Rhabdodon - Historia wersji

Kamil Kamiński: /* Historia badań */

2025-05-13T19:51:57Z

‎Historia badań

Kamil Kamiński o 19:59, 12 maj 2025

2025-05-12T19:59:34Z

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2025-05-12T19:57:30Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 19:55, 12 maj 2025

2025-05-12T19:55:38Z

Kamil Kamiński: /* Materiał kopalny */

2025-05-12T19:42:08Z

‎Materiał kopalny

Kamil Kamiński: /* Pozycja systematyczna */

2025-05-12T19:10:42Z

‎Pozycja systematyczna

Kamil Kamiński o 18:59, 12 maj 2025

2025-05-12T18:59:52Z

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2025-05-11T19:50:35Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński o 19:29, 11 maj 2025

2025-05-11T19:29:16Z

Kamil Kamiński o 19:28, 11 maj 2025

2025-05-11T19:28:07Z

@@ Linia 46: / Linia 46: @@
 ==Historia badań==
-W toku badań opisano trzy gatunki gatunki rabdodonta: ''R. priscus'', ''R. septimanicus'' i ''R. robustus''. ''R. robustus'' został przeniesiony do nowego [[rodzaj]]u ''[[Zalmoxes]]'' (Weishampel i in., 2003), w którym został rozbity na dwa gatunki. Z kolei bardzo fragmentaryczny ''R. septimanicus'' doczekał się własnego rodzaju w 2025 r. (Czepiński i Madzia, 2025).
+W toku badań opisano trzy gatunki gatunki rabdodonta: ''R. priscus'', ''R. septimanicus'' i ''R. robustus''. ''R. robustus'' został przeniesiony do nowego [[rodzaj]]u ''[[Zalmoxes]]'' (Weishampel i in., 2003), w którym został rozbity na dwa gatunki. Z kolei bardzo fragmentaryczny ''R. septimanicus'' doczekał się własnego rodzaju w 2025 r. (Czepiński i Madzia, 2025). Steel (1969) użył też kombinacji ''R. suessi'' w odniesieniu do gatunku typowego ''[[Mochlodon]]''. Włączenie tego taksonu do rodzaju ''Rhabdodon'' nie zyskało jednak szerszej akceptacji.
 [[Plik:Rhabdodon_priscus.JPG|300px|thumb|right|Szkielet ''R. priscus''. Autor zdjęcia: Ghedoghedo [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rhabdodon_priscus.JPG].]]
 [[Plik:Rhabdodon.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja. Autor: Arthur Weasley [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rhabdodon.jpg].]]

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Marcin Szermański]], [[Maciej Ziegler]]
-  |Korekta                = [[Tomasz Sokołowski]], Kamil Kamiński]]
+  |Korekta                = [[Tomasz Sokołowski]], [[Kamil Kamiński]]
   |nazwa                  = ''Rhabdodon'' (rabdodon)
   |długość                = 4-6 m

@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 Benson, R. B. J., Campione, N. E., Carrano, M. T., Mannion, P. D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D. C. (2014). "Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage" PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]].
-Buffetaut, E. & Le Loeuff, J. (1991) A new species of ''Rhabdodon'' (Dinosauria, Ornithischia) from the Upper Cretaceous of Herault (southern France). Paleontology, C.R. Acad. Sci. Paris, t. 312, Serie II, p. 943-948.
+Buffetaut, E. & Le Loeuff, J. (1991). "A new species of ''Rhabdodon'' (Dinosauria, Ornithischia) from the Upper Cretaceous of Herault (southern France)." Paleontology, C.R. Acad. Sci. Paris, t. 312, Serie II, p. 943-948.
 Chanthasit, P. (2010). “The ornithopod dinosaur ''Rhabdodon'' from the Late Cretaceous of France :
@@ Linia 92: / Linia 92: @@
 Czepiński, Ł. & Madzia, D. (2025). "Exploring the diversity and disparity of rhabdodontomorph ornithopods from the Late Cretaceous European archipelago". Scientific Reports. 15 (1): 15209. [[doi:10.1038/s41598-025-98083-z]].
-Godefroit, P., Codrea, V. & Weishampel, D.B. (2009) Osteology of ''Zalmoxes shqiperorum'' (Dinosauria, Ornithopoda), based on new specimens from the Upper Cretaceous of Nalat-Vad (Romania). Geodiversitas 31 (3) : 525-553.
+Godefroit, P., Codrea, V. & Weishampel, D.B. (2009). "Osteology of ''Zalmoxes shqiperorum'' (Dinosauria, Ornithopoda), based on new specimens from the Upper Cretaceous of Nalat-Vad (Romania)." Geodiversitas 31 (3) : 525-553.
 Norman, D.B. (2004) Basal Iguanodontia. [w]: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): "The Dinosauria". Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press.
-Ősi, A., Prondvai, E., Butler, R. & Weishampel, D.B. (2012) Phylogeny, Histology and Inferred Body Size Evolution in a New Rhabdodontid Dinosaur from the Late Cretaceous of Hungary. PLoS ONE 7(9): e44318. [[doi:10.1371/journal.pone.0044318]]
+Ősi, A., Prondvai, E., Butler, R. & Weishampel, D.B. (2012). "Phylogeny, Histology and Inferred Body Size Evolution in a New Rhabdodontid Dinosaur from the Late Cretaceous of Hungary." PLoS ONE 7(9): e44318. [[doi:10.1371/journal.pone.0044318]]
 Pérez-García, A., Ortega, F., Bolet, A., Escaso, F., Houssaye, A., Martínez-Salanova, J., de Miguel Chaves, C., Mocho, P., Narváez, I., Segura, M., Torices, A., Vidal, D., Sanz, J.L. (2015). “A review of the upper Campanian vertebrate site of Armuña (Segovia Province, Spain).” Cretaceous Research. [[doi:10.1016/j.cretres.2015.08.008]]
-Pincemaille-Quillevere, M., Buffetaut, E. Quillevere, F. (2006) Description ostéologique de l’arrière-crâne de ''Rhabdodon'' (Dinosauria, Euornithopoda) et implications phylogénétiques [ang. abstrakt].
+Pincemaille-Quillevere, M., Buffetaut, E. Quillevere, F. (2006). "Description ostéologique de l’arrière-crâne de ''Rhabdodon'' (Dinosauria, Euornithopoda) et implications phylogénétiques'" [ang. abstrakt].
 Sachs, S. & Hornung, J. (2006) "Juvenile ornithopod (Dinosauria: Rhabdodontidae) remains from the Upper Cretaceous (Lower Campanian, Gosau Group) of Muthmannsdorf (Lower Austria)". Geobios 39 (3): 415–425. [[doi:10.1016/j.geobios.2005.01.003]]
-Weishampel, D.B., Jianu C.-M. , Csiki Z. , & Norman D.B. (2003) "Osteology and phylogeny of ''Zalmoxes'' (n.g.), an unusual Euornithopod dinosaur from the latest Cretaceous of Romania". Journal of Systematic Palaeontology 1(2): 65–123.
+Weishampel, D.B., Jianu C.-M. , Csiki Z. , & Norman D.B. (2003). "Osteology and phylogeny of ''Zalmoxes'' (n.g.), an unusual Euornithopod dinosaur from the latest Cretaceous of Romania". Journal of Systematic Palaeontology 1(2): 65–123.
 Inne:

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
- Hasło w trakcie aktualizacji
+{{DISPLAYTITLE: ''Rhabdodon''}}
-{{DISPLAYTITLE:''Rhabdodon''}}
+{{Opis
-<small>
+ |Autor                  = [[Marcin Szermański]], [[Maciej Ziegler]]
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Korekta                = [[Tomasz Sokołowski]], Kamil Kamiński]]
-| Autor:
+ |nazwa                  = ''Rhabdodon'' (rabdodon)
-| Korekta:
+ |długość                = 4-6 m
-|-
+ |wysokość               =
-| [[Marcin Szermański]]
+ |masa                   =
-[[Maciej Ziegler]]
+ |dieta                  = roślinożerny
-| [[Tomasz Sokołowski]]
+ |miejsce                = [[Francja]], Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
+ |czas                   = {{Występowanie|72|69}}
-[[Kamil Kamiński]]
+ok. 72-69 [[Ma]]<br>
-|}
+<small>późna [[kreda]] (wczesny [[mastrycht]])</small>
-</small>
+ |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
 [[Ornithischia]]
-[[Genasauria]]
+[[Ornithopoda]]
-[[Neornithischia]]
+[[Iguanodontia]]
-[[Cerapoda]]
+[[Rhabdodontomorpha]]
-[[Ornithopoda]]
+[[Rhabdodontoidea]]
 [[Rhabdodontidae]]
-|-
+|grafika                = Rhabdodon_by_Tom_Parker.png
-| colspan=2 |[[Plik:Rhabdodon_by_Tom_Parker.png|400px]]
+|podpis                 = Rekonstrukcja rabdodona. Autor: Tom Parker [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rhabdodon_by_Tom_Parker.png]
-<small>Rekonstrukcja ''R. proscus''. Autor: Tom Parker.
+|PorównanieGrupa        =
-[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rhabdodon_by_Tom_Parker.png].</small>
+|PorównanieDługość      =
-|-
+|mapa                   =
-! colspan=2 | Mapa znalezisk ''R. priscus'', ''R. septimanicus'' i ''R.'' sp.:
+}}
 ==Wstęp==
 ''Rhabdodon'' był [[rodzaj]]em prymitywnego iguanodonta żyjącego na końcu ery dinozaurów na terenie Europy. Był niewielki i dość krępy. Przypisywane mu nieartykułowane szczątki są dość często spotykane w wielu krajach Starego Kontynentu, choć pewny materiał pochodzi jedynie z południa Francji. Nazwa ''Rhabdodon'' oznacza "żłobkowany ząb".
@@ Linia 186: / Linia 125: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 101: / Linia 101: @@
 Materiał przypisany to następujące okazy: MPLM 31 (przednia część prawej kości zębowej), MPLM 32 (fragment kości zębowej), MPLM 34 (tylny kręg grzbietowy, MPLM 36 (dwa zrośnięte kręgi krzyżowe, MPLM 51 (lewa k. promieniowa), MPLM 59 (bliższy koniec prawej k. udowej), MPLM 60 (dalszy koniec prawej k. piszczelowej, MPLM 61 (dalszy koniec prawej k. udowej) oraz dwa tylne kręgi ogonowe bez nr katalogowego (Czepiński i Madzia, 2025).
-Do ''Rhabdodon priscus'' przypisywano też inne szczątki, jednak nie ma pewności co poprawności takiej identyfikacji (Czepiński i Madzia, 2025).
+Do ''Rhabdodon priscus'' przypisywano też inne szczątki, jednak nie ma pewności co poprawności takiej identyfikacji. Mimo dość skąpego materiału, możliwe jest wskazanie unikalnej kombinacji cech, pozwalającej odróżnić ''R. priscus'' od innych rabdodontomorfów (Czepiński i Madzia, 2025).
 ==Pozycja systematyczna==

@@ Linia 104: / Linia 104: @@
 ==Pozycja systematyczna==
-Długo nie było pewne, czy ''Rhabdodon'' należy do iguanodontów, czy do (prawdopodobnie polifiletycznych) hypsilofodontydów. Obecnie uważany jest za bardzo prymitywnego przedstawiciela [[Iguanodontia]]. Należy do znanej głównie lub wyłącznie z późnej kredy Europy rodziny [[Rhabdodontidae]], w skład której wchodzą także ''[[Mochlodon]]'' i ''[[Zalmoxes]]''. Wg analizy [[Attila Ősi|Ősiego]] i in. ([[2012]]) ''R. priscus'' jest najbardziej [[bazalny]]m przedstawicielem [[Rhabdodontidae]].
+Długo nie było pewne, czy ''Rhabdodon'' należy do iguanodontów, czy do (prawdopodobnie polifiletycznych) hypsilofodontydów. Obecnie uważany jest za bardzo prymitywnego przedstawiciela [[Iguanodontia]]. Należy do znanej głównie lub wyłącznie z późnej kredy Europy rodziny [[Rhabdodontidae]], w skład której wchodzą także ''[[Mochlodon]]'' i ''[[Zalmoxes]]''. Wg analizy [[Attila Ősi|Ősiego]] i in. ([[2012]]) ''R. priscus'' jest najbardziej [[bazalny]]m przedstawicielem [[Rhabdodontidae]]. W analizie Czepińskiego i Madzi (2025) okazał się najprymitywniejszym członkiem [[Rhabdodontoidea]].
 ==Historia badań==

@@ Linia 94: / Linia 94: @@
 ==Wstęp==
-''Rhabdodon'' był [[rodzaj]]em prymitywnego iguanodonta żyjącego na końcu ery dinozaurów na terenie Europy. Był niewielki i dość krępy. Jego nieartykułowane szczątki są dość często spotykane w wielu krajach Starego Kontynentu. Nazwa ''Rhabdodon'' oznacza "żłobkowany ząb".
+''Rhabdodon'' był [[rodzaj]]em prymitywnego iguanodonta żyjącego na końcu ery dinozaurów na terenie Europy. Był niewielki i dość krępy. Przypisywane mu nieartykułowane szczątki są dość często spotykane w wielu krajach Starego Kontynentu, choć pewny materiał pochodzi jedynie z południa Francji. Nazwa ''Rhabdodon'' oznacza "żłobkowany ząb".
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 148: / Linia 148: @@
 Buffetaut, E. & Le Loeuff, J. (1991) A new species of ''Rhabdodon'' (Dinosauria, Ornithischia) from the Upper Cretaceous of Herault (southern France). Paleontology, C.R. Acad. Sci. Paris, t. 312, Serie II, p. 943-948.
-Chanthasit, P. (2010). “The ornithopod dinosaur Rhabdodon from the Late Cretaceous of France :
+Chanthasit, P. (2010). “The ornithopod dinosaur ''Rhabdodon'' from the Late Cretaceous of France :
 anatomy, systematics and paleobiology.” Paleontology. Université Claude Bernard - Lyon I.

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| <small>[[późna kreda]] (?późny [[santon]] - [[mastrycht]])</small>
+| <small>[[późna kreda]] (wczesny [[mastrycht]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''

@@ Linia 99: / Linia 99: @@
 [[Lektotyp]] (MPLM 30) to lewa kość zębowa bez przedniej części.
-Materiał przypisany to dwa fragmenty kości zębowych, zęby i materiał pozaczaszkowy należący do osobników zarówno młodych, jak i dorosłych. Obejmuje on pięć kręgów, fragmenty kości udowych i piszczelowych oraz lewą kość promieniową (Czepiński i Madzia, 2025).
+Materiał przypisany to następujące okazy: MPLM 31 (przednia część prawej kości zębowej), MPLM 32 (fragment kości zębowej), MPLM 34 (tylny kręg grzbietowy, MPLM 36 (dwa zrośnięte kręgi krzyżowe, MPLM 51 (lewa k. promieniowa), MPLM 59 (bliższy koniec prawej k. udowej), MPLM 60 (dalszy koniec prawej k. piszczelowej, MPLM 61 (dalszy koniec prawej k. udowej) oraz dwa tylne kręgi ogonowe bez nr katalogowego (Czepiński i Madzia, 2025).
 Do ''Rhabdodon priscus'' przypisywano też inne szczątki, jednak nie ma pewności co poprawności takiej identyfikacji (Czepiński i Madzia, 2025).