Ruyangosaurus - Historia wersji

Paweł o 14:24, 27 wrz 2023

2023-09-27T14:24:44Z

Kamil Kamiński o 18:08, 14 sie 2020

2020-08-14T18:08:49Z

Kamil Kamiński o 17:02, 14 sie 2020

2020-08-14T17:02:00Z

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2020-08-14T16:59:39Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: /* Budowa i rozmiary */

2020-08-14T16:53:25Z

‎Budowa i rozmiary

Kamil Kamiński: uzupełnienia

2020-08-14T16:42:29Z

uzupełnienia

Kamil Kamiński o 20:53, 13 sie 2020

2020-08-13T20:53:53Z

Kamil Kamiński o 20:51, 13 sie 2020

2020-08-13T20:51:17Z

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Ruyangosaurus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Ruyangosaurus'' |dług..."

2020-08-13T20:50:52Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Ruyangosaurus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Ruyangosaurus'' |dług..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Ruyangosaurus''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta =
|nazwa = ''Ruyangosaurus''
|długość = 25-30 m
|wysokość =
|masa = zob. tekst
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Chiny]], Henan
([[formacja]] [[Haoling]])
|czas = {{Występowanie|125|100}}
ok. 125-100 [[Ma]] 
wczesna [[kreda]] ([[apt]] - [[alb]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Sauropoda]]

[[Titanosauriformes]]

[[Somphospondyli]]

?[[Titanosauria]]
|grafika = Puertasaurus_reuili_by_paleo_king.jpg
|podpis = Rekonstrukcja ''[[Puertasaurus]]''. ''Ruyangosaurus'' mógł być podobny. Autor: Nima Sassani.
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}

==Wstęp==
''Ruyangosaurus'' to [[rodzaj]] ogromnego [[Sauropoda|zauropoda]] z [[klad]]u [[Titanosauria]] żyjącego na początku późnej kredy na terenie dzisiejszych Chin. Niestety, podobnie jak w przypadku większość gigantycznych dinozaurów, znamy jedynie kilka kości tego zwierzęcia. ''Ruyangosaurus'' został nazwany i opisany w 2009 r. przez Junchanga Lü oraz współpracowników.

==Etymologia==
Nazwa ''Ruyangosaurus'' pochodzi od okręgu Ruyan oraz greckiego ''sauros'' („gad”, „jaszczur”). Epitet gatunkowy ''giganteus'' nawiązuje oczywiście do jego rozmiarów.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (41HIII-0002) to tylny kręg szyjny i tylny grzbietowy (oba niemal kompletne), żebro szyjne i grzbietowe, bliższa część kości udowej, kompletna k. piszczelowa (Lü i in., 2009). Sassani i Bivens (2017) uznali jednak, że kręg uważany za szyjny pochodzi w rzeczywistości z przedniej części grzbietu.
[[Plik: Ruyangosaurus_skeleton.jpg|300px|thumb|right|Zrekonstruowany szkielet. Autor zdjęcia: Kumiko [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ruyangosaurus_skeleton.jpg].]]

==Budowa i rozmiary==
''Ruyangosaurus'' był prawdopodobnie największym kredowym dinozaurem Azji. Jego rozmiary są jednak trudne do oszacowania ze względu na niedostatek szczątków i dość nietypowe proporcje. Wydaje się, że ''Ruyangosaurus'' miał krótki, ale krępy i szeroki tułów, muskularną szyję z masywnymi żebrami szyjnymi, a także wydłużoną kość udową i stosunkowo krótką kość piszczelową. Tę pierwszą na podstawie zachowanego fragmentu oszacowano na 200-235 cm, podczas gdy kość piszczelowa mierzyła 127 cm (Sassani i Bivens (2017). Budowa szkieletu osiowego zbliża go do ''[[Puertasaurus]]'', a budowa kończyn – m.in. do ''[[Malawisaurus]]''. Sassani i Bivens (2017) podjęli się próby oszacowania długości ''Ruyangosaurus'' na podstawie porównania rozmiarów jego nielicznych znanych kości z innymi tytanozaurami. Średni wynik uzyskany pięcioma różnymi metodami to 33,5 m, przy czym wyniki wahały się od 24,6 m aż do niewiarygodnych 41,6 m. Jednak Molina Perez i Larramendi (2020) przedstawili znacznie niższą ocenę – 24,8 m. Wcześniej Paul (2010) szacował go na 30 m.
[[Plik: Ruyangosaurus_tibia.jpg|300px|thumb|right|Krótka i masywna kość piszczelowa. Autor zdjęcia: Kumiko [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ruyangosaurus_tibia.jpg].]]

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Ruyangosaurus''}}
| {{Kpt|[[Lü Junchang|Lü]], [[Xu Li|Xu]], [[Jia Songhai|Jia]], [[Zhang Xingliao|Zhang]], [[Zhang Jiming|Zhang]], [[Yang Lili|Yang]], [[You Hailu|You]]}} i {{Kpt|[[Ji Qiang|Ji]]}}, [[2009]]
|-
| {{V|''R. giganteus''}}
| {{Kpt|[[Leonardo Filippi|Filippi]], [[Leonardo Salgado|Salgado]]}} i {{Kpt|[[Alberto Garrido|Garrido]]}}, [[2019]]
|}

==Bibliografia==
Lü, J., Xu, L., Jia, S., Zhang, X., Zhang, J., Yang, L., You, H. & Ji, Q. (2009). "A new gigantic sauropod dinosaur from the Cretaceous of Ruyang, Henan, China". Geological Bulletin of China. 28 (1): 1–10.

Paul, G.S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University.

Sassani, N. & Bivens, G.T. (2017). “The Chinese colossus: an evaluation of the phylogeny of Ruyangosaurus giganteus and its implications for titanosaur evolution.” PeerJ Preprints 5:e2988v1 [[https://doi.org/10.7287/peerj.preprints.2988v1]].


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Sauropoda]]
[[Kategoria:Somphospondyli]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Chiny]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Apt]]
[[Kategoria:Alb]]

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
-  |Korekta                =
+  |Korekta                = [[Krzysztof Stuchlik]]
   |nazwa                  = ''Ruyangosaurus''
   |długość                = ok. 25 ?(>30 m)
@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 ==Budowa i rozmiary==
-''Ruyangosaurus'' był prawdopodobnie największym kredowym dinozaurem Azji. Jego rozmiary są jednak trudne do oszacowania ze względu na niedostatek szczątków i dość nietypowe proporcje. Wydaje się, że ''Ruyangosaurus'' miał krótki, ale krępy i szeroki tułów, muskularną szyję z masywnymi żebrami szyjnymi, a także wydłużoną kość udową i stosunkowo krótką kość piszczelową. Tę pierwszą na podstawie zachowanego fragmentu oszacowano na 200-235 cm, podczas gdy kość piszczelowa mierzyła 127 cm (Sassani i Bivens (2017). Odkryta później kompeltna kość udowa mierzy 167 cm (Lü  i in., 2014). Budowa szkieletu osiowego zbliża go do ''[[Puertasaurus]]'', a budowa kończyn – m.in. do ''[[Malawisaurus]]''. Lü  i in. (2014) na podstawie nowych szczątków ustalili, że ''Ruyangosaurus''  miał niezwykle wydłużone kręgi szyjne (ich trzony przekraczały 120 cm).
+''Ruyangosaurus'' był prawdopodobnie największym kredowym dinozaurem Azji. Jego rozmiary są jednak trudne do oszacowania ze względu na niedostatek szczątków i dość nietypowe proporcje. Wydaje się, że ''Ruyangosaurus'' miał krótki, ale krępy i szeroki tułów, muskularną szyję z masywnymi żebrami szyjnymi, a także wydłużoną kość udową i stosunkowo krótką kość piszczelową. Tę pierwszą na podstawie zachowanego fragmentu oszacowano na 200-235 cm (później na 207 cm), podczas gdy kość piszczelowa mierzyła 127 cm (Sassani i Bivens (2017). Odkryta później kompeltna kość udowa mierzy 167 cm (Lü  i in., 2014). Budowa szkieletu osiowego zbliża go do ''[[Puertasaurus]]'', a budowa kończyn – m.in. do ''[[Malawisaurus]]''. Lü  i in. (2014) na podstawie nowych szczątków ustalili, że ''Ruyangosaurus''  miał niezwykle wydłużone kręgi szyjne (ich trzony przekraczały 120 cm).
-Sassani i Bivens (2017) podjęli się próby oszacowania długości ''Ruyangosaurus'' na podstawie porównania rozmiarów jego nielicznych znanych kości z innymi tytanozaurami. Średni wynik uzyskany pięcioma różnymi metodami to 33,5 m, przy czym wyniki wahały się od 24,6 m aż do niewiarygodnych 41,6 m. Jednak Molina Perez i Larramendi (2020) przedstawili znacznie niższą ocenę – 24,8 m. Wcześniej Paul (2010) szacował go na 30 m. W 2014 r. Lü i in. na podstawie dodatkowego materiału kopalnego oszacowali ''Ruyangosaurus'' na 38,1 m długości, co czyniłoby go jednym z największych dinozaurów, jeśli nie największym w ogóle. Sama szyja mierzyła wg autorów 16,5 m, a głowa znajdowałaby się 14,5 m nad ziemią.
+Sassani i Bivens (2017) podjęli się próby oszacowania długości ''Ruyangosaurus'' na podstawie porównania rozmiarów jego nielicznych znanych kości z innymi tytanozaurami. Średni wynik uzyskany pięcioma różnymi metodami to 33,5 m, przy czym wyniki wahały się od 24,6 m aż do niewiarygodnych 41,6 m. Molina Perez i Larramendi (2020) przedstawili znacznie niższą ocenę – 24,8 m, nie uwzględnili jednak materiału przypisanego. Wcześniej Paul (2010) szacował go na 30 m. W 2014 r. Lü i in. na podstawie dodatkowego materiału kopalnego oszacowali ''Ruyangosaurus'' na 38,1 m długości, co czyniłoby go jednym z największych dinozaurów, jeśli nie największym w ogóle. Sama szyja mierzyła wg autorów 16,5 m, a głowa znajdowałaby się 14,5 m nad ziemią.
 [[Plik: Ruyangosaurus_tibia.jpg|300px|thumb|right|Krótka i masywna kość piszczelowa. Autor zdjęcia: Kumiko [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ruyangosaurus_tibia.jpg].]]

@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 ==Budowa i rozmiary==
-''Ruyangosaurus'' był prawdopodobnie największym kredowym dinozaurem Azji. Jego rozmiary są jednak trudne do oszacowania ze względu na niedostatek szczątków i dość nietypowe proporcje. Wydaje się, że ''Ruyangosaurus'' miał krótki, ale krępy i szeroki tułów, muskularną szyję z masywnymi żebrami szyjnymi, a także wydłużoną kość udową i stosunkowo krótką kość piszczelową. Tę pierwszą na podstawie zachowanego fragmentu oszacowano na 200-235 cm, podczas gdy kość piszczelowa mierzyła 127 cm (Sassani i Bivens (2017). Budowa szkieletu osiowego zbliża go do ''[[Puertasaurus]]'', a budowa kończyn – m.in. do ''[[Malawisaurus]]''. Lü  i in. (2014) na podstawie nowych szczątków ustalili, że ''Ruyangosaurus''  miał niezwykle wydłużone kręgi szyjne.
+''Ruyangosaurus'' był prawdopodobnie największym kredowym dinozaurem Azji. Jego rozmiary są jednak trudne do oszacowania ze względu na niedostatek szczątków i dość nietypowe proporcje. Wydaje się, że ''Ruyangosaurus'' miał krótki, ale krępy i szeroki tułów, muskularną szyję z masywnymi żebrami szyjnymi, a także wydłużoną kość udową i stosunkowo krótką kość piszczelową. Tę pierwszą na podstawie zachowanego fragmentu oszacowano na 200-235 cm, podczas gdy kość piszczelowa mierzyła 127 cm (Sassani i Bivens (2017). Odkryta później kompeltna kość udowa mierzy 167 cm (Lü  i in., 2014). Budowa szkieletu osiowego zbliża go do ''[[Puertasaurus]]'', a budowa kończyn – m.in. do ''[[Malawisaurus]]''. Lü  i in. (2014) na podstawie nowych szczątków ustalili, że ''Ruyangosaurus''  miał niezwykle wydłużone kręgi szyjne (ich trzony przekraczały 120 cm).
-Sassani i Bivens (2017) podjęli się próby oszacowania długości ''Ruyangosaurus'' na podstawie porównania rozmiarów jego nielicznych znanych kości z innymi tytanozaurami. Średni wynik uzyskany pięcioma różnymi metodami to 33,5 m, przy czym wyniki wahały się od 24,6 m aż do niewiarygodnych 41,6 m. Jednak Molina Perez i Larramendi (2020) przedstawili znacznie niższą ocenę – 24,8 m. Wcześniej Paul (2010) szacował go na 30 m. W 2014 r. Lü i in. na podstawie dodatkowego materiału kopalnego oszacowali ''Ruyangosaurus'' na 38,1 m długości, co czyniłoby go jednym z największych dinozaurów, jeśli nie największym w ogóle.
+Sassani i Bivens (2017) podjęli się próby oszacowania długości ''Ruyangosaurus'' na podstawie porównania rozmiarów jego nielicznych znanych kości z innymi tytanozaurami. Średni wynik uzyskany pięcioma różnymi metodami to 33,5 m, przy czym wyniki wahały się od 24,6 m aż do niewiarygodnych 41,6 m. Jednak Molina Perez i Larramendi (2020) przedstawili znacznie niższą ocenę – 24,8 m. Wcześniej Paul (2010) szacował go na 30 m. W 2014 r. Lü i in. na podstawie dodatkowego materiału kopalnego oszacowali ''Ruyangosaurus'' na 38,1 m długości, co czyniłoby go jednym z największych dinozaurów, jeśli nie największym w ogóle. Sama szyja mierzyła wg autorów 16,5 m, a głowa znajdowałaby się 14,5 m nad ziemią.
 [[Plik: Ruyangosaurus_tibia.jpg|300px|thumb|right|Krótka i masywna kość piszczelowa. Autor zdjęcia: Kumiko [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ruyangosaurus_tibia.jpg].]]

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[Chiny]], Henan
 <small>([[formacja]] [[Haoling]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|125|100}}
+  |czas                   = {{Występowanie|121.4|100.5}}
-ok. 125-100  [[Ma]]<br>
+ok. 124,1-100,5  [[Ma]]<br>
 <small>wczesna [[kreda]] ([[apt]] - [[alb]])</small>
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
 [[Sauropoda]]
 ?[[Titanosauriformes]]
@@ Linia 23: / Linia 29: @@
 ??[[Titanosauria]]
-|grafika                = Puertasaurus_reuili_by_paleo_king.jpg
+|grafika                = Ruyangosaurus skeletal by Gunnar Bivens.png
-  |podpis                 = Rekonstrukcja ''[[Puertasaurus]]''. ''Ruyangosaurus'' mógł być podobny. Autor: Nima Sassani.
+  |podpis                 = Rekonstrukcja szkieletu ''Ruyangosaurus''. Na biało zostały zaznaczone odnalezione kości. Autor: Gunnar Bivens. Źródło: [https://www.deviantart.com/gunnarbivens/art/Ruyangosaurus-giganteus-Mk-III-Skeletal-895239633]
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
   |mapa                   =
 }}
 ==Wstęp==
 ''Ruyangosaurus'' to [[rodzaj]] ogromnego [[Sauropoda|zauropoda]] z [[klad]]u [[Titanosauria]] żyjącego na początku późnej kredy na terenie dzisiejszych Chin. Niestety, podobnie jak w przypadku większość gigantycznych dinozaurów, znamy jedynie kilka kości tego zwierzęcia. ''Ruyangosaurus'' został nazwany i opisany w 2009 r. przez Junchanga Lü oraz współpracowników.
@@ Linia 69: / Linia 74: @@
 [[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Saurischia]]
 [[Kategoria:Sauropoda]]
 [[Kategoria:Somphospondyli]]
 [[Kategoria:Azja]]

@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 ==Bibliografia==
 <small>Lü, J., Xu, L., Jia, S., Zhang, X., Zhang, J., Yang, L., You, H. & Ji, Q. (2009). "A new gigantic sauropod dinosaur from the Cretaceous of Ruyang, Henan, China". Geological Bulletin of China. 28 (1): 1–10.
 Paul, G.S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University.

@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] (41HIII-0002) to tylny kręg szyjny i tylny grzbietowy (oba niemal kompletne), żebro szyjne i grzbietowe, bliższa część kości udowej, kompletna k. piszczelowa (Lü i in., 2009). Sassani i Bivens (2017) uznali jednak, że kręg uważany za szyjny pochodzi w rzeczywistości z przedniej części grzbietu.
 [[Plik: Ruyangosaurus_skeleton.jpg|300px|thumb|right|Zrekonstruowany szkielet. Autor zdjęcia: Kumiko [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ruyangosaurus_skeleton.jpg].]]
 ==Budowa i rozmiary==
-''Ruyangosaurus'' był prawdopodobnie największym kredowym dinozaurem Azji. Jego rozmiary są jednak trudne do oszacowania ze względu na niedostatek szczątków i dość nietypowe proporcje. Wydaje się, że ''Ruyangosaurus'' miał krótki, ale krępy i szeroki tułów, muskularną szyję z masywnymi żebrami szyjnymi, a także wydłużoną kość udową i stosunkowo krótką kość piszczelową. Tę pierwszą na podstawie zachowanego fragmentu oszacowano na 200-235 cm, podczas gdy kość piszczelowa mierzyła 127 cm (Sassani i Bivens (2017). Budowa szkieletu osiowego zbliża go do ''[[Puertasaurus]]'', a budowa kończyn – m.in. do ''[[Malawisaurus]]''. Sassani i Bivens (2017) podjęli się próby oszacowania długości ''Ruyangosaurus'' na podstawie porównania rozmiarów jego nielicznych znanych kości z innymi tytanozaurami. Średni wynik uzyskany pięcioma różnymi metodami to 33,5 m, przy czym wyniki wahały się od 24,6 m aż do niewiarygodnych 41,6 m. Jednak Molina Perez i Larramendi (2020) przedstawili znacznie niższą ocenę – 24,8 m. Wcześniej Paul (2010) szacował go na 30 m.
+''Ruyangosaurus'' był prawdopodobnie największym kredowym dinozaurem Azji. Jego rozmiary są jednak trudne do oszacowania ze względu na niedostatek szczątków i dość nietypowe proporcje. Wydaje się, że ''Ruyangosaurus'' miał krótki, ale krępy i szeroki tułów, muskularną szyję z masywnymi żebrami szyjnymi, a także wydłużoną kość udową i stosunkowo krótką kość piszczelową. Tę pierwszą na podstawie zachowanego fragmentu oszacowano na 200-235 cm, podczas gdy kość piszczelowa mierzyła 127 cm (Sassani i Bivens (2017). Budowa szkieletu osiowego zbliża go do ''[[Puertasaurus]]'', a budowa kończyn – m.in. do ''[[Malawisaurus]]''. Lü  i in. (2014) na podstawie nowych szczątków ustalili, że ''Ruyangosaurus''  miał niezwykle wydłużone kręgi szyjne.
 [[Plik: Ruyangosaurus_tibia.jpg|300px|thumb|right|Krótka i masywna kość piszczelowa. Autor zdjęcia: Kumiko [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ruyangosaurus_tibia.jpg].]]

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
   |Korekta                =
   |nazwa                  = ''Ruyangosaurus''
-  |długość                = 25-30 m
+  |długość                = ok. 25 ?(>30 m)
   |wysokość               =
-  |masa                   = zob. tekst
+  |masa                   = 34-50 t
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[Chiny]], Henan

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 |-
 | {{V|''R. giganteus''}}
-| {{Kpt|[[Leonardo Filippi|Filippi]], [[Leonardo Salgado|Salgado]]}} i {{Kpt|[[Alberto Garrido|Garrido]]}}, [[2019]]
+| {{Kpt|[[Lü Junchang|Lü]], [[Xu Li|Xu]], [[Jia Songhai|Jia]], [[Zhang Xingliao|Zhang]], [[Zhang Jiming|Zhang]], [[Yang Lili|Yang]], [[You Hailu|You]]}} i {{Kpt|[[Ji Qiang|Ji]]}}, [[2009]]
 |}