ''[[arctometatarsus]]''.
-[[Plik:Oksoko forelimb elements.jpg|300px|thumb|right|Części kończyn przednich ''Oksoko''. Zwracają uwagę dwupalczaste palce przednich łap. Źródło: Funston i in., 2020.[https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.201184].
+[[Plik:Oksoko forelimb elements.jpg|300px|thumb|right|Części kończyn przednich ''Oksoko''. Zwracają uwagę dwupalczaste palce przednich łap. Źródło: Funston i in., 2020.[https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.201184].]]
 Ze względu na skrócenie kończyn przednich, redukcję liczby palców i ograniczenie zakresu ich ruch, autorzy opisu uważają, że ''Oksoko'' i jego najbliżsi krewny byli bardziej roślinożerni niż inne owiraptorozaury. Odkrycie kilku okazów w jednym miejscu może wskazywać na stadny tryb życia omawianego dinozaura. Poszczególne osobniki znaleziono w pozycji spoczynkowej, co wskazuje, że ich ciała nie były przemieszczane po śmierci i że najprawdopodobniej zginęły one razem. Nagromadzone kości należały do osobników młodych, a więc ''Oksoko'' mogły tworzyć niewielkie stada, złożone ze zwierząt będących w podobnym wieku.
@@ Linia 66: / Linia 66: @@
 |-
 | {{V|''O. avarsan''}}
-| {{Kpt|[[Gregory Funston|Funston]], [[Tsogbaatar Chinzorig|Chinzorig]], [[Khishigjav Chins Tsogbaatar|Tsogbaatar]], [[Yoshitsugu Kobayashi|Kobayashi]], [[Corwin Sullivan|Sullivan]]}} i {{Kpt|[[Philip Currie|Currie]]}}, [[2020]]
+| {{Kpt||Funston, Chinzorig, Tsogbaatar, Kobayashi, Sullivan}} i {{Kpt|Currie}}, 2020
 |}
@@ Linia 74: / Linia 74: @@
 Funston, G.F., Chinzorig, T., Tsogtbaatar, K., Kobayashi, Y., Sullivan, C. & Currie, P.J. (2020). "A new two-fingered dinosaur sheds light on the radiation of Oviraptorosauria". Royal Society Open Science. 7 (10): 201184. [[doi:10.1098/rsos.201184]].
 </small>

@@ Linia 54: / Linia 54: @@
 ==Budowa i paleobiologia==
 ''Oksoko'' był stosunkowo niewielkim owiraptorozaurem, zbudowanym w sposób typowy dla tej grupy dinozaurów. Czaszka była krótka, wysoka i zakończona bezzębnym dziobem. Na jej szczycie znajdował się kostny grzebień, nadający czaszce kształt półksiężyca. Kręgi szyjne wyróżniały się dużymi epipofyzami. Kończyny przednie były dość krótkie i miały tylko dwa funkcjonalne palce, co było do tej pory cechą nieznaną u owiraptorydów. Stopy nie miały wykształconej struktury ''[[arctometatarsus]]''.
+[[Plik:Oksoko forelimb elements.jpg|300px|thumb|right|Części kończyn przednich ''Oksoko''. Zwracają uwagę dwupalczaste palce przednich łap. Źródło: Funston i in., 2020.[https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.201184].
 Ze względu na skrócenie kończyn przednich, redukcję liczby palców i ograniczenie zakresu ich ruch, autorzy opisu uważają, że ''Oksoko'' i jego najbliżsi krewny byli bardziej roślinożerni niż inne owiraptorozaury. Odkrycie kilku okazów w jednym miejscu może wskazywać na stadny tryb życia omawianego dinozaura. Poszczególne osobniki znaleziono w pozycji spoczynkowej, co wskazuje, że ich ciała nie były przemieszczane po śmierci i że najprawdopodobniej zginęły one razem. Nagromadzone kości należały do osobników młodych, a więc ''Oksoko'' mogły tworzyć niewielkie stada, złożone ze zwierząt będących w podobnym wieku.
-[[Plik:Oksoko MPC-D 102 110 skull.jpg|300px|thumb|right|Czaszka okaza MPC-D 102/110 ''O.avarsan'' i jej rekonstrukcja. Źródło: Funston i in., 2020. [https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.201184].]]
+[[Plik:Oksoko MPC-D 102 110 skull.jpg|300px|thumb|right|Czaszka okazu MPC-D 102/110 ''O.avarsan'' i jej rekonstrukcja. Źródło: Funston i in., 2020. [https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.201184].]]
 Funston (2024) zauważył, że w trakcie rozwoju osobniczego oksoko dochodziło wprawdzie do wzrostu masywności kości oraz zmian w proporcjach ciała, lecz grzebień kostny na głowie tego owiraptorozaura nie podlegał większym zmianom. Pojawienie się wspomnianej struktury na wczesnym etapie ontogenezy wskazuje, że jej główną funkcją było wzmacnianie dźwięków wydawanych przez te teropody (drugą ważną funkcją był funkcja pokazowa).

@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (MPC-D 100/33) to niemal kompletny szkielet młodego osobnika, w którym brakuje tylko połowy ogona.
+[[Holotyp]] (MPC-D 102/110) to blok zawierający trzy osobniki z czego dwa młode:  MPC-D 102/110a to stosunkowo kompletny szkielet młodego (około rocznego) osobnika zawierający czaszkę, MPC-D 102/110b to bardzo kompletny szkielet pozaczaszkowy bardzo młodego osobnika z zachowaną żuchwą i płytkami mostka a MPC-D 102/110c to częściowy szkielet pozaczaszkowy kolejnego osobnika składający się na kilka kręgów krzyżowych i ogonowych oraz kilka kości obręczy miedniczej.
-Materiał przypisany to szczątki kolejnych pięciu osobników. Są wśród nich trzy młode (prawie kompletny szkielet, niepełny szkielet z czaszką i fragmentaryczny szkielet pozaczaszkowy), jeden prawie dorosły (fragmentaryczny szkielet pozaczaszkowy) i jeden dorosły (szkielet pozaczaszkowy).
+Materiał przypisany to szczątki kolejnych trzech osobników (oznaczone jako  MPC-D 102/11 - blok obejmujący 2 osobniki, oraz MPC-D 102/12 i MPC-D 100/33 będące pojedynczymi osobnikami). MPC-D 102/11a to kolejny stosunkowo kompletny szkielet młodego osobnika zachowujący czaszkę, natomiast stowarzyszony z nim MPC-D 102/11b to trzy kości czaszki: k. zaoczodołowa, k. kwadratowa oraz k. kwadratowojarzmowa. Okaz typowy oraz MPC-D 102/11 zostały zabrane mongolskim "kłusownikom skamieniałości", ale odciski palców nielegalnego kolekcjonera na holotypie oraz odnalezienie w pobliżu pozostałości nielegalnie wydobytego szkieletu [[Ankylosauridae|ankylozauryda]] sugeruje, że oba okazy zostały znalezione w osadach tego samego stanowiska należącego do formacji Nemegt (najprawdopodobniej Bugiin Tsav lub Guriliin Tsav).
 [[Plik:Oksoko.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu i niektóre szczątki. Źródło: Funston i in., 2020. [https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.201184].]]

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 [[Heyuanninae]]
-  |grafika                = Oksoko.jpg
+  |grafika                = Oksoko Restoration.png
-  |podpis                 = Rekonstrukcja szkieletu i niektóre szczątki. Źródło: Funston i in., 2020.
+  |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa oksoko. Autor: PaleoNeolitic. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Oksoko_Restoration.png]
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 ==Etymologia==
 Nazwa ''Oksoko'' pochodzi od trzygłowego orła z ałtajskiej mitologii. Stanowi to nawiązanie do faktu, że holotyp odkryto w złożu zawierającym trzy czaszki. Epitet gatunkowy ''avarsan'' oznacza po mongolsku „uratowany”, co odnosi się do faktu skonfiskowana szczątków przemytnikom.
@@ Linia 45: / Linia 46: @@
 Materiał przypisany to szczątki kolejnych pięciu osobników. Są wśród nich trzy młode (prawie kompletny szkielet, niepełny szkielet z czaszką i fragmentaryczny szkielet pozaczaszkowy), jeden prawie dorosły (fragmentaryczny szkielet pozaczaszkowy) i jeden dorosły (szkielet pozaczaszkowy).
-[[Plik:Oksoko_holotype_block.jpg|300px|thumb|right|Holotyp oraz szczątki innych okazów. Źródło: Funstoni in., 2020. [https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.201184].]]
+[[Plik:Oksoko.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja szkieletu i niektóre szczątki. Źródło: Funston i in., 2020. [https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.201184].]]
 ==Budowa i paleobiologia==
@@ Linia 52: / Linia 53: @@
 Ze względu na skrócenie kończyn przednich, redukcję liczby palców i ograniczenie zakresu ich ruch, autorzy opisu uważają, że ''Oksoko'' i jego najbliżsi krewny byli bardziej roślinożerni niż inne owiraptorozaury. Odkrycie kilku okazów w jednym miejscu może wskazywać na stadny tryb życia omawianego dinozaura. Poszczególne osobniki znaleziono w pozycji spoczynkowej, co wskazuje, że ich ciała nie były przemieszczane po śmierci i że najprawdopodobniej zginęły one razem. Nagromadzone kości należały do osobników młodych, a więc ''Oksoko'' mogły tworzyć niewielkie stada, złożone ze zwierząt będących w podobnym wieku.
 Funston (2024) zauważył, że w trakcie rozwoju osobniczego oksoko dochodziło wprawdzie do wzrostu masywności kości oraz zmian w proporcjach ciała, lecz grzebień kostny na głowie tego owiraptorozaura nie podlegał większym zmianom. Pojawienie się wspomnianej struktury na wczesnym etapie ontogenezy wskazuje, że jej główną funkcją było wzmacnianie dźwięków wydawanych przez te teropody (drugą ważną funkcją był funkcja pokazowa).

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
-  |Korekta                =
+  |Korekta                = [[Michał Siedlecki]]
   |nazwa                  = ''Oksoko'' (oksoko)
   |długość                = ok. 1,3 m (młody osobnik)
@@ Linia 9: / Linia 9: @@
   |dieta                  = roślinożerny/wszystkożerny
   |miejsce                = [[Mongolia]] - Ajmak Południowogobijski
-<small>[[formacja]] [[Nemegt]] -(stanowisko Bugiin Tsav i  Guriliin Tsav)</small>
+<small>([[formacja]] [[Nemegt]] - stanowisko Bugiin Tsav i  Guriliin Tsav)</small>
   |czas                   = {{Występowanie|71|69}}
 ok. 71-69  [[Ma]]<br>
@@ Linia 15: / Linia 15: @@
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
 [[Theropoda]]
@@ Linia 37: / Linia 39: @@
 ==Etymologia==
-Nazwa ''Oksoko'' pochodzi od trzygłowego orła z ałtajskiej mitologii. Stanowi to nawiązanie do faktu, że holotyp odkryto w złożu zawierającym trzy czaszki. Epitet gatunkowy ''avarsan'' oznacza po mongolsku „uratowany”, co odnosi się do faktu skonfiskowania szczątków przemytnikom.
+Nazwa ''Oksoko'' pochodzi od trzygłowego orła z ałtajskiej mitologii. Stanowi to nawiązanie do faktu, że holotyp odkryto w złożu zawierającym trzy czaszki. Epitet gatunkowy ''avarsan'' oznacza po mongolsku „uratowany”, co odnosi się do faktu skonfiskowana szczątków przemytnikom.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 63: / Linia 65: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
-Funston., G. F. (2024). "Osteology of the two-fingered oviraptorid Oksoko avarsan (Theropoda: Oviraptorosauria)". Zoological Journal of the Linnean Society. https://doi.org/10.1093%2Fzoolinnean%2Fzlae011
+Funston, G. F. (2024). "Osteology of the two-fingered oviraptorid ''Oksoko avarsan'' (Theropoda: Oviraptorosauria)". Zoological Journal of the Linnean Society. [[doi:10.1093%2Fzoolinnean%2Fzlae011]]
 Funston, G.F., Chinzorig, T., Tsogtbaatar, K., Kobayashi, Y., Sullivan, C. & Currie, P.J. (2020). "A new two-fingered dinosaur sheds light on the radiation of Oviraptorosauria". Royal Society Open Science. 7 (10): 201184. [[doi:10.1098/rsos.201184]].