Savannasaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 21:18, 14 kwi 2024

2024-04-14T21:18:08Z

Paweł o 10:46, 14 kwi 2024

2024-04-14T10:46:28Z

Paweł: uzupełnienia

2024-04-14T10:45:14Z

uzupełnienia

Podgląd zmian

Kamil Kamiński o 20:31, 22 sty 2021

2021-01-22T20:31:51Z

Mateusz o 17:39, 7 mar 2017

2017-03-07T17:39:01Z

Kamil Kamiński: /* Budowa */

2017-02-26T21:48:42Z

‎Budowa

Mateusz: Poprawki

2017-01-22T23:07:23Z

Poprawki

Nazuul: lit. itp.

2017-01-12T20:55:06Z

lit. itp.

Kamil Kamiński o 19:17, 11 sty 2017

2017-01-11T19:17:09Z

Kamil Kamiński o 19:14, 11 sty 2017

2017-01-11T19:14:12Z

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 Szczątki ''Savannasaurus'' zostały odkryte w 2005 r. na pastwisku owiec w Queensland w Australii. Zorganizowana rok później ekspedycja pozwoliła na zebranie niekompletnego szkieletu. Po wypreparowaniu kości, ''Savannasaurus'' został nazwany i opisany w 2016 r. przez zespół paleontologów w składzie: [[Stephen Poropat]],  [[Philip Mannion]], [[Paul Upchurch]], [[Scott  Hocknull]], [[Benjamin Kear]], [[Martin Kundrát]], [[Travis Tischler]], [[Trish Sloan]], [[George Sinapius]], [[Judy Elliott]] i [[David Elliott]].
-==Budowa==
+==Budowa i paleobiologia==
 [[Plik:Savannasaurus.jpg|thumb|Holotyp sawannazaura. Źródło:  Poropat i in., 2016.[http://www.nature.com/articles/srep34467].]]
 Jak wszystkie zauropody, ''Savannasaurus'' był czworonożnym roślinożercą z długą szyją i ogonem. Charakteryzował się stosunkowo szerokim ciałem. Jedyny zachowany kręg szyjny jest tyłowklęsły (opistoceliczny) i ma głębokie boczne otwory pneumatyczne. Żebra szyjne były wydłużone. Trzony kręgów grzbietowych również były opistoceliczne i zawierały liczne niewielkie otwory pneumatyczne, podobnie jak  u innych przedstawicieli [[Titanosauriformes]]. Nie miały one brzusznego kila, obecnego np. u ''[[Opisthocoelicaudia]]'', a ich wyrostki kolczyste nie były rozdzielone na dwie części. W odróżnieniu od większości tytanozaurów, kręgi ogonowe sawannazaura były amficeliczne (przodowklęsłe). Przednie kręgi ogonowe zawierały płytkie boczne otwory pneumatyczne, co wyróżnia omawianego zauropoda spośród większości przedstawicieli kladu [[Somphospondyli]]. Wcześniej cecha ta była uznawana za [[synapomorfia|synapomorfię]] [[Brachiosauridae]]. Również żebra grzbietowe były spneumatyzowane (zawierały jamy powietrzne), tak jak u krewniaków sawannazaura. Płyty mostkowe miały proste boczne krawędzie, co pozbawiało je nerkowatego kształtu, charakterystycznego dla reszty tytanozaurów. ''Savannasaurus'' wyróżniał się także kilkoma cechami budowy kości łonowej, kości skokowej i śródręcza (Poropat i in., 2016).
-Budowa szkieletu osiowego oraz obwodowego wskazuje, że ''Savannasaurus'' był bardziej przystosowany do życia w wilgotnym środowisku niż inne zauropody. Podobnie jak hipopotam omawiamy dinozaur miał beczkowaty kształt klatki piersiowej, co mogło mu umożliwiać pobyt w płytkich mokradłach lub ich pobliżu. Zwiększona elastyczność kręgosłupa potencjalnie umożliwiła ''Savannasaurus'' sprawniejsze wydostanie się z bagien i torfowisk, zaś zdolność do rozłożenia masy ciała na większym obszarze mogła zmniejszyć ryzyko ugrzęźnięcia podczas przemierzania błotnistych równin zalewowych (Poropat i in., 2020). Preuschoft (2023) w swoim badaniu potwierdził założenie Poropata i współpracowników (2020) o lokomocji ''Savannasaurus''.
+Budowa szkieletu osiowego oraz obwodowego wskazuje, że ''Savannasaurus'' był bardziej przystosowany do życia w wilgotnym środowisku niż inne zauropody. Podobnie jak hipopotam omawiamy dinozaur miał beczkowaty kształt klatki piersiowej, co mogło mu umożliwiać pobyt w płytkich mokradłach lub ich pobliżu. Zwiększona elastyczność kręgosłupa potencjalnie umożliwiała ''Savannasaurus'' sprawniejsze wydostawanie się z bagien i torfowisk, zaś zdolność do rozłożenia masy ciała na większym obszarze mogła zmniejszyć ryzyko ugrzęźnięcia podczas przemierzania błotnistych równin zalewowych (Poropat i in., 2020). Preuschoft (2023) w swoim badaniu potwierdził założenie Poropata i współpracowników (2020) o lokomocji ''Savannasaurus''.
 ==Paleoekologia==

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 [[Saurischia]]
 [[Sauropoda]]
@@ Linia 81: / Linia 83: @@
 [[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Saurischia]]
 [[Kategoria:Sauropoda]]
 [[Kategoria:Macronaria]]

@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-° 23′ 29″ S, 143°2′17″ E|Australia - Winton, miejsce znalezienia holotypu</small>
+° 23′ 29″ S, 143°2′17″ E~Australia - Winton, miejsce znalezienia holotypu</small>
 </display_points>
 |-

@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-° 23′ 29″ S, 143°2′17″ E|Australia- Winton, miejsce znalezienia holotypu</small>
+° 23′ 29″ S, 143°2′17″ E|Australia - Winton, miejsce znalezienia holotypu</small>
 </display_points>
 |-

@@ Linia 74: / Linia 74: @@
 ==Budowa==
 [[Plik:Savannasaurus.jpg|400px|thumb|right|Holotyp sawannazaura. Źródło:  Poropat i in., 2016.[http://www.nature.com/articles/srep34467].]]
 Jak wszystkie zauropody, ''Savannasaurus'' był czworonożnym roślinożercą z długą szyją i ogonem. Charakteryzował się stosunkowo szerokim ciałem. Jedyny zachowany kręg szyjny jest tyłowklęsły (opistoceliczny) i ma głębokie boczne otwory pneumatyczne. Żebra szyjne były wydłużone. Trzony kręgów grzbietowych również były opistoceliczne i zawierały liczne niewielkie otwory pneumatyczne, podobnie jak  u innych przedstawicieli [[Titanosauriformes]]. Nie miały one brzusznego kila, obecnego np. u ''[[Opisthocoelicaudia]]'', a ich wyrostki kolczyste nie były rozdzielone na dwie części. W odróżnieniu od większości tytanozaurów, kręgi ogonowe sawannazaura były amficeliczne (przodowklęsłe). Przednie kręgi ogonowe zawierały płytkie boczne otwory pneumatyczne, co wyróżnia omawianego zauropoda spośród większości przedstawicieli kladu [[Somphospondyli]]. Wcześniej cecha ta była uznawana za [[synapomorfia|synapomorfię]] [[Brachiosauridae]]. Również żebra grzbietowe były spneumatyzowane (zawierały jamy powietrzne), tak jak u krewniaków sawannazaura. Płyty mostkowe miały proste boczne krawędzie, co pozbawiało je nerkowatego kształtu, charakterystycznego dla reszty tytanozaurów. ''Savannasaurus'' wyróżniał się także kilkoma cechami budowy kości łonowej, kości skokowej i śródręcza.
 ==Paleoekologia==

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 |-
 |[[Kamil Kamiński]]
 |}
 </small>
@@ Linia 25: / Linia 26: @@
 | [[Australia]] - Queensland
-<small>([[formacja]] [[Winton]])</small>
+<small>([[formacja Winton]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
@@ Linia 66: / Linia 67: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (AODF 660) to niekompletny szkielet obejmujący przedni kręg szyjny, kilka żeber szyjnych, osiem kręgów grzbietowych, kilka żeber grzbietowych, co najmniej cztery zrośnięte kręgi krzyżowe, co najmniej pięć fragmentarycznych kręgów ogonowych, niekompletną łopatkę, lewą kość kruczą, płytki mostkowe, niekompletne k. ramienne, rozbitą k. łokciową, lewą k. promieniową, prawe k. śródręcza I-V, lewą k. śródręcza IV, dwa paliczki przednich kończyn, fragmenty k. biodrowych, zrośnięte k. łonowe i kulszowe, lewą k. piętową, prawą k. śródstopia oraz inne nierozpoznane fragmenty. Odnalezione kości są widoczne na załączonym obrazku. Okaz ten znajduje się w muzeum Australian Age of Dinosaurs.
+[[Holotyp]] (AODF 660) to niekompletny szkielet obejmujący tylny kręg szyjny, kilka żeber szyjnych, osiem kręgów grzbietowych, kilka żeber grzbietowych, co najmniej cztery zrośnięte kręgi krzyżowe, co najmniej pięć fragmentarycznych kręgów ogonowych, niekompletną łopatkę, lewą kość kruczą, płyty mostka, niekompletne k. ramienne, rozbitą k. łokciową, lewą k. promieniową, prawe k. śródręcza I-V, lewą k. śródręcza IV, dwa paliczki z dłoni, fragmenty k. biodrowych, zrośnięte k. łonowe i kulszowe, lewą k. skokową, prawą k. śródstopia oraz inne nierozpoznane fragmenty. Odnalezione kości są widoczne na załączonym obrazku. Okaz ten znajduje się w muzeum Australian Age of Dinosaurs.
 ==Odkrycie i opis==
@@ Linia 73: / Linia 74: @@
 ==Budowa==
 [[Plik:Savannasaurus.jpg|400px|thumb|right|Holotyp sawannazaura. Źródło:  Poropat i in., 2016.[http://www.nature.com/articles/srep34467].]]
-Jak wszystkie zauropody, ''Savannasaurus'' był czworonożnym roślinożercą z długą szyją i ogonem. Charakteryzował się stosunkowo szerokim ciałem. Jedyny zachowany kręg szyjny jest tyłowklęsły (opistoceliczny) i ma głębokie boczne otwory pneumatyczne. Żebra szyjne były wydłużone. Trzony kręgów grzbietowych również były opistoceliczne i zawierały liczne niewielkie otwory pneumatyczne, podobnie jak  u innych przedstawicieli [[Titanosauriformes]]. Nie miały one brzusznego kila, obecnego np. u ''[[Opisthocoelicaudia]]'', a ich wyrostki kolczyste nie były rozdzielone na dwie części. W odróżnieniu od większości tytanozaurów, kręgi ogonowe sawannazaura były amficeliczne (przodowklęsłe). Przednie kręgi ogonowe zawierały płytkie boczne otwory pneumatyczne, co wyróżnia omawianego zauropoda spośród większości przedstawicieli kladu [[Somphospondyli]]. Wcześniej cecha ta była uznawana za [[synapomorfia|synapomorfię]] [[Brachiosauridae]]. Również żebra brzuszne były spneumatyzowane (zawierały jamy powietrzne), tak jak u krewniaków sawannazaura. Płyty mostkowe miały proste boczne krawędzie, co pozbawiało je nerkowatego kształtu, charakterystycznego dla reszty tytanozaurów. ''Savannasaurus'' wyróżniał się także kilkoma cechami budowy kości łonowej, kości piętowej i śródręcza.
+Jak wszystkie zauropody, ''Savannasaurus'' był czworonożnym roślinożercą z długą szyją i ogonem. Charakteryzował się stosunkowo szerokim ciałem. Jedyny zachowany kręg szyjny jest tyłowklęsły (opistoceliczny) i ma głębokie boczne otwory pneumatyczne. Żebra szyjne były wydłużone. Trzony kręgów grzbietowych również były opistoceliczne i zawierały liczne niewielkie otwory pneumatyczne, podobnie jak  u innych przedstawicieli [[Titanosauriformes]]. Nie miały one brzusznego kila, obecnego np. u ''[[Opisthocoelicaudia]]'', a ich wyrostki kolczyste nie były rozdzielone na dwie części. W odróżnieniu od większości tytanozaurów, kręgi ogonowe sawannazaura były amficeliczne (przodowklęsłe). Przednie kręgi ogonowe zawierały płytkie boczne otwory pneumatyczne, co wyróżnia omawianego zauropoda spośród większości przedstawicieli kladu [[Somphospondyli]]. Wcześniej cecha ta była uznawana za [[synapomorfia|synapomorfię]] [[Brachiosauridae]]. Również żebra grzbietowe były spneumatyzowane (zawierały jamy powietrzne), tak jak u krewniaków sawannazaura. Płyty mostkowe miały proste boczne krawędzie, co pozbawiało je nerkowatego kształtu, charakterystycznego dla reszty tytanozaurów. ''Savannasaurus'' wyróżniał się także kilkoma cechami budowy kości łonowej, kości skokowej i śródręcza.
 ==Paleoekologia==
@@ Linia 93: / Linia 94: @@
 Poropat, S.F., Mannion, P.D., Upchurch, P., Hocknull, S.A., Kear, B.P., Kundrát, M., Tischler, T.R., Sloan, T., Sinapius, G.H.K., Elliott, J.A., Elliott, D.A. (2016). "New Australian sauropods shed light on Cretaceous dinosaur palaeobiogeography". Scientific Reports. 6: 34467. [[doi:10.1038/srep34467]]
-Poropat, S.F., Upchurch, P., Mannion, P.D., Kear, B.P., Sloan, T., Sinapius, G.H.K., Elliott, D.A. (2015). "Revision of the sauropod dinosaur ''Diamantinasaurus matildae'' Hocknull et al. 2009 from the middle Cretaceousof Australia: implications for Gondwanan titanosauriform dispersal. " Gondwana Research 27, 995–1033 [[http://dx.doi.org/10.1016/j.gr.2014.03.014]]
+Poropat, S.F., Upchurch, P., Mannion, P.D., Kear, B.P., Sloan, T., Sinapius, G.H.K., Elliott, D.A. (2015). "Revision of the sauropod dinosaur ''Diamantinasaurus matildae'' Hocknull et al. 2009 from the middle Cretaceousof Australia: implications for Gondwanan titanosauriform dispersal. " Gondwana Research 27, 995–1033 [http://dx.doi.org/10.1016/j.gr.2014.03.014]
 </small>

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 [[Macronaria]]
-[[Titanosaurimorfes]]
+[[Somphospondyli]]
 [[Titanosauria]]
@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 ==Wstęp==
-''Savannasaurus'' to [[rodzaj]] średnich rozmiarów [[Sauropoda|zauropoda]] z wczesnej kredy Australii. Znany jest z jednego niepełnego szkieletu, mimo to jego szczątki należą do najbardziej kompletnych zauropodów odnalezionych w Australii. Najbliższym krewnym sawannazaura był inny australijski tyranozaur - ''[[Diamantinasaurus]]''.
+''Savannasaurus'' to [[rodzaj]] średnich rozmiarów [[Sauropoda|zauropoda]] z wczesnej kredy Australii. Znany jest z jednego niepełnego szkieletu, mimo to jego szczątki należą do najbardziej kompletnych zauropodów odnalezionych w Australii. Najbliższym krewnym sawannazaura był inny australijski tytanozaur - ''[[Diamantinasaurus]]''.
 ==Etymologia==
@@ Linia 73: / Linia 73: @@
 ==Budowa==
 [[Plik:Savannasaurus.jpg|400px|thumb|right|Holotyp sawannazaura. Źródło:  Poropat i in., 2016.[http://www.nature.com/articles/srep34467].]]
-Jak wszystkie zauropody, ''Savannasaurus'' był czworonożnym roślinożercą z długą szyją i ogonem. Charakteryzował się stosunkowo szerokim ciałem. Jedyny zachowany kręg szyjny jest tyłowklęsły (opistoceliczny) i ma głębokie boczne otwory pneumatyczne. Żebra szyjne były wydłużone. Trzony kręgów grzbietowych również były opistoceliczne i zawierały liczne niewielkie otwory pneumatyczne, podobnie jak  u innych przedstawicieli [[Titanosaurimorfes]]. Nie miały one brzusznego kila, obecnego np. u ''[[Opisthocoelicaudia]]'', a ich wyrostki kolczyste nie były rozdzielone na dwie części. W odróżnieniu od większości tytanozaurów, kręgi ogonowe sawannazaura były amficeliczne (przodowklęsłe). Przednie kręgi ogonowe zawierały płytkie boczne otwory pneumatyczne, co wyróżnia omawianego zauropoda spośród większości przedstawicieli kladu [[Somphospondyli]]. Wcześniej cecha ta była uznawana za [[synapomorfia|synapomorfię]] [[Brachiosauridae]]. Również żebra brzuszne były spneumatyzowane (zawierały jamy powietrzne), tak jak u krewniaków sawannazaura. Płyty mostkowe miały proste boczne krawędzie, co pozbawiało je nerkowatego kształtu, charakterystycznego dla reszty tytanozaurów. ''Savannasaurus'' wyróżniał się także kilkoma cechami budowy kości łonowej, kości piętowej i śródręcza.
+Jak wszystkie zauropody, ''Savannasaurus'' był czworonożnym roślinożercą z długą szyją i ogonem. Charakteryzował się stosunkowo szerokim ciałem. Jedyny zachowany kręg szyjny jest tyłowklęsły (opistoceliczny) i ma głębokie boczne otwory pneumatyczne. Żebra szyjne były wydłużone. Trzony kręgów grzbietowych również były opistoceliczne i zawierały liczne niewielkie otwory pneumatyczne, podobnie jak  u innych przedstawicieli [[Titanosauriformes]]. Nie miały one brzusznego kila, obecnego np. u ''[[Opisthocoelicaudia]]'', a ich wyrostki kolczyste nie były rozdzielone na dwie części. W odróżnieniu od większości tytanozaurów, kręgi ogonowe sawannazaura były amficeliczne (przodowklęsłe). Przednie kręgi ogonowe zawierały płytkie boczne otwory pneumatyczne, co wyróżnia omawianego zauropoda spośród większości przedstawicieli kladu [[Somphospondyli]]. Wcześniej cecha ta była uznawana za [[synapomorfia|synapomorfię]] [[Brachiosauridae]]. Również żebra brzuszne były spneumatyzowane (zawierały jamy powietrzne), tak jak u krewniaków sawannazaura. Płyty mostkowe miały proste boczne krawędzie, co pozbawiało je nerkowatego kształtu, charakterystycznego dla reszty tytanozaurów. ''Savannasaurus'' wyróżniał się także kilkoma cechami budowy kości łonowej, kości piętowej i śródręcza.
 ==Paleoekologia==
@@ Linia 100: / Linia 100: @@
 [[Kategoria:Sauropoda]]
 [[Kategoria:Macronaria]]
 [[Kategoria:Australia]]
 [[Kategoria:Mezozoik]]

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
+|
-<small> [[późna kreda]] ([[cenoman]] - wczesny [turon]])</small>
+<small> [[późna kreda]] ([[cenoman]] - wczesny [[turon]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''

@@ Linia 54: / Linia 54: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-° 23′ 29″ S, 143°2′17 E|Australia- Winton, miejsce znalezienia holotypu</small>
+° 23′ 29″ S, 143°2′17″ E|Australia- Winton, miejsce znalezienia holotypu</small>
 </display_points>
 |-
@@ Linia 81: / Linia 81: @@
 {| class="wikitable"
 |{{V|''Savannasaurus''}}
-|{{Kpt||[[Stephen Poropat|Poropat]],  [[Philip Mannion|Mannion]], [[Paul Upchurch|Upchurch]], [[Scott  Hocknull|Hocknull]], [[Benjamin Kear|Kear]], [[Martin Kundrát|Kundrát]], [[Travis Tischler|Tischler]], [[Trish Sloan|Sloan]], [[George Sinapius|Sinapius]], [[Judy Elliott|Elliott]]}} i {{Kpt|[[David Elliott|Elliott]]}}, [[2016]]
+|{{Kpt|[[Stephen Poropat|Poropat]], [[Philip Mannion|Mannion]], [[Paul Upchurch|Upchurch]], [[Scott  Hocknull|Hocknull]], [[Benjamin Kear|Kear]], [[Martin Kundrát|Kundrát]], [[Travis Tischler|Tischler]], [[Trish Sloan|Sloan]], [[George Sinapius|Sinapius]], [[Judy Elliott|Elliott]]}} i {{Kpt|[[David Elliott|Elliott]]}},  [[2016]]
 |-
 |{{V|''S. elliottorum''}}
-|{{Kpt||[[Stephen Poropat|Poropat]],  [[Philip Mannion|Mannion]], [[Paul Upchurch|Upchurch]], [[Scott  Hocknull|Hocknull]], [[Benjamin Kear|Kear]], [[Martin Kundrát|Kundrát]], [[Travis Tischler|Tischler]], [[Trish Sloan|Sloan]], [[George Sinapius|Sinapius]], [[Judy Elliott|Elliott]]}} i {{Kpt|[[David Elliott|Elliott]]}}, [[2016]]
+|{{Kpt|[[Stephen Poropat|Poropat]], [[Philip Mannion|Mannion]], [[Paul Upchurch|Upchurch]], [[Scott  Hocknull|Hocknull]], [[Benjamin Kear|Kear]], [[Martin Kundrát|Kundrát]], [[Travis Tischler|Tischler]], [[Trish Sloan|Sloan]], [[George Sinapius|Sinapius]], [[Judy Elliott|Elliott]]}} i {{Kpt|[[David Elliott|Elliott]]}},  [[2016]]
 |-
 |}