Parksosaurus - Historia wersji

Taurovenator o 15:42, 30 cze 2024

2024-06-30T15:42:32Z

Taurovenator o 15:57, 23 mar 2024

2024-03-23T15:57:17Z

Kamil Kamiński: /* Budowa */

2022-09-23T19:31:20Z

‎Budowa

Kamil Kamiński: Sues i in., 2022

2022-09-23T19:30:46Z

Sues i in., 2022

Dino: Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

2018-12-10T15:25:42Z

Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

Dino: Zastępowanie tekstu - "{{Występowanie|lewa granica=" na "{{Występowanie3|"

2018-12-10T14:12:30Z

Zastępowanie tekstu - "{{Występowanie|lewa granica=" na "{{Występowanie3|"

Dino: Zastępowanie tekstu - "|prawa granica=" na "|"

2018-12-10T14:07:54Z

Zastępowanie tekstu - "|prawa granica=" na "|"

Dino: ograniczanie niepweności systematycznej

2018-11-27T09:09:02Z

ograniczanie niepweności systematycznej

Nazuul: Parksosaurus musi należeć do Parksosauridae

2018-11-26T19:13:56Z

Parksosaurus musi należeć do Parksosauridae

Kamil Kamiński: /* Historia taksonu i filogeneza */

2018-11-26T17:44:22Z

‎Historia taksonu i filogeneza

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 [[Neornithischia]]
-[[Parksosauridae]]
+[[Pyrodontia]]
-?[[Thescelosaurinae]]
+[[Thescelosauridae]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik: Parksosaurus_Steveoc86.jpg|400px]]
@@ Linia 87: / Linia 89: @@
 |-
 | {{V|''P. warreni''}}
-| {{Kpt|([[William Parks|Parks]]}}, [[1926]]) {{Kpt|[[Charles Sternberg|Sternberg]]}}, [[1937]]
+| {{Kpt|([[William Parks|Parks]]}}, [[1926]]) {{Kpt|Sternberg}}, 1937
 |-
 | = ''[[Thescelosaurus]] warreni''
-| {{Kpt|[[William Parks|Parks]]}}, [[1926]]
+| {{Kpt|Parks}}, 1926
 |-
 |}

@@ Linia 119: / Linia 119: @@
 [[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Ornithischia]]
 [[Kategoria:Ameryka Północna]]
 [[Kategoria:Kanada]]

@@ Linia 72: / Linia 72: @@
 ==Budowa==
-''Parksosaurus'' był raczej niewielkim zwierzęciem o długości ok. 2,5 m i masie co najwyżej zbliżonej do przeciętnego człowieka. Ostatnie badania wskazują, że holotyp nie był jeszcze w pełni wyrośnięty. Dorosłe okazy mogły więc osiągać nieco większe rozmiary. Poruszał się w pozycji dwunożnej (Maidment i Barrett, 2014). W przeciwieństwie do swego ?bliskiego krewniaka tescelozaura, miał on kość piszczelową dłuższą od udowej i proporcjonalnie dłuższe śródstopie (Galton, 1974). Wskazywałoby to, że parksozaur był prawdopodobnie szybszym zwierzęciem. Łopatki były wydłużone, a kończyny przednie – silne i masywnie zbudowane ([[Gregory Paul|Paul]], 2010). Dalsze kręgi ogonowe miały znacznie wydłużone prezygapofyzy. Wraz z licznymi skostniałymi ścięgnami wskazuje to, że ogon mógł pełnić funkcję dynamicznego stabilizatora podczas poruszania się.
+''Parksosaurus'' był raczej niewielkim zwierzęciem o długości ok. 2,5 m i masie co najwyżej zbliżonej do przeciętnego człowieka. Ostatnie badania wskazują, że holotyp nie był jeszcze w pełni wyrośnięty. Dorosłe okazy mogły więc osiągać nieco większe rozmiary. Poruszał się w pozycji dwunożnej (Maidment i Barrett, 2014). W przeciwieństwie do swego ?bliskiego krewniaka tescelozaura, miał on kość piszczelową dłuższą od udowej i proporcjonalnie dłuższe śródstopie (Galton, 1974). Wskazywałoby to, że parksozaur był prawdopodobnie szybszym zwierzęciem. Łopatki były wydłużone, a kończyny przednie – silne i masywnie zbudowane ([[Gregory Paul|Paul]], 2010). Dalsze kręgi ogonowe miały znacznie wydłużone prezygapofyzy. Wraz z licznymi skostniałymi ścięgnami wskazuje to, że ogon mógł pełnić funkcję dynamicznego stabilizatora podczas poruszania się (Sues i in., 2022).
 Czaszka była stosunkowo nieduza, wydłużona i niska, o zwężającym się pysku i dużych oczodołach podobnie jak u tescelozaura. Przednia część czaszki nie zachowała się, należy jednak zakładać, że była ona bezzębna, jak u wszystkich dinozaurów ptasiomiednicznych. Nie wiadomo, czy ''Parksosaurus''  miał zęby w kościach przedszczękowych. Pewne jest natomiast, że dalej w głębi pyska, w obu kościach szczękowych i zębowych znajdowało się po 18-20 zębów o żeberkowanych, zaokrąglonych koronach, pokrytych szkliwem z obu stron (Galton, 1973). Okno przedoczodołowe było niewielkie i owalne, bądź też zbliżone kształtem do łzy (Boyd i in., 2009).

@@ Linia 62: / Linia 62: @@
 W 1926 r. [[William Parks]] nazwał drugi wówczas gatunek [[Thescelosaurus|tescelozaura]]- ''T. warreni'' na podstawie niekompletnej czaszki i szkieletu pozaczaszkowego. W 1937 r. inny słynny paleontolog tamtych czasów – [[Charles Sternberg]] stwierdził, że różni się on od ''T. neglectus'' bardziej niż różniły się między sobą ''T. neglectus'' i ''T. edmontonicus'' (może on być synonimem tego pierwszego). Tym samym Sternberg wykluczył ''T. warreni'' z rodzaju ''Thescelosaurus'' i utworzył nowy [[takson]] - ''Parksosaurus''. W 1940 r. wskazał na kolejne różnice między nimi, zaliczając parksozaura do podrodziny Hypsilophodontinae, a tescelozaura – do Thescelosaurinae, obie w obrębie Hypsilophodontidae.
-W 1973 r. [[Peter Galton]] dokonał redeskrypcji ''Parksosaurus'', potwierdzając jego odrębność od tescelozaura (podobnie jak np. Boyd i in., 2009) i bliskie pokrewieństwo z hipsylofodonem. Nowe badania, poczynając od lat końca lat 90. XX w. ujawniły jednak, że Hypsilophodontidae to [[parafiletyzm|parafiletyczna]] (sztuczna) grupa, często  bliżej niespokrewnionych ze sobą dinozaurów. Wg obecnego stanu wiedzy, ''Parksosaurus'' może być [[takson bazalny|bazalnym]] ornitopodem albo przedstawicielem [[Neornithischia]] prymitywniejszym od ornitopodów i [[Marginocephalia|marginocefali]]. Niektóre analizy wskazują na jego bliskie pokrewieństwo z teselozaurem (zob. też [[Thescelosaurus#Filogeneza]]).
+W 1973 r. [[Peter Galton]] dokonał redeskrypcji ''Parksosaurus'', potwierdzając jego odrębność od tescelozaura (podobnie jak np. Boyd i in., 2009) i bliskie pokrewieństwo z hipsylofodonem. Nowe badania, poczynając od lat końca lat 90. XX w. ujawniły jednak, że Hypsilophodontidae to [[parafiletyzm|parafiletyczna]] (sztuczna) grupa, często  bliżej niespokrewnionych ze sobą dinozaurów. Wg obecnego stanu wiedzy, ''Parksosaurus'' może być [[takson bazalny|bazalnym]] ornitopodem albo przedstawicielem [[Neornithischia]] prymitywniejszym od ornitopodów i [[Marginocephalia|marginocefali]]. Niektóre analizy wskazują na jego bliskie pokrewieństwo z teselozaurem (zob. też [[Thescelosaurus#Filogeneza]]). Potwierdza to również redeskrypcja holotypu parksozaura (Sues i in., 2022).
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] to okaz ROM 804, obejmujący większość czaszki i szkieletu pozaczaszkowego. Brakuje m.in. przedniej części pyska, tyłu czaszki i jej fragmentów nad oczami, większości kręgów przedkrzyżowych, lewej dłoni, prawej kończyny przedniej oraz części kości miednicy i niewielkich fragmentów kończyn tylnych (zob. zdjęcia obok).
+[[Holotyp]] to okaz ROM 804, obejmujący większość czaszki i szkieletu pozaczaszkowego. Brakuje m.in. przedniej części pyska, tyłu czaszki i jej fragmentów nad oczami, większości kręgów przedkrzyżowych, lewej dłoni, prawej kończyny przedniej oraz części kości miednicy i niewielkich fragmentów kończyn tylnych (zob. zdjęcia obok). Okaz ten prawdopodobnie nie był jeszcze w pełni dojrzały (Sues i in., 2022).
 Larson i in. (2010) przypisali też do ''Parksosaurus'' pojedynczy ząb. Należy jednak pamiętać, że identyfikacja takich izolowanych znalezisk niemal zawsze pozostaje niepewna.
@@ Linia 72: / Linia 72: @@
 ==Budowa==
-''Parksosaurus'' był raczej niewielkim zwierzęciem o długości ok. 2,5 m i masie co najwyżej zbliżonej do przeciętnego człowieka. Poruszał się w pozycji dwunożnej (Maidment i Barrett, 2014). W przeciwieństwie do swego ?bliskiego krewniaka tescelozaura, miał on kość piszczelową dłuższą od udowej i proporcjonalnie dłuższe śródstopie (Galton, 1974). Wskazywałoby to, że parksozaur był prawdopodobnie szybszym zwierzęciem. Łopatki były wysłużone, a kończyny przednie – silne i masywnie zbudowane ([[Gregory Paul|Paul]], 2010). Czaszka była stosunkowo nieduza, wydłużona i niska, o zwężającym się pysku i dużych oczodołach podobnie jak u tescelozaura. Przednia część czaszki nie zachowała się, należy jednak zakładać, że była ona bezzębna, jak u wszystkich dinozaurów ptasiomiednicznych. Nie wiadomo, czy ''Parksosaurus''  miał zęby w kościach przedszczękowych. Pewne jest natomiast, że dalej w głębi pyska, w obu kościach szczękowych i zębowych znajdowało się po 18-20 zębów o żeberkowanych, zaokrąglonych koronach, pokrytych szkliwem z obu stron (Galton, 1973). Okno przedoczodołowe było niewielkie i owalne (Boyd i in., 2009).
+''Parksosaurus'' był raczej niewielkim zwierzęciem o długości ok. 2,5 m i masie co najwyżej zbliżonej do przeciętnego człowieka. Ostatnie badania wskazują, że holotyp nie był jeszcze w pełni wyrośnięty. Dorosłe okazy mogły więc osiągać nieco większe rozmiary. Poruszał się w pozycji dwunożnej (Maidment i Barrett, 2014). W przeciwieństwie do swego ?bliskiego krewniaka tescelozaura, miał on kość piszczelową dłuższą od udowej i proporcjonalnie dłuższe śródstopie (Galton, 1974). Wskazywałoby to, że parksozaur był prawdopodobnie szybszym zwierzęciem. Łopatki były wydłużone, a kończyny przednie – silne i masywnie zbudowane ([[Gregory Paul|Paul]], 2010). Dalsze kręgi ogonowe miały znacznie wydłużone prezygapofyzy. Wraz z licznymi skostniałymi ścięgnami wskazuje to, że ogon mógł pełnić funkcję dynamicznego stabilizatora podczas poruszania się.
 [[Plik: Parksosaurus_scale_steveoc86.jpg|300px|thumb|right|Porównanie wielkości parksozaura i człowieka. Autor: Stephen O'Connor. [https://en.wikipedia.org/wiki/Parksosaurus#/media/File:Parksosaurus_scale_steveoc86.jpg].]]
@@ Linia 111: / Linia 113: @@
 Sternberg, C.M. (1940). ""Thescelosaurus edmontonensis", n. sp., and classification of the Hypsilophodontidae". Journal of Paleontology. 14 (5): 481–494.
 </small>

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-|{{Występowanie3|72|68}}
+|{{Występowanie|72|68}}
 ok. 72-68 [[Ma]]

← poprzednia wersja		Wersja z 09:09, 27 lis 2018
Linia 43:		Linia 43:

	[[Neornithischia]]		[[Neornithischia]]
−
−	~~?[[Cerapoda]]~~
−
−	~~?[[Ornithopoda]]~~

	[[Parksosauridae]]		[[Parksosauridae]]

@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 ?[[Ornithopoda]]
-?[[Parksosauridae]]
+[[Parksosauridae]]
 ?[[Thescelosaurinae]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik: Parksosaurus_Steveoc86.jpg|400px]]
-<small> Rekonstrukcja ''Parksosaurus''. Autor: Steveoc86 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Parksosaurus_Steveoc86.jpg].</small>
+<small> Rekonstrukcja ''Parksosaurus''. Autor: Stephen O'Connor [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Parksosaurus_Steveoc86.jpg].</small>
 |}
@@ Linia 77: / Linia 77: @@
 ==Budowa==
 ''Parksosaurus'' był raczej niewielkim zwierzęciem o długości ok. 2,5 m i masie co najwyżej zbliżonej do przeciętnego człowieka. Poruszał się w pozycji dwunożnej (Maidment i Barrett, 2014). W przeciwieństwie do swego ?bliskiego krewniaka tescelozaura, miał on kość piszczelową dłuższą od udowej i proporcjonalnie dłuższe śródstopie (Galton, 1974). Wskazywałoby to, że parksozaur był prawdopodobnie szybszym zwierzęciem. Łopatki były wysłużone, a kończyny przednie – silne i masywnie zbudowane ([[Gregory Paul|Paul]], 2010). Czaszka była stosunkowo nieduza, wydłużona i niska, o zwężającym się pysku i dużych oczodołach podobnie jak u tescelozaura. Przednia część czaszki nie zachowała się, należy jednak zakładać, że była ona bezzębna, jak u wszystkich dinozaurów ptasiomiednicznych. Nie wiadomo, czy ''Parksosaurus''  miał zęby w kościach przedszczękowych. Pewne jest natomiast, że dalej w głębi pyska, w obu kościach szczękowych i zębowych znajdowało się po 18-20 zębów o żeberkowanych, zaokrąglonych koronach, pokrytych szkliwem z obu stron (Galton, 1973). Okno przedoczodołowe było niewielkie i owalne (Boyd i in., 2009).
-[[Plik: Parksosaurus_scale_steveoc86.jpg|300px|thumb|right|Porównanie wielkości parksozaura i człowieka. Autor: Steveoc 86. [https://en.wikipedia.org/wiki/Parksosaurus#/media/File:Parksosaurus_scale_steveoc86.jpg].]]
+[[Plik: Parksosaurus_scale_steveoc86.jpg|300px|thumb|right|Porównanie wielkości parksozaura i człowieka. Autor: Stephen O'Connor. [https://en.wikipedia.org/wiki/Parksosaurus#/media/File:Parksosaurus_scale_steveoc86.jpg].]]
 ==Paleobiologia i paleoekologia==