Scutellosaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 20:19, 10 mar 2023

2023-03-10T20:19:46Z

Adrian Sztuba o 13:06, 9 lut 2019

2019-02-09T13:06:28Z

Adrian Sztuba o 18:55, 7 lut 2019

2019-02-07T18:55:23Z

Adrian Sztuba o 17:13, 7 lut 2019

2019-02-07T17:13:59Z

Kamil Kamiński o 20:28, 4 lut 2019

2019-02-04T20:28:39Z

Kamil Kamiński: obrazek

2019-02-04T20:24:09Z

obrazek

Adrian Sztuba o 19:48, 4 lut 2019

2019-02-04T19:48:11Z

Kamil Kamiński o 14:17, 4 lut 2019

2019-02-04T14:17:01Z

Adrian Sztuba o 11:07, 4 lut 2019

2019-02-04T11:07:19Z

Adrian Sztuba o 11:04, 4 lut 2019

2019-02-04T11:04:28Z

@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 ==Budowa i paleobiologia==
 [[Plik: Scutellosaurus1.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja ''Scutellosaurus''. Autor: Pavel Riha. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Scutellosaurus1.jpg]]]
-''Scutellosaurus'' był niewielkim dinozaurem roślinożernym. Colbert uważał, że był on raczej czworonożny, m.in. ze względu na proporcje kończyn. Choć kończyny przednie skutellozaura były krótsze od tylnych, to jednak ta różnica nie była tak duża, jak u dinozaurów które na pewno były dwunożne. Dodatkowo ciężki pancerz miałby utrudniać poruszanie się na dwóch nogach. Obecnie uznaje się go jednak za dwunożnego dinozaura, za czym przemawia obecność długiego ogona (który mógł służyć za przeciwwagę podczas chodzenia i biegania), smukła kończyna tylna i śródstopie, oraz zwarte ułożenie kości w stopie (Breeden, 2014). W badaniach dotyczących czworonożności dinozaurów (Maidment i in., 2014, APP) okazało się, że nie wykazywał żadnych cech charakterystycznych dla czworonożnych dinozaurów. W przeciwieństwie do nich kość udowa była krótsza od piszczelowej, nie występował przednio-boczny wyrostek kości łokciowej, a czwarty krętarz kości udowej nie był zredukowany. Oszacowania masy pancerza ''Scutellosaurus'' (Maidment i in., 2014, Naturwissenschaften) wykazały, że wynosiła ona jedynie ok. 7% całej masy ciała, więc wpływ obecności osteoderm na położenie środka masy był znikomy. Środek ciężkości zarówno z uwzględnieniem zbroi, jak i bez niej, był położony nad stopami, umożliwiając poruszanie się na 2 kończynach (choć badanie nie wyklucza, że ten dinozaur mógł być czworonożny).
+''Scutellosaurus'' był niewielkim dinozaurem roślinożernym. Colbert uważał, że był on raczej czworonożny, m.in. ze względu na proporcje kończyn. Choć kończyny przednie skutellozaura były krótsze od tylnych, to jednak ta różnica nie była tak duża, jak u dinozaurów które na pewno były dwunożne. Dodatkowo ciężki pancerz miałby utrudniać poruszanie się na dwóch nogach. Obecnie uznaje się go jednak za dwunożnego dinozaura, za czym przemawia obecność długiego ogona (który mógł służyć za przeciwwagę podczas chodzenia i biegania), smukła kończyna tylna i śródstopie, oraz zwarte ułożenie kości w stopie (Breeden, 2014). W badaniach dotyczących czworonożności dinozaurów (Maidment i in., 2014, APP) okazało się, że nie wykazywał żadnych cech charakterystycznych dla czworonożnych dinozaurów. W przeciwieństwie do nich kość udowa była krótsza od piszczelowej, nie występował przednio-boczny wyrostek kości łokciowej, a czwarty krętarz kości udowej nie był zredukowany. Oszacowania masy pancerza ''Scutellosaurus'' (Maidment i in., 2014, Naturwissenschaften) wykazały, że wynosiła ona jedynie ok. 7% całej masy ciała, więc wpływ obecności osteoderm na położenie środka masy był znikomy. Środek ciężkości zarówno z uwzględnieniem zbroi, jak i bez niej, był położony nad stopami, umożliwiając poruszanie się na 2 kończynach (choć badanie nie wyklucza, że ten dinozaur mógł być czworonożny). Anderson i in. (2023) na podstawie modelu lokomotorycznego również stwierdzili, że było to zwierzę przede wszystkim dwunożne, mogące także przyjmować postawę czworonożną, lecz najprawdopodobniej ograniczoną do takich sytuacji, jak żerowanie.
 Charakterystyczną cechą [[Thyreophora|tyreoforów]] jest ich pancerz. ''Scutellosaurus'' miał już taką "zbroję", złożoną z wielu kostnych płytek (osteoderm). Zapewne były one ułożone rzędami wzdłuż ciała (tak jak u jego krewnych, np. ''[[Scelidosaurus]]''), lecz przez to, że skamieniałości są nieartykułowane, nie można stwierdzić jak dokładnie były umiejscowione. Pancerz ten nie zapewniał dostatecznej obrony przed większymi drapieżnikami takimi jak [[Dilophosaurus|dilofozaur]].
@@ Linia 72: / Linia 72: @@
 ==Bibliografia==
-<small> Breeden, B.T. (2016) "Observations on the osteology of scutellosaurus lawleri Colbert, 1981 (Ornithischia: Thyreophora) on the basis on new specimens from the Lower Jurassic Kayenta Formation of Arizona". Praca magisterska. [[DOI: 10.15781/T2CR5NC74]]
+<small>Anderson, L., Brassey, C., Pond, S., Bates, K. & Sellers, W.I. (2023). "Investigating the quadrupedal abilities of ''Scutellosaurus lawleri'' and its implications for locomotor behavior evolution among dinosaurs." The Anatomical Record. [[ https://doi.org/10.1002/ar.25189]].
 Colbert, E.H. (1981) "A Primitive Ornithischian Dinosaur from the Kayenta Formation of Arizona" Museum of Northern Arizona Press
@@ Linia 82: / Linia 84: @@
 Marsh, A.; Rowe, T.; Simonetti, A.; Stockli, D; Stockli, L. (2014). "The age of the Kayenta Formation of northeastern Arizona: overcoming the challenges of dating fossil bone". Journal of Vertebrate Paleontology, Program and Abstracts, 2014: 178.
-Rosenbaum, J.N.; Padian, K. (2000) "New material of the basal Thyreophoran Scutellosaurus lawleri from the Kayenta Formation (Lower Jurassic) of Arizona" PaleoBios, vol. 20, number 1
+Rosenbaum, J.N.; Padian, K. (2000) "New material of the basal Thyreophoran ''Scutellosaurus lawleri'' from the Kayenta Formation (Lower Jurassic) of Arizona" PaleoBios, vol. 20, number 1
 </small>

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
   |Autor                  = [[Adrian Sztuba]], [[Paweł Kryta]]
   |Korekta                =
-  |nazwa                  = ''Scutellosaurus '' (Skutellozaur)
+  |nazwa                  = ''Scutellosaurus '' (skutellozaur)
   |długość                = ok. 1,2-1,3 m
   |wysokość               =

@@ Linia 8: / Linia 8: @@
   |masa                   = ok. 3-5 kg
   |dieta                  = roślinożerny
-  |miejsce                = [[USA]] - Arizona<br>
+  |miejsce                = [[USA]] - Arizona
 <small>([[formacja]] [[Kayenta]])</small>
-|czas                   = {{Występowanie|186|181}}
+|czas                   = {{Występowanie|187|181}}
 ok. 186,4-181 [[Ma]]<br>
 <small>[[wczesna jura]] ([[pliensbach]]-[[toark]])</small>

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[USA]] - Arizona<br>
 <small>([[formacja]] [[Kayenta]])</small>
-|czas                   = {{Występowanie|181|186}}
+|czas                   = {{Występowanie|186|181}}
-ok. 181 - 186 Ma  [[Ma]]<br>
+ok. 186,4-181 [[Ma]]<br>
-<small>[[wczesna jura]] ( [[pliensbach]] - [[toark]])</small>
+<small>[[wczesna jura]] ([[pliensbach]]-[[toark]])</small>
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 ==Budowa i paleobiologia==
 [[Plik: Scutellosaurus1.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja ''Scutellosaurus''. Autor: Pavel Riha. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Scutellosaurus1.jpg]]]
-''Scutellosaurus'' był niewielkim dinozaurem roślinożernym. Colbert uważał, że był on raczej czworonożny, m.in. ze względu na proporcje kończyn. Choć kończyny przednie skutellozaura były krótsze od tylnych, to jednak ta różnica nie była tak duża, jak u dinozaurów które na pewno były dwunożne. Dodatkowo ciężki pancerz miałby utrudniać poruszanie się na dwóch nogach. Obecnie uznaje się go jednak za dwunożnego dinozaura, za czym przemawia obecność długiego ogona (który mógł służyć za przeciwwagę podczas chodzenia i biegania), smukła kończyna tylna i śródstopie, oraz zwarte ułożenie kości w stopie (Breeden, 2014). W badaniach dotyczących czworonożności dinozaurów (Maidment i in., 2014) okazało się, że nie wykazywał żadnych cech charakterystycznych dla czworonożnych dinozaurów. W przeciwieństwie do nich kość udowa była krótsza od piszczelowej, nie występował przednio-boczny wyrostek kości łokciowej, a czwarty krętarz kości udowej nie był zredukowany. Oszacowania masy pancerza ''Scutellosaurus'' (Maidment i in., 2014) wykazały, że wynosiła ona jedynie ok. 7% całej masy ciała, więc wpływ obecności osteoderm na położenie środka masy był znikomy. Środek ciężkości zarówno z uwzględnieniem zbroi, jak i bez niej, był położony nad stopami, umożliwiając poruszanie się na 2 kończynach (choć badanie nie wyklucza, że ten dinozaur mógł być czworonożny).
+''Scutellosaurus'' był niewielkim dinozaurem roślinożernym. Colbert uważał, że był on raczej czworonożny, m.in. ze względu na proporcje kończyn. Choć kończyny przednie skutellozaura były krótsze od tylnych, to jednak ta różnica nie była tak duża, jak u dinozaurów które na pewno były dwunożne. Dodatkowo ciężki pancerz miałby utrudniać poruszanie się na dwóch nogach. Obecnie uznaje się go jednak za dwunożnego dinozaura, za czym przemawia obecność długiego ogona (który mógł służyć za przeciwwagę podczas chodzenia i biegania), smukła kończyna tylna i śródstopie, oraz zwarte ułożenie kości w stopie (Breeden, 2014). W badaniach dotyczących czworonożności dinozaurów (Maidment i in., 2014, APP) okazało się, że nie wykazywał żadnych cech charakterystycznych dla czworonożnych dinozaurów. W przeciwieństwie do nich kość udowa była krótsza od piszczelowej, nie występował przednio-boczny wyrostek kości łokciowej, a czwarty krętarz kości udowej nie był zredukowany. Oszacowania masy pancerza ''Scutellosaurus'' (Maidment i in., 2014, Naturwissenschaften) wykazały, że wynosiła ona jedynie ok. 7% całej masy ciała, więc wpływ obecności osteoderm na położenie środka masy był znikomy. Środek ciężkości zarówno z uwzględnieniem zbroi, jak i bez niej, był położony nad stopami, umożliwiając poruszanie się na 2 kończynach (choć badanie nie wyklucza, że ten dinozaur mógł być czworonożny).
 Charakterystyczną cechą [[Thyreophora|tyreoforów]] jest ich pancerz. ''Scutellosaurus'' miał już taką "zbroję", złożoną z wielu kostnych płytek (osteoderm). Zapewne były one ułożone rzędami wzdłuż ciała (tak jak u jego krewnych, np. ''[[Scelidosaurus]]''), lecz przez to, że skamieniałości są nieartykułowane, nie można stwierdzić jak dokładnie były umiejscowione. Pancerz ten nie zapewniał dostatecznej obrony przed większymi drapieżnikami takimi jak [[Dilophosaurus|dilofozaur]].
@@ Linia 72: / Linia 72: @@
 ==Bibliografia==
-<small> Breeden, B.T. (2016) "Observations on the osteology of scutellosaurus lawleri Colbert, 1981 (Ornithischia: Thyreophora) on the basis on new specimens from the Lower Jurassic Kayenta Formation of Arizona"
+<small> Breeden, B.T. (2016) "Observations on the osteology of scutellosaurus lawleri Colbert, 1981 (Ornithischia: Thyreophora) on the basis on new specimens from the Lower Jurassic Kayenta Formation of Arizona". Praca magisterska. [[DOI: 10.15781/T2CR5NC74]]
 Colbert, E.H. (1981) "A Primitive Ornithischian Dinosaur from the Kayenta Formation of Arizona" Museum of Northern Arizona Press
-Maidment, S.C.R.; Barrett, P.M. (2014). Osteological correlates for quadrupedality in ornithischian dinosaurs. Acta
+Maidment, S.C.R.; Barrett, P.M. (2014). Osteological correlates for quadrupedality in ornithischian dinosaurs. Acta Palaeontologica Polonica 59 (1): 53–70. [[doi:10.4202/app.2012.0065]]
-Maidment, S.C.R.; Henderson D.M.; Barrett, P.M. (2014) "What drove reversions to quadrupedality in ornithischian dinosaurs? Testing
+Maidment, S.C.R.; Henderson D.M.; Barrett, P.M. (2014) "What drove reversions to quadrupedality in ornithischian dinosaurs? Testing hypotheses using centre of mass modelling" Naturwissenschaften (2014) 101:989–1001 [[DOI:10.1007/s00114-014-1239-2]]
-Marsh, A.; Rowe, T.; Simonetti, A.; Stockli, D; Stockli, L. (2014). "The age of the Kayenta Formation of northeastern Arizona: overcoming the challenges of dating fossil bone". Society of Vertebrate Paleontology 74th Annual Meeting, At Berlin, Germany, Volume: Volume 34, Supplement 2 [abstrakt]
+Marsh, A.; Rowe, T.; Simonetti, A.; Stockli, D; Stockli, L. (2014). "The age of the Kayenta Formation of northeastern Arizona: overcoming the challenges of dating fossil bone". Journal of Vertebrate Paleontology, Program and Abstracts, 2014: 178.
-Rosenbaum, J.N.; Padian, K. (2000) "New material of the basal Thyreophoran Scutellosaurus lawleri from the Kayenta
+Rosenbaum, J.N.; Padian, K. (2000) "New material of the basal Thyreophoran Scutellosaurus lawleri from the Kayenta Formation (Lower Jurassic) of Arizona" PaleoBios, vol. 20, number 1
 </small>

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
   |Korekta                =
   |nazwa                  = ''Scutellosaurus '' (Skutellozaur)
-  |długość                = ok. 1,2 m
+  |długość                = ok. 1,2-1,3 m
   |wysokość               =
-  |masa                   = ok. 3 kg
+  |masa                   = ok. 3-5 kg
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[USA]] - Arizona<br>

← poprzednia wersja		Wersja z 20:24, 4 lut 2019
Linia 51:		Linia 51:

	*Morfotyp B - asymetryczne osteodermy z bokami nachylonymi do grzbietu; wklęsłe brzusznie tak, że we wszystkich miejscach mają jednolitą grubość.		*Morfotyp B - asymetryczne osteodermy z bokami nachylonymi do grzbietu; wklęsłe brzusznie tak, że we wszystkich miejscach mają jednolitą grubość.
		+	[[Plik: Scutellosaurus_by_scotthartman.jpg\|300px\|thumb\|right\|Rekonstrukcja szkieletu ''Scutellosaurus''. Autor: Scott Hartman. [https://www.deviantart.com/scotthartman/art/Granddaddy-of-the-armored-dinosaurs-583275114]]]

	*Morfotyp C - symetryczne, płaskie osteodermy z dwoma grzbietami.		*Morfotyp C - symetryczne, płaskie osteodermy z dwoma grzbietami.

@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 [[Holotyp]] (MNA V175) to dość kompletny, nieartykułowany szkielet ze słabo zachowaną czaszką i ponad 300 osteodermami.
 [[Paratyp]] (MNA V1752) to niekompletny szkielet większy od holotypu.
-Dodatkowo później przypisano do niego jeszcze kilkadziesiąt innych okazów, w tym niektóre elementy czaszki niezachowane u holotypu. Łącznie z formacji [[Kayenta]] znanych jest ok. 40 okazów dinozaurów ptasiomiednicznych, z czego większość na pewno należy do ''Scutellosaurus'' (choć najprawdopodobniej kilka z nich należy do innych dinozaurów ptasiomiednicznych).
+Dodatkowo później przypisano do niego jeszcze kilkadziesiąt innych okazów, w tym niektóre elementy czaszki niezachowane u holotypu. Łącznie z formacji [[Kayenta]] znanych jest ok. 40 okazów dinozaurów ptasiomiednicznych, z czego większość na pewno należy do ''Scutellosaurus'' (choć najprawdopodobniej kilka z nich to szczątki innych dinozaurów ptasiomiednicznych).
 ==Budowa i paleobiologia==
 [[Plik: Scutellosaurus1.jpg|300px|thumb|right|Rekonstrukcja ''Scutellosaurus''. Autor: Pavel Riha. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Scutellosaurus1.jpg]]]
-''Scutellosaurus'' był niewielkim dinozaurem roślinożernym. Colbert uważał, że był on raczej czworonożny, m.in. ze względu na proporcje kończyn. Choć kończyny przednie skutellozaura były krótsze od tylnych, to jednak ta różnica nie była tak duża, jak u dinozaurów które na pewno były dwunożne. Dodatkowo ciężki pancerz miałby utrudniać poruszanie się na dwóch nogach. Obecnie uznaje się go jednak za dwunożnego dinozaura, za czym przemawia obecność długiego ogona (który mógł służyć za przeciwwagę podczas chodzenia i biegania), smukła kończyna tylna i śródstopie, oraz zwarte ułożenie kości w stopie (Breeden, 2014). W badaniach dotyczących czworonożności dinozaurów (Maidment i in., 2014) okazało się, że nie wykazywał żadnych cech charakterystycznych dla czworonożnych dinozaurów. W przeciwieństwie do nich kość udowa była krótsza od piszczelowej, nie występował przednio-boczny wyrostek kości łokciowej, a czwarty krętarz kości udowej nie był zredukowany. Oszacowania masy pancerza ''Scutellosaurus'' (Maidment i in., 2014) wykazały, że wynosiła ona jedynie ok. 7% całej masy ciała, więc wpływ obecności osteoderm na położenie środka masy jest znikomy. Środek ciężkości zarówno z uwzględnieniem zbroi, jak i bez niej, był położony nad stopami, umożliwiając poruszanie się na 2 kończynach (choć badanie nie wyklucza, że ten dinozaur mógł być czworonożny).
+''Scutellosaurus'' był niewielkim dinozaurem roślinożernym. Colbert uważał, że był on raczej czworonożny, m.in. ze względu na proporcje kończyn. Choć kończyny przednie skutellozaura były krótsze od tylnych, to jednak ta różnica nie była tak duża, jak u dinozaurów które na pewno były dwunożne. Dodatkowo ciężki pancerz miałby utrudniać poruszanie się na dwóch nogach. Obecnie uznaje się go jednak za dwunożnego dinozaura, za czym przemawia obecność długiego ogona (który mógł służyć za przeciwwagę podczas chodzenia i biegania), smukła kończyna tylna i śródstopie, oraz zwarte ułożenie kości w stopie (Breeden, 2014). W badaniach dotyczących czworonożności dinozaurów (Maidment i in., 2014) okazało się, że nie wykazywał żadnych cech charakterystycznych dla czworonożnych dinozaurów. W przeciwieństwie do nich kość udowa była krótsza od piszczelowej, nie występował przednio-boczny wyrostek kości łokciowej, a czwarty krętarz kości udowej nie był zredukowany. Oszacowania masy pancerza ''Scutellosaurus'' (Maidment i in., 2014) wykazały, że wynosiła ona jedynie ok. 7% całej masy ciała, więc wpływ obecności osteoderm na położenie środka masy był znikomy. Środek ciężkości zarówno z uwzględnieniem zbroi, jak i bez niej, był położony nad stopami, umożliwiając poruszanie się na 2 kończynach (choć badanie nie wyklucza, że ten dinozaur mógł być czworonożny).
 Charakterystyczną cechą [[Thyreophora|tyreoforów]] jest ich pancerz. ''Scutellosaurus'' miał już taką "zbroję", złożoną z wielu kostnych płytek (osteoderm). Zapewne były one ułożone rzędami wzdłuż ciała (tak jak u jego krewnych, np. ''[[Scelidosaurus]]''), lecz przez to, że skamieniałości są nieartykułowane, nie można stwierdzić jak dokładnie były umiejscowione. Pancerz ten nie zapewniał dostatecznej obrony przed większymi drapieżnikami takimi jak [[Dilophosaurus|dilofozaur]].