Probrachylophosaurus - Historia wersji

Paweł o 14:05, 29 lis 2024

2024-11-29T14:05:52Z

Paweł: Thompson i in., 2021

2023-08-27T11:01:52Z

Thompson i in., 2021

Kamil Kamiński o 09:38, 16 sty 2019

2019-01-16T09:38:18Z

Adrian Sztuba o 22:48, 15 sty 2019

2019-01-15T22:48:27Z

Adrian Sztuba o 22:45, 15 sty 2019

2019-01-15T22:45:37Z

Adrian Sztuba o 22:41, 15 sty 2019

2019-01-15T22:41:16Z

Adrian Sztuba: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Probrachylophosaurus''}} {{Opis |Autor = Adrian Sztuba |Korekta |nazwa = ''Probrachylophosaurus..."

2019-01-15T22:38:41Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Probrachylophosaurus''}} {{Opis |Autor = Adrian Sztuba |Korekta |nazwa = ''Probrachylophosaurus..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Probrachylophosaurus''}}
{{Opis
|Autor = [[Adrian Sztuba]]
|Korekta
|nazwa = ''Probrachylophosaurus'' (probrachylofozaur)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[USA]] - Montana
(formacja [[Judith River]])
|czas = {{Występowanie|80|79}}
ok. 79-80 [[Ma]] 
[[późna kreda]] (wczesny [[kampan]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Ornithopoda]]

[[Iguanodontia]]

[[Hadrosauridae]]

[[Saurolophinae]]

[[Brachylophosaurini]]
|grafika = Probrachylophosaurus restoration.jpg
|podpis = Rekonstrukcja głowy. Autor: Danny Cicchetti.
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Probrachylophosaurus'' to rodzaj hadrozauryda żyjącego w późnej kredzie, na terenie dzisiejszych [[USA|Stanów Zjednoczonych]]. Jest on interesujący, ponieważ posiada cechy pośrednie między ''[[Acristavus]]'', a ''[[Brachylophosaurus]]''.

==Materiał kopalny==
[[Plik: Probrachylophosaurus.jpg|300px|thumb|right|Czaszka ''P. bergeri''. Autor zdjęcia: ケラトプスユウタ[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Probrachylophosaurus.jpg].]]
Holotyp - MOR 2929 - to dość kompletny, choć [[Szkielet artykułowany|nieartykułowany]] szkielet z czaszką. Drugi okaz - MOR 1097 - to fragmentaryczna czaszka niedojrzałego osobnika. Okazy odnaleziono w stanie Montana, w skałach formacji [[Judith River]], datowanych na 79.5 - 75.8 miliona lat.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa oznacza "Przed krótkogrzebieniastym jaszczurem", co odnosi się do tego, że jest on starszy od ''[[Brachylophosaurus]]''. Nazwa gatunkowa - ''bergeri'' - honoruje Sam'a Berger'a, który był właścicielem terenów, na których znaleziono skamieniałości tego dinozaura.

==Budowa==
''Probrachylophosaurus'' miał bardzo mały grzebień na szczycie czaszki, utworzony z kości nosowych. Długość tego grzebienia u MOR 2919 wynosi 8 cm, a 3,2 cm u MOR 1087. U ''Probrachylophosaurus'' grzebień przypominał grzebień u młodocianych osobników ''[[Brachylophosaurus]]'' - był trójkątny w przekroju i był wyższy i węższy, niż u dorosłych ''[[Brachylophosaurus]]''. MOR 2919 jest jednak dużym hadrozaurem, co (razem z badaniami histologicznymi, zob. niżej) potwierdza, że jest to osobnik dorosły, a nie po prostu młody ''[[Brachylophosaurus]]''.

Poszczególne cechy anatomiczne tego dinozaura są najbardziej zbliżone albo do ''[[Acristavus]]'', albo do ''[[Brachylophosaurus]]'', lub są pośrednie między tymi dinozaurami. To, wraz z obecnością maleńkiego grzebienia (''[[Brachylophosaurus]]'' miał większy grzebień, ''[[Acristavus]]'' nie miał go wcale) wskazuje na to, że ''Probrachylophosaurus'' był formą pośrednią między Acristavus, a Brachylophosaurus.

W przekroju kości piszczelowej MOR 2919 widoczne jest 14 linii spowolnienia wzrostu, co oznacza, że ten osobnik w chwili śmierci miał 14 lat. W pierwszych latach życia osobnik ten rósł najszybciej. W wieku 5 lat tempo wzrostu spadło, co mogło być momentem osiągnięcia dojrzałości płciowej. Dalej tempo wzrostu malało coraz bardziej, lecz się nie zatrzymało, co świadczy o tym, że ten osobnik nie osiągnął jeszcze dojrzałości szkieletowej.

==Systematyka==
Wraz z ''[[Acristavus]]'', ''[[Brachylophosaurus]]'' i ''[[Maiasaura]]'' tworzy [[klad]] [[Brachylophosaurini]].

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Probrachylophosaurus''}}
| {{Kpt|[[Elizabeth Freedman|Freedman]] i [[John Horner|Horner]]}}, [[2015]]
|-
| {{V|''P. bergeri''}}
| {{Kpt|[[Elizabeth Freedman|Freedman]] i [[John Horner|Horner]]}}, [[2015]]
|}

==Bibliografia==
 Freedman, E. A. i Horner, J. R., 2015 "A New Brachylophosaurin Hadrosaur (Dinosauria: Ornithischia) with an Intermediate Nasal Crest from the Campanian Judith River Formation of Northcentral Montana." PLOS One 10.11 (2015): e0141304.


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Ornithopoda]]
[[Kategoria:Iguanodontia]]
[[Kategoria:Hadrosauridae]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:USA]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Kampan]]

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[USA]] - Montana
-<small>(formacja [[Judith River]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Judith River]] - ogniwo McClelland Ferry)</small>
 <hr>
 [[Kanada]] - Alberta
-<small>(formacja [[Foremost]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Foremost]])</small>
-|czas                   = {{Występowanie|80|79}}
+|czas                   = {{Występowanie|79.5|78}}
-ok. 80-79  [[Ma]]<br>
+ok. 79,5-78 [[Ma]]<br>
-<small>[[późna kreda]] (wczesny [[kampan]])</small>
+<small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 [[Hadrosauridae]]
 [[Saurolophinae]]
 [[Brachylophosaurini]]
-|grafika                = Probrachylophosaurus restoration.jpg
+|grafika                = Probrachylophosaurus bergei.png
-|podpis                 = Rekonstrukcja głowy. Autor: Danny Cicchetti.
+|podpis                 = Rekonstrukcja ''Probrachylophosaurus''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Probrachylophosaurus_bergei.png]
 |mapa                   =
 }}
 ==Wstęp==
-''Probrachylophosaurus'' to rodzaj hadrozauryda żyjącego w późnej kredzie, na terenie dzisiejszych [[USA|Stanów Zjednoczonych]]. Jest on interesujący, ponieważ posiada cechy pośrednie między ''[[Acristavus]]'', a ''[[Brachylophosaurus]]''.
+''Probrachylophosaurus'' to rodzaj [[hadrozauryd]]a żyjącego w [[późna kreda|późnej kredzie]], na terenie dzisiejszych [[USA|Stanów Zjednoczonych]] oraz [[Kanada|Kanady]]. Jest on interesujący, ponieważ posiada cechy pośrednie między ''[[Acristavus]]'', a ''[[Brachylophosaurus]]''.
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 43: / Linia 47: @@
 Holotyp - MOR 2929 - to dość kompletny, choć [[Szkielet artykułowany|nieartykułowany]] szkielet z czaszką. Drugi okaz - MOR 1097 - to fragmentaryczna czaszka niedojrzałego osobnika. Okazy odnaleziono w stanie Montana, w skałach formacji [[Judith River]].
-Szczątki przypisywane do ''Probrachylophosaurus'' odnaleziono również w kanadyjskiej formacji Foremost (Thompson i in., 2021).
+Szczątki należące do nieokreślonego gatunku ''Probrachylophosaurus'' odnaleziono również w kanadyjskiej formacji [[Foremost]] (Thompson i in., 2021).
 ==Budowa==
@@ Linia 68: / Linia 69: @@
 ==Bibliografia==
-<small> Freedman, E. A. i Horner, J. R., (2015). "A New Brachylophosaurin Hadrosaur (Dinosauria: Ornithischia) with an Intermediate Nasal Crest from the Campanian Judith River Formation of Northcentral Montana." PLOS One 10.11 (2015): e0141304. [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0141304].
+<small> Freedman, E. A. & Horner, J. R., (2015). "A New Brachylophosaurin Hadrosaur (Dinosauria: Ornithischia) with an Intermediate Nasal Crest from the Campanian Judith River Formation of Northcentral Montana." PLOS One 10.11 (2015): e0141304. [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0141304].
 Thompson, M. G., Bedek, F. V., Schröder-Adams, C., Evans, D. C., & Ryan, M. J. (2021). "The oldest occurrence of brachylophosaurin hadrosaurids in Canada". Canadian Journal of Earth Sciences, 58(10), 993-1004. [[doi:10.1139/cjes-2020-0007]]

@@ Linia 37: / Linia 37: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik: Probrachylophosaurus.jpg|300px|thumb|right|Czaszka ''P. bergeri''. Autor zdjęcia: ケラトプスユウタ[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Probrachylophosaurus.jpg].]]
-Holotyp - MOR 2929 - to dość kompletny, choć [[Szkielet artykułowany|nieartykułowany]] szkielet z czaszką. Drugi okaz - MOR 1097 - to fragmentaryczna czaszka niedojrzałego osobnika. Okazy odnaleziono w stanie Montana, w skałach formacji [[Judith River]], datowanych na 79.5 - 75.8 miliona lat.
+Holotyp - MOR 2929 - to dość kompletny, choć [[Szkielet artykułowany|nieartykułowany]] szkielet z czaszką. Drugi okaz - MOR 1097 - to fragmentaryczna czaszka niedojrzałego osobnika. Okazy odnaleziono w stanie Montana, w skałach formacji [[Judith River]], datowanych na 79.8 - 79.5 miliona lat.
 ==Etymologia==
-Nazwa rodzajowa oznacza "Przed krótkogrzebieniastym jaszczurem", co odnosi się do tego, że jest on starszy od ''[[Brachylophosaurus]]''. Nazwa gatunkowa - ''bergeri'' - honoruje Sam'a Berger'a, który był właścicielem terenów, na których znaleziono skamieniałości tego dinozaura.
+Nazwa rodzajowa oznacza "przed krótkogrzebieniastym jaszczurem", co odnosi się do tego, że jest on starszy od ''[[Brachylophosaurus]]''. Nazwa gatunkowa - ''bergeri'' - honoruje Sama Bergera, który był właścicielem terenów, na których znaleziono skamieniałości tego dinozaura.
 ==Budowa==
-''Probrachylophosaurus'' miał bardzo mały grzebień na szczycie czaszki, utworzony z kości nosowych. Długość tego grzebienia u MOR 2919 wynosi 8 cm, a  3,2 cm u MOR 1087. U ''Probrachylophosaurus'' grzebień przypominał grzebień u młodocianych osobników ''[[Brachylophosaurus]]'' - był trójkątny w przekroju i był wyższy i węższy, niż u dorosłych ''[[Brachylophosaurus]]''. MOR 2919 jest jednak dużym hadrozaurem, co  (razem z badaniami histologicznymi, zob. niżej) potwierdza, że jest to osobnik dorosły, a nie po prostu młody ''[[Brachylophosaurus]]''.
+''Probrachylophosaurus'' miał bardzo mały grzebień na szczycie czaszki, utworzony z kości nosowych. Długość tego grzebienia u MOR 2919 wynosi 8 cm, a  u MOR 1087 - 3,2 cm . Przypominał on grzebień u młodocianych osobników ''[[Brachylophosaurus]]'' - był trójkątny w przekroju, a także wyższy i węższy, niż u dorosłych ''[[Brachylophosaurus]]''. MOR 2919 jest jednak dużym hadrozaurem, co  (razem z badaniami histologicznymi, zob. niżej) potwierdza, że jest to osobnik dorosły, a nie po prostu młody ''[[Brachylophosaurus]]''.
-Poszczególne cechy anatomiczne tego dinozaura są najbardziej zbliżone albo do  ''[[Acristavus]]'', albo do ''[[Brachylophosaurus]]'', lub są pośrednie między tymi dinozaurami. To, wraz z obecnością maleńkiego grzebienia (''[[Brachylophosaurus]]'' miał większy grzebień, ''[[Acristavus]]'' nie miał go wcale), wskazuje na to, że ''Probrachylophosaurus'' był formą pośrednią między ''[[Acristavus]]'', a ''[[Brachylophosaurus]]''.
+Poszczególne cechy anatomiczne tego dinozaura są najbardziej zbliżone albo do ''[[Acristavus]]'', albo do ''[[Brachylophosaurus]]'', lub są pośrednie między tymi dinozaurami. To, wraz z obecnością maleńkiego grzebienia (''[[Brachylophosaurus]]'' miał większy grzebień, ''[[Acristavus]]'' nie miał go wcale), wskazuje na to, że ''Probrachylophosaurus'' był formą pośrednią między ''[[Acristavus]]'', a ''[[Brachylophosaurus]]''.
-W przekroju kości piszczelowej MOR 2919 widoczne jest 14 linii spowolnienia wzrostu, co oznacza, że ten osobnik w chwili śmierci miał 14 lat. W pierwszych latach życia osobnik ten rósł najszybciej. W wieku 5 lat tempo wzrostu spadło, co mogło być momentem osiągnięcia dojrzałości płciowej. Dalej tempo wzrostu malało coraz bardziej, lecz się nie zatrzymało, co świadczy o tym, że ten osobnik nie osiągnął jeszcze dojrzałości szkieletowej.
+W przekroju kości piszczelowej MOR 2919 widoczne jest 14 linii spowolnienia wzrostu, co oznacza, że ten osobnik w chwili śmierci miał 14 lat. W pierwszych latach życia okaz ten rósł najszybciej. W wieku 5 lat tempo wzrostu spadło, co mogło być momentem osiągnięcia dojrzałości płciowej. Dalej tempo wzrostu malało coraz bardziej, lecz się nie zatrzymało, co świadczy o tym, że ten osobnik nie osiągnął jeszcze dojrzałości szkieletowej.
 ==Systematyka==
@@ Linia 62: / Linia 62: @@
 ==Bibliografia==
-<small> Freedman, E. A. i Horner, J. R., 2015 "A New Brachylophosaurin Hadrosaur (Dinosauria: Ornithischia) with an Intermediate Nasal Crest from the Campanian Judith River Formation of Northcentral Montana." PLOS One 10.11 (2015): e0141304.
+<small> Freedman, E. A. i Horner, J. R., (2015). "A New Brachylophosaurin Hadrosaur (Dinosauria: Ornithischia) with an Intermediate Nasal Crest from the Campanian Judith River Formation of Northcentral Montana." PLOS One 10.11 (2015): e0141304. [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0141304].
 </small>

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 ''Probrachylophosaurus'' miał bardzo mały grzebień na szczycie czaszki, utworzony z kości nosowych. Długość tego grzebienia u MOR 2919 wynosi 8 cm, a  3,2 cm u MOR 1087. U ''Probrachylophosaurus'' grzebień przypominał grzebień u młodocianych osobników ''[[Brachylophosaurus]]'' - był trójkątny w przekroju i był wyższy i węższy, niż u dorosłych ''[[Brachylophosaurus]]''. MOR 2919 jest jednak dużym hadrozaurem, co  (razem z badaniami histologicznymi, zob. niżej) potwierdza, że jest to osobnik dorosły, a nie po prostu młody ''[[Brachylophosaurus]]''.
-Poszczególne cechy anatomiczne tego dinozaura są najbardziej zbliżone albo do  ''[[Acristavus]]'', albo do ''[[Brachylophosaurus]]'', lub są pośrednie między tymi dinozaurami. To, wraz z obecnością maleńkiego grzebienia (''[[Brachylophosaurus]]'' miał większy grzebień, ''[[Acristavus]]'' nie miał go wcale) wskazuje na to, że ''Probrachylophosaurus'' był formą pośrednią między ''[[Acristavus]]'', a ''[[Brachylophosaurus]]''.
+Poszczególne cechy anatomiczne tego dinozaura są najbardziej zbliżone albo do  ''[[Acristavus]]'', albo do ''[[Brachylophosaurus]]'', lub są pośrednie między tymi dinozaurami. To, wraz z obecnością maleńkiego grzebienia (''[[Brachylophosaurus]]'' miał większy grzebień, ''[[Acristavus]]'' nie miał go wcale), wskazuje na to, że ''Probrachylophosaurus'' był formą pośrednią między ''[[Acristavus]]'', a ''[[Brachylophosaurus]]''.
 W przekroju kości piszczelowej MOR 2919 widoczne jest 14 linii spowolnienia wzrostu, co oznacza, że ten osobnik w chwili śmierci miał 14 lat. W pierwszych latach życia osobnik ten rósł najszybciej. W wieku 5 lat tempo wzrostu spadło, co mogło być momentem osiągnięcia dojrzałości płciowej. Dalej tempo wzrostu malało coraz bardziej, lecz się nie zatrzymało, co świadczy o tym, że ten osobnik nie osiągnął jeszcze dojrzałości szkieletowej.

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Adrian Sztuba]]
-  |Korekta
+  |Korekta                = [[Paweł Konarzewski]]
   |nazwa                  = ''Probrachylophosaurus'' (probrachylofozaur)
   |długość                =
@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[USA]] - Montana
 <small>(formacja [[Judith River]])</small>
 |czas                   = {{Występowanie|80|79}}
-ok. 79-80  [[Ma]]<br>
+ok. 80-79  [[Ma]]<br>
 <small>[[późna kreda]] (wczesny [[kampan]])</small>
   |systematyka            =
@@ Linia 37: / Linia 41: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik: Probrachylophosaurus.jpg|300px|thumb|right|Czaszka ''P. bergeri''. Autor zdjęcia: ケラトプスユウタ[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Probrachylophosaurus.jpg].]]
-Holotyp - MOR 2929 - to dość kompletny, choć [[Szkielet artykułowany|nieartykułowany]] szkielet z czaszką. Drugi okaz - MOR 1097 - to fragmentaryczna czaszka niedojrzałego osobnika. Okazy odnaleziono w stanie Montana, w skałach formacji [[Judith River]], datowanych na 79.8 - 79.5 miliona lat.
+Holotyp - MOR 2929 - to dość kompletny, choć [[Szkielet artykułowany|nieartykułowany]] szkielet z czaszką. Drugi okaz - MOR 1097 - to fragmentaryczna czaszka niedojrzałego osobnika. Okazy odnaleziono w stanie Montana, w skałach formacji [[Judith River]].
 ==Etymologia==
@@ Linia 63: / Linia 69: @@
 ==Bibliografia==
 <small> Freedman, E. A. i Horner, J. R., (2015). "A New Brachylophosaurin Hadrosaur (Dinosauria: Ornithischia) with an Intermediate Nasal Crest from the Campanian Judith River Formation of Northcentral Montana." PLOS One 10.11 (2015): e0141304. [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0141304].
 </small>
@@ Linia 72: / Linia 80: @@
 [[Kategoria:Ameryka Północna]]
 [[Kategoria:USA]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Kampan]]