Paweł o 18:07, 6 lis 2024

2024-11-06T18:07:12Z

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Orienantius''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Orienantius'' |długość = |wysokość = |masa = |dieta = |miejsce =..."

2024-03-17T15:00:31Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Orienantius''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Orienantius'' |długość = |wysokość = |masa = |dieta = |miejsce =..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Orienantius''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Orienantius''
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta =
|miejsce = [[Chiny]] - Hebei
([[formacja]] [[Huajiying]])
|czas = {{Występowanie|131|130}}
ok. 130,7 [[Ma]] 
[[wczesna kreda]] ([[hoteryw]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Avialae]]

[[Ornithothoraces]]

[[Enantiornithes]]

|grafika = Protopteryx fengningensis (BMNHC Ph1060A) NMNS.jpg
|podpis = Zachowany szkielet ''[[Protopteryx]]''. ''Orienantius'' mógł wyglądać podobnie. Fot. Tiouraren [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Protopteryx_fengningensis_(BMNHC_Ph1060A)_NMNS.jpg]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Orienantius'' to ptak z [[klad]]u [[Enantiornithes]] żyjący we [[wczesna kreda|wczesnej kredzie]] na terenie dzisiejszych Chin. Zachowały się u tego ptaka tkanki miękkie, dzięki czemu dostarcza ważnych informacji na temat ogólnej anatomii wczesnych enantiornisów.

==Materiał kopalny==
''Orienantius'' jest znany z dwóch prawie kompletnych i [[artykułowany]]ch szkieletów mających zachowane odciski piór znajdujących się na czterech skalnych płytach (jeden szkielet na dwóch) oznaczonymi następującymi numerami katalogowymi:
* BMNHC Ph 1156a/b - [[holotyp]]
* BMNHC Ph 1154a/b - materiał przypisany

==Budowa==
''Orienantius'' wielkością był zbliżony do dzisiejszego skowronka zwyczajego (''Alauda arvensis''). Podobnie jak większość swoich kuzynów miał zęby w szczękach. Na kości przedszczękowej znajdował się 4 zęby, a pierwszy był najmniejszy. Kość szczękowa liczyła co najmniej 3 zęby, zaś zębowa - 6. Odcinek szyjny u okazu [[holotyp]]owego liczył 8 lub 9 kręgów, zaś grzbietowy - 11. Kręgi grzbietowe ogólną morfologią były bardzo podobne jak u pozostałych przedstawicieli [[Enantiornithes]]. ''Orienantius'' prawdopodobnie miał 7 kręgów krzyżowych oraz co najmniej 6 wolnych ogonowych. [[Pygostyl]] był długi i wąski i stanowił ponad 80% długości [[tarsometatarsus]]. Ogólna morfologia pygostylu przypominała do tych u ''[[Junornis]]'' i ''[[Cathayornis]]'', lecz różnił się od obecnych u ''[[Cruralispennia]]'' oraz ''[[Eopengornis]]''. Obręcz barkowa miała charakterystyczną budowę dla [[Enantiornithes|enantiornisów]]. Kość krucza miala kształt rozpórki oraz prosty lub lekko wklęsły boczny brzeg. Widełki miały kształt litery Y, a tworzące je obojczyki zrosły się pod kątem 40 stopni. Przednie kończyny (skrzydła) były delikatnie krótsze od kończyn tylnych (nogi). Kość ramienna miała sigmoidalny trzon i słabo rozwinięty grzebień naramienno-piersiowy. Kość ta była nieco krótsza niż łokciowa. [[Carpometacarpus]] u obydwu osobników były nie w pełni zrośnięte. Delikatnie wygięta ksść udowa miała słabo rozwinięty tylny krętarz. Najdłuższą kość kończyny tylnej był prosty [[tibiotarsus]]. Stopa była zakończona czterema palcami, które mają ostre pazury

==Tkanki miękkie==
Wokół szkieletów obydwu okazów ''Orienantius'' zachowały się odciski piór. Opierzenie pokrywające głowę mierzyły 6, zaś dłuższe wokół szyi - 14 mm. U skrzydeł pióra miały przeciętnie 11 mm długości.

Dzięki zastosowaniu światła ultrafioletowego Liu i in. (2019) mogli zobaczyć zachowane tkanki miękkie otaczające szyję, kończy przednie oraz tylne. Są one zachowane w idealnym stanie, dzięki czemu badacze poznali ich dokładną morfologię.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa ''Orienantius'' to połączenie łacińskiego słowa ''orien'' (świt) oraz ''enantius'' (w nawiązaniu do przynależności do [[klad]]u Enantiornithes). Epitet gatunkowy ''ritteri'' honoruje urodzonego w Polsce niemieckiego fizyka Johanna Wilhelma Rittera.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Orienantius''}}
| {{Kpt|Liu, [[Chiappe]], Zhang, Serrano}} i {{Kpt|Meng}}, [[2019]]
|-
| {{V|''O. ritteri''}}
| {{Kpt|Liu, Chiappe, Zhang, Serrano}} i {{Kpt|Meng}}, 2019
|}

==Bibliografia==

Liu, D., Chiappe, L. M., Zhang, Y., Serrano, F. J., & Meng, Q. (2019). "Soft tissue preservation in two new enantiornithine specimens (Aves) from the Lower Cretaceous Huajiying Formation of Hebei Province, China". Cretaceous Research, 95, 191-207.[[doi:10.1016/j.cretres.2018.10.017]]


[[Kategoria:Avialae]]
[[Kategoria:Pygostylia]]
[[Kategoria:Ornithothoraces]]
[[Kategoria:Enantiornithes]]
[[Kategoria:Enantiornithes incertae sedis]]
[[Kategoria:Azja (ptaki)]]
[[Kategoria:Chiny (ptaki)]]
[[Kategoria:Mezozoik (ptaki)]]
[[Kategoria:Kreda (ptaki)]]
[[Kategoria:Hoteryw (ptaki)]]

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
 |miejsce = [[Chiny]] - Hebei
 <small>([[formacja]] [[Huajiying]])</small>
-|czas = {{Występowanie|131|130}}
+|czas = {{Występowanie|131|130.5}}
 ok. 130,7 [[Ma]]<br>
 <small>[[wczesna kreda]] ([[hoteryw]])</small>
@@ Linia 21: / Linia 21: @@
 [[Avialae]]
 [[Ornithothoraces]]
@@ Linia 41: / Linia 43: @@
 ==Budowa==
-''Orienantius'' wielkością był zbliżony do dzisiejszego skowronka zwyczajego (''Alauda arvensis''). Podobnie jak większość swoich kuzynów miał zęby w szczękach. Na kości przedszczękowej znajdował się 4 zęby, a pierwszy był najmniejszy. Kość szczękowa liczyła co najmniej 3 zęby, zaś zębowa - 6. Odcinek szyjny u okazu [[holotyp]]owego liczył 8 lub 9 kręgów, zaś grzbietowy - 11. Kręgi grzbietowe ogólną morfologią były bardzo podobne jak u pozostałych przedstawicieli [[Enantiornithes]]. ''Orienantius'' prawdopodobnie miał 7 kręgów krzyżowych oraz co najmniej 6 wolnych ogonowych. [[Pygostyl]] był długi i wąski i stanowił ponad 80% długości [[tarsometatarsus]]. Ogólna morfologia pygostylu przypominała do tych u ''[[Junornis]]'' i ''[[Cathayornis]]'', lecz różnił się od obecnych u ''[[Cruralispennia]]'' oraz ''[[Eopengornis]]''. Obręcz barkowa miała charakterystyczną budowę dla [[Enantiornithes|enantiornisów]]. Kość krucza miala kształt rozpórki oraz prosty lub lekko wklęsły boczny brzeg. Widełki miały kształt litery Y, a tworzące je obojczyki zrosły się pod kątem 40 stopni. Przednie kończyny (skrzydła) były delikatnie krótsze od kończyn tylnych (nogi). Kość ramienna miała sigmoidalny trzon i słabo rozwinięty grzebień naramienno-piersiowy. Kość ta była nieco krótsza niż łokciowa. [[Carpometacarpus]] u obydwu osobników były nie w pełni zrośnięte. Delikatnie wygięta ksść udowa miała słabo rozwinięty tylny krętarz. Najdłuższą kość kończyny tylnej był prosty [[tibiotarsus]]. Stopa była zakończona czterema palcami, które mają ostre pazury
+''Orienantius'' wielkością był zbliżony do dzisiejszego skowronka zwyczajnego (''Alauda arvensis''). Podobnie jak większość swoich kuzynów miał zęby w szczękach. Na kości przedszczękowej znajdował się 4 zęby, a pierwszy był najmniejszy. Kość szczękowa liczyła co najmniej 3 zęby, zaś zębowa - 6. Odcinek szyjny u okazu [[holotyp]]owego liczył 8 lub 9 kręgów, zaś grzbietowy - 11. Kręgi grzbietowe ogólną morfologią były bardzo podobne jak u pozostałych przedstawicieli [[Enantiornithes]]. ''Orienantius'' prawdopodobnie miał 7 kręgów krzyżowych oraz co najmniej 6 wolnych ogonowych. [[Pygostyl]] był długi i wąski i stanowił ponad 80% długości [[tarsometatarsus]]. Ogólna morfologia pygostylu przypominała do tych u ''[[Junornis]]'' i ''[[Cathayornis]]'', lecz różnił się od obecnych u ''[[Cruralispennia]]'' oraz ''[[Eopengornis]]''. Obręcz barkowa miała charakterystyczną budowę dla [[Enantiornithes|enantiornisów]]. Kość krucza miala kształt rozpórki oraz prosty lub lekko wklęsły boczny brzeg. Widełki miały kształt litery Y, a tworzące je obojczyki zrosły się pod kątem 40 stopni. Przednie kończyny (skrzydła) były delikatnie krótsze od kończyn tylnych (nogi). Kość ramienna miała sigmoidalny trzon i słabo rozwinięty grzebień naramienno-piersiowy. Kość ta była nieco krótsza niż łokciowa. ''[[Carpometacarpus]]'' u obydwu osobników były nie w pełni zrośnięte. Delikatnie wygięta kość udowa miała słabo rozwinięty tylny krętarz. Najdłuższą kość kończyny tylnej był prosty ''[[tibiotarsus]]''. Stopa była zakończona czterema palcami, które mają ostre pazury
 ==Tkanki miękkie==
@@ Linia 57: / Linia 59: @@
 |-
 | {{V|''O. ritteri''}}
-| {{Kpt|Liu, Chiappe, Zhang, Serrano}} i {{Kpt|Meng}}, 2019
+| {{Kpt|Liu, [[Chiappe]], Zhang, Serrano}} i {{Kpt|Meng}}, [[2019]]
 |}

Orienantius - Historia wersji

Paweł o 18:07, 6 lis 2024

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Orienantius''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Orienantius'' |długość = |wysokość = |masa = |dieta = |miejsce =..."