Shanxia - Historia wersji

Taurovenator o 14:50, 2 kwi 2025

2025-04-02T14:50:39Z

Paweł: /* Historia taksonu */

2025-01-11T22:09:02Z

‎Historia taksonu

Paweł: /* Spis gatunków */

2025-01-11T22:08:44Z

‎Spis gatunków

Paweł: /* Materiał kopalny */

2025-01-07T15:12:01Z

‎Materiał kopalny

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Shanxia''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Shanxia'' (szansia) |dłu..."

2025-01-07T10:54:02Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Shanxia''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Shanxia'' (szansia) |dłu..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Shanxia''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Shanxia'' (szansia)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Chiny]] - Shanxi
([[formacja]] [[Huiquanpu]])
|czas = {{Występowanie|100.5|72.2}}
[[późna kreda]] ([[cenoman]]-?[[kampan]])
|systematyka = [[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Thyreophora]]

[[Ankylosauria]]

[[Ankylosauridae]]

[[Ankylosaurinae]]

|grafika = Tianzhenosaurus chengi.png
|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa ''[[Tianzhenosaurus|Tianzhenosaurus chengi]]''. ''Shanxia'' mogła wyglądać podobnie. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tianzhenosaurus_chengi.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Shanxia'' to [[ankylozauryd]] żyjący w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszych Chin. Jest to drugi dinozaur pancerny po ''[[Tianzhenosaurus]]'', którego szczątki odnaleziono w skałach [[formacja|formacji]] [[Huiquanpu]].

==Historia taksonu==
W 1993 roku panowie Lu i Li z Hebei Geological Survey odkryli niekompletny szkielet wówczas nieznanego [[Ankylosauridae|ankylozauryda]] na terenie prowincji Shanxi. Powiadomili pracowników z Instytutu Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii (Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology), który wydobył okaz jeszcze w tym samym roku. Pięć lat później zespół naukowców prowadzony przez [[Barrett|Paula Barretta]] nadał temu [[Ankylosauridae|ankylozaurydowi]] nazwę ''Shanxia tianzhenensis''. Według badaczy nowy dinozaur pancerny różnił się od swoich kuzynów morfologią rogu łuskowego. Zdaniem [[Robert Sullivan|Roberta Sullivana]] (1999) kształt rogów ''Shanxia'' może być wynikiem zmienności osobniczej, uznając tym samym tego [[Thyreophora|tyreofora]] za ''[[nomen dubium]]''. Naukowiec sugeruje również, że omawiany dinozaur może być synonimem ''[[Tianzhenosaurus]]''. [[Upchurch]] i [[Barrett]] (2000) bronią ważności ''Shanxia'' na postawie co najmniej jednej [[autapomorfia|autapomorfii]]. Palentolodzy zauważyli również, że gips użyty do stabilizacji elementów czaszki w żadnej sposób jej nie poszerzył lub wydłużył. Z kolei [[Arbour]] i [[Currie]] (2016) uważają zarówno ''Shanxia'' i ''[[Tianzhenosaurus]]'' reprezentują rodzaj ''[[Saichania]]''. Niektóre analizy filogenetyczna (Thompson i in., 2012; Wiersma i Irmis, 2018) potwierdzają ważność ''Shanxia''.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (IVPP V11276) to fragmentaryczna czaszka, pięć kręgów szyjnych, trzy grzbietowe i cztery ogonowe, prawa kość ramienna, ?fragment kości biodrowej, kompletna prawa i częściowa lewa kość udowa oraz jedna osteoderma.

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Shanxia'' odnosi się do prowincji Shanxi, w której spoczywały skamieniałości dinozaura pancernego. Epitet gatunkowy ''tianzhenensis'' nawiązuje do powiatu Tianzhen, gdzie odnaleziono [[holotyp|okaz typowy]] ''Shanxia''.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
|{{V|''Shanxia''}}
| {{Kpt|[[Barrett]], You, [[Upchurch]]}} i {{Kpt|Burton}}, [[1998]]
|?= ''[[Saichania]]'' / ? ''[[Tianzhenosaurus]]''
|-
| {{V|''S. tianzhenensis''}}
| {{Kpt|Barrett, You, Upchurch}} i {{Kpt|Burton}}, [[1998]]
|?= ''[[Saichania|Saichania chulsanensis'']]'' / ? ''[[Tianzhenosaurus|Tianzhenosaurus youngi]]''
|}

==Bibliografia==

Arbour, V. M., & Currie, P. J. (2016). "Systematics, phylogeny and palaeobiogeography of the ankylosaurid dinosaurs". Journal of Systematic Palaeontology, 14(5), 385-444. [[doi:10.1080/14772019.2015.1059985]]

Barrett, P. M., Hailu, Y., Upchurch, P., & Burton, A. C. (1998). "A new ankylosaurian dinosaur (Ornithischia: Ankylosauria) from the Upper Cretaceous of Shanxi Province, People's Republic of China". Journal of Vertebrate Paleontology, 18(2), 376-384. [[doi:10.1080/02724634.1998.10011065]]

Sullivan, R.M. (1999). "''Nodocephalosaurus kirtlandensis'', gen. et sp. nov., a new ankylosaurid dinosaur (Ornithischia: Ankylosauria) from the Upper Cretaceous Kirtland Formation (Upper Campanian), San Juan Basin, New Mexico" Journal of Vertebrate Paleontology, 19, 126–139. [[doi:10.1080/02724634.1999.10011128]]

Thompson, R. S., Parish, J. C., Maidment, S. C. R. & Barrett, P. M. (2012). "Phylogeny of the ankylosaurian dinosaurs (Ornithischia: Thyreophora)". Journal of Systematic Palaeontology, 10, 301-312. [[doi:10.1080/14772019.2011.569091]]

Upchurch, P., & Barrett, P. M. (2000). "The taxonomic status of ''Shanxia tianzhenensis'' (Ornithischia, Ankylosauridae); a response to Sullivan (1999)". Journal of Vertebrate Paleontology, 20(1), 216-217. [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1671/0272-4634%282000%29020%5B0216%3ATTSOST%5D2.0.CO%3B2]

Wiersma, J. P., & Irmis, R. B. (2018). "A new southern Laramidian ankylosaurid, ''Akainacephalus johnsoni'' gen. et sp. nov., from the upper Campanian Kaiparowits Formation of southern Utah, USA". PeerJ 6:e5016. [[doi:10.7717/peerj.5016]]
<references/>

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Thyreophora]]
[[Kategoria:Ankylosauria]]
[[Kategoria:Azja]]
[[Kategoria:Chiny]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy]]

← poprzednia wersja		Wersja z 14:50, 2 kwi 2025
Linia 76:		Linia 76:
	[[Kategoria:Mezozoik]]		[[Kategoria:Mezozoik]]
	[[Kategoria:Kreda]]		[[Kategoria:Kreda]]
−	~~[[Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy]]~~

@@ Linia 34: / Linia 34: @@
 ==Historia taksonu==
-W 1993 roku panowie Lu i Li z Hebei Geological Survey odkryli niekompletny szkielet wówczas nieznanego [[Ankylosauridae|ankylozauryda]] na terenie prowincji Shanxi. Powiadomili pracowników z Instytutu Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii (Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology), który wydobył okaz jeszcze w tym samym roku. Pięć lat później zespół naukowców prowadzony przez [[Barrett|Paula Barretta]] nadał temu [[Ankylosauridae|ankylozaurydowi]] nazwę ''Shanxia tianzhenensis''. Według badaczy nowy dinozaur pancerny różnił się od swoich kuzynów morfologią rogu łuskowego. Zdaniem [[Robert Sullivan|Roberta Sullivana]] (1999)  kształt rogów ''Shanxia'' może być wynikiem zmienności osobniczej, uznając tym samym tego [[Thyreophora|tyreofora]] za ''[[nomen dubium]]''. Naukowiec sugeruje również, że omawiany dinozaur może być synonimem ''[[Tianzhenosaurus]]''. [[Upchurch]] i [[Barrett]] (2000) bronią ważności ''Shanxia'' na postawie co najmniej jednej [[autapomorfia|autapomorfii]]. Palentolodzy zauważyli również, że gips użyty do stabilizacji elementów czaszki w żadnej sposób jej nie poszerzył lub wydłużył. Z kolei [[Arbour]] i [[Currie]] (2016) uważają zarówno ''Shanxia'' i ''[[Tianzhenosaurus]]'' reprezentują rodzaj ''[[Saichania]]''. Niektóre analizy filogenetyczna (Thompson i in., 2012; Wiersma i Irmis, 2018) potwierdzają ważność ''Shanxia''.
+W 1993 roku panowie Lu i Li z Hebei Geological Survey odkryli niekompletny szkielet wówczas nieznanego [[Ankylosauridae|ankylozauryda]] na terenie prowincji Shanxi. Powiadomili pracowników z Instytutu Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii (Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology), który wydobył okaz jeszcze w tym samym roku. Pięć lat później zespół naukowców prowadzony przez [[Barrett|Paula Barretta]] nadał temu [[Ankylosauridae|ankylozaurydowi]] nazwę ''Shanxia tianzhenensis''. Według badaczy nowy dinozaur pancerny różnił się od swoich kuzynów morfologią rogu łuskowego. Zdaniem [[Robert Sullivan|Roberta Sullivana]] (1999)  kształt rogów ''Shanxia'' może być wynikiem zmienności osobniczej, uznając tym samym tego [[Thyreophora|tyreofora]] za ''[[nomen dubium]]''. Naukowiec sugeruje również, że omawiany dinozaur może być synonimem ''[[Tianzhenosaurus]]''. [[Upchurch]] i [[Barrett]] (2000) bronią ważności ''Shanxia'' na postawie co najmniej jednej [[autapomorfia|autapomorfii]]. Palentolodzy zauważyli również, że gips użyty do stabilizacji elementów czaszki w żadnej sposób jej nie poszerzył lub wydłużył. Z kolei [[Arbour]] i [[Currie]] (2016) uważają zarówno ''Shanxia'' i ''[[Tianzhenosaurus]]'' reprezentują rodzaj ''[[Saichania]]''. Niektóre analizy filogenetyczne (Thompson i in., 2012; Wiersma i Irmis, 2018) potwierdzają ważność ''Shanxia''.
 ==Materiał kopalny==

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 |-
 | {{V|''S. tianzhenensis''}}
-| {{Kpt|Barrett, You, Upchurch}} i {{Kpt|Burton}}, [[1998]]
+| {{Kpt|[[Barrett]], You, [[Upchurch]]}} i {{Kpt|Burton}}, [[1998]]
 |?= ''[[Saichania|Saichania chulsanensis'']]'' / ? ''[[Tianzhenosaurus|Tianzhenosaurus youngi]]''
 |}

@@ Linia 37: / Linia 37: @@
 ==Materiał kopalny==
-[[Holotyp]] (IVPP V11276) to fragmentaryczna czaszka, pięć kręgów szyjnych, trzy grzbietowe i cztery ogonowe, prawa kość ramienna, ?fragment kości biodrowej, kompletna prawa i częściowa lewa kość udowa oraz jedna osteoderma.
+[[Holotyp]] (IVPP V11276) to niekompletna czaszka (puszka mózgowa, kość kwadrato-jarzmowa, kość potyliczna i łuskowa), pięć kręgów szyjnych, trzy grzbietowe i cztery ogonowe, prawa kość ramienna, ?fragment kości biodrowej, kompletna prawa i częściowa lewa kość udowa oraz jedna osteoderma.
 ==Etymologia==