Sinotyrannus - Historia wersji

Paweł o 19:08, 7 lis 2026

2026-11-07T19:08:36Z

Podgląd zmian

Taurovenator o 21:12, 19 paź 2023

2023-10-19T21:12:55Z

Kamil Kamiński o 19:58, 12 sty 2017

2017-01-12T19:58:22Z

Kamil Kamiński: /* Budowa i rozmiary */

2016-12-21T21:26:21Z

‎Budowa i rozmiary

Kamil Kamiński: /* Wstęp */

2016-12-21T18:43:52Z

‎Wstęp

Kamil Kamiński: /* Wstęp */

2016-12-21T18:43:12Z

‎Wstęp

Kamil Kamiński o 18:42, 21 gru 2016

2016-12-21T18:42:52Z

Kamil Kamiński: /* Budowa i rozmiary */

2016-12-07T19:07:40Z

‎Budowa i rozmiary

Kamil Kamiński o 18:57, 7 gru 2016

2016-12-07T18:57:28Z

Kamil Kamiński: /* Filogeneza */

2016-12-07T18:55:52Z

‎Filogeneza

@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-°15′N, 119°24′E|Formacja Jiufotang, zachodnie Liaoning, Chiny
+°15′N, 119°24′E~Formacja Jiufotang, zachodnie Liaoning, Chiny
 </display_points>
 |}

@@ Linia 77: / Linia 77: @@
 Nieliczne zachowane kręgi grzbietowe miały wysokie i masywne wyrostki kolczyste, zwrócone pionowo lub nieznacznie ku tyłowi. Trzony w widoku bocznym były prawie prostokątne (Ji i n., 2009).
 [[Velociraptorinae|welociraptorynów]], ''[[Eotyrannus]]'' i młodych [[Tyrannosauridae|tyranozaurydów]] (Xu i in., 2004).
-[[Plik:Sinotyrannus kazouensis by saberrex.jpg|400px|thumb|right|Rekopnstrukcja sinotyrana. Autor: Jeremy Herz. [ http://saberrex.deviantart.com/art/Sinotyrannus-kazouensis-512128686].]]
+[[Plik:Sinotyrannus kazouensis by saberrex.jpg|400px|thumb|right|Rekopnstrukcja sinotyrana. Autor: Jeremy Herz. [http://saberrex.deviantart.com/art/Sinotyrannus-kazouensis-512128686].]]
 ==Filogeneza==

@@ Linia 72: / Linia 72: @@
 Nazwa ''Sinotyrannus'' powstała z połączenia łacińskiego słowa ''Sino'', oznaczającego Chiny, oraz greckiego ''tyrannus'', czyli „tyran”. Ten drugi człon bardzo często znajduje się w nazwach teropodów spokrewnionych z [[Tyrannosaurus|tyranozaurem]]. Epitet gatunkowy (''kazuoensis'') pochodzi od nazwy prefektury Kazuo.
-==Budowa i rozmiary==
+==Budowa==
 Czaszka sinotyrana znana jest jedynie fragmentarycznie. Zachowana część była silnie bocznie spłaszczona i mierzyła 458 mm, co wskazuje, że całkowita długość czaszki mogła wynosić ok. 1 m. Kości przedszczękowe były krótkie i wysokie, jak u późniejszych tyranozaurydów. Nozdrza zewnętrzne były niezwykle duże, długie i owalne. Mierzyły one aż 212 mm, znacznie więcej niż u przedstawicieli [[Tyrannosauridae]]. Kości szczękowe i zębowe nie zachowały się w całości, przez co nie można określić dokładnej liczby zębów. Brzuszna krawędź przedniej części kości szczękowej była nieco wklęsła, co odróżnia sinotyrana od tyranozaurydów, u których krawędź ta była wypukła. Zęby miały piłkowane krawędzie z przodu i tyłu, a struktura ząbkowania była podobna jak u tyranozaurydów (Ji i in., 2009). Jednak wg [[Stephen Brusatte|Brusattego]] i [[Thomas Carr|Carra]] (2016) były one cieńsze niż u późniejszych krewniaków, takich jak ''[[Daspletosaurus]]'' czy ''[[Albertosaurus]]''. Okno przedoczodołowe było duże i miało owalny kształt. Na nosie sinotyrana znajdował się grzebień, tak jak u bazalnych tyranozauroidów ''[[Guanlong]]'' i ''[[Proceratosaurus]]''. Czaszka była płytsza i mniej wytrzymała niż u tyranozaurydów, a mięśnie szczęk słabiej rozwinięte (Brusatte i Carr, 2016). Wg tych autorów ''Sinotyrannus'' prawdopodobnie przypominał przerośniętą wersję [[Guanlong|guanlonga]].

@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ==Wstęp==
-''Sinotyrannus'' był dużym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]] z wczesnej kredy współczesnych Chin. W momencie odkrycia był pierwszym wczesnokredowym przedstawicielem tej grupy zwierząt porównywalnym wielkością z późniejszymi o kilkadziesiąt milionów lat, zaawansowanymi [[Tyrannosauridae|tyranozaurydami]] z Ameryki Północnej i Azji. Jego duże rozmiary wyewoluowały jednak prawdopodobnie niezależnie od nich ([[Stephen Brusatte]] i in., 2010).
+''Sinotyrannus'' był dużym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]] z wczesnej kredy współczesnych Chin. W momencie odkrycia był pierwszym wczesnokredowym przedstawicielem tej grupy zwierząt porównywalnym wielkością z późniejszymi o kilkadziesiąt milionów lat, zaawansowanymi [[Tyrannosauridae|tyranozaurydami]] z Ameryki Północnej i Azji. Jego duże rozmiary wyewoluowały jednak prawdopodobnie niezależnie od nich ([[Stephen Brusatte|Brusatte]] i in., 2010).
 ==Odkrycie i opis==

@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ==Wstęp==
-''Sinotyrannus'' był dużym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]] z wczesnej kredy współczesnych Chin. W momencie odkrycia był pierwszym wczesnokredowym przedstawicielem tej grupy zwierząt porównywalnym wielkością z późniejszymi o kilkadziesiąt milionów lat, zaawansowanymi [[Tyrannosauridae|tyranozaurydami]] z Ameryki Północnej i Azji. Jego duże rozmiary wyewoluowały jednak prawdopodobnie niezależnie od nich ([[Stephen Brasatte]] i in., 2010).
+''Sinotyrannus'' był dużym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]] z wczesnej kredy współczesnych Chin. W momencie odkrycia był pierwszym wczesnokredowym przedstawicielem tej grupy zwierząt porównywalnym wielkością z późniejszymi o kilkadziesiąt milionów lat, zaawansowanymi [[Tyrannosauridae|tyranozaurydami]] z Ameryki Północnej i Azji. Jego duże rozmiary wyewoluowały jednak prawdopodobnie niezależnie od nich ([[Stephen Brusatte]] i in., 2010).
 ==Odkrycie i opis==

@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ==Wstęp==
-''Sinotyrannus'' był dużym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]]  z wczesnej kredy współczesnych Chin. W momencie odkrycia był pierwszym wczesnokredowym przedstawicielem tej grupy zwierząt o rozmiarach porównywalnych z późniejszymi o kilkadziesiąt milionów lat, zaawansowanymi [[Tyrannosauridae|tyranozaurydami]] z Ameryki Północnej i Azji.
+''Sinotyrannus'' był dużym [[Tyrannosauroidea|tyranozauroidem]] z wczesnej kredy współczesnych Chin. W momencie odkrycia był pierwszym wczesnokredowym przedstawicielem tej grupy zwierząt porównywalnym wielkością z późniejszymi o kilkadziesiąt milionów lat, zaawansowanymi [[Tyrannosauridae|tyranozaurydami]] z Ameryki Północnej i Azji. Jego duże rozmiary wyewoluowały jednak prawdopodobnie niezależnie od nich ([[Stephen Brasatte]] i in., 2010).
 ==Odkrycie i opis==
@@ Linia 96: / Linia 96: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
-Brusatte, S.L. & Carr, T.D. (2016) "The phylogeny and evolutionary history of tyrannosauroid dinosaurs". Scientific Reports, 6, 20252. [[doi:10.1038/srep20252]]
+Brusatte, S.L., Chure, D., J., Benson, R., B., J., Xu, X. (2010) "The osteology of Shaochilong maortuensis, a carcharodontosaurid (Dinosauria: Theropoda) from the Late Cretaceous of Asia." „Zootaxa”. 2334, s. 1–46 [http://www.ivpp.ac.cn/qt/papers/201403/P020140313395378192632.pdf]
 He, H.,Y., Wang, X, .L., Zhou, Z., H., Wang, F., Boven, A., Shi, G., H., Zhu, R., X. (2004). "Timing of the Jiufotang Formation (Jehol Group) in Liaoning, northeastern China, and its implications". Geophysical Research Letters. 31 (13): 1709. [[doi:10.1029/2004GL019790]]

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 | Chiny – zachodnia część prowincji Liaoning
-<small>([[formacja]] [[Jiufotang]] - warstwy Lujiatun)</small>
+<small>([[formacja]] [[Jiufotang]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
@@ Linia 80: / Linia 80: @@
 ==Filogeneza==
-Ji i in. (2009) umieścili ''Sinotyrannus'' w nadrodzinie [[Tyrannosauroidea]] i sugerowali, że mógł on być najstarszym tyranozaurydem. Przemawiały za tym duże rozmiary oraz wielkość i pozycja okna przedoczodołowego. Jednak jak stwierdzili sami autorzy opisu, istniały także wyraźne różnice w wielkości nozdrzy zewnętrznych, kształcie brzusznej krawędzi kości szczękowej czy budowie kości biodrowej. Późniejsze analizy wskazywały, że sinotyran nie był tyranozaurydem,   ale bazalnym tyranozauroidem, należącym do rodziny [[Proceratosauridae]]. Wg różnych badań jego najbliższymi krewniakami mogły być znacznie mniejsze rodzaje ''[[Juratyrant]]'', ''[[Stockesosaurus]]'', ''[[Guanlong]]'' lub ''[[Proceratosaurus]]''. Z kolei praca [[Stephen Brusatte|Brusattego]] i [[Thomas Carr|Carra]] (2016) sugeruje, że był on taksonem siostrzanym zbliżonego pod względem rozmiarów ''[[Yutyrannus]]''.
+Ji i in. (2009) umieścili ''Sinotyrannus'' w nadrodzinie [[Tyrannosauroidea]] i sugerowali, że mógł on być najstarszym tyranozaurydem. Przemawiały za tym duże rozmiary oraz wielkość i pozycja okna przedoczodołowego. Jednak jak stwierdzili sami autorzy opisu, istniały także wyraźne różnice w wielkości nozdrzy zewnętrznych, kształcie brzusznej krawędzi kości szczękowej czy budowie kości biodrowej. Późniejsze analizy wskazywały, że sinotyran nie był tyranozaurydem,   ale bazalnym tyranozauroidem, należącym do rodziny [[Proceratosauridae]]. Wg różnych badań jego najbliższymi krewniakami mogły być znacznie mniejsze rodzaje ''[[Juratyrant]]'', ''[[Stokesosaurus]]'', ''[[Guanlong]]'' lub ''[[Proceratosaurus]]''. Z kolei praca [[Stephen Brusatte|Brusattego]] i [[Thomas Carr|Carra]] (2016) sugeruje, że był on taksonem siostrzanym zbliżonego pod względem rozmiarów ''[[Yutyrannus]]''.
 ==Paleoekologia i paleobiologia==