Puertasaurus - Historia wersji

Paweł o 21:01, 20 kwi 2024

2024-04-20T21:01:44Z

Kamil Kamiński o 22:00, 19 kwi 2024

2024-04-19T22:00:58Z

Paweł: uzupełnienia

2024-04-19T21:01:36Z

uzupełnienia

Podgląd zmian

Nazuul: bardzo wątpliwe są te oszacowania -> kasacja, biomechanika niepotwierdzona cytowanymi źródłami -> kasacja

2020-06-21T09:04:52Z

bardzo wątpliwe są te oszacowania -> kasacja, biomechanika niepotwierdzona cytowanymi źródłami -> kasacja

Podgląd zmian

Nazuul: poprawki, wymaga dalszych

2020-06-20T10:19:42Z

poprawki, wymaga dalszych

Podgląd zmian

Danu o 11:33, 19 cze 2020

2020-06-19T11:33:58Z

Danu o 11:32, 19 cze 2020

2020-06-19T11:32:17Z

Kamil Kamiński o 20:48, 20 sie 2019

2019-08-20T20:48:29Z

Kamil Kamiński o 20:47, 20 sie 2019

2019-08-20T20:47:11Z

Kamil Kamiński o 20:45, 20 sie 2019

2019-08-20T20:45:12Z

@@ Linia 15: / Linia 15: @@
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
 [[Sauropodomorpha]]

@@ Linia 84: / Linia 84: @@
 ==Rozmiary i budowa==
 [[Plik: Sauropod_neck_reconstructions.png|300px|thumb|right|Rekonstrukcja szyi puertazaura (drugi od góry) i innych zauropodów. Źródło: Taylor i Wedel (2013).]]
-Mimo, że puertazaur jest znany z bardzo ubogiego materiału kopalnego to na podstawie jego ogromnych kręgów można wywnioskować, że był to olbrzymi dinozaur. Był on powolnym roślinożercą o długiej szyi i ogonie oraz masywnym cielsku. W 2020 roku Molina-Pérez i Larramendi oszacowali masę puertazaura na 50 ton, długość na 28 metrów oraz wysokosć w ramionach dochodzącą do 6 m. Zdaniem [[Calvo]] omawiamy zauropod był największym znanym dinozaurem, jednak skąpy materiał kopalny uniemożliwia go porównanie z ''[[Argentinosaurus]]''. Uznał on, że ''Puertasaurus'' mógł mieć nawet długość dochodzącą do 40 m oraz masę 80 t.
+Mimo, że puertazaur jest znany z bardzo ubogiego materiału kopalnego to na podstawie jego ogromnych kręgów można wywnioskować, że był to olbrzymi dinozaur. Był on powolnym roślinożercą o długiej szyi i ogonie oraz masywnym cielsku. W 2020 roku Molina-Pérez i Larramendi oszacowali masę puertazaura na 50 ton, długość na 28 metrów oraz wysokosć w ramionach dochodzącą do 6 m. Zdaniem [[Calvo]] omawiamy zauropod był największym znanym dinozaurem, jednak skąpy materiał kopalny uniemożliwia porównanie go z ''[[Argentinosaurus]]''. Uznał on, że ''Puertasaurus'' mógł mieć długość dochodzącą nawet do 40 m oraz masę 80 t.
 Szyja była prawdopodobnie bardzo długa (w 2013 r. Taylor i Wedel oszacowali ją na 9 m) i miała ciekawą budowę - kręg puertazaura jest wydłużony, z szerokim wyrostkiem kolczystym oraz z długimi i grubymi żebrami szyjnymi (Novas i in. 2005). Kręg piersiowy ''Puertasaurus'' jest wyjątkowo krótki (Novas i in. 2005).

@@ Linia 82: / Linia 82: @@
 [[Plik: Puertasaurus_reuili.png|300px|thumb|right|Rekonstrukcja. Autor: Slate Weasel [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Puertasaurus_reuili.png].]]
 [[Holotyp]] (MPM 10002) zawiera cztery niepołączone kręgi: większość dziewiątego kręgu szyjnego (pierwszy znany dla olbrzymiego tytanozaura, umożliwiający wgląd w anatomię szyi neozauropodów) o długości aż 118 cm, kompletny drugi kręg grzbietowy [najszerszy ze wszystkich dotychczas znanych u dinozaurów, o szerokości 1,68 m i wysokości 1,06 m i długości centrum (bez anterior condyle) 29 cm] i trzony dwóch kręgów ze środkowej części ogona, jednak jak dotąd nie zostały one szczegółowo opisane.
-Materiał przypisany: ogromna kość udową (MPM-Pv-39) o długości 222 cm i obwodzie wału 99 cm (Sassani & Bivens 2017, Molina-Pérez & Larramendi 2020)
+Materiał przypisany: ogromna kość udowa (MPM-Pv-39) o długości 222 cm i obwodzie wału 99 cm (Sassani & Bivens 2017, Molina-Pérez & Larramendi 2020)
 ==Klasyfikacja==
@@ Linia 90: / Linia 90: @@
 Mimo, że puertazaur jest znany z bardzo ubogiego materiału kopalnego to na podstawie jego ogromnych kręgów można wywnioskować, że był to olbrzymi dinozaur. Początkowo [[Fernando Novas]] oszacował go na 35-40 m długości i aż na 80-100 ton wagi jednak dziś wydaje się, że są to dane mocno przesadzone. Drugi kręg grzbietowy miał długość 31 cm, u ''[[Futalognkosaurus]]'' (autorzy oszacowali go na 26 m długości) ten sam [[kręg]] mierzy 28,7 cm. Kręg szyjny puertazaura (prawdopodobnie 9.) jest bardzo duży -  ma aż 118 cm długości, a u futalognkozaura środkowy kręg szyjny mierzy około 99 cm. Po porównaniu długość puertazaura można szacować na mniej-więcej 30 m. Puertazaur prawdopodobnie miał proporcjonalnie dłuższą szyję względem tułowia niż futalognkozaur, co być może wynika z faktu, że kręg grzbietowy puertazaura jest jednak znacznie szerszy od kręgu ''[[Futalognkosaurus]]'' i szyja była dłuższa, gdyż równoważyła szersze i cięższe cielsko niż u swojego kuzyna. Kręg piersiowy ''Puertasaurus'' jest wyjątkowo krótki.
-Masa puertazaura jest szacunkowa, wynosi prawdopodobnie około 60 ton. W [[2004]] roku Mazzetta wraz z zespołem ustalił, że masa największych tytanozaurów mieściła się mniej-więcej w przedziale 60-88 ton, jednak w tym badaniu użyto bardzo dużej gęstości ciała 950 kg/m3, co zostało skrytykowane, np. na SVPOW - [[Matt Wedel]], [[Mike Taylor]] oraz [[Zach Armstrong]] stwierdzili, że bardziej prawdopodobna jest gęstość 800 kg/m3 a największe tytanozaury jak argentynozaur i puertazaur mieściły się w przedziale 50-60 ton.
+Masa puertazaura jest szacunkowa, wynosi prawdopodobnie około 60 ton. W [[2004]] roku Mazzetta wraz z zespołem ustalił, że masa największych tytanozaurów mieściła się mniej-więcej w przedziale 60-88 ton, jednak w tym badaniu użyto bardzo dużej gęstości ciała 950 kg/m3, co zostało skrytykowane, np. na SVPOW - [[Matt Wedel]], [[Mike Taylor]] oraz [[Zach Armstrong]] stwierdzili, że bardziej prawdopodobna jest gęstość 800 kg/m3 a największe tytanozaury jak argentynozaur i puertazaur mieściły się w przedziale 50-60 ton. W 2020 roku Molina-Pérez & Larramendi oszacowali masę puertazaura na 50 ton a długość na 28 metrów.
 [[Plik: Saurischia_-_Puertasaurus_reuili.JPG|300px|thumb|right|Kręg grzbietowy puertazaura. Autor zdjęcia: Hectonichus [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saurischia_-_Puertasaurus_reuili.JPG].]]

@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 | [[Argentyna]] - prowincja Santa Cruz
-<small>(formacja ?[[Pari Aike]])</small>
+<small>(formacja ?[[Pari Aike=Mata Amarilla]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| <small>[[późna kreda]] (zob. tekst)</small>
+| <small>[[Cenoman ?]] (zob. tekst)</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 64: / Linia 64: @@
 ?[[Lithostrotia]]
 ? [[Lognkosauria]]
@@ Linia 75: / Linia 77: @@
 ==Znaczenie odkrycia i wiek geologiczny==
-Ciekawy jest fakt, że gigant ten pochodzi z formacji [[Pari Aike]] datowanej na wczesny [[mastrycht]]. Jest to dowód na to, że zauropody wcale nie zmniejszyły swoich rozmiarów na przestrzeni lat, a przetrwały w takiej postaci aż do końca ery mezozoicznej. Wiek tych osadów, a nawet nazwa formacji skalnej w ostatnim czasie spowodowały jednak wiele kontrowersji, wg licznych publikacji mogą one pochodzić ze znacznie wcześniejszych pięter późnej kredy. Szacowania różnych autorów wahają się od [[cenoman]]u do [[mastrycht]]u (zob. szerzej w [[Talenkauen#Wiek geologiczny]]). Dotychczas nie odnaleziono współczesnego mu żadnego ogromnego mięsożercy z Argentyny, który byłby w stanie podjąć z nim walkę, jednak to prawdopodobnie tylko kwestia czasu. Tak czy owak dinozaur ten na razie zasługuje na tytuł jednego z największych odkrytych dinozaurów.
+Ciekawy jest fakt, że gigant ten pochodzi z formacji [[Pari Aike=Mata Amarilla]] datowanej na wczesny [[mastrycht]]. Jest to dowód na to, że zauropody wcale nie zmniejszyły swoich rozmiarów na przestrzeni lat, a przetrwały w takiej postaci aż do końca ery mezozoicznej. Wiek tych osadów, a nawet nazwa formacji skalnej w ostatnim czasie spowodowały jednak wiele kontrowersji, wg licznych publikacji mogą one pochodzić ze znacznie wcześniejszych pięter późnej kredy. Szacowania różnych autorów wahają się od [[cenoman]]u do [[mastrycht]]u (zob. szerzej w [[Talenkauen#Wiek geologiczny]]). Dotychczas nie odnaleziono współczesnego mu żadnego ogromnego mięsożercy z Argentyny, który byłby w stanie podjąć z nim walkę, jednak to prawdopodobnie tylko kwestia czasu. Tak czy owak dinozaur ten na razie zasługuje na tytuł jednego z największych odkrytych dinozaurów.
 ==Materiał kopalny==
 [[Plik: Puertasaurus_reuili.png|300px|thumb|right|Rekonstrukcja. Autor: Slate Weasel [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Puertasaurus_reuili.png].]]
-[[Holotyp]] (MPM 10002) zawiera cztery niepołączone kręgi: większość dziewiątego kręgu szyjnego (pierwszy znany dla olbrzymiego tytanozaura, umożliwiający wgląd w anatomię szyi neozauropodów) o długości aż 118 cm, kompletny drugi kręg grzbietowy (najszerszy ze wszystkich dotychczas znanych u dinozaurów, o szerokości 1,68 m i wysokości 1,06 m i długości 31 cm) i trzony dwóch kręgów ze środkowej części ogona, jednak jak dotąd nie zostały one szczegółowo opisane.
+[[Holotyp]] (MPM 10002) zawiera cztery niepołączone kręgi: większość dziewiątego kręgu szyjnego (pierwszy znany dla olbrzymiego tytanozaura, umożliwiający wgląd w anatomię szyi neozauropodów) o długości aż 118 cm, kompletny drugi kręg grzbietowy [najszerszy ze wszystkich dotychczas znanych u dinozaurów, o szerokości 1,68 m i wysokości 1,06 m i długości centrum (bez anterior condyle) 29 cm] i trzony dwóch kręgów ze środkowej części ogona, jednak jak dotąd nie zostały one szczegółowo opisane.
 ==Klasyfikacja==
@@ Linia 112: / Linia 115: @@
 Gonzalez Riga, B.J., Mannion, P.D., Poropat, S.F., Ortiz David, L., Coria, J.P. (2018). "Osteology of the Late Cretaceous Argentinean sauropod dinosaur Mendozasaurus neguyelap: implications for basal titanosaur relationships". Journal of the Linnean Society. 184 (1): 136–181. [[doi:10.1093/zoolinnean/zlx103]]
 Mazzetta, G.V., Christiansen, P. & Fariña, R.A. (2004) "Giants and Bizarres: Body Size of Some Southern South American Cretaceous Dinosaurs
 Novas, F.E., Salgado, L., Calvo, J. & Agnolín, F. (2005) "Giant titanosaur (Dinosauria, Sauropoda)from the Late Cretaceous of Patagonia". Revisto del Museo Argentino de Ciencias Naturales, n.s. 7 (1): 37–41
 http://www.mesozoico.com.ar/Forum/viewtopic.php?f=5&t=362&%3E%3Cimg%20src=#p729

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |-
 ! '''Masa''':
-| 40-69 t (??) (patrz tekst)
+| ok. 50-60 t (??) (patrz tekst)
 |-

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-<small>[[późna kreda]] (zob. tekst)</small>
+| <small>[[późna kreda]] (zob. tekst)</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 68: / Linia 68: @@
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Puertasaurus_Scott_Hartman.jpg|400px|]]
-<small>Znane elementy szkieletu. Autor: [[Scott Hartman]] [http://skeletaldrawing.blogspot.com/2013/06/when-i-released-my-thunder-lizards-size.html]]/small>
+<small>Znane elementy szkieletu. Autor: [[Scott Hartman]] [http://skeletaldrawing.blogspot.com/2013/06/when-i-released-my-thunder-lizards-size.html]]</small>
 |}