Saurophaganax - Historia wersji

Kamil Kamiński o 09:11, 23 gru 2024

2024-12-23T09:11:19Z

Paweł: Danison i in., 2024

2024-12-23T09:04:20Z

Danison i in., 2024

Podgląd zmian

Taurovenator o 11:38, 31 mar 2024

2024-03-31T11:38:05Z

Kamil Kamiński o 16:48, 22 sty 2022

2022-01-22T16:48:54Z

Kamil Kamiński: /* Paleoekologia */

2017-03-26T18:08:27Z

‎Paleoekologia

Kamil Kamiński: obrazek

2017-03-26T16:40:42Z

obrazek

Kamil Kamiński: /* Historia i ważność taksonu */

2017-03-26T12:45:33Z

‎Historia i ważność taksonu

Kamil Kamiński o 12:33, 26 mar 2017

2017-03-26T12:33:03Z

Nazuul: poprawki różne, +tekst ze starego opis

2017-03-26T11:50:38Z

poprawki różne, +tekst ze starego opis

Kamil Kamiński: /* Rozmiary */

2017-03-26T10:56:32Z

‎Rozmiary

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
   |masa                   = ? ok. 2,7-3,8 t (jako teropod)
   |wysokość               =
-  |dieta                  =  mięsożerny (jaki teropod) / roślinożerny (jako zauropod)
+  |dieta                  =  mięsożerny (jako teropod) / roślinożerny (jako zauropod)
   |miejsce                = [[USA]] - Oklahoma, hrabstwo Cimarron

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Saurophaganax''}}
 <small>
@@ Linia 147: / Linia 149: @@
 [[Kategoria:Kimeryd]]
 [[Kategoria:Tyton]]

@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=3>
-.910346, -102.983145|USA - Oklahoma, hrabstwo Cimarron, na wschód od Kenton (Chure, 1995)</small>
+.910346, -102.983145~USA - Oklahoma, hrabstwo Cimarron, na wschód od Kenton (Chure, 1995)</small>
 </display_points>
 |-

@@ Linia 90: / Linia 90: @@
 ==Paleoekologia==
 [[Plik:Saurophaganax-land-shark.jpg|400px|thumb|right|Szkielet zaurofaganaksa zrekonstruowany w pozycji przedstawiającej atak na zauropoda. Autor zdjęcia: Matt Wedel. [https://svpow.com/2013/04/19/friday-phalanges-megaraptor-vs-saurophaganax/].]]
-Środowisko formacji Morrison zdominowane było przez wielkie zauropody, takie jak ''[[Diplodocus]]'', ''[[Apatosaurus]]'', ''[[Camarasaurus]]'' czy ''[[Brachiosauurs]]''. Zwierzęta ta (przede wszystkim młode, stare lub chore osobniki) mogły stanowić ofiary zaurofaganaksa, podobnie jak ornitopody i stegozaury. Oprócz dinozaurów roślinożernych żyły tam również liczne teropody, m.in. ''[[Allosaurus]]'', ''[[Torvosaurus]]'' czy ''[[Ceratosaurus]]'', a także mniejsze formy. Zob. też [[Allosaurus#Paleoekologia]].
+Środowisko formacji Morrison zdominowane było przez wielkie zauropody, takie jak ''[[Diplodocus]]'', ''[[Apatosaurus]]'', ''[[Camarasaurus]]'' czy ''[[Brachiosaurus]]''. Zwierzęta ta (przede wszystkim młode, stare lub chore osobniki) mogły stanowić ofiary zaurofaganaksa, podobnie jak ornitopody i stegozaury. Oprócz dinozaurów roślinożernych żyły tam również liczne teropody, m.in. ''[[Allosaurus]]'', ''[[Torvosaurus]]'' czy ''[[Ceratosaurus]]'', a także mniejsze formy. Zob. też [[Allosaurus#Paleoekologia]].
 ==''Saurophaganax'' w mediach==

@@ Linia 75: / Linia 75: @@
 Dopiero w 1995 r. ukazała się istotna praca, której autorem był [[Daniel Chure]]. Dokonał on redeskrypcji tego teropoda. Zmienił też nazwę na ''Saurophaganax'', gdyż „Saurophagus” została już wcześniej nadana innemu zwierzęciu. Niektórzy badacze uważali zaurofaganaksa za gatunek z rodzaju ''[[Allosaurus]]'' ([[Gregory Paul|Paul]], 1988; [[David Smith|Smith]], 1998). Jednakże Chure w swojej publikacji wskazał co najmniej dwie [[autapomorfia|autapomorfie]], pozwalające na odróżnienie go od allozaura. Również Carrano i in. (2012) w swojej pracy na temat bazalnych tetanurów uważają go za oddzielny takson. Podkreślają oni, że szczątki zaurofaganaksa pochodzą z wyższych warstw formacji Morrison, powyżej osadów, w których znaleziono większość okazów allozaura. Należy jednak pamiętać, że materiał kopalny zaurofaganaksa to liczne izolowane kości pochodzące od wielu okazów, a cechy odróżniające go od allozaura są obecne jedynie w kilku spośród tych kości (Mortimer, 2015 online A).
 ==Filogeneza==
@@ Linia 80: / Linia 81: @@
 ==Budowa==
-[[Plik:Saurophaganax by venofoot-dajffab.jpg|400px|thumb|right|Rekonstrukcja zaurofaganaksa. Autor: Venofoot [http://venofoot.deviantart.com/art/Saurophaganax-637294115].]]
+[[Plik:Saurophaganax from the late Jurassic.jpg|400px|thumb|right|Zrekonstruowany szkielet zaurofaganaksa w Sam Noble Oklahoma Museum of Natural History. Autor zdjęcia: FunkMonk [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saurophaganax_from_the_late_Jurassic.jpg].]]
 ''Saurophaganax'' wyglądem przypominał allozaura (Chure, 1995), był jednak większy od niego (o czym dalej). Wyróżniał się atlasem (czyli pierwszym kręgiem szyjnym, zwanym też dźwigaczem) pozbawionym prezygapofyz oraz pokrywki (ang. ''roof'') nad kanałem nerwowym, a także dodatkowymi poziomymi płytkami u podstaw wyrostków kolczystych kręgów grzbietowych, zlokalizowanych grzbietowo i równolegle do wyrostków poprzecznych. Kolejną wyjątkową cechą były szewrony (kostne wyrostki kręgów ogonowych) z brzuszną częścią rozciągniętą znacznie ku przodowi. Ponadto kość udowa zaurofaganaksa była bardziej bocznie wygięta niż u allozaura (Chure, 1995).
 ==Rozmiary==
-[[Plik:Saurophaganax from the late Jurassic.jpg|400px|thumb|right|Zrekonstruowany szkielet zaurofaganaksa w Sam Noble Oklahoma Museum of Natural History. Autor zdjęcia: FunkMonk [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saurophaganax_from_the_late_Jurassic.jpg].]]
+[[Plik:Saurophaganax maximus allosaurus flagilis by abelov2014.jpg|400px|thumb|right|Zaurofaganaks próbuje przegonić dwa allozaury od padliny zauropoda. Autor: ABelov2014 [http://abelov2014.deviantart.com/art/Saurophaganax-maximus-Allosaurus-flagilis-607570128].]]
 Stovall (1941) oszacował długość zaurofaganaksa na 14 m. Chure (1995) uznał te dane za poprawne, podając, że był on o 25% większy od wszystkich znanych okazów allozaura, i osiągał rozmiary podobne do ''[[Tyrannosaurus]] rex'', choć był lżej od niego zbudowany. Swoją ocenę oparł na przekonaniu, że 12-metrowy osobnik allozaura miał kość udową o długości 825 mm; powołał się on w tym miejscu na osobistą komunikację z [[James Madsen|Madsenem]]. Proporcje te wydają się jednak błędne. Wg Mortimera (2015 online B) osobnik USNM 4734 (''Allosaurus fragilis'') o długości 7,4 m miał kość udową mierzącą 770 mm, osobnik DINO 2560 – odpowiednio 7,9 m i 880 oraz 850 mm (dwie kości udowe), AMNH 290 – 9,5 m i 985 mm, AMNH 680 – 9,7 m i 1008 mm. Wypada więc wątpić, by kość udowa o długości 825 mm mogła należeć do 12-metrowego allozaura. Przyjmując, że kość udowa zaurofaganaksa mierzyła 1059 mm, i zakładając podobne proporcje jak u ''Allosaurus fragilis'', można oszacować, że ten pierwszy miał 9,5-10,2 m długości. Nieco wyższe rozmiary (10,9 m) zaproponował Mortimer (2003 online). Wydaje się więc, że ''Saurophaganax'' nie przekraczał 11 m, a wyższe oszacowania należy uznać za niewiarygodne. Jednak nawet takie rozmiary czynią go jednym z największych drapieżników lądowych jury.
 ==Paleoekologia==
 Środowisko formacji Morrison zdominowane było przez wielkie zauropody, takie jak ''[[Diplodocus]]'', ''[[Apatosaurus]]'', ''[[Camarasaurus]]'' czy ''[[Brachiosauurs]]''. Zwierzęta ta (przede wszystkim młode, stare lub chore osobniki) mogły stanowić ofiary zaurofaganaksa, podobnie jak ornitopody i stegozaury. Oprócz dinozaurów roślinożernych żyły tam również liczne teropody, m.in. ''[[Allosaurus]]'', ''[[Torvosaurus]]'' czy ''[[Ceratosaurus]]'', a także mniejsze formy. Zob. też [[Allosaurus#Paleoekologia]].
 ==''Saurophaganax'' w mediach==

@@ Linia 74: / Linia 74: @@
 Szczątki zaurofaganaksa zostały odkryte w latach 30. XX w. w Oklahomie. W 1941 r. dinozaur ten otrzymał nazwę „Saurophagus maximus”, nadaną  przez paleontologa [[John Stovall|Johna Stovalla]] w artykule dziennikarza Grace’a Raya, zamieszczonym w popularnym magazynie. Materiał kostny nie został jednak szczegółowo opisany ani zilustrowany. Z tego powodu zaurofaganaks był przez długie lata ignorowany przez badaczy, kwestionowano też ważność tego taksonu. Z pewnością przyczynił się do tego zły stan zachowania jego szczątków, które zostały nieprofesjonalnie wydobyte i wypreparowane ([[Matthew Carrano|Carrano]] i in., 2012).
-Dopiero w 1995 r. ukazała się praca autorstwa [[Daniel Chure|Daniela Chure’a]], w której dokonał on redeskrypcji tego teropoda. Zmienił też nazwę na ''Saurophaganax'', gdyż „Saurophagus” została już wcześniej nadana innemu zwierzęciu. Niektórzy badacze uważali zaurofaganaksa za gatunek z rodzaju ''[[Allosaurus]]'' ([[Gregory Paul|Paul]], 1988; [[David Smith|Smith]], 1998). Jednakże Chure w swojej publikacji wskazał co najmniej dwie [[autapomorfia|autapomorfie]], pozwalające na odróżnienie go od allozaura. Również Carrano i in. (2012) w swojej pracy na temat bazalnych tetanurów uważają go za oddzielny takson. Podkreślają oni, że szczątki zaurofaganaksa pochodzą z wyższych warstw formacji Morrison, powyżej osadów, w których znaleziono większość okazów allozaura.
+Dopiero w 1995 r. ukazała się istotna praca, której autorem był [[Daniel Chure]]. Dokonał on redeskrypcji tego teropoda. Zmienił też nazwę na ''Saurophaganax'', gdyż „Saurophagus” została już wcześniej nadana innemu zwierzęciu. Niektórzy badacze uważali zaurofaganaksa za gatunek z rodzaju ''[[Allosaurus]]'' ([[Gregory Paul|Paul]], 1988; [[David Smith|Smith]], 1998). Jednakże Chure w swojej publikacji wskazał co najmniej dwie [[autapomorfia|autapomorfie]], pozwalające na odróżnienie go od allozaura. Również Carrano i in. (2012) w swojej pracy na temat bazalnych tetanurów uważają go za oddzielny takson. Podkreślają oni, że szczątki zaurofaganaksa pochodzą z wyższych warstw formacji Morrison, powyżej osadów, w których znaleziono większość okazów allozaura. Należy jednak pamiętać, że materiał kopalny zaurofaganaksa to liczne izolowane kości pochodzące od wielu okazów, a cechy odróżniające go od allozaura są obecne jedynie w kilku spośród tych kości (Mortimer, 2015 online A).
 ==Filogeneza==

@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ==Wstęp==
-''Saurophaganax'' to [[rodzaj]] dość słabo poznanego, wielkiego [[Theropoda|teropoda]] z późnej jury Ameryki Północnej. Znany jest głównie z materiału pozaczaszkowego. Niekiedy bywał uznawany za gatunek [[Allosaurus|alozaura]], obecnie przeważa pogląd, że był to osobny rodzaj. Jego szczątki pochodzą ze słynnej formacji [[Morrison]]. Był to jeden z największych jurajskich drapieżników, obok m.in. ''[[Yangchuanosaurus]]'' i ''[[Torvosaurus]]''.
+''Saurophaganax'' to [[rodzaj]] dość słabo poznanego, wielkiego [[Theropoda|teropoda]] z późnej jury Ameryki Północnej. Znany jest głównie z materiału pozaczaszkowego. Niekiedy bywał uznawany za gatunek [[Allosaurus|allozaura]], obecnie przeważa pogląd, że był to osobny rodzaj. Jego szczątki pochodzą ze słynnej formacji [[Morrison]]. Był to jeden z największych jurajskich drapieżników, obok m.in. ''[[Yangchuanosaurus]]'' i ''[[Torvosaurus]]''.
 ==Etymologia==
@@ Linia 69: / Linia 69: @@
 [[Holotyp]] (OMNH 1123) to łuk neutralny piątego kręgu grzbietowego.
-[[Paratyp]]y oraz materiał przypisany obejmuje kilkadziesiąt kości, pochodzących od co najmniej czterech osobników ([[Michael Mortimer|Mortimer]], 2015 online). Spośród kości czaszki znane są tylko trzy zęby, dwie kości kwadratowe i kość zaoczodołowa. Materiał pozaczaszkowy obejmuje kilka kręgów z różnych części ciała, kości miednicy oraz większość kości przednich i tylnych łap, konkretnie są to: (OMNH 780) I kość śródręcza, (OMNH 1102, OMNH 1104, OMNH 1438, OMNH 1439) szewrony (łuki naczyniowe), (OMNH 1122) łuk nerwowy k. ogonowego, (OMNH 1126) paliczek stopy, (OMNH 1127) paliczek dłoni, (OMNH 1128) niekompletna III k. śródręcza, (OMNH 1135) atlas (pierwszy kręg szyjny), (OMNH 1142) fragment kości kwadratowej, (OMNH 1152, OMNH 1153) boczne zęby, (OMNH 1180) fragment szewronu (łuk naczyniowy), (OMNH 1191, OMNH 1192) dwie III k. śródstopia, (OMNH 1193, OMNH 1306) dwie IV k. śródstopia, (OMNH 1338) fragment k. biodrowej, (OMNH 1364, OMNH 1415) k. promieniowe, (OMNH 1370) k. piszczelowa (955 mm), (OMNH 1396) IV kość śródstopia, (OMNH 1425) końcowy fragment k. łonowej, (OMNH 1433) dwa otwory kręgów krzyżowych oraz żebro okolicy krzyżowej, (OMNH 1434) niekompletna k. łokciowa, (OMNH 1444) kręg ogonowy, (OMNH 1446) fragment otworu k. ogonowego, (OMNH 1450) otwór k. piersiowego, (OMNH 1461) II kość śródstopia, (OMNH 1680) boczny ząb, (OMNH 1681) I kość śródstopia, (OMNH 1684, OMNH 1685) szewrony (łuki naczyniowe), (OMNH 1693) fragment kości ramiennej, (OMNH 1703) k. kulszowa, (OMNH 1707) kość łonowa, (OMNH 1708) k. udowa (1059 mm), (OMNH 1737) k. biodrowa, (OMNH 1771) łuk nadoczodołowy (orbitalny), (OMNH 1904) kręg ogonowy, (OMNH 1906) otwór kręgu piersiowego, (OMNH 1911- OMNH 1915) cztery paliczki dłoni, (OMNH 1916, OMNH 1918-OMNH 1921, OMNH 1925) cztery paliczki stopy, (OMNH 1924) III k. śródstopia, (OMNH 1927, OMNH 1928) kręgi ogonowe i I kość nadgarstka, (OMNH 1929) II k. nadgarstka, (OMNH 1935) kość ramienna (545 mm), (OMNH 1947) piąty kręg krzyżowy, (OMNH 2114) k. udowa, (OMNH 2145) fragment k. kwadratowej, (OMNH 2146- OMNH 2147) kręgi szyjne, (OMNH 2149) końcowy fragment k. piszczelowej, (OMNH 2154) niekompletna łopatka, (OMNH 4016) fragment łopatki, (OMNH 4666; lektotyp "Saurophagus maximus") kość piszczelowa, (OMNH 10357) kręg ogonowy, (OMNH 10373- OMNH 10377) paliczki stopy, (OMNH 10381) kość udowa, (OMNH 10732, OMNH 52384- OMNH 52392) paliczki stopy, (OMNH 52394- OMNH 52395) pazury stopy, (OMNH bez nr) kilka otworów k. piersiowych, III kość nadgarstka, trzy niekompletne k. strzałkowe, dwie II k. śródstopia, paliczki i pazury stopy.
+[[Paratyp]]y oraz materiał przypisany obejmuje kilkadziesiąt kości, pochodzących od co najmniej czterech osobników ([[Michael Mortimer|Mortimer]], 2015 online A). Spośród kości czaszki znane są tylko trzy zęby, dwie kości kwadratowe i kość zaoczodołowa. Materiał pozaczaszkowy obejmuje kilka kręgów z różnych części ciała, kości miednicy oraz większość kości przednich i tylnych łap, konkretnie są to: (OMNH 780) I kość śródręcza, (OMNH 1102, OMNH 1104, OMNH 1438, OMNH 1439) szewrony (łuki naczyniowe), (OMNH 1122) łuk nerwowy k. ogonowego, (OMNH 1126) paliczek stopy, (OMNH 1127) paliczek dłoni, (OMNH 1128) niekompletna III k. śródręcza, (OMNH 1135) atlas (pierwszy kręg szyjny), (OMNH 1142) fragment kości kwadratowej, (OMNH 1152, OMNH 1153) boczne zęby, (OMNH 1180) fragment szewronu (łuk naczyniowy), (OMNH 1191, OMNH 1192) dwie III k. śródstopia, (OMNH 1193, OMNH 1306) dwie IV k. śródstopia, (OMNH 1338) fragment k. biodrowej, (OMNH 1364, OMNH 1415) k. promieniowe, (OMNH 1370) k. piszczelowa (955 mm), (OMNH 1396) IV kość śródstopia, (OMNH 1425) końcowy fragment k. łonowej, (OMNH 1433) dwa otwory kręgów krzyżowych oraz żebro okolicy krzyżowej, (OMNH 1434) niekompletna k. łokciowa, (OMNH 1444) kręg ogonowy, (OMNH 1446) fragment otworu k. ogonowego, (OMNH 1450) otwór k. piersiowego, (OMNH 1461) II kość śródstopia, (OMNH 1680) boczny ząb, (OMNH 1681) I kość śródstopia, (OMNH 1684, OMNH 1685) szewrony (łuki naczyniowe), (OMNH 1693) fragment kości ramiennej, (OMNH 1703) k. kulszowa, (OMNH 1707) kość łonowa, (OMNH 1708) k. udowa (1059 mm), (OMNH 1737) k. biodrowa, (OMNH 1771) łuk nadoczodołowy (orbitalny), (OMNH 1904) kręg ogonowy, (OMNH 1906) otwór kręgu piersiowego, (OMNH 1911- OMNH 1915) cztery paliczki dłoni, (OMNH 1916, OMNH 1918-OMNH 1921, OMNH 1925) cztery paliczki stopy, (OMNH 1924) III k. śródstopia, (OMNH 1927, OMNH 1928) kręgi ogonowe i I kość nadgarstka, (OMNH 1929) II k. nadgarstka, (OMNH 1935) kość ramienna (545 mm), (OMNH 1947) piąty kręg krzyżowy, (OMNH 2114) k. udowa, (OMNH 2145) fragment k. kwadratowej, (OMNH 2146- OMNH 2147) kręgi szyjne, (OMNH 2149) końcowy fragment k. piszczelowej, (OMNH 2154) niekompletna łopatka, (OMNH 4016) fragment łopatki, (OMNH 4666; lektotyp "Saurophagus maximus") kość piszczelowa, (OMNH 10357) kręg ogonowy, (OMNH 10373- OMNH 10377) paliczki stopy, (OMNH 10381) kość udowa, (OMNH 10732, OMNH 52384- OMNH 52392) paliczki stopy, (OMNH 52394- OMNH 52395) pazury stopy, (OMNH bez nr) kilka otworów k. piersiowych, III kość nadgarstka, trzy niekompletne k. strzałkowe, dwie II k. śródstopia, paliczki i pazury stopy.
 ==Historia i ważność taksonu==
@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 ==Rozmiary==
 [[Plik:Saurophaganax from the late Jurassic.jpg|400px|thumb|right|Zrekonstruowany szkielet zaurofaganaksa w Sam Noble Oklahoma Museum of Natural History. Autor zdjęcia: FunkMonk [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saurophaganax_from_the_late_Jurassic.jpg].]]
-Stovall (1941) oszacował długość zaurofaganaksa na 14 m. Chure (1995) uznał te dane za poprawne, podając, że był on o 25% większy od wszystkich znanych okazów alozaura, i osiągał rozmiary podobne do ''[[Tyrannosaurus]] rex'', choć był lżej od niego zbudowany. Swoją ocenę oparł na przekonaniu, że 12-metrowy osobnik alozaura miał kość udową o długości 825 mm; powołał się on w tym miejscu na osobistą komunikację z [[James Madsen|Madsenem]]. Proporcje te wydają się jednak błędne. Wg Mortimera (2015 online) osobnik USNM 4734 (''Allosaurus fragilis'') o długości 7,4 m miał kość udową mierzącą 770 mm, osobnik DINO 2560 – odpowiednio 7,9 m i 880 oraz 850 mm (dwie kości udowe), AMNH 290 – 9,5 m i 985 mm, AMNH 680 – 9,7 m i 1008 mm. Wypada więc wątpić, by kość udowa o długości 825 mm mogła należeć do 12-metrowego alozaura. Przyjmując, że kość udowa zaurofaganaksa mierzyła 1059 mm, i zakładając podobne proporcje jak u ''Allosaurus fragilis'', można oszacować, że ten pierwszy miał 9,5-10,2 m długości. Nieco wyższe rozmiary (10,9 m) zaproponował Mortimer (2003 online). Wydaje się więc, że ''Saurophaganax'' nie przekraczał 11 m, a wyższe oszacowania należy uznać za niewiarygodne. Jednak nawet takie rozmiary czynią go jednym z największych drapieżników lądowych jury.
+Stovall (1941) oszacował długość zaurofaganaksa na 14 m. Chure (1995) uznał te dane za poprawne, podając, że był on o 25% większy od wszystkich znanych okazów allozaura, i osiągał rozmiary podobne do ''[[Tyrannosaurus]] rex'', choć był lżej od niego zbudowany. Swoją ocenę oparł na przekonaniu, że 12-metrowy osobnik allozaura miał kość udową o długości 825 mm; powołał się on w tym miejscu na osobistą komunikację z [[James Madsen|Madsenem]]. Proporcje te wydają się jednak błędne. Wg Mortimera (2015 online B) osobnik USNM 4734 (''Allosaurus fragilis'') o długości 7,4 m miał kość udową mierzącą 770 mm, osobnik DINO 2560 – odpowiednio 7,9 m i 880 oraz 850 mm (dwie kości udowe), AMNH 290 – 9,5 m i 985 mm, AMNH 680 – 9,7 m i 1008 mm. Wypada więc wątpić, by kość udowa o długości 825 mm mogła należeć do 12-metrowego allozaura. Przyjmując, że kość udowa zaurofaganaksa mierzyła 1059 mm, i zakładając podobne proporcje jak u ''Allosaurus fragilis'', można oszacować, że ten pierwszy miał 9,5-10,2 m długości. Nieco wyższe rozmiary (10,9 m) zaproponował Mortimer (2003 online). Wydaje się więc, że ''Saurophaganax'' nie przekraczał 11 m, a wyższe oszacowania należy uznać za niewiarygodne. Jednak nawet takie rozmiary czynią go jednym z największych drapieżników lądowych jury.
 ==Paleoekologia==
@@ Linia 126: / Linia 126: @@
 Mortimer, M. (2003 online) [http://dml.cmnh.org/2003Jul/msg00355.html].
-Mortimer, M. (2015 online) [http://theropoddatabase.com/Carnosauria.htm#Saurophaganaxmaximus].
+Mortimer, M. (2015 online A) [http://theropoddatabase.com/Carnosauria.htm#Saurophaganaxmaximus].
-Mortimer, M. (2015 online) [http://theropoddatabase.com/Carnosauria.htm#Allosaurusfragilis].
+Mortimer, M. (2015 online B) [http://theropoddatabase.com/Carnosauria.htm#Allosaurusfragilis].
 Paul, G.S. (2010). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University.

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 | [[USA]] - Oklahoma, hrabstwo Cimarron
-<small>([[formacja]] [[Morrison]], ogniwo Brushy Basin)</small>
+<small>([[formacja]] [[Morrison]], ogniwo Brushy Basin - górna część)</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
@@ Linia 34: / Linia 34: @@
 ! '''Systematyka'''
 | [[Dinosauria]]
 [[Theropoda]]
@@ Linia 43: / Linia 41: @@
 [[Carnosauria]]
-?[[Allosauridae]]
+[[Allosauria]]
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Saurophaganax.jpg|400px|]]
+| colspan=2 |[[Plik:Saurophaganax.jpg|400px]]
 <small>
 Rekonstrukcja szkieletu zaurofaganaksa. Autor zdjęcia: Chris Dodds.
@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=3>
-.74° N, 102.52° W|USA - Oklahoma, hrabstwo Cimarron</small>
+.910346, -102.983145|USA - Oklahoma, hrabstwo Cimarron, na wschód od Kenton (Chure, 1995)</small>
 </display_points>
 |-
@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ==Wstęp==
-''Saurophaganax'' to [[rodzaj]] dość słabo poznanego, wielkiego [[Theropoda|teropoda]] z późnej jury Ameryki Północnej. Znany jest głównie z materiału pozaczaszkowego. Niekiedy bywał uznawany za gatunek [[Allosaurus|alozaura]], obecnie przeważa pogląd, że był to osobny rodzaj. Jego szczątki pochodzą ze słynnej formacji [[Morrison]]. Był to jeden z największych jurajskich drapieżników, obok m.in. ''[[Yangchuanosaurus]]'' czy ''[[Torvosaurus]]''.
+''Saurophaganax'' to [[rodzaj]] dość słabo poznanego, wielkiego [[Theropoda|teropoda]] z późnej jury Ameryki Północnej. Znany jest głównie z materiału pozaczaszkowego. Niekiedy bywał uznawany za gatunek [[Allosaurus|alozaura]], obecnie przeważa pogląd, że był to osobny rodzaj. Jego szczątki pochodzą ze słynnej formacji [[Morrison]]. Był to jeden z największych jurajskich drapieżników, obok m.in. ''[[Yangchuanosaurus]]'' i ''[[Torvosaurus]]''.
 ==Etymologia==
@@ Linia 69: / Linia 69: @@
 [[Holotyp]] (OMNH 1123) to łuk neutralny piątego kręgu grzbietowego.
-[[Paratyp]]y oraz materiał przypisany obejmuje kilkadziesiąt kości, pochodzących od co najmniej czterech osobników ([[Michael Mortimer|Mortimer]], 2015 online). Spośród kości czaszki znane są tylko trzy zęby, dwie kości kwadratowe i kość zaoczodołowa. Materiał pozaczaszkowy obejmuje kilka kręgów z różnych części ciała, kości miednicy oraz większość kości przednich i tylnych łap.
+[[Paratyp]]y oraz materiał przypisany obejmuje kilkadziesiąt kości, pochodzących od co najmniej czterech osobników ([[Michael Mortimer|Mortimer]], 2015 online). Spośród kości czaszki znane są tylko trzy zęby, dwie kości kwadratowe i kość zaoczodołowa. Materiał pozaczaszkowy obejmuje kilka kręgów z różnych części ciała, kości miednicy oraz większość kości przednich i tylnych łap, konkretnie są to: (OMNH 780) I kość śródręcza, (OMNH 1102, OMNH 1104, OMNH 1438, OMNH 1439) szewrony (łuki naczyniowe), (OMNH 1122) łuk nerwowy k. ogonowego, (OMNH 1126) paliczek stopy, (OMNH 1127) paliczek dłoni, (OMNH 1128) niekompletna III k. śródręcza, (OMNH 1135) atlas (pierwszy kręg szyjny), (OMNH 1142) fragment kości kwadratowej, (OMNH 1152, OMNH 1153) boczne zęby, (OMNH 1180) fragment szewronu (łuk naczyniowy), (OMNH 1191, OMNH 1192) dwie III k. śródstopia, (OMNH 1193, OMNH 1306) dwie IV k. śródstopia, (OMNH 1338) fragment k. biodrowej, (OMNH 1364, OMNH 1415) k. promieniowe, (OMNH 1370) k. piszczelowa (955 mm), (OMNH 1396) IV kość śródstopia, (OMNH 1425) końcowy fragment k. łonowej, (OMNH 1433) dwa otwory kręgów krzyżowych oraz żebro okolicy krzyżowej, (OMNH 1434) niekompletna k. łokciowa, (OMNH 1444) kręg ogonowy, (OMNH 1446) fragment otworu k. ogonowego, (OMNH 1450) otwór k. piersiowego, (OMNH 1461) II kość śródstopia, (OMNH 1680) boczny ząb, (OMNH 1681) I kość śródstopia, (OMNH 1684, OMNH 1685) szewrony (łuki naczyniowe), (OMNH 1693) fragment kości ramiennej, (OMNH 1703) k. kulszowa, (OMNH 1707) kość łonowa, (OMNH 1708) k. udowa (1059 mm), (OMNH 1737) k. biodrowa, (OMNH 1771) łuk nadoczodołowy (orbitalny), (OMNH 1904) kręg ogonowy, (OMNH 1906) otwór kręgu piersiowego, (OMNH 1911- OMNH 1915) cztery paliczki dłoni, (OMNH 1916, OMNH 1918-OMNH 1921, OMNH 1925) cztery paliczki stopy, (OMNH 1924) III k. śródstopia, (OMNH 1927, OMNH 1928) kręgi ogonowe i I kość nadgarstka, (OMNH 1929) II k. nadgarstka, (OMNH 1935) kość ramienna (545 mm), (OMNH 1947) piąty kręg krzyżowy, (OMNH 2114) k. udowa, (OMNH 2145) fragment k. kwadratowej, (OMNH 2146- OMNH 2147) kręgi szyjne, (OMNH 2149) końcowy fragment k. piszczelowej, (OMNH 2154) niekompletna łopatka, (OMNH 4016) fragment łopatki, (OMNH 4666; lektotyp "Saurophagus maximus") kość piszczelowa, (OMNH 10357) kręg ogonowy, (OMNH 10373- OMNH 10377) paliczki stopy, (OMNH 10381) kość udowa, (OMNH 10732, OMNH 52384- OMNH 52392) paliczki stopy, (OMNH 52394- OMNH 52395) pazury stopy, (OMNH bez nr) kilka otworów k. piersiowych, III kość nadgarstka, trzy niekompletne k. strzałkowe, dwie II k. śródstopia, paliczki i pazury stopy.
 ==Historia i ważność taksonu==
@@ Linia 77: / Linia 77: @@
 ==Filogeneza==
-''Saurophaganax'' tradycyjnie uważany jest za allozauryda. W większości analiz filogenetycznych występuje on jako takson siostrzany dla ''[[Allosaurus]]''. Jednak wg [[Andrea Cau|Cau]] może on być bazalnym [[Carcharodontosauridae|karcharodontozaurydem]] (2009 online) lub [[Neovenatoridae|neowenatorydem]]. Również wg Bella i in. (2016) w analizie metodą bayesowską nie tworzy on kladu z allozaurem i jest bliższy karcharodontozaurydom.
+''Saurophaganax'' tradycyjnie uważany jest za allozauryda. W większości analiz filogenetycznych występuje on jako takson siostrzany dla ''[[Allosaurus]]''. Jednak wg [[Andrea Cau|Cau]] może on być bazalnym [[Carcharodontosauria|karcharodontozaurem]] (2009 online) lub [[Neovenatoridae|neowenatorydem]] (2012 online). Również wg [[Tetanurae#Bell_i_in..2C_2016_.28Ib.29|Bella i in. (2016) w analizie metodą bayesowską]] nie tworzy on kladu z allozaurem i jest bliższy karcharodontozaurydom.
 ==Budowa==