Phuwiangosaurus - Historia wersji

Paweł: Eiamlaor i in., 2025

2025-06-19T14:58:26Z

Eiamlaor i in., 2025

Paweł: Samathi i in., 2024

2025-03-04T19:39:13Z

Samathi i in., 2024

Kamil Kamiński o 22:20, 18 sty 2025

2025-01-18T22:20:15Z

Paweł: uzupełnienia

2025-01-18T16:44:50Z

uzupełnienia

Podgląd zmian

Taurovenator o 09:37, 25 mar 2024

2024-03-25T09:37:03Z

Taurovenator o 20:04, 19 paź 2023

2023-10-19T20:04:48Z

Mateusz o 16:17, 16 mar 2016

2016-03-16T16:17:37Z

Mateusz o 10:30, 19 paź 2015

2015-10-19T10:30:06Z

Mateusz: /* Wybrana bibliografia */

2015-10-17T18:32:09Z

‎Wybrana bibliografia

Mateusz: /* Pozycja systematyczna */

2015-10-17T18:31:37Z

‎Pozycja systematyczna

@@ Linia 20: / Linia 20: @@
 [[Sauropoda]]
 [[Macronaria]]
@@ Linia 29: / Linia 25: @@
 [[Titanosauriformes]]
-[[Somphospondyli]]
+? [[Somphospondyli]]
-[[Euhelopodidae]]? / [[Titanosauria]]?
+?? [[Euhelopodidae]] / ?? [[Titanosauria]]
   |grafika                = Sao Khua Formation V2.png
   |podpis                 = Rekonstrukcja wędrującego stada ''Phuwiangosaurus''. Niżej widoczne są ''[[Siamosaurus]]'' (z prawej) oraz krokodylomorf ''Sunosuchus'' (z lewej). Autor: Offy oraz PaleoGeekSquared [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sao_Khua_Formation_V2.png]
@@ Linia 99: / Linia 95: @@
 Kaikaew i współpracownicy (2023) zbadali wnętrze czaszki ''Phuwiangosaurus''. Jej morfologia jest bardzo zbliżona do tej u zaawansowanych [[Titanosauria|tytanozaurów]]. ''Phuwiangosaurus'' miał najlepszy zakres słyszenia wynoszący około 1687 Hz, a średnie optymalne częstotliwości słyszenia wynosiły około 1132 Hz. Według badaczy taki zakres słyszenia może sugerować, że omawiany zauropod żył w zamkniętych środowiskach jak gęste lasy.
-===Wzrost===
+===Wzrost i pneumatyzacja===
 Klein i współautorzy (2009) zbadali histologię kości ramiennych i udowych ''Phuwiangosaurus''. Kości różniły się wielkością, gdyż należały do osobników w różnym wieku. Ich ogólna mikrostruktura była bardzo podobna do tej u innych [[Sauropoda|zauropodów]]. Kość ramienna odznaczała się większym stopniem przebudowy niż udowa. Według badaczy młodociane ''Phuwiangosaurus'' w szybkim tempie osiągały 1/4 lub 1/3 rozmiarów dorosłych osobników. W późniejszych etapach rozwoju tempo wzrostu nadal pozostawało wysokie i trwało aż do osiągnięcia dojrzałości płciowej. Nie było jednak już tak intensywne, jak w początkowych fazach wzrostu. Dojrzałość płciową fuwiangozaury prawdopodobnie osiągały w wieku 10-15 lat, a może nawet wcześniej.
 ==Pozycja systematyczna==
 Trudno jest zaliczyć fuwiangozaura do konkretnej grupy zauropodów. Ten tajski dinozaur był opisywany jako bazalny tytanozaur (Canudo i in., 2008; Carballido i in., 2011), albo przedstawiciel Somphospondyli, który do tytanozaurów nie należał (D’Emic, 2012; [[González Riga]] i in., 2009; Suteethorn i in., 2010). Analiza Royo-Torresa z 2009 r. jako jedyna silnie wskazuje na przynależność do [[Brachiosauridae]].
-Pomimo tych rozbieżności, w świetle nowych danych, przynależność fuwiangozaura do Somphospondyli wydaje się obecnie pewna (Mannion i in., 2013; Kaikaew i in., 2023).
+Pomimo tych rozbieżności, w świetle nowych danych, przynależność fuwiangozaura do Somphospondyli wydaje się obecnie pewna (Mannion i in., 2013; Kaikaew i in., 2023).  Z kolei według Eiamlaora i in. (2025) klasyfikacja ''Phuwiangosauus'' jako [[Somphospondyli|somfospondyla]] jest wątpliwa. Badacze wyrazili takie zdanie na podstawie pmeumatzyacji kręgów, która była bardziej podobna do [[Brachiosauridae|brachiozaurydów]].
 ==Etymologia==
@@ Linia 128: / Linia 126: @@
 D'Emic, M. (2012). "The early evolution of titanosauriform sauropod dinosaurs". Zoological Journal of the Linnean Society, 166(3), 624-671. [[doi:10.1111/j.1096-3642.2012.00853.x]]
 González Riga, B. J., Previtera, E., & Pirrone, C. A. (2009). "''Malarguesaurus florenciae'' gen. et sp. nov., a new titanosauriform (Dinosauria, Sauropoda) from the Upper Cretaceous of Mendoza, Argentina". Cretaceous Research, 30(1), 135-148. [[doi:10.1016/j.cretres.2008.06.006]]
@@ Linia 153: / Linia 153: @@
 [[Kategoria:Sauropoda]]
 [[Kategoria:Macronaria]]
-[[Kategoria:Somphospondyli]]
+[[Kategoria:Macronaria bazalne]]
 [[Kategoria:Azja]]
 [[Kategoria:Tajlandia]]

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
   |długość                = 18,7 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref>
   |masa                   =  11 t <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-  |wysokość               = ok. 3,8 m<ref name="Molina-Larramendi"></ref>
+  |wysokość               = ok. 3,8 m <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[Tajlandia]] - prowincja Khon Kaen (Phu Wiang) i prowincja Kalasin
-<small>(formacja [[Sao Khua]] - grupa Khorat)</small>
+<small>([[formacja]] [[Sao Khua]] - grupa Khorat)</small>
   |czas                   = {{Występowanie|133.6|132.1}}
 ok. 133,6-132,1 [[Ma]] <ref>Tucker, R. T., Hyland, E. G., Gates, T. A., King, M. R., Roberts, E. M., Foley, E. K., Berdnt, D., Hanta, R., Khansubha, S. -O., Aswasereelert, W., & Zanno, L. E. (2022). "Age, depositional history, and paleoclimatic setting of Early Cretaceous dinosaur assemblages from the Sao Khua Formation (Khorat Group), Thailand". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 601, 111107 [[doi:10.1016/j.palaeo.2022.111107]]</ref><br>
@@ Linia 92: / Linia 92: @@
 Jak jednak podsumowuje [[Suravech Suteethorn|Suteethorn]] i in. ([[2010]]) do ''P. sirindhornae'' należy większość elementów pozaczaszkowych zauropodów z Phu Wiang i obszarów Kalasin składających się na 7 osobników, w tym młode i osobniki młodociane opisane przez Martina ([[1994]]) i Martina i in. ([[1999]]).
 ==Paleobiologia==
@@ Linia 138: / Linia 140: @@
 Martin, V., Buffetaut, E., & Suteethorn, V. (1994). "A new genus of sauropod dinosaur from the Sao Khua Formation (Late Jurassic or Early Cretaceous) of northeastern Thailand". Comptes rendus de l'Académie des sciences. Série 2. Sciences de la terre et des planètes, 319(9), 1085-1092.
 Suteethorn, S., Le Loeuff, J., Buffetaut, E., Suteethorn, V., Talubmook, C., & Chonglakmani, C. (2009). "A new skeleton of ''Phuwiangosaurus sirindhornae'' (Dinosauria, Sauropoda) from NE Thailand". Geological Society, London, Special Publications, 315(1), 189-215. [[doi:10.1144/SP315.14]]

@@ Linia 98: / Linia 98: @@
 ===Wzrost===
-Klein i współautorzy (2009) zbadali histologię kości ramiennych i udowych ''Phuwiangosaurus''. Kości różniły się wielkością, gdyż należały do osobników w różnym wieku. Ich ogólna mikrostruktura była bardzo podobna podobna do tej u innych [[Sauropoda|zauropodów]]. Kość ramienna odznaczała się większym stopniem przebudowy niż udowa. Według badaczy młodociane ''Phuwiangosaurus'' w szybkim tempie osiągały 1/4 lub 1/3 rozmiarów dorosłych osobników. W późniejszych etapach rozwoju tempo wzrostu nadal pozostawało wysokie i trwało aż do osiągnięcia dojrzałości płciowej. Nie było jednak już tak intensywne, jak w początkowych fazach wzrostu. Dojrzałość płciową fuwiangozaury prawdopodobnie osiągały w wieku 10-15 lat, a może nawet wcześniej.
+Klein i współautorzy (2009) zbadali histologię kości ramiennych i udowych ''Phuwiangosaurus''. Kości różniły się wielkością, gdyż należały do osobników w różnym wieku. Ich ogólna mikrostruktura była bardzo podobna do tej u innych [[Sauropoda|zauropodów]]. Kość ramienna odznaczała się większym stopniem przebudowy niż udowa. Według badaczy młodociane ''Phuwiangosaurus'' w szybkim tempie osiągały 1/4 lub 1/3 rozmiarów dorosłych osobników. W późniejszych etapach rozwoju tempo wzrostu nadal pozostawało wysokie i trwało aż do osiągnięcia dojrzałości płciowej. Nie było jednak już tak intensywne, jak w początkowych fazach wzrostu. Dojrzałość płciową fuwiangozaury prawdopodobnie osiągały w wieku 10-15 lat, a może nawet wcześniej.
 ==Pozycja systematyczna==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Phuwiangosaurus''}}
 <small>
@@ Linia 174: / Linia 176: @@
 [[Kategoria:Barrem]]
 [[Kategoria:Apt]]

@@ Linia 67: / Linia 67: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=6>
-Phu Wiang, Tailand|formacja [[Sao Khua]], Phu Wiang, prowincja Khon Kaen, [[Tajlandia]]|<small>''[[Phuwiangosaurus]] sirindhornae'' - '''SM PW1-0001 do SM PW1-0022''' ([[holotyp]]) oraz '''SM PW1-23 i SM PW1-24''' ([[topotyp]]).<br>
+Phu Wiang, Tailand~formacja [[Sao Khua]], Phu Wiang, prowincja Khon Kaen, [[Tajlandia]]|<small>''[[Phuwiangosaurus]] sirindhornae'' - '''SM PW1-0001 do SM PW1-0022''' ([[holotyp]]) oraz '''SM PW1-23 i SM PW1-24''' ([[topotyp]]).<br>
-Kalasin, Tailand|formacja [[Sao Khua]], prowincja Kalasin, [[Tajlandia]]|<small>''[[Phuwiangosaurus]] sirindhornae'' - '''materiał przypisany K1, K2, K4, K11 i część K5'''.
+Kalasin, Tailand~formacja [[Sao Khua]], prowincja Kalasin, [[Tajlandia]]|<small>''[[Phuwiangosaurus]] sirindhornae'' - '''materiał przypisany K1, K2, K4, K11 i część K5'''.
 </display_points>
 |}

@@ Linia 127: / Linia 127: @@
 ==Pozycja systematyczna==
 Trudno jest zaliczyć fuwiangozaura do konkretnej grupy zauropodów. Ten tajski dinozaur był opisywany jako bazalny tytanozaur (Canudo i in., 2008; Carballido i in., 2011), albo przedstawiciel Somphospondyli, który do tytanozaurów nie należał (D’Emic, 2012; González Riga i in., 2009; Suteethorn i in., 2010). Analiza Royo-Torresa z 2009 r. jako jedyna silnie wskazuje na przynależność do [[Brachiosauridae]].
 Pomimo tych rozbieżności, w świetle nowych danych, przynależność fuwiangozaura do Somphospondyli wydaje się obecnie pewna (Mannion i in., 2013).

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| 130-112 [[Ma]]
+| 129-113 [[Ma]]
 <small>wczesna [[kreda]] ([[barrem]] - [[apt]])</small>

@@ Linia 143: / Linia 143: @@
 ==Wybrana bibliografia==
 <small>
-Barco, J.L. 2009. Sistemátic e implicaciones filogenéticas y paleobiogeográficas del saurópodo ''Galvesaurus herreroi'' (Formación Villar del Arzobispo, Galve, España). Dysertacja doktorska, Universidad de Zaragoza
+Barco, J.L. 2009. Sistemátic e implicaciones filogenéticas y paleobiogeográficas del saurópodo ''Galvesaurus herreroi'' (Formación Villar del Arzobispo, Galve, España). Dysertacja doktorska, Universidad de Zaragoza.
 Canudo, J.I., Royo-Torres, R., Cuenca-Bescós, G. 2008. A new sauropod: ''Tastavinsaurus sanzi'' gen. et sp. nov. from the Early Cretaceous (Aptian) of Spain. Journal of Vertebrate Paleontology, t. 28, nr 3, str. 712-731.

@@ Linia 130: / Linia 130: @@
 W analizie [[Scott Hocknull|Hocknulla]] i in. ([[2009]]) należy do [[Laurasiformes]] w ramach [[Somphospondyli]]. Suteethorn i in. w pracy z tego samego roku zauważają, że jego materiał czaszkowy wykazuje duże podobieństwo do ''[[Nemegtosaurus]]'', który nie jest jednak znany z materiału pozaczaszkowego. Wg nich szkielet pozaczaszkowy ''P. sirindhornae'' reprezentuje bazalnego tytanozaura, bardziej zaawansowanego od ''[[Brachiosaurus]]'', ale mniej od ''[[Malawisaurus]]''. Również w analizie z pracy doktorskiej [[José Barco|José Luisa Barco]] ([[2009]]) ''Phuwiangosaurus'', wraz z ''[[Aragosaurus]]'', ''[[Tastavinsaurus]]'', ''[[Cedarosaurus]]'' i ''[[Venenosaurus]]'', jest członkiem [[Laurasiformes]] - ale jako [[klad]]u siostrzanego do [[Titanosauriformes]].
-Tak, czy inaczej, przynajmniej przynależność fuwiangozaura do Somphospondyli wydaje się pewna (Mannion i in., 2013).
+Pomimo tych rozbieżności, w świetle nowych danych, przynależność fuwiangozaura do Somphospondyli wydaje się obecnie pewna (Mannion i in., 2013).
 ==Spis gatunków==