Protathlitis - Historia wersji

Taurovenator: /* Bibliografia */

2025-09-21T12:07:53Z

‎Bibliografia

Taurovenator o 12:06, 21 wrz 2025

2025-09-21T12:06:43Z

Taurovenator o 12:05, 21 wrz 2025

2025-09-21T12:05:56Z

Taurovenator o 19:00, 2 lut 2024

2024-02-02T19:00:10Z

Taurovenator o 18:58, 2 lut 2024

2024-02-02T18:58:43Z

Taurovenator o 14:41, 2 lut 2024

2024-02-02T14:41:23Z

Paweł o 17:31, 28 cze 2023

2023-06-28T17:31:57Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Protathlitis''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński | |} ---- {| cl..."

2023-05-24T10:54:31Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Protathlitis''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: | Korekta: |- | Kamil Kamiński | |} ---- {| cl..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Protathlitis''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
| Korekta:
|-
| [[Kamil Kamiński]]
|
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Protathlitis''
|-
! '''Długość''':
|ok. 11 m

|-
! '''Masa''':
|

|-
! '''[[:Kategoria:Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Hiszpania]] – Castellon

([[formacja]] [[Arcillas de Morella]])
|-
! '''[[:Kategoria:Stratygrafia|Czas występowania]]'''
|{{Występowanie|129|127}}
ok. 127–126 [[Ma]] 
[[wczesna kreda]] ([[barrem]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Spinosauridae]]

[[Baryonychinae]]
|-
| colspan=2 |[[Plik: Skeletal_reconstruction_of_Protathlitis_cinctorrensis.webp|400px]]
Rekonstrukcja ''Protathlitis'' z zaznaczeniem znalezionych kości.

Źródło: Santos-Cubedo i in., 2023.
|-
|}

== Wstęp ==
''Protathlitis'' to [[rodzaj]] dość dużego [[Spinosauridae|spinozauryda]], żyjącego we wczesnej kredzie na terenie obecnej Hiszpanii. Został on nazwany i opisany w 2023 r. Santosa-Cubedo i współpracowników. W analizie filogenetycznej, przeprowadzonej przez autorów, ''Protathlitis'' okazał się najprymitywniejszym członkiem [[klad]]u [[Baryonychinae]].

== Etymologia ==
Nazwa ''Protathlitis'' pochodzi z greki i oznacza „mistrz”. Upamiętnia ona zwycięstwo klubu piłkarskiego Villareal CF w Lidze Europejskiej w 2021 r. oraz stulecie jego istnienia obchodzone w 2023 r.

== Materiał kopalny ==
[[Holotyp]] to fragment prawej kości szczękowej (8ANA-109) oraz pięć kręgów ogonowych (3ANA-83, 4ANA43, 4ANA69, 4ANA76, 5ANA78). Materiał przypisany to pojedynczy ząb (ANA-11).

==Budowa==
''Protathlitis'' był dość dużym spinozaurydem, zbliżonym rozmiarami do ''[[Suchomimus]]''. Autorzy opisu wskazali jedną [[autapomorfia|autapomorfię]] w budowie kości szczękowej, a także unikalną kombinację cech budowy kręgów ogonowych. Cau (online) nieoficjalnie zwrócił uwagę, że wspomniana autapomorfia nie może być porównana ze stanem obecnym m.in. u ''[[Baryonyx]]'', ''[[Riparovenator]]'' czy ''[[Vallibonavenatrix]]''. Z kolei budowa kręgów ogonowych zależna jest od pozycji konkretnego kręgu i może się zmieniać wzdłuż serii kręgów ogonowych, dlatego trudno porównać te cechyu poszczególnych baryonychinów. Tym samym [[diagnoza]] ''Protathlitis'' wydaje się dość wątpliwa.

== Spis gatunków ==
{| class="wikitable"
| {{V|''Protathlitis''}}
| {{Kpt|[[Andres Santos-Cubedo|Santos-Cubedo]], [[Carlos de Santisteban|de Santisteban]], [[Begoan Poza|Poza]]}} i {{Kpt|Sergi Meseguer|Meseguer]]}}, [[2023]]
|-
| {{V|''P. cinctorrensis''}}
| {{Kpt|[[Andres Santos-Cubedo|Santos-Cubedo]], [[Carlos de Santisteban|de Santisteban]], [[Begoan Poza|Poza]]}} i {{Kpt|Sergi Meseguer|Meseguer]]}}, [[2023]]
|}

== Bibliografia ==
Cau, A. (2023 online) [https://www.facebook.com/TheropodaBlog].

Santos-Cubedo, A., de Santisteban, C., Poza, B. & Meseguer, S. (2023). "A new spinosaurid dinosaur species from the Early Cretaceous of Cinctorres (Spain)". Scientific Reports. 13 (1). 6471. [[doi:10.1038/s41598-023-33418-2]].


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Spinosauridae]]
[[Kategoria:Europa]]
[[Kategoria:Hiszpania]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Barrem]]

@@ Linia 66: / Linia 66: @@
 Montealegre, A.; Castillo-Visa, O.; Sellés, A. (2024). "New theropod remains from the late Barremian (Early Cretaceous) of Eastern Iberian Peninsula". Historical Biology: An International Journal of Paleobiology https://doi.org/10.1080%2F08912963.2024.2308220
-Rauhut, O.W.M.; Canudo, J.I. & Castanera, D. (2025). "Revision of the theropod dinosaur ''Camarillasaurus cirugedae'' from the Early Cretaceous (Barremian) of Teruel province, Spain". Palaeontologia Electronica. 28 (3): 1–67. [doi:10.26879/1543]
+Rauhut, O.W.M.; Canudo, J.I. & Castanera, D. (2025). "Revision of the theropod dinosaur ''Camarillasaurus cirugedae'' from the Early Cretaceous (Barremian) of Teruel province, Spain". Palaeontologia Electronica. 28 (3): 1–67. [[doi:10.26879/1543]]
 Santos-Cubedo, A., de Santisteban, C., Poza, B. & Meseguer, S. (2023). "A new spinosaurid dinosaur species from the Early Cretaceous of Cinctorres (Spain)". Scientific Reports. 13 (1). 6471. [[doi:10.1038/s41598-023-33418-2]].

@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 |grafika   =  Protathlitis UDL.png
-|podpis    = Rekonstrukcja przyżyciowa protatlitisa, jako przedstawiciela [[Spinosauroidae|spinozaurydów]]. Autor: UnexpectedDinoLesson. Źródło: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Protathlitis_UDL.png]
+|podpis    = Rekonstrukcja przyżyciowa protatlitisa, jako przedstawiciela [[Spinosauridae|spinozaurydów]]. Autor: UnexpectedDinoLesson. Źródło: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Protathlitis_UDL.png]
   |PorównanieGrupa        = Spinosauridae
   |PorównanieDługość      = 11
@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 == Materiał kopalny ==
-[[Plik:Skeletal reconstruction of Protathlitis cinctorrensis.webp|thumb| Rekonstrukcja szkieletu ''Protathlitis''. Na czerwono zostały oznaczone znane elementy szkieletu. Autorzy: Andrés Santos-Cubedo, Carlos de Santisteban, Begoña Poza & Sergi Meseguer [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Skeletal_reconstruction_of_Protathlitis_cinctorrensis.webp]]]
+[[Plik:Skeletal reconstruction of Protathlitis cinctorrensis.webp|thumb| Rekonstrukcja szkieletu ''Protathlitis'', jako przedstawiciela spinozaurydów. Na czerwono zostały oznaczone znane elementy szkieletu. Autorzy: Andrés Santos-Cubedo, Carlos de Santisteban, Begoña Poza & Sergi Meseguer [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Skeletal_reconstruction_of_Protathlitis_cinctorrensis.webp]]]
 [[Holotyp]] to fragment prawej kości szczękowej (8ANA-109) oraz pięć kręgów ogonowych (3ANA-83, 4ANA43, 4ANA69, 4ANA76, 5ANA78). Materiał przypisany to pojedynczy ząb (ANA-11) oraz prawie kompletny ząb z częścią korzenia zębowego (IPS919), oznaczony jako [[Cf.|cf.]] ''Protathlitis'' (Montealegre, Castillo-Visa i Sellés, 2024).
 Szczątki okazu typowego znaleziono w osadach stanowiska Ana ([[formacja]] [[Arcillas de Morella]], gdzie znaleziono szczątki licznych taksonów kręgowców, aczkolwiek położenie skamieniałości tworzących holotyp w jego obrębie jest nieznane
@@ Linia 47: / Linia 48: @@
 ''Protathlitis'' był dość dużym spinozaurydem, zbliżonym rozmiarami do ''[[Suchomimus]]''. Autorzy opisu wskazali jedną [[autapomorfia|autapomorfię]] w budowie kości szczękowej, a także unikalną kombinację cech budowy kręgów ogonowych. Cau (online) nieoficjalnie zwrócił uwagę, że wspomniana autapomorfia nie może być porównana ze stanem obecnym m.in. u ''[[Baryonyx]]'', ''[[Riparovenator]]'' czy ''[[Vallibonavenatrix]]''. Z kolei budowa kręgów ogonowych zależna jest od pozycji konkretnego kręgu i może się zmieniać wzdłuż serii kręgów ogonowych, dlatego trudno porównać te cechyu poszczególnych baryonychinów. Tym samym [[diagnoza]] ''Protathlitis'' wydaje się dość wątpliwa.
-[[Rauhut]] wraz ze współpracownikami (2025) zauważyli, że fragment kości szczękowej protatlisa nie przypomina kości szczękowych większości [[Theropoda|teropodó]], w tym spinozaurydów; kręgi ogonowe zaś nie wykazywały cech diagnostycznych dla tej grupy (np . owalny zarys powierzchni stawowych kręgu zamiast prostokątnych). Dlatego też, paleontolodzy uznali ten takson za ''[[nomen dubium]]'', prawdopodobnie [[chimera|chimerę]] dwóch różnych dinozaurów, w tym przynajmniej jednego teropoda.
+[[Rauhut]] wraz ze współpracownikami (2025) zauważyli, że fragment kości szczękowej protatlisa nie przypomina kości szczękowych większości [[Theropoda|teropodów]], w tym spinozaurydów; kręgi ogonowe zaś nie wykazywały cech diagnostycznych dla tej grupy (np . owalny zarys powierzchni stawowych kręgu zamiast prostokątnych). Dlatego też, paleontolodzy uznali ten takson za ''[[nomen dubium]]'', prawdopodobnie [[chimera|chimerę]] dwóch różnych dinozaurów, w tym przynajmniej jednego teropoda.
 == Spis gatunków ==

@@ Linia 20: / Linia 20: @@
 [[Theropoda]]
-[[Tetanurae]]
+??[[Tetanurae]]
-[[Spinosauridae]]
+??[[Spinosauridae]]
-[[Baryonychinae]]
+??[[Baryonychinae]]
 |grafika   =  Protathlitis UDL.png
-|podpis    = Rekonstrukcja przyżyciowa protatlitisa. Autor: UnexpectedDinoLesson. Źródło: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Protathlitis_UDL.png]
+|podpis    = Rekonstrukcja przyżyciowa protatlitisa, jako przedstawiciela [[Spinosauroidae|spinozaurydów]]. Autor: UnexpectedDinoLesson. Źródło: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Protathlitis_UDL.png]
   |PorównanieGrupa        = Spinosauridae
   |PorównanieDługość      = 11
@@ Linia 34: / Linia 34: @@
 == Wstęp ==
-''Protathlitis'' to [[rodzaj]] dość dużego [[Spinosauridae|spinozauryda]], żyjącego we wczesnej kredzie na terenie obecnej  Hiszpanii. Został on nazwany i opisany w 2023 r. Santosa-Cubedo i współpracowników.  W analizie filogenetycznej, przeprowadzonej przez autorów, ''Protathlitis'' okazał się najprymitywniejszym członkiem [[klad|kladu]] [[Baryonychinae]].
+''Protathlitis'' to prawdopodobnie [[nomen dubium|wątpliwy]] [[rodzaj]] dość dużego [[Spinosauridae|spinozauryda]], żyjącego we wczesnej kredzie na terenie obecnej  Hiszpanii. Został on nazwany i opisany w 2023 r. Santosa-Cubedo i współpracowników.  W analizie filogenetycznej, przeprowadzonej przez autorów, ''Protathlitis'' okazał się najprymitywniejszym członkiem [[klad|kladu]] [[Baryonychinae]].
 == Etymologia ==
@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 [[Plik:Skeletal reconstruction of Protathlitis cinctorrensis.webp|thumb| Rekonstrukcja szkieletu ''Protathlitis''. Na czerwono zostały oznaczone znane elementy szkieletu. Autorzy: Andrés Santos-Cubedo, Carlos de Santisteban, Begoña Poza & Sergi Meseguer [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Skeletal_reconstruction_of_Protathlitis_cinctorrensis.webp]]]
 [[Holotyp]] to fragment prawej kości szczękowej (8ANA-109) oraz pięć kręgów ogonowych (3ANA-83, 4ANA43, 4ANA69, 4ANA76, 5ANA78). Materiał przypisany to pojedynczy ząb (ANA-11) oraz prawie kompletny ząb z częścią korzenia zębowego (IPS919), oznaczony jako [[Cf.|cf.]] ''Protathlitis'' (Montealegre, Castillo-Visa i Sellés, 2024).
-==Budowa==
+Szczątki okazu typowego znaleziono w osadach stanowiska Ana ([[formacja]] [[Arcillas de Morella]], gdzie znaleziono szczątki licznych taksonów kręgowców, aczkolwiek położenie skamieniałości tworzących holotyp w jego obrębie jest nieznane
 ''Protathlitis'' był dość dużym spinozaurydem, zbliżonym rozmiarami do ''[[Suchomimus]]''. Autorzy opisu wskazali jedną [[autapomorfia|autapomorfię]] w budowie kości szczękowej, a także unikalną kombinację cech budowy kręgów ogonowych. Cau (online) nieoficjalnie zwrócił uwagę, że wspomniana autapomorfia nie może być porównana ze stanem obecnym m.in. u ''[[Baryonyx]]'', ''[[Riparovenator]]'' czy ''[[Vallibonavenatrix]]''. Z kolei budowa kręgów ogonowych zależna jest od pozycji konkretnego kręgu i może się zmieniać wzdłuż serii kręgów ogonowych, dlatego trudno porównać te cechyu poszczególnych baryonychinów. Tym samym [[diagnoza]] ''Protathlitis'' wydaje się dość wątpliwa.
 == Spis gatunków ==
 {| class="wikitable"
-| {{V|''Protathlitis''}}
+| ''Protathlitis''
 | {{Kpt|[[Andres Santos-Cubedo|Santos-Cubedo]], [[Carlos de Santisteban|de Santisteban]], [[Begoan Poza|Poza]]}} i {{Kpt|Sergi Meseguer|Meseguer]]}}, [[2023]]
 |-
-| {{V|''P. cinctorrensis''}}
+| ''P. cinctorrensis''
 | {{Kpt|[[Andres Santos-Cubedo|Santos-Cubedo]], [[Carlos de Santisteban|de Santisteban]], [[Begoan Poza|Poza]]}} i {{Kpt|Sergi Meseguer|Meseguer]]}}, [[2023]]
 |}
@@ Linia 58: / Linia 64: @@
 Montealegre, A.; Castillo-Visa, O.; Sellés, A. (2024). "New theropod remains from the late Barremian (Early Cretaceous) of Eastern Iberian Peninsula". Historical Biology: An International Journal of Paleobiology https://doi.org/10.1080%2F08912963.2024.2308220
 Santos-Cubedo, A., de Santisteban, C., Poza, B. & Meseguer, S. (2023). "A new spinosaurid dinosaur species from the Early Cretaceous of Cinctorres (Spain)". Scientific Reports. 13 (1). 6471. [[doi:10.1038/s41598-023-33418-2]].
 </small>
-[[Kategoria:Dinosauria]]
+[[Kategoria:Nomen dubium]]
-[[Kategoria:Saurischia]]
+[[Kategoria:Chimera]]

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 == Materiał kopalny ==
-[[Plik:Skeletal reconstruction of Protathlitis cinctorrensis.webp|thumb| Rekonstrukcja szkieletu ''Protathlitis''. Autorzy: Andrés Santos-Cubedo, Carlos de Santisteban, Begoña Poza & Sergi Meseguer [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Skeletal_reconstruction_of_Protathlitis_cinctorrensis.webp]]]
+[[Plik:Skeletal reconstruction of Protathlitis cinctorrensis.webp|thumb| Rekonstrukcja szkieletu ''Protathlitis''. Na czerwono zostały oznaczone znane elementy szkieletu. Autorzy: Andrés Santos-Cubedo, Carlos de Santisteban, Begoña Poza & Sergi Meseguer [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Skeletal_reconstruction_of_Protathlitis_cinctorrensis.webp]]]
 [[Holotyp]] to fragment prawej kości szczękowej (8ANA-109) oraz pięć kręgów ogonowych (3ANA-83, 4ANA43, 4ANA69, 4ANA76, 5ANA78). Materiał przypisany to pojedynczy ząb (ANA-11) oraz prawie kompletny ząb z częścią korzenia zębowego (IPS919), oznaczony jako [[Cf.|cf.]] ''Protathlitis'' (Montealegre, Castillo-Visa i Sellés, 2024).
 ==Budowa==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Protathlitis''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+|Autor     = [[Kamil Kamiński]]
-| Autor:
+|Korekta   =
-| Korekta:
+|nazwa     = ''Protathlitis'' (protatlitis)
-|-
+|długość   = ok. 11 m
-| [[Kamil Kamiński]]
+|wysokość  =
+|masa      =
-|}
+|dieta     = mięsożerny (rybożerny)
-</small>
+|miejsce   = [[Hiszpania]] - Castellon
 <small>([[formacja]] [[Arcillas de Morella]])</small>
-|-
+|czas      = {{Występowanie|125|123}}
-! '''[[:Kategoria:Stratygrafia|Czas występowania]]'''
+ok. 125-123 [[Ma]] <br>
 <small>[[wczesna kreda]] ([[barrem]])</small>
-|-
+|systematyka   =
-! '''Systematyka'''
+[[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 45: / Linia 25: @@
 [[Baryonychinae]]
-Źródło: Santos-Cubedo i in., 2023.
+|grafika   =  Protathlitis UDL.png
-|-
+|podpis    = Rekonstrukcja przyżyciowa protatlitisa. Autor: UnexpectedDinoLesson. Źródło: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Protathlitis_UDL.png]
-|}
+ |PorównanieGrupa        = Spinosauridae
 == Wstęp ==
-''Protathlitis'' to [[rodzaj]] dość dużego [[Spinosauridae|spinozauryda]], żyjącego we wczesnej kredzie na terenie obecnej  Hiszpanii. Został on nazwany i opisany w 2023 r. Santosa-Cubedo i współpracowników.  W analizie filogenetycznej, przeprowadzonej przez autorów, ''Protathlitis'' okazał się najprymitywniejszym członkiem [[klad]]u [[Baryonychinae]].
+''Protathlitis'' to [[rodzaj]] dość dużego [[Spinosauridae|spinozauryda]], żyjącego we wczesnej kredzie na terenie obecnej  Hiszpanii. Został on nazwany i opisany w 2023 r. Santosa-Cubedo i współpracowników.  W analizie filogenetycznej, przeprowadzonej przez autorów, ''Protathlitis'' okazał się najprymitywniejszym członkiem [[klad|kladu]] [[Baryonychinae]].
 == Etymologia ==
@@ Linia 60: / Linia 40: @@
 == Materiał kopalny ==
-[[Holotyp]] to fragment prawej kości szczękowej (8ANA-109) oraz pięć kręgów ogonowych (3ANA-83, 4ANA43, 4ANA69, 4ANA76, 5ANA78). Materiał przypisany to pojedynczy ząb (ANA-11) oraz prawie kompletny ząb z częścią korzenia zębowego (IPS919), oznaczony jako [[CF.|cf.]] ''Protathlitis'' (Montealegre, Castillo-Visa i Sellés, 2024).
+[[Plik:Skeletal reconstruction of Protathlitis cinctorrensis.webp|thumb| Rekonstrukcja szkieletu ''Protathlitis''. Autorzy: Andrés Santos-Cubedo, Carlos de Santisteban, Begoña Poza & Sergi Meseguer [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Skeletal_reconstruction_of_Protathlitis_cinctorrensis.webp]]]
 ==Budowa==
 ''Protathlitis'' był dość dużym spinozaurydem, zbliżonym rozmiarami do ''[[Suchomimus]]''. Autorzy opisu wskazali jedną [[autapomorfia|autapomorfię]] w budowie kości szczękowej, a także unikalną kombinację cech budowy kręgów ogonowych. Cau (online) nieoficjalnie zwrócił uwagę, że wspomniana autapomorfia nie może być porównana ze stanem obecnym m.in. u ''[[Baryonyx]]'', ''[[Riparovenator]]'' czy ''[[Vallibonavenatrix]]''. Z kolei budowa kręgów ogonowych zależna jest od pozycji konkretnego kręgu i może się zmieniać wzdłuż serii kręgów ogonowych, dlatego trudno porównać te cechyu poszczególnych baryonychinów. Tym samym [[diagnoza]] ''Protathlitis'' wydaje się dość wątpliwa.
@@ Linia 75: / Linia 56: @@
 == Bibliografia ==
 <small>Cau, A. (2023 online) [https://www.facebook.com/TheropodaBlog].
 Santos-Cubedo, A., de Santisteban, C., Poza, B. & Meseguer, S. (2023). "A new spinosaurid dinosaur species from the Early Cretaceous of Cinctorres (Spain)". Scientific Reports. 13 (1). 6471. [[doi:10.1038/s41598-023-33418-2]].

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 |-
 ! '''[[:Kategoria:Stratygrafia|Czas występowania]]'''
-|{{Występowanie|129|127}}
+|{{Występowanie|125|123}}
-ok. 127–126 [[Ma]] <br>
+ok. 125–123 [[Ma]] <br>
 <small>[[wczesna kreda]] ([[barrem]])</small>
 |-