Portezuelo - Historia wersji

Paweł: /* Żółwie */

2025-11-09T20:41:15Z

‎Żółwie

Paweł: /* Dinozaury */

2025-04-03T08:46:15Z

‎Dinozaury

Paweł: /* Krokodylomorfy */

2025-04-03T08:36:44Z

‎Krokodylomorfy

Paweł: /* Paleofauna */

2024-12-15T18:19:46Z

‎Paleofauna

Paweł: Calvo i in., 2021

2024-10-31T14:55:57Z

Calvo i in., 2021

Paweł: /* Paleofauna */

2024-10-18T10:39:39Z

‎Paleofauna

Paweł o 13:01, 10 wrz 2024

2024-09-10T13:01:27Z

Paweł o 12:34, 10 wrz 2024

2024-09-10T12:34:55Z

Paweł o 11:14, 10 wrz 2024

2024-09-10T11:14:39Z

Paweł: Na chwilę obecną hasło jest ukończone

2024-09-10T08:59:25Z

Na chwilę obecną hasło jest ukończone

@@ Linia 259: / Linia 259: @@
+|
 Przedstawiciel Chelidae charakteryzujący się owalną skorupą.
 |-
+|
@@ Linia 270: / Linia 277: @@
 ''Portezueloemys patagonica'' <ref name="Fuente2003></ref>
+|
-MCF-PVPH-338 - czaszka i elementy skorupy
+MCF-PVPH-338 - czaszka i elementy skorupy; MCF-PVPH-339 - elementy skorupy
+|
 Żółw blisko spokrewiony z rodziną Podocnemididae. Przedstawiciel grupy Chelidae.

@@ Linia 73: / Linia 73: @@
 |-
+|
-''[[Megaraptor|Megaraptor namunhuaiquii]]'' <ref>Novas, F. E. (1998) "Megaraptor namunhuaiquii, gen. et sp. nov, a large-clawed, Late Cretaceous theropod from Patagonia" Journal of Vertebrate Paleontology, 18, 4–9</ref><ref>Porfiri J.D., Novas F.E., Calvo J.O., Agnolin F.L., Ezcurra M.D., & Cerda I.A. (2014). "Juvenile specimen of ''Megaraptor'' (Dinosauria, Theropoda) sheds light about tyrannosauroid radiation". Cretaceous Research 51: 35-55. [[doi:10.1016/j.cretres.2014.04.007.]]</ref>
+''[[Megaraptor|Megaraptor namunhuaiquii]]'' <ref>Novas, F. E. (1998) "Megaraptor namunhuaiquii, gen. et sp. nov, a large-clawed, Late Cretaceous theropod from Patagonia" Journal of Vertebrate Paleontology, 18, 4–9</ref><ref>Porfiri J.D., Novas F.E., Calvo J.O., Agnolin F.L., Ezcurra M.D., & Cerda I.A. (2014). "Juvenile specimen of ''Megaraptor'' (Dinosauria, Theropoda) sheds light about tyrannosauroid radiation". Cretaceous Research 51: 35-55. [[doi:10.1016/j.cretres.2014.04.007.]]</ref><ref>Calvo, J. O., Porfiri, J. D., Aranciaga Rolando, A. M., Novas, F. E., Dos Santos, D. D., Wessel, D. E., & Lamanna, M. C. (2025). "Morphological and Phylogenetic Significance of the First Adult Humerus of the Patagonian Cretaceous Theropod ''Megaraptor namunhuaiquii'' Novas, 1998". Annals of Carnegie Museum. 90 (3): 161–181. [[doi:10.2992/007.090.0301]]</ref>
+|
-niekompletny szkielet młodocianego i dorosłego osobnika (MCF-PVPH 79 i MUCPv 595)
+osobniki
+|
 Duży drapieżnik charakteryzujący się długimi pazurami na łapach.
@@ Linia 179: / Linia 179: @@
 |-
+|
-Niezidentyfikowane [[Titanosauria|tytanozaury]]
+Niezidentyfikowane [[Titanosauria|tytanozaury]] <ref>Bellardini, F., Windholz, G. J., Baiano, M. A., Garrido, A. C., & Filippi, L. S. (2021). "New titanosaur remains from the Portezuelo Formation (Turonian–Coniancian) and their implications for the sauropod faunal diversity of the southern Neuquén Basin, Patagonia, Argentina". Journal of South American Earth Sciences, 111, 103457. [[doi:10.1016/j.jsames.2021.103457]]</ref>
+|
-MMS-PV-20 - ząb, MMS-PV-10 - izolowany trzon przedniego kręgu ogonowego,
+MMS-PV-20 - ząb; MMS-PV-10 - izolowany trzon przedniego kręgu ogonowego
 osobnik LBA (MMS-PV-09 - niekompletny przedni kręg ogonowy, MMS-PV-15 - prawa kość udowa i MMS-PV-13 - lewa kość piszczelowa)
-osobnik LBB (MMS-PV-16 - prawa kość łokciowa, MMS-PV-17 - prawa kość promieniowa i MMS-PV-14 - prawa kość śródstopia IV) <ref>Bellardini, F., Windholz, G. J., Baiano, M. A., Garrido, A. C., & Filippi, L. S. (2021). "New titanosaur remains from the Portezuelo Formation (Turonian–Coniancian) and their implications for the sauropod faunal diversity of the southern Neuquén Basin, Patagonia, Argentina". Journal of South American Earth Sciences, 111, 103457. [[doi:10.1016/j.jsames.2021.103457]]</ref>
+osobnik LBB (MMS-PV-16 - prawa kość łokciowa, MMS-PV-17 - prawa kość promieniowa i MMS-PV-14 - prawa kość śródstopia IV)
-<hr>
-MUCPv-749 - przedni kręg ogonowy
+Tytanozaury należące do grupy [[Colossosauria]].
-MUCPv-406 - prawa kość udowa <ref>Calvo, J. O., Ramírez, A., Salgado, L., & Otero, A. (2022). "Juvenile titanosaurian (Dinosauria: Sauropoda) remains from the Upper Cretaceous of Barreales Lake, Neuquén, Argentina". Cretaceous Research, 131, 105096. [[doi:10.1016/j.cretres.2021.105096]]</ref>
+|-
+|
 Szczątki należały do młodocianych osobników
 |}

@@ Linia 232: / Linia 232: @@
+|
 [[Plik:Comahuesuchus.jpg|200px]]
 |}

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 ==Paleofauna==
-Fauna z Portezuelo nie różniła się zbytnio od innych argentyńskich  [[formacja|formacji]] (np. [[Candeleros]], [[Huincul]] czy [[Bajo Barreal]]). Jednakże w odróżnieniu od wcześniej wymienionych jednostek skalnych, w opisywanej formacji nie odnaleziono skamieniałości należących do przedstawicieli [[Carcharodontosauridae]] i [[Rebbachisauridae]], gdyż one całkowicie wymarły. Po wyginięciu [[Carcharodontosauridae|karcharodontozaurydów]] szanse za stanie się drapieżnikami szczytowymi miały [[Megaraptora|megaraptory]] oraz [[Abelisauridae|abelizaurydy]]. Głównymi dinozaurami roślinożernymi były tytanozaury, chodź występowały również bardziej prymitywne [[Somphospondyli|somfospondyle]]. Drapieżnikiem szczytowym w formacji Portezuelo był ''[[Megaraptor]]'', a mniejsze drapieżniki jak ''[[Elemgasem]]'' prawdopodobnie mogły ustępować. Dorosłe osobniki ''[[Futalognkosaurus]]'' ze względu na swoje olbrzymie rozmiary nie musiały obawiać się ataków ze strony [[Theropoda|teropodów]]. W cieniu większych drapieżników żyły znacznie mniejsze [[Dromaeosauridae|dromeozauryd]]y oraz [[Alvarezsauridae]]. W przestworzach były obecne pterozaury z rodzaju ''Argentinadraco'' oraz niewielkie ptaki z grupy Neornithes. Środowiska wodne zamieszkiwały żółwie oraz ryby.
+Fauna z Portezuelo nie różniła się zbytnio od innych argentyńskich  [[formacja|formacji]] (np. [[Candeleros]], [[Huincul]] czy [[Bajo Barreal]]). Jednakże w odróżnieniu od wcześniej wymienionych jednostek skalnych, w opisywanej formacji nie odnaleziono skamieniałości należących do przedstawicieli [[Carcharodontosauridae]] i [[Rebbachisauridae]], gdyż one całkowicie wymarły. Po wyginięciu [[Carcharodontosauridae|karcharodontozaurydów]] szanse za stanie się drapieżnikami szczytowymi miały [[Megaraptora|megaraptory]] oraz [[Abelisauridae|abelizaurydy]]. Głównymi dinozaurami roślinożernymi były tytanozaury, chodź występowały również bardziej prymitywne [[Somphospondyli|somfospondyle]]. Drapieżnikiem szczytowym w formacji Portezuelo był ''[[Megaraptor]]'', a mniejsze drapieżniki jak ''[[Elemgasem]]'' prawdopodobnie mogły mu ustępować. Dorosłe osobniki ''[[Futalognkosaurus]]'' ze względu na swoje olbrzymie rozmiary nie musiały obawiać się ataków ze strony [[Theropoda|teropodów]]. W cieniu większych drapieżników żyły znacznie mniejsze [[Dromaeosauridae|dromeozauryd]]y oraz [[Alvarezsauridae]]. W przestworzach były obecne pterozaury z rodzaju ''Argentinadraco'' oraz niewielkie ptaki z grupy Neornithes. Środowiska wodne zamieszkiwały żółwie oraz ryby.
 ===Dinozaury===
@@ Linia 242: / Linia 242: @@
 !Materiał kopalny
 !Komentarz
 |-
+|
@@ Linia 248: / Linia 255: @@
 MCF-PVPH - 161 - fragmenty skorupy, 5 kręgów szyjnych, obydwie obręcze barkowe, obydwie kości ramienne i kość udowa
+|
-Drugi ważny gatunek z rodzaju ''Prochelidella''.
+Drugi ważny gatunek z rodzaju ''Prochelidella''. Żółw ten charakteryzował się krótką szyją. Przedstawiciel grupy Chelidae.
 |-
+|
 ''Portezueloemys patagonica'' <ref name="Fuente2003></ref>
+|
-MCF-PVPH-338 - czaszka i elememty skorupy
+MCF-PVPH-338 - czaszka i elementy skorupy
 MCF-PVPH-339 - elementy skorupy
+|
-Drugi opisany żółw pochodzący z formacji Portezuelo.
+Żółw blisko spokrewiony z rodziną Podocnemididae. Przedstawiciel grupy Chelidae.
 |}
 ===Ryby===
-{| class="wikitable"
+{| class="wikitable sortable" align="center" width="100%"
 !Takson
 !Materiał kopalny
 |-
-|''Chaoceratodus portezuelensis''  <ref>Panzeri, K. M., & Guzmán, F. A. (2024). "Unveiling the histology and anatomy of the lungfish ''Chaoceratodus portezuelensis'' (Sarcopterygii: Dipnoi) from the Portezuelo and Cerro Lisandro Formations (Upper Cretaceous) of Argentine Patagonia". Palaeontologia Electronica, 27(2), 1-21. [[doi:10.26879/1408]]</ref>
-|zęby
+''Chaoceratodus portezuelensis'' <ref>Panzeri, K. M., & Guzmán, F. A. (2024). "Unveiling the histology and anatomy of the lungfish ''Chaoceratodus portezuelensis'' (Sarcopterygii: Dipnoi) from the Portezuelo and Cerro Lisandro Formations (Upper Cretaceous) of Argentine Patagonia". Palaeontologia Electronica, 27(2), 1-21. [[doi:10.26879/1408]]</ref>
 |-
 |''Leufuichthys minimus'' <ref>Gallo, V., Calvo, J. O., & Kellner, A. W. A. (2011). "First record of a clupeomorph fish in the Neuquén Group (Portezuelo Formation), Upper Cretaceous of Patagonia, Argentina". Cretaceous Research, 32(2), 223-235. [[doi:10.1016/j.cretres.2010.12.006]]</ref>
-|szczątki co najmniej 3 osobników
+''Leufuichthys minimus'' <ref>Gallo, V., Calvo, J. O., & Kellner, A. W. A. (2011). "First record of a clupeomorph fish in the Neuquén Group (Portezuelo Formation), Upper Cretaceous of Patagonia, Argentina". Cretaceous Research, 32(2), 223-235. [[doi:10.1016/j.cretres.2010.12.006]]</ref>
 |}

@@ Linia 271: / Linia 271: @@
 |szczątki co najmniej 3 osobników
 |}
 ==Bibliografia==
 <small>
 Garrido, A. C. (2010). "Estratigrafía del Grupo Neuquén, Cretácico Superior de la Cuenca Neuquina (Argentina): nueva propuesta de ordenamiento litoestratigráfico". Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales, 12(2), 121-177

@@ Linia 19: / Linia 19: @@
 }}
 ==Wstęp==
 [[Formacja]] Portezuelo to [[późna kreda|późnokredowa]] jednostka geologiczna należąca do [[grupa|grupy]] [[Neuquén]] znajdująca się na terenie dzisiejszej Argentyny. Jej osady datuje się na późny [[turon]] oraz wczesny [[koniak]].
@@ Linia 42: / Linia 43: @@
 MUCPv-1460 - niekompletna czaszka
+|
-Charakteryzował się L-ksztaltną kością zębową.
+Charakteryzował się L-kształtną kością zębową.
+|
 [[Plik:Baalsaurus and bonitasaura jaws.jpg|200px]]
@@ Linia 129: / Linia 130: @@
+|
 MCF-PVPH-942 - ząb (morfotyp 6)
+|
 Niediagnostyczny takson.
@@ Linia 151: / Linia 145: @@
+|
 Niediagnostyczne taksony.
 |-
+|

@@ Linia 14: / Linia 14: @@
   |litologia              = mułowce, piaskowce i iłowce
   |typowy                 =
-  |grafika                =
+  |grafika                = 447 Arg Barreales esposizione scavi Futalognkosaurus.JPG
-  |podpis                 =
+  |podpis                 = Odsłonięcia skał formacji Portezuelo. Fot. Simona.cerrato [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:447_Arg_Barreales_esposizione_scavi_Futalognkosaurus.JPG]
   |mapa                   =
 }}

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{Formacja
   |Autor                  = [[Paweł Konarzewski]]
@@ Linia 13: / Linia 12: @@
   |miąższość              = 95-130 m
   |klimat                 =
-  |litologia              = mułowce i piaskowce
+  |litologia              = mułowce, piaskowce i iłowce
   |typowy                 =
-  |grafika                =
+  |grafika                = Futalognko site map.jpg
-  |podpis                 =
+  |podpis                 = Mapa przestawiająca miejsce stanowisko, w którym odnaleziono pterozaura ''Argentinadraco''. Źródło: [[Keller]] i [[Calvo]], 2017 [https://dx.doi.org/10.1590/0001-3765201720170478]
   |mapa                   =
 }}
@@ Linia 23: / Linia 22: @@
 ==Litologia==
 ==Paleofauna==
+Fauna z Portezuelo nie różniła się zbytnio od innych argentyńskich  [[formacja|formacji]] (np. [[Candeleros]], [[Huincul]] czy [[Bajo Borreal]]). Jednakże w odróżnieniu od wcześniej wymienionych jednostek skalnych, w opisywanej formacji nie odnaleziono skamieniałości należących do przedstawicieli [[Carcharodontosauridae]] i [[Rebbachisauridae]], gdyż one całkowicie wymarły. Po wyginięciu [[Carcharodontosauridae|karcharodontozaurydów]] szanse za stanie się drapieżnikami szczytowymi miały [[Megaraptora|megaraptory]] oraz [[Abelisauridae|abelizaurydy]]. Głównymi dinozaurami roślinożernymi były tytanozaury, chodź występowały również bardziej prymitywne [[Somphospondyli|somfospondyle]]. Drapieżnikiem szczytowym w formacji Portezuelo był [[Megaraptor]], a mniejsze drapieżniki jak ''[[Elemgasem]]'' prawdopodobnie mogły ustępować. Dorosłe osobniki ''[[Futalognkosaurus]]'' ze względu na swoje olbrzymie rozmiary nie musiały obawiać się ataków ze strony [[Theropoda|teropodów]]. W cieniu większych drapieżników żyły znacznie mniejsze [[Dromaeosauridae|dromeozauryd]]y oraz [[Alvarezsauridae]]. W przestworzach były obecne pterozaury z rodzaju ''Argentinadraco'' oraz niewielkie ptaki z grupy Neornithes. Środowiska wodne zamieszkiwały żółwie oraz ryby.
 ===Dinozaury===
@@ Linia 124: / Linia 124: @@
+|
 [[Plik:Unenlagia fossils.jpg|200px]]
 |}
 ===Pterozaury===
@@ Linia 166: / Linia 232: @@
 [[Plik:Comahuesuchus.jpg|200px]]
 |}
 ===Ryby===
@@ Linia 174: / Linia 267: @@
 |''Chaoceratodus portezuelensis''  <ref>Panzeri, K. M., & Guzmán, F. A. (2024). "Unveiling the histology and anatomy of the lungfish ''Chaoceratodus portezuelensis'' (Sarcopterygii: Dipnoi) from the Portezuelo and Cerro Lisandro Formations (Upper Cretaceous) of Argentine Patagonia". Palaeontologia Electronica, 27(2), 1-21. [[doi:10.26879/1408]]</ref>
 |zęby
 |}
@@ Linia 180: / Linia 276: @@
 Garrido, A. C. (2010). "Estratigrafía del Grupo Neuquén, Cretácico Superior de la Cuenca Neuquina (Argentina): nueva propuesta de ordenamiento litoestratigráfico". Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales, 12(2), 121-177
 <references/></small>