Skorpiovenator - Historia wersji

Paweł o 13:10, 15 sie 2024

2024-08-15T13:10:18Z

Paweł o 12:43, 9 paź 2023

2023-10-09T12:43:31Z

Kamil Kamiński o 21:21, 28 paź 2022

2022-10-28T21:21:15Z

Paweł: Poprawa opisu

2022-10-28T19:26:16Z

Poprawa opisu

Podgląd zmian

Nazuul: aktualizacja, różne dr.

2013-12-25T18:27:00Z

aktualizacja, różne dr.

Nazuul: tytuł

2012-01-09T09:18:49Z

tytuł

Nazuul: D'Orazi Porchetti et al

2011-12-14T20:21:06Z

D'Orazi Porchetti et al

Nazuul: linki do kladogramów

2011-12-05T17:29:52Z

linki do kladogramów

Ag.Ent: drobne redakcyjne, - powtórzenia

2011-12-03T22:14:59Z

drobne redakcyjne, - powtórzenia

Nazuul: głównie linki, układ

2011-12-03T14:40:59Z

głównie linki, układ

@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 ==Wymiary==
-''Skorpiovenator'' był średniej wielkości [[abelizauryd]]em. Paul (2010) ocenia go na 7,5 m i 1,7 t - prawdopodobnie wynika to z pomiarów rekonstrukcji z ryc. 1c w Canale i in., 2009, wg której kość udowa ma ok. 93 cm, lecz metrowa skala wydaje się zbyt krótka, co prowadzi do przeszacowania rozmiarów. Oficjalne, bardziej prawidłowe oszacowanie to ok. 6 m (Canale i in., 2009; por. ryc. 1b w Canale i in. oraz ryc. 6 w Novas i in., 2013; z kolei skala w ryc. 2 a-b w Canale i in. wydaje się około dwukrotnie zawyżona - z rysunku można wymierzyć, że czaszka ma tylko ok. 28 cm; wymiary podane w  tab. 1 w Juárez-Valieri i in., 2011 są zapewne odczytane z tego rysunku). Według Molina-Pereza i Larramendiego (2019) osiągał
+''Skorpiovenator'' był średniej wielkości [[abelizauryd]]em. Paul (2010) ocenia go na 7,5 m i 1,7 t - prawdopodobnie wynika to z pomiarów rekonstrukcji z ryc. 1c w Canale i in., 2009, wg której kość udowa ma ok. 93 cm, lecz metrowa skala wydaje się zbyt krótka, co prowadzi do przeszacowania rozmiarów. Oficjalne, bardziej prawidłowe oszacowanie to ok. 6 m (Canale i in., 2009; por. ryc. 1b w Canale i in. oraz ryc. 6 w Novas i in., 2013; z kolei skala w ryc. 2 a-b w Canale i in. wydaje się około dwukrotnie zawyżona - z rysunku można wymierzyć, że czaszka ma tylko ok. 28 cm; wymiary podane w  tab. 1 w Juárez-Valieri i in., 2011 są zapewne odczytane z tego rysunku). Według Moliny-Pereza i Larramendiego (2019) osiągał
 m i masę 950 kg.
@@ Linia 67: / Linia 67: @@
 ==Paleośrodowisko==
-''Skorpiovenator'' nie był jedynym dużym teropodem z [[Huincul|formacji Huincul]] - żył tam też jego bliski krewny - ''[[Ilokelesia]]'' oraz wielkie [[karcharodontozauryd]]y ''[[Mapusaurus]]'' oraz ''[[Meraxes]]''.. Szczytowe drapieżniki mogły polować na ogromne [[tytanozaur]]y ''[[Argentinosaurus]]'' (choć dorosłe osobniki były pewnie zbyt trudną zdobyczą), mniejsze [[rebbachizauryd]]y ''[[Cathartesaura]]'' oraz na [[ornitopod]]y. Zobacz więcej [[Meraxes#Paleośrodowisko]]
+''Skorpiovenator'' nie był jedynym dużym teropodem z [[Huincul|formacji Huincul]] - żył tam też jego bliski krewny - ''[[Ilokelesia]]'' oraz wielkie [[karcharodontozauryd]]y ''[[Mapusaurus]]'' oraz ''[[Meraxes]]''. Szczytowe drapieżniki mogły polować na ogromne [[tytanozaur]]y ''[[Argentinosaurus]]'' (choć dorosłe osobniki były pewnie zbyt trudną zdobyczą), mniejsze [[rebbachizauryd]]y ''[[Cathartesaura]]'' oraz na [[ornitopod]]y. Zobacz więcej [[Huincul#Paleośrodowisko]].
 ==Etymologia==
@@ Linia 75: / Linia 75: @@
 {| class="wikitable"
 |{{V| ''Skorpiovenator''}}
-| {{Kpt|[[Canale]], [[Scanferla]], [[Agnolin]] & [[Novas]]}}, [[2009]]
+| {{Kpt|[[Canale]], [[Scanferla]], [[Agnolin]] i {{Kpt|[[Novas]]}}, [[2009]]
 |-
 |{{V| ''S. bustingorryi''}}
-| {{Kpt|[[Canale]], [[Scanferla]], [[Agnolin]] & [[Novas]]}}, [[2009]]
+| {{Kpt|[[Canale]], [[Scanferla]], [[Agnolin]] i {{Kpt|[[Novas]]}}, [[2009]]
 |}

@@ Linia 67: / Linia 67: @@
 ==Paleośrodowisko==
-''Skorpiovenator'' nie był jedynym dużym teropodem z [[formacja Huincul|formacji Huincul]] - żył tam też jego bliski krewny - ''[[Ilokelesia]]'' oraz wielkie [[karcharodontozauryd]]y ''[[Mapusaurus]]'' oraz ''[[Meraxes]]''.. Szczytowe drapieżniki mogły polować na ogromne [[tytanozaur]]y ''[[Argentinosaurus]]'' (choć dorosłe osobniki były pewnie zbyt trudną zdobyczą), mniejsze [[rebbachizauryd]]y ''[[Cathartesaura]]'' oraz na [[ornitopod]]y. Zobacz więcej [[Meraxes#Paleośrodowisko]]
+''Skorpiovenator'' nie był jedynym dużym teropodem z [[Huincul|formacji Huincul]] - żył tam też jego bliski krewny - ''[[Ilokelesia]]'' oraz wielkie [[karcharodontozauryd]]y ''[[Mapusaurus]]'' oraz ''[[Meraxes]]''.. Szczytowe drapieżniki mogły polować na ogromne [[tytanozaur]]y ''[[Argentinosaurus]]'' (choć dorosłe osobniki były pewnie zbyt trudną zdobyczą), mniejsze [[rebbachizauryd]]y ''[[Cathartesaura]]'' oraz na [[ornitopod]]y. Zobacz więcej [[Meraxes#Paleośrodowisko]]
 ==Etymologia==
@@ Linia 74: / Linia 74: @@
 == Spis gatunków ==
 {| class="wikitable"
-! ''Skorpiovenator''
+|{{V| ''Skorpiovenator''}}
-| [[Canale]], [[Scanferla]], [[Agnolin]] i [[Novas]], [[2009]]
+| {{Kpt|[[Canale]], [[Scanferla]], [[Agnolin]] & [[Novas]]}}, [[2009]]
 |-
-! ''S. bustingorryi''
+|{{V| ''S. bustingorryi''}}
-| [[Canale]], [[Scanferla]], [[Agnolin]] i [[Novas]], [[2009]]
+| {{Kpt|[[Canale]], [[Scanferla]], [[Agnolin]] & [[Novas]]}}, [[2009]]
 |}

@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 Cechą skorpiowenatora i wielu innych abelizaurydów jest skrócenie i bardzo silne skostnienie góry czaszki i zmniejszenie oczodołu. Być może miało to prawdopodobnie na celu absorbowanie wstrząsów. Wytworzenie rogopodobnych struktur i wzmocnienie czaszki nastąpiło prawdopodobnie niezależnie u wielu abelizaurydów.
-Cerroni i in. (2020) za pomocą tomografu komputerowego zbadali czaszkę ''Skorpiovenator''. Posiadała ona liczne otwory na nosie oraz rząd dużych dziur na sklepieniu czaszki, które prawdopodobnie łączyły się ze sobą. Tworzyły one układ nerwowo-naczyniowy. Prawdopodobnie był związany z bocznymi naczyniami nosowymi i być może unerwiony przez nerw trójdzielny wskazywał na zwiększony dopływ krwi do tych kości. Zapewne pomagał dinozaurowi chronić  mózg przez przegrzaniem lub ożywiał zmineralizowaną skórę przez co mógł komunikować się między osobnikami. ''[[Carnotaurus]]'' również posiadał wewnętrzny system kanałów połączonych jak ''Skorpiovenator'', ale był znacznie mniejszy.
+Cerroni i in. (2020) za pomocą tomografu komputerowego zbadali czaszkę ''Skorpiovenator''. Miała ona liczne otwory na nosie oraz rząd dużych dziur na sklepieniu czaszki, które prawdopodobnie łączyły się ze sobą. Tworzyły one układ nerwowo-naczyniowy. Prawdopodobnie był on związany z bocznymi naczyniami nosowymi i być może unerwiony przez nerw trójdzielny, co wskazywałoby na zwiększony dopływ krwi do tych kości. Zapewne pomagał dinozaurowi chronić  mózg przez przegrzaniem lub ożywiał zmineralizowaną skórę, przez co mogło służyć komunikacji między osobnikami. ''[[Carnotaurus]]'' również mial wewnętrzny system kanałów połączonych jak ''Skorpiovenator'', ale był znacznie mniejszy.
-Ten sam zespół naukowców w 2022 roku dokładnie opisał szkielet obwodowy u omawianego teropoda i porównani z jego kuzynami . Wyłonili oni nowe [[autapomorfia|autapomorfie]], które pozwalają go odróżnić od innych [[Abelisauridae]].
+Ten sam zespół naukowców w 2022 roku dokładnie opisał szkielet obwodowy u omawianego teropoda i porównał go z jego kuzynami . Wyróżnili oni nowe [[autapomorfia|autapomorfie]], które pozwalają odróżnić skorpiowenatora od innych [[Abelisauridae]].
 ==Wymiary==

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| 95-92 Ma
+| ?95-?88<ref>Wiek jest dość niepewny, zob. o wieku formacji Huincul w [[Carnosauria#Kiedy]]</ref> Ma
-<small>późna [[kreda]] (późny [[cenoman]] - wczesny [[turon]])</small>
+<small>późna [[kreda]] (późny [[cenoman]]-wczesny [[turon]])</small>
 |-
 ! '''Systematyka'''
@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 [[Abelisauridae]]
-? [[Carnotaurinae]]
+?? [[Carnotaurinae]]
 ? [[Brachyrostra]]
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Skorpiovenator.jpg|400px]]
+| colspan=2 |[[Plik:Skorpiovenator.JPG|400px]]
-<small>Autor: Andrey Atuchin [http://olorotitan.deviantart.com/art/Skorpiovenator-WIP-Final-178719596]</small>
+<small>Autor: Dinosauria-Freak [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Skorpiovenator.JPG]</small>
 |}
@@ Linia 57: / Linia 59: @@
 ==Materiał kopalny==
 Holotypem jest artykułowany szkielet oznaczony numerem katalogowym MMCH-PV 48, który znajduje się w Museo Municipal "Ernesto Bachmann" w Villa El Chocón. Okaz typowy jest dość kompletny - nie zawiera jedynie tylnych kręgów ogonowych i większości kości kończyn przednich.
 ==Budowa i filogeneza==
-Jak u wielu abelizaurydów, czaszka ''Skorpiovenator'' jest wysoka, krótka i ozdobiona grzebieniami, bruzdami oraz guzkami. Wśród cech wyróżniających skorpiowenatora jest m.in. liczba zębów w kości szczękowej - ma on ich aż 19, czyli więcej niż pozostali członkowie [[Abelisauridae]]. W [[2009]] roku nazwano [[klad]] południowoamerykańskich abelizaurydów - [[Brachyrostra]] (czyli "krótkie czaszki"), zawierający wszystkie abelizaurydy bliżej spokrewnione z ''[[Carnotaurus]] sastrei'' niż z ''[[Majungasaurus]] crenatissimus''. Cechą tego kladu jest skrócenie i bardzo silne skostnienie góry czaszki połączone z postępującym zmniejszeniem oczodołu. Miało to prawdopodobnie na celu absorbowanie wstrząsów. Wytworzenie rogopodobnych struktur i wzmocnienie czaszki nastąpiło prawdopodobnie niezależnie u wielu abelizaurydów. Na podstawie podobieństwa zębów skorpiowenatora i karcharodontozaurydów zasugerowano, że domniemane zęby tych ostatnich z czasów po [[cenoman]]ie (od 93 Ma) należały w rzeczywistości do przedstawicieli Abelisauridae.
+Jak u wielu abelizaurydów, czaszka ''Skorpiovenator'' jest wysoka, krótka i ozdobiona grzebieniami, bruzdami oraz guzkami. Wśród cech wyróżniających skorpiowenatora jest m.in. liczba zębów w kości szczękowej - ma on ich aż 19, czyli więcej niż pozostali członkowie [[Abelisauridae]].
-Według [[analiza filogenetyczna|analizy kladystycznej]] przeprowadzonej przez autorów opisu, ''Skorpiovenator'' jest [[takson siostrzany|siostrzanym taksonem]] ''[[Ekrixinatosaurus]]''. Oba teropody są blisko spokrewnione też z ''[[Ilokelesia]]''. [[Klad]] tworzony przez te 3 zwierzęta jest jednym z dwóch wyróżnionych wśród [[Brachyrostra]]; drugi tworzą ''[[Carnotaurus]]'' i ''[[Aucasaurus]]''. Jak na razie, do Brachyrostra należą wyłącznie południowoamerykańskie abelizaurydy.
+Cechą skorpiowenatora i wielu innych abelizaurydów jest skrócenie i bardzo silne skostnienie góry czaszki i zmniejszenie oczodołu. Być może miało to prawdopodobnie na celu absorbowanie wstrząsów. Wytworzenie rogopodobnych struktur i wzmocnienie czaszki nastąpiło prawdopodobnie niezależnie u wielu abelizaurydów.
-Włoski paleontolog Andrea [[Cau]] [[Abelisauridae#Cau.2C_online|na swoim blogu]] napisał o przeprowadzonej przez siebie analizie kladystycznej. Użył on do tego własnej matrycy z danymi oraz danych z pracy [[Ceratosauria#Canale_i_in..2C_2009|Canale i in. (2009]]), [[Ceratosauria#Sereno_i_in..2C_2004|Sereno i in. (2004]]) oraz [[Ceratosauria#Carrano_i_Sampson.2C_2008|Carrano i Sampsona (2008]]). Uwzględnił [[rodzaj]]e ''[[Kryptops]]'', ''[[Xenotarsosaurus]]'' i ''[[Rajasaurus]]'', które pominięto w badaniu Canale i in. (2009). Okazało się, że taksony siostrzane ''Skorpiovenator'' i ''[[Ekrixinatosaurus]]'' mieszczą się poza Brachyrostra oraz tworzą [[politomia|politomię]] z ''[[Abelisaurus]]'', ''[[Majungasaurus]]'' oraz Brachyrostra (do którego należą ''[[Aucasaurus]]'', ''Carnotaurus'' i ''Ilokelesia''). Cau zauważa, że takie umiejscowienie skorpiowenatora pozostaje w zgodzie z plezjomorfiami czaszki. Do takich badań należy podchodzić jednak z rezerwą, ponieważ nie są to prace naukowe, a więc nie przeszły recenzji specjalistów.
+===Wymiary===
-Analiza D'Orazi Porchetti i in. (2011) wskazuje, że nie we wszystkich najbardziej parsymonicznych drzewkach ''Skorpiovenator'' należy do [[Carnotaurinae]] i Brachyrostra (być może wynika to z wpływu fragmentarycznych skamieniałości umieszczonych w analizie).
+[[Plik:219_Arg_ElChocon_Museo_dino.JPG|300px|thumb|right|[[Holotyp]]. Fot: Simona.cerrato [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:219_Arg_ElChocon_Museo_dino.JPG].]]
 ==Paleoekologia==
@@ Linia 85: / Linia 93: @@
 D'Orazi Porchetti, S., Nicosia, U., Biava, A. & Maganuco, S. (2011) "New Abelisaurid Material from the Upper Cretaceous (Cenomanian) of Morocco" Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia, 177(3)
 Sereno, P.C., Wilson, J.A. & Conrad, J.L. (2004) "New dinosaurs link southern landmasses in the Mid-Cretaceous" Proceedings of the Royal Society of London B: Biological Sciences, 271, 1325-1330.
-http://theropoda.blogspot.com/2008/12/il-cacciatore-di-scorpioni.html
+Novas, F.E., Agnolín, F.L., Ezcurra, M.D., Porfiri, J. & Canale, J.I. (2013) "Evolution of the carnivorous dinosaurs during the Cretaceous: The evidence from Patagonia" Cretaceous Research, 45, 174-215. [[doi:10.1016/j.cretres.2013.04.001]]
-http://en.wikipedia.org/wiki/Huincul_Formation</small>
+<references/></small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 86: / Linia 86: @@
 D'Orazi Porchetti, S., Nicosia, U., Biava, A. & Maganuco, S. (2011) "New Abelisaurid Material from the Upper Cretaceous (Cenomanian) of Morocco" Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia, 177(3)
-Sereno, P.C., Wilson, J.A. & Conrad, J.L. (2004) "New dinosaurs link landmasses in the Mid-Cretaceous" Proceedings of the Royal Society of London B: Biological Sciences, 271, 1325-1330.
+Sereno, P.C., Wilson, J.A. & Conrad, J.L. (2004) "New dinosaurs link southern landmasses in the Mid-Cretaceous" Proceedings of the Royal Society of London B: Biological Sciences, 271, 1325-1330.
 http://theropoda.blogspot.com/2008/12/il-cacciatore-di-scorpioni.html

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 | [[Maciej Ziegler]]
 | [[Adrian Tkocz]]
 |}
 </small>
@@ Linia 57: / Linia 59: @@
 ==Budowa i filogeneza==
-Jak u wielu abelizaurydów, czaszka ''Skorpiovenator'' jest wysoka, krótka i ozdobiona grzebieniami, bruzdami oraz guzkami. Wśród cech wyróżniających skorpiowenatora jest m. in. liczba zębów w kości szczękowej - ma on ich aż 19, czyli więcej niż u pozostałych członków [[Abelisauridae]]. W [[2009]] roku nazwano [[klad]] południowoamerykańskich abelizaurydów - [[Brachyrostra]] (czyli "krótkie czaszki"), zawierający wszystkie abelizaurydy bliżej spokrewnione z ''[[Carnotaurus]] sastrei'' niż z ''[[Majungasaurus]] crenatissimus''. Cechą tego kladu jest skrócenie i bardzo silne skostnienie góry czaszki połączone z postępującym zmniejszeniem oczodołu. Miało to prawdopodobnie na celu absorbowanie wstrząsów. Wytworzenie rogopodobnych struktur i wzmocnienie czaszki nastąpiło prawdopodobnie niezależnie u wielu abelizaurydów. Na podstawie podobieństwa zębów skorpiowenatora i karcharodontozaurydów zasugerowano, że domniemane zęby tych ostatnich z czasów po [[cenoman]]ie (od 93 Ma) należały w rzeczywistości do przedstawicieli Abelisauridae.
+Jak u wielu abelizaurydów, czaszka ''Skorpiovenator'' jest wysoka, krótka i ozdobiona grzebieniami, bruzdami oraz guzkami. Wśród cech wyróżniających skorpiowenatora jest m.in. liczba zębów w kości szczękowej - ma on ich aż 19, czyli więcej niż pozostali członkowie [[Abelisauridae]]. W [[2009]] roku nazwano [[klad]] południowoamerykańskich abelizaurydów - [[Brachyrostra]] (czyli "krótkie czaszki"), zawierający wszystkie abelizaurydy bliżej spokrewnione z ''[[Carnotaurus]] sastrei'' niż z ''[[Majungasaurus]] crenatissimus''. Cechą tego kladu jest skrócenie i bardzo silne skostnienie góry czaszki połączone z postępującym zmniejszeniem oczodołu. Miało to prawdopodobnie na celu absorbowanie wstrząsów. Wytworzenie rogopodobnych struktur i wzmocnienie czaszki nastąpiło prawdopodobnie niezależnie u wielu abelizaurydów. Na podstawie podobieństwa zębów skorpiowenatora i karcharodontozaurydów zasugerowano, że domniemane zęby tych ostatnich z czasów po [[cenoman]]ie (od 93 Ma) należały w rzeczywistości do przedstawicieli Abelisauridae.
 Według [[analiza filogenetyczna|analizy kladystycznej]] przeprowadzonej przez autorów opisu, ''Skorpiovenator'' jest [[takson siostrzany|siostrzanym taksonem]] ''[[Ekrixinatosaurus]]''. Oba teropody są blisko spokrewnione też z ''[[Ilokelesia]]''. [[Klad]] tworzony przez te 3 zwierzęta jest jednym z dwóch wyróżnionych wśród [[Brachyrostra]]; drugi tworzą ''[[Carnotaurus]]'' i ''[[Aucasaurus]]''. Jak na razie, do Brachyrostra należą wyłącznie południowoamerykańskie abelizaurydy.
-Włoski paleontolog Andrea [[Cau]] na swoim blogu napisał o przeprowadzonej przez siebie analizie kladystycznej. Użył on do tego własnej matrycy z danymi oraz danych z pracy [[Canale]] i in. ([[2009]]), [[Sereno]] i in. ([[2004]]) oraz [[Carrano]] i [[Sampson]]a ([[2008]]). Uwzględnił [[rodzaj]]e ''[[Kryptops]]'', ''[[Xenotarsosaurus]]'' i ''[[Rajasaurus]]'', które pominięto w badaniu Canale i in. (2008). Okazało się, że taksony siostrzane ''Skorpiovenator'' i ''[[Ekrixinatosaurus]]'' mieszczą się poza Brachyrostra oraz tworzą [[politomia|politomię]] z ''[[Abelisaurus]]'', ''[[Majungasaurus]]'' oraz Brachyrostra (który tworzą ''[[Aucasaurus]]'', ''Carnotaurus'' i ''Ilokelesia''). Cau zauważa, że takie umiejscowienie skorpiowenatora pozostaje w zgodzie z plezjomorfiami czaszki. Do takich badań należy podchodzić jednak z rezerwą, ponieważ nie są to prace naukowe, a więc nie przeszły recenzji specjalistów.
+Włoski paleontolog Andrea [[Cau]] na swoim blogu napisał o przeprowadzonej przez siebie analizie kladystycznej. Użył on do tego własnej matrycy z danymi oraz danych z pracy [[Canale]] i in. ([[2009]]), [[Sereno]] i in. ([[2004]]) oraz [[Carrano]] i [[Sampson]]a ([[2008]]). Uwzględnił [[rodzaj]]e ''[[Kryptops]]'', ''[[Xenotarsosaurus]]'' i ''[[Rajasaurus]]'', które pominięto w badaniu Canale i in. (2008). Okazało się, że taksony siostrzane ''Skorpiovenator'' i ''[[Ekrixinatosaurus]]'' mieszczą się poza Brachyrostra oraz tworzą [[politomia|politomię]] z ''[[Abelisaurus]]'', ''[[Majungasaurus]]'' oraz Brachyrostra (do którego należą ''[[Aucasaurus]]'', ''Carnotaurus'' i ''Ilokelesia''). Cau zauważa, że takie umiejscowienie skorpiowenatora pozostaje w zgodzie z plezjomorfiami czaszki. Do takich badań należy podchodzić jednak z rezerwą, ponieważ nie są to prace naukowe, a więc nie przeszły recenzji specjalistów.
-==Paleoekoogia==
+==Paleoekologia==
 ''Skorpiovenator'' nie był jedynym dużym teropodem z [[formacja Huincul|formacji Huincul]] - żył tam też jego bliski krewny - ''[[Ilokelesia]]'' oraz wielkie [[karcharodontozauryd]]y ''[[Mapusaurus]]''. Polowały one na ogromne [[tytanozaur]]y ''[[Argentinosaurus]]'' (choć dorosłe osobniki były pewnie zbyt trudną zdobyczą), mniejsze [[rebbachizauryd]]y ''[[Cathartesaura]]'' oraz na [[ornitopod]]y.

@@ Linia 19: / Linia 19: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[Argentyna]] - prowincja [[Neuquén]]
+| [[Argentyna]] - Neuquén
-<small>(dolne osady formacji Huincul, podgrupa Rio Limay,
+<small>(dolne osady [[formacja Huincul|formacji Huincul]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
@@ Linia 50: / Linia 48: @@
 ==Wstęp==
-''Skorpiovenator'' to [[rodzaj]] abelizauryda żyjącego w późnej kredzie na terenach dzisiejszej Argentyny. Jest jednym z najbardziej kompletnych dotychczas znalezionych przedstawicieli [[Abelisauridae]]. ''Skorpiovenator'' nie był jedynym dużym teropodem z formacji Huincul - żył tam też jego bliski krewny - ''[[Ilokelesia]]'' oraz wielkie karcharodontozaurydy ''[[Mapusaurus]]''. Polowały one na ogromne tytanozaury ''[[Argentinosaurus]]'' (choć dorosłe osobniki były pewnie zbyt trudną zdobyczą), mniejsze rebbachizaurydy ''[[Cathartesaura]]'' oraz na ornitopody.
+''Skorpiovenator'' to [[rodzaj]] abelizauryda żyjącego w późnej kredzie na terenach dzisiejszej Argentyny. Jest jednym z najbardziej kompletnych dotychczas znalezionych przedstawicieli [[Abelisauridae]].
 ==Etymologia==
-Nazwa rodzajowa pochodzi z połączenia łacińskich słów ''skorpios'' (skorpion) i ''venator'' (drapieżnik, łowca). Naukowcy nazwali tak dinozaura, ponieważ wokół wykopów kręciło się wiele skorpionów. Epitet gatunkowy nadano na cześć Manuela Bustingorry'ego, właściciela gruntu, z którego wydobyto szczątki.
+Nazwa [[rodzaj]]owa pochodzi z połączenia łacińskich słów ''skorpios'' (skorpion) i ''venator'' (drapieżnik, łowca). Naukowcy nazwali tak dinozaura, ponieważ wokół wykopów kręciło się wiele skorpionów. Epitet [[gatunek|gatunkowy]] nadano na cześć Manuela Bustingorry'ego, właściciela gruntu, z którego wydobyto szczątki.
 ==Materiał kopalny==
 Holotypem jest artykułowany szkielet oznaczony numerem katalogowym MMCH-PV 48, który znajduje się w Museo Municipal "Ernesto Bachmann" w Villa El Chocón. Okaz typowy jest dość kompletny - nie zawiera jedynie tylnych kręgów ogonowych i większości kości kończyn przednich.
-==Pozycja systematyczna==
+==Budowa i filogeneza==
-Według analizy kladystycznej przeprowadzonej przez autorów opisu, ''Skorpiovenator'' jest siostrzanym taksonem ''[[Ekrixinatosaurus]]''. Oba teropody są blisko spokrewnione też z ''[[Ilokelesia]]''. [[Klad]] tworzony przez te 3 zwierzęta jest jednym z dwóch wyróżnionych wśród [[Brachyrostra]]; drugi tworzą ''[[Carnotaurus]]'' i ''[[Aucasaurus]]''. Brachyrostry to wszystkie abelizaurydy bliższe ''[[Carnotaurus]]'' niż ''[[Majungasaurus]]''. Jak na razie, do [[Brachyrostra]] należą wyłącznie południowoamerykańskie abelizaurydy.
+Jak u wielu abelizaurydów, czaszka ''Skorpiovenator'' jest wysoka, krótka i ozdobiona grzebieniami, bruzdami oraz guzkami. Wśród cech wyróżniających skorpiowenatora jest m. in. liczba zębów w kości szczękowej - ma on ich aż 19, czyli więcej niż u pozostałych członków [[Abelisauridae]]. W [[2009]] roku nazwano [[klad]] południowoamerykańskich abelizaurydów - [[Brachyrostra]] (czyli "krótkie czaszki"), zawierający wszystkie abelizaurydy bliżej spokrewnione z ''[[Carnotaurus]] sastrei'' niż z ''[[Majungasaurus]] crenatissimus''. Cechą tego kladu jest skrócenie i bardzo silne skostnienie góry czaszki połączone z postępującym zmniejszeniem oczodołu. Miało to prawdopodobnie na celu absorbowanie wstrząsów. Wytworzenie rogopodobnych struktur i wzmocnienie czaszki nastąpiło prawdopodobnie niezależnie u wielu abelizaurydów. Na podstawie podobieństwa zębów skorpiowenatora i karcharodontozaurydów zasugerowano, że domniemane zęby tych ostatnich z czasów po [[cenoman]]ie (od 93 Ma) należały w rzeczywistości do przedstawicieli Abelisauridae.
-Włoski paleontolog Andrea [[Cau]] na swoim blogu napisał o przeprowadzonej przez siebie analizie kladystycznej. Użył on do tego własnej matrycy z danymi oraz danych z pracy [[Canale]] i in. ([[2009]]), [[Sereno]] i in. ([[2004]]) oraz [[Carrano]] i Sampsona ([[2008]]). Uwzględnił rodzaje ''[[Kryptops]]'', ''[[Xenotarsosaurus]]'' i ''[[Rajasaurus]]'', które pominięto w badaniu [[Canale]] i in. ([[2008]]). Okazało się, że taksony siostrzane ''Skorpiovenator'' i ''[[Ekrixinatosaurus]]'' mieszczą się poza [[Brachyrostra]] oraz tworzą politomię z ''[[Abelisaurus]]'', ''[[Majungasaurus]]'' oraz [[Brachyrostra]] (który tworzą ''[[Aucasaurus]]'', ''[[Carnotaurus]]'' i ''[[Ilokelesia]]''). [[Cau]] zauważa, że takie umiejscowienie skorpiowenatora pozostaje w zgodzie z plezjomorfiami czaszki. Do takich badań należy podchodzić jednak z rezerwą, ponieważ nie są to prace naukowe, a więc nie przeszły recenzji specjalistów.
+==Paleoekoogia==
 == Spis gatunków ==
@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 == Bibliografia ==
-<small>
+<small>CCanale, J.I., Scanferla, C.A., Agnolin, F.L. & Novas, F.E. (2009) "New carnivorous dinosaur from the Late Cretaceous of NW Patagonia and the evolution of abelisaurid theropods" Naturwissenschaften, 96, 409-414.
-Carrano M.T. & Sampson S.D., 2008 - The phylogeny of Ceratosauria (Dinosauria: Theropoda). J Syst Paleontol 6:183–236.
+Carrano, M.T. & Sampson, S.D. (2008) "The phylogeny of Ceratosauria (Dinosauria: Theropoda)" Journal of Systematic Palaeontology, 6, 182-236.
-Sereno P.C., Wilson J.A. & Conrad J.L., 2004 - New dinosaurs link southern landmasses in the Mid-Cretaceous. Proc R Soc Lond (B) 271:1325–1330.
+Sereno, P.C., Wilson, J.A. & Conrad, J.L. (2004) "New dinosaurs link landmasses in the Mid-Cretaceous" Proceedings of the Royal Society of London B: Biological Sciences, 271, 1325-1330.
 http://theropoda.blogspot.com/2008/12/il-cacciatore-di-scorpioni.html
-http://en.wikipedia.org/wiki/Huincul_Formation
+http://en.wikipedia.org/wiki/Huincul_Formation</small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]