Sinraptor - Historia wersji

Kamil Kamiński o 12:43, 9 mar 2023

2023-03-09T12:43:38Z

Paweł o 19:11, 22 lut 2023

2023-02-22T19:11:43Z

Kamil Kamiński: poprawki, uzupełnienia

2023-02-21T19:28:14Z

poprawki, uzupełnienia

Kamil Kamiński o 11:11, 29 mar 2020

2020-03-29T11:11:39Z

Nazuul: grafika

2013-07-21T17:31:50Z

grafika

Mateusz: /* S. dongi */

2012-10-30T13:39:06Z

‎S. dongi

Szerman o 11:23, 25 maj 2012

2012-05-25T11:23:43Z

Szerman: /* Bibliografia */

2012-05-21T08:40:01Z

‎Bibliografia

Szerman o 08:37, 21 maj 2012

2012-05-21T08:37:25Z

Szerman o 10:59, 10 maj 2012

2012-05-10T10:59:54Z

@@ Linia 84: / Linia 84: @@
 |-
 | =''[[Yangchuanosaurus]] dongi''
-| Paul, 2010
+| Gao, 1999
 |-
 ! ''?S. hepingensis ''

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-<small>
+{{DISPLAYTITLE:''Sinraptor''}}
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+{{Opis
-| Autor:
+ |Autor                  = [[Marcin Szermański]]
-|Korekta:
+ |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Dawid Mika]], [[Kamil Kamiński]]
-|-
+ |nazwa                  = ''Sinraptor'' (sinraptor)
-| [[Marcin Szermański]]
+  |długość                = 7,6-9,2 m ?(11,5 m)
-| [[Maciej Ziegler]], [[Dawid Mika]], [[Kamil Kamiński]]
+ |wysokość               =
-|}
+  |masa                   = 1,3-2 t ?(3,9 t)
-</small>
+ |dieta                  = mięsożerny
-----
+ |miejsce                = [[Chiny]] - Xinjiang i Syczuan
-{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
+<small>([[formacja]] [[Shishugou]] i górne warstwy formacji Shaximiao)</small>
-! colspan=2 | ''Sinraptor'' (sinraptor)
+ |czas                   = {{Występowanie|161|145}}
-|-
+ok. 161-145 [[Ma]]<br>
-!  '''Długość''':
+<small>[[późna jura]] ([[oksford]] - [[tyton]])</small>
-| 7,6-9,2 m ?(11,5 m)
+ |systematyka            =
-|-
+[[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 38: / Linia 25: @@
 [[Sinraptoridae]] (= [[Metriacanthosauridae]])
-|-
+|grafika                = Sinraptor_Edyta_Felcyn.jpg
-| colspan=2 |[[Plik:Sinraptor_Edyta_Felcyn.jpg|400px]]
+ |podpis                 = Rekonstrukcja. Autorka: [[Edyta Felcyn]]
-<small>Autorka: [[Edyta Felcyn]]</small>
+|PorównanieGrupa        =
-|}
+ |PorównanieDługość      =
+ |mapa                   =
 ==Wstęp==
 ''Sinraptor'' był średniej wielkości karnozaurem. Podobnie jak jego bliski krewny lub [[starszy synonim]] ''[[Yangchuanosaurus]]'', miał nad oczami kostne wyrostki. Występował w środkowej i późnej jurze w Azji środkowej (dzisiejsze środkowo-zachodnie Chiny).
@@ Linia 63: / Linia 51: @@
 '''Masa''': 1,2-1,3 t ?(3,9 t)
-'''Czas''': późna [[jura]] ([[oksford]], 163,5-157,3 Ma)
+'''Czas''': późna [[jura]] ([[oksford]], ok. 161,5-155 Ma)
 '''Miejsce''': zachodnie Chiny (Sinciang), [[formacja Shishugou]]
@@ Linia 75: / Linia 63: @@
 ===''?S. hepingensis''===
-'''Długość''': 8,8-9,2
+'''Długość''': 8,8-9,2 m
 '''Wysokość''' do 3,5 m
@@ Linia 81: / Linia 69: @@
 '''Masa''': 1,5-2 t
-'''Czas''': środkowa i/lub późna [[jura]] (?[[kelowej]] - [[oksford]] lub [[kimeryd]] – [[tyton]], ok. 165-155 Ma lub ok. 155-145 Ma)
+'''Czas''': późna [[jura]] ([[kimeryd]] – [[tyton]] ok. 155-145 Ma; o wieku zob. więcej: przypis w artykule ''[[Chialingosaurus]]'')
 '''Miejsce''': środkowe [[Chiny]] (Syczuan),  (górna część [[formacja Shaximiao|formacji Shaximiao]])
@@ Linia 106: / Linia 94: @@
 |-
 |}
 == Bibliografia ==
@@ Linia 142: / Linia 129: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Jura]]
 [[Kategoria:Oksford]]
 [[Kategoria:rodzaj wielogatunkowy]]

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 |-
 | [[Marcin Szermański]]
-| [[Maciej Ziegler]], [[Dawid Mika]]
+| [[Maciej Ziegler]], [[Dawid Mika]], [[Kamil Kamiński]]
 |}
 </small>
@@ Linia 13: / Linia 13: @@
 |-
 !  '''Długość''':
-| 7,6-8,8 m
+| 7,6-9,2 m ?(11,5 m)
 |-
 !  '''Masa''':
-| 1,3-1,5 t
+| 1,3-2 t ?(3,9 t)
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 ==Historia odkryć==
-Pierwszy okaz został znaleziony podczas kanadyjsko-chińskiej ekspedycji przez Philipa J. Curriego i Xiana Zhao w północno-zachodnich Chinach (Sinkiang) w 1987 roku. Opisano go 6 lat później jako ''Sinraptor dongi''. Drugi [[gatunek]], pierwotnie opisany jako ''[[Yangchuanosaurus]] hepingensis'' przez Gao, obecnie jest uznawany jako drugi gatunek ''Sinraptor'' (''S. hepingensis'').
+Pierwszy okaz został znaleziony podczas kanadyjsko-chińskiej ekspedycji przez Philipa J. Curriego i Xiana Zhao w północno-zachodnich Chinach (Sinkiang) w 1987 roku. Opisano go 6 lat później jako ''Sinraptor dongi''. Drugi [[gatunek]], pierwotnie opisany jako ''[[Yangchuanosaurus]] hepingensis'' przez Gao, obecnie jest uznawany jako drugi gatunek ''Sinraptor'' (''S. hepingensis''). Jednak niektóre analizy filogenetyczne (np. Makovicky i in., 2013) wskazują, że oba gatunki nie tworzą [[klad]]u. Paul (2010) uważa, że ''S. hepingensis'' to w rzeczywistości młody okaz ''[[Yangchuanosaurus]] shangyuensis''.
 ==Paleobiologia==
-Jego ofiarami byli prawdopodobnie m.in. przedstawiciele [[stegozaur]]ów, występujący wówczas na tym terenie, tacy jak ''[[Chungkingosaurus]]'', czy nawet 7 metrowe ''[[Jiangjunosaurus]]'' i ''[[Tuojiangosaurus]]''. Na jednej z czaszek sinraptora dostrzeżono ślady ugryzienia innego osobnika tego samego [[rodzaj]]u, które mogło powstać wskutek walki o terytorium, samicę, bądź też o dominację w stadzie. Mimo to nie ma żadnych innych dowodów lub poszlak, iż teropod ten polował stadnie. Analiza uzębienia sinraptora wykazała, że było ono bardzo podobne do ''[[Allosaurus]]''. Zęby były zdolne do zadawania szerokich, otwartych ran, zaś zęby przedszczękowe - do trwałego kontaktu z kośćmi zdobyczy (Hendrickx i in., 2020).
+Ofiarami sinraptora byli prawdopodobnie m.in. przedstawiciele [[stegozaur]]ów, występujący wówczas na tym terenie, tacy jak ''[[Chungkingosaurus]]'', czy nawet 7 metrowe ''[[Jiangjunosaurus]]'' i ''[[Tuojiangosaurus]]''. Na jednej z czaszek sinraptora dostrzeżono ślady ugryzienia innego osobnika tego samego [[rodzaj]]u, które mogło powstać wskutek walki o terytorium, samicę, bądź też o dominację w stadzie. Mimo to nie ma żadnych innych dowodów lub poszlak, iż teropod ten polował stadnie. Analiza uzębienia sinraptora wykazała, że było ono bardzo podobne do ''[[Allosaurus]]''. Zęby były zdolne do zadawania szerokich, otwartych ran, zaś zęby przedszczękowe - do trwałego kontaktu z kośćmi zdobyczy (Hendrickx i in., 2020).
 ==Etymologia==
@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 ==Gatunki==
 ===''S. dongi''===
-'''Długość''': 7-8 m ([[holotyp]] 7,62 m)
+'''Długość''': 7-8 m (Molina-Pérez i Larramendi [2019] na podstawie pojedynczego zęba szacują maksymalne rozmiary na 11,5 m i masę na 3,9 t)
 '''Wysokość''': ok. 3 m
-'''Masa''': ok. 1,28 t
+'''Masa''': 1,2-1,3 t ?(3,9 t)
-'''Czas''': późna [[jura]] (wczesny [[oksford]], 161-158 Ma)
+'''Czas''': późna [[jura]] ([[oksford]], 163,5-157,3 Ma)
 '''Miejsce''': zachodnie Chiny (Sinciang), [[formacja Shishugou]]
 '''Materiał kopalny''': [[Holotyp]] (IVPP 10600) zawiera: czaszkę (900 mm), żuchwę, 2 rogi skrzelowe (?)(500 mm), [[atlas|kręg szczytowy]], [[axis|kręg obrotowy]] (78 mm), kręgi szyjne: trzeci (74 mm), czwarty (85 mm), piąty (80 mm), dziewiąty (100 mm), dziesiąty (87 mm), częściowe: szósty, siódmy, ósmy, niekompletne żebra szyjne 2-10, kręgi grzbietowe: pierwszy (83,5 mm), drugi (94 mm), trzeci (95,5 mm), czwarty (101,5 mm), piąty (110 mm), szósty (115 mm) siódmy (113 mm), ósmy (118 mm), dziewiąty (113 mm), dziesiąty (119 mm), jedenasty (120 mm), dwunasty (122 mm), trzynasty (122 mm), żebra 1-11, [[gastralia]] (żebra brzuszne), kręgi sakralne: pierwszy (108 mm), drugi (78,5 mm), trzeci (99 mm), czwarty (104,5 mm), częściowy piąty, piąte żebro sakralne, pierwszy kręg ogonowy (77 mm), kręgi ogonowe proksymalne (102,5 mm; 87,5 mm; 85 mm; 95,5 mm; 110 mm), łopatka (755 mm), mostek, proksymalny paliczek I-1, paliczki: II-2 (87 mm), III-1 (38 mm), kości śródręcza: II (135 mm), III (122 mm), IV (57 mm), pazur kończyny przedniej: III (81 mm), kość biodrową (682 mm), miedniczną (700 mm), kulszową (650 mm), udową (876 mm), piszczele (776 mm; 769 mm), strzałki (729 mm; 697 mm), skokowe, piętowe, stępu III, stępu IV, śródstopia I (90 mm), śródstopia II (360 mm), śródstopia III (410 mm), śródstopia IV (375 mm), śródstopia V (65 mm), paliczki: I-1 (66 mm), II-1 (135 mm), II-2 (107 mm), III-1 (135 mm), III-2 (98 mm), III-3 (74 mm), IV-1 (98 mm), IV-2 (82 mm), IV-3, pazury kończyn tylnych: I (66 mm), II (111 mm), III (90 mm; 98 mm), IV (86 mm).
@@ Linia 71: / Linia 72: @@
 [[Paratyp]] (kolekcja IVPP): dziewięć zębów.
-Materiał przypisany: czaszka, kręgi szyjne.
+Materiał przypisany: czaszka, kręgi szyjne, pojedynczy ząb i kość śródstopia.
-===''S. hepingensis''===
+===''?S. hepingensis''===
-'''Długość''': do 9 m ([[holotyp]] 8,84 m)
+'''Długość''': 8,8-9,2
 '''Wysokość''' do 3,5 m
-'''Masa''': ok. 1,49 t
+'''Masa''': 1,5-2 t
-'''Czas''': środkowa i/lub późna [[jura]] ([[kelowej]] lub [[oksford]], 164,7-161,2 lub 161-156 Ma)
+'''Czas''': środkowa i/lub późna [[jura]] (?[[kelowej]] - [[oksford]] lub [[kimeryd]] – [[tyton]], ok. 165-155 Ma lub ok. 155-145 Ma)
 '''Miejsce''': środkowe [[Chiny]] (Syczuan),  (górna część [[formacja Shaximiao|formacji Shaximiao]])
@@ Linia 90: / Linia 91: @@
 ! ''Sinraptor''
 | [[Currie]] i [[Zhao]], [[1994]]
 |-
 ! ''S. dongi''
 | [[Currie]] i [[Zhao]], [[1994]]
 |-
-! ''S. hepingensis ''
+| =''[[Yangchuanosaurus]] dongi''
 | (Gao, 1992) Currie i Zhao, 1994
-| ?=''[[Yangchuanosaurus]] magnus''
+| ?=''[[Yangchuanosaurus]] shangyuensis''
 |-
 | =''[[Yangchuanosaurus]] hepingensis''
@@ Linia 120: / Linia 122: @@
 Li, K., Liu, J., Yang, C. & Hu, F. (2011) "Dinosaur assemblages from the Middle Jurassic Shaximiao Formation and Chuanjie Formation in the Sichuan-Yunnan Basin, China". Volumina Jurassica, 21-42
 Rauhut, O.W.M. (2003) "The interrelationships and evolution of basal theropod dinosaurs" Special Papers in Palaeontology, 69, 1-213.
 http://home.comcast.net/~eoraptor/Carnosauria.htm#Sinraptordongi</small>

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 ==Paleobiologia==
-Jego ofiarami były prawdopodobnie m.in. przedstawiciele [[stegozaur]]ów, występujący wówczas na tym terenie, takie jak ''[[Chungkingosaurus]]'', czy nawet 7 metrowe ''[[Jiangjunosaurus]]'' i ''[[Tuojiangosaurus]]''. Na jednej z czaszek sinraptora dostrzeżono ślady ugryzienia innego osobnika tego samego [[rodzaj]]u, które mogło powstać wskutek walki o terytorium, samicę, bądź też o dominację w stadzie. Mimo to nie ma żadnych innych dowodów lub poszlak, iż teropod ten polował stadnie.
+Jego ofiarami byli prawdopodobnie m.in. przedstawiciele [[stegozaur]]ów, występujący wówczas na tym terenie, tacy jak ''[[Chungkingosaurus]]'', czy nawet 7 metrowe ''[[Jiangjunosaurus]]'' i ''[[Tuojiangosaurus]]''. Na jednej z czaszek sinraptora dostrzeżono ślady ugryzienia innego osobnika tego samego [[rodzaj]]u, które mogło powstać wskutek walki o terytorium, samicę, bądź też o dominację w stadzie. Mimo to nie ma żadnych innych dowodów lub poszlak, iż teropod ten polował stadnie. Analiza uzębienia sinraptora wykazała, że było ono bardzo podobne do ''[[Allosaurus]]''. Zęby były zdolne do zadawania szerokich, otwartych ran, zaś zęby przedszczękowe - do trwałego kontaktu z kośćmi zdobyczy (Hendrickx i in., 2020).
 ==Etymologia==
@@ Linia 112: / Linia 112: @@
 Currie, P J. & Zhao, X.-J. (1994) "A new carnosaur (Dinosauria, Theropoda) from the Jurassic of Xinjiang, People's Republic of China" Canadian Journal of Earth Sciences, 30(10-11), 2037-2081.
-Han, F., Clark, J.M., Xu, X., Sullivan, C., Choiniere, J. & Hone, D.W.E. (2011) "Theropod teeth from the Middle-Upper Jurassic Shishugou Formation of northwest Xinjiang, China" Journal of Vertebrate Paleontology, 31(1), 111-126. DOI: 10.1080/02724634.2011.546291
+Han, F., Clark, J.M., Xu, X., Sullivan, C., Choiniere, J. & Hone, D.W.E. (2011) "Theropod teeth from the Middle-Upper Jurassic Shishugou Formation of northwest Xinjiang, China" Journal of Vertebrate Paleontology, 31(1), 111-126. [[DOI: 10.1080/02724634.2011.546291]].
 Holtz, T.R., Molnar, R.E. & Currie, P.J. (2004) "Basal Tetanurae" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 71-110.

@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 [[Sinraptoridae]] (= [[Metriacanthosauridae]])
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Sinraptor.jpg|400px]]
+| colspan=2 |[[Plik:Sinraptor_Edyta_Felcyn.jpg|400px]]
-<small>''S. dongi'' (źródło: Currie i Zhao, 1994)</small>
+<small>Autorka: [[Edyta Felcyn]]</small>
 |}

@@ Linia 24: / Linia 24: @@
 | 161-156 Ma
-<small>środkowa i/lub późna [[jura]] ([[kelowej]] lub [[oksford]])</small>
+<small>środkowa - późna [[jura]] ([[kelowej]] - [[oksford]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''