Spicomellus - Historia wersji

Paweł: /* Materiał kopalny i budowa */

2025-09-09T06:59:19Z

‎Materiał kopalny i budowa

Taurovenator: /* Materiał kopalny i budowa */

2025-09-01T07:53:41Z

‎Materiał kopalny i budowa

Paweł o 16:25, 28 sie 2025

2025-08-28T16:25:26Z

Kamil Kamiński o 10:45, 28 sie 2025

2025-08-28T10:45:47Z

Taurovenator o 18:04, 27 sie 2025

2025-08-27T18:04:20Z

Paweł o 17:08, 15 lip 2023

2023-07-15T17:08:09Z

Kamil Kamiński o 17:31, 21 lis 2021

2021-11-21T17:31:51Z

Kamil Kamiński: /* Wstęp */

2021-11-01T21:08:14Z

‎Wstęp

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE: ''Spicomellus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Spicomellus'' (spikomelu..."

2021-10-30T18:53:00Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE: ''Spicomellus''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Spicomellus'' (spikomelu..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE: ''Spicomellus''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta =
|nazwa = ''Spicomellus'' (spikomelus)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Maroko]]
([[formacja]] [[El Mers III]])
|czas = {{Występowanie|168|163}}
ok. 168,3-163,5[[Ma]] 
[[środkowa jura]] (późny [[baton]] - [[kelowej]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Ornithischia]]

[[Thyreophora]]

[[Ankylosauria]]
|grafika =
|podpis =
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}

==Wstęp==
''Spicomellus'' to rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy Ankylosauria, żyjącego w późnej kredzie na obszarach dzisiejszego Maroko. Odznaczał się on nietypowym opancerzeniem, niepodobnym do innych ankylozaurów. ''Spicomellus'' został nazwany i opisany w 2021 r. przez [[Susannah Maidment]] i współpracowników. Jest to najstarszy (geologicznie) znany ankylozauryd.

==Etymologia==
Nazwa ''Spicomellus'' pochodzi od łacińskich słów ''spicus'' („kolec”) oraz ''mellus'' („kolczasta obroża”). Nawiązuje ona do pancerza tego dinozaura. Epitet gatunkowy oznacza po łacinie mieszkańca Afryki.

==Materiał kopalny i budowa==
[[Holotyp]] (NHMUKPV R37412) to częściowe żebro zrośnięte z czterema kolcami. Owe kolce są połączone z osteodermami podobnymi do pręcików, które z kolei łączą się z zewnętrzną powierzchnią żebra. Taka budowa wskazuje, że kolce za życia zwierzęcia musiały sterczeć z jego tułowia na boki. Jest to niezwykłą konstrukcja, nieznana u żadnego innego kręgowca. Prawdopodobnie zapewniała ona lepszą ochronę przed atakiem drapieżnika niż pojedyncze kolce.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Spicomellus''}}
| {{Kpt|[[Susannah Maidment|Maidment]], Strachan, Ourhache, Sheyer, Brown, Fernandez, Johanson, Raven}} i {{Kpt|[[Paul Barrett|Barrett]]}}, [[2021]]
|-
| {{V|''S. afer''}}
| {{Kpt|[[Susannah Maidment|Maidment]], Strachan, Ourhache, Sheyer, Brown, Fernandez, Johanson, Raven}} i {{Kpt|[[Paul Barrett|Barrett]]}}, [[2021]]
|}

==Bibliografia==
Maidment, Susannah C. R.; Strachan, Sarah J.; Ouarhache, Driss; Scheyer, Torsten M.; Brown, Emily E.; Fernandez, Vincent; Johanson, Zerina; Raven, Thomas J.; Barrett, Paul M. (2021). "Bizarre dermal armour suggests the first African ankylosaur". Nature Ecology & Evolution: 1–6. [[doi:10.1038/s41559-021-01553-6]].


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Ornithischia]]
[[Kategoria:Thyreophora]]
[[Kategoria:Ankylosauria]]
[[Kategoria:Afryka]]
[[Kategoria:Maroko]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Jura]]
[[Kategoria:Kelowej]]
[[Kategoria:Baton]]

@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 ==Materiał kopalny i budowa==
-[[Plik:Spicomellus afer holotype illustration.png|thumb|[[Holotyp]] ''Spicomellus''. Autor: Clumsystiggy [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Spicomellus_afer_holotype_illustration.png].]]
+[[Plik:Spicomellus Skeletal.svg|thumb|Rekonstrukcja szkieletu ''Spicomellus'' z zaznaczeniem na żółto [[holotyp]]u oraz biało materiału przypisanego. Autor: SlvrHwk [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Spicomellus_Skeletal.svg].]]
 [[Holotyp]] (NHMUKPV R37412) to częściowe żebro zrośnięte z czterema kolcami. Owe kolce są połączone z osteodermami podobnymi do pręcików, które z kolei łączą się z zewnętrzną powierzchnią żebra. Taka budowa wskazuje, że kolce za życia zwierzęcia musiały sterczeć z jego tułowia na boki. Jest to niezwykłą konstrukcja, nieznana u żadnego innego kręgowca. Prawdopodobnie zapewniała ona lepszą ochronę przed atakiem drapieżnika niż pojedyncze kolce.
 W 2025 roku zespół paleontologów prowadzony przez [[Maidment]] opisał nowy częściowy szkielet omawianego dinozaura (USMBA 04-84). Składa się on z lewej kości kwadratowej, dwóch innych prawdopodobnych fragmentów czaszki, dwóch kręgów szyjnych, dwóch kręgów grzbietowych, kości krzyżowej zbudowanej z czterech kręgów krzyżowych, czterech wolnych kręgów ogonowych, dwóch połączonych ze sobą kręgów ogonowych ("handled vertebrae"), sześciu żeber grzbietowych ze zrośniętymi z nimi kolcami (na stronie grzbietowej), obu kości łopatkowo-kruczych, większości miednicy (zachowały się dalsze części obu k. biodrowych, obie k. łonowe i przednia część prawej k. kulszowej), dwóch k. śródstopia (czwartej i prawej drugiej), półpancerza szyjnego z wyjątkowo długimi kolcami, tarczy krzyżowej z licznymi kolcami o różnych rozmiarach, ośmiu innych tarczek, czterech wąskich, zaokrąglonych kolców z rozszerzonymi podstawami, czterech płaskich kolców w kształcie ostrzy, dwóch osteoderm o trzech kolcach, pięciu innych złożonych osteoderm oraz pojedynczego wielkiego kolca z masywnymi kostnymi płytami.
-Nowy okaz ukazał wiele nowych szczegółów budowy tego tajemniczego zwierzęcia. Przede wszystkim spikomelus miał bardzo rozbudowany pancerz skórny, którego elementy znane są również u innych ankylozaurów (zarówno [[Ankylosauridae|ankylozaurydów]] - szyjny półpancerz, jak i [[Nodosauridae|nodozaurydów]] - rozbudowana tarcza krzyżowa). Jego ogon miał charakterystyczne zrośnięte ze sobą końcowe kręgi ogonowe (wspomniane "handled vertebrae"), które wspierały osteodermy tworzące kostną maczugę u ankylozaurydów (u omawianego rodzaju ogon prawdopodobnie kończył się wielkimi kolcami). W odróżnieniu od późniejszych ankylozaurów, główną funkcją pancerza spikomelusa prawdopodobnie nie była obrona przed drapieżnikami (choć najpewniej była do tego również używana), lecz służyła do przywabiania osobników innej płci (niestety nie wiemy, czy obie płci u tego gatunku miały taki sam pancerz, czy jedna z nich miała mniej ekstrawaganckie osteodermy i kolce).
+Nowy okaz ukazał wiele nowych szczegółów budowy tego tajemniczego zwierzęcia. Przede wszystkim spikomelus miał bardzo rozbudowany pancerz skórny, którego elementy znane są również u innych ankylozaurów (zarówno [[Ankylosauridae|ankylozaurydów]] - szyjny półpancerz, jak i [[Nodosauridae|nodozaurydów]] - rozbudowana tarcza krzyżowa). Jego ogon miał charakterystyczne zrośnięte ze sobą końcowe kręgi ogonowe (wspomniane "handled vertebrae"), które wspierały osteodermy tworzące kostną maczugę u ankylozaurydów (u omawianego rodzaju ogon prawdopodobnie kończył się wielkimi kolcami). W odróżnieniu od późniejszych ankylozaurów, główną funkcją pancerza spikomelusa prawdopodobnie nie była obrona przed drapieżnikami (choć najpewniej była do tego również używana), lecz służyła do zwabiania osobników innej płci (niestety nie wiemy, czy obie płci u tego gatunku miały taki sam pancerz, czy jedna z nich miała mniej ekstrawaganckie osteodermy i kolce).
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 [[Holotyp]] (NHMUKPV R37412) to częściowe żebro zrośnięte z czterema kolcami. Owe kolce są połączone z osteodermami podobnymi do pręcików, które z kolei łączą się z zewnętrzną powierzchnią żebra. Taka budowa wskazuje, że kolce za życia zwierzęcia musiały sterczeć z jego tułowia na boki. Jest to niezwykłą konstrukcja, nieznana u żadnego innego kręgowca. Prawdopodobnie zapewniała ona lepszą ochronę przed atakiem drapieżnika niż pojedyncze kolce.
-W 2025 roku zespół paleontologów prowadzony przez [[Maidment]] opisał nowy częściowy szkielet omawianego dinozaura (USMBA 04-84). Składa się on z lewej kości kwadratowej, dwóch kręgów szyjnych, dwóch kręgów grzbietowych, kości krzyżowej zbudowanej z czterech kręgów krzyżowych, czterech wolnych kręgów ogonowych, dwóch połączonych ze sobą kręgów ogonowych ("handled vertebrae"), sześciu żeber grzbietowych ze zrośniętymi z nimi kolcami (na stronie grzbietowej), obu kości łopatkowo-kruczych, większości miednicy (zachowały się dalsze części obu k. biodrowych, obie k. łonowe i przednia część prawej k. kulszowej), dwóch k. śródstopia (czwartej i prawej drugiej), półpancerza szyjnego z wyjątkowo długimi kolcami, tarczy krzyżowej z licznymi kolcami o różnych rozmiarach, ośmiu innych tarczek, czterech wąskich, zaokrąglonych kolców z rozszerzonymi podstawami, czterech płaskich kolców w kształcie ostrzy, dwóch osteoderm o trzech kolcach, pięciu innych złożonych osteoderm oraz pojedynczego wielkiego kolca z masywnymi kostnymi płytami.
+W 2025 roku zespół paleontologów prowadzony przez [[Maidment]] opisał nowy częściowy szkielet omawianego dinozaura (USMBA 04-84). Składa się on z lewej kości kwadratowej, dwóch innych prawdopodobnych fragmentów czaszki, dwóch kręgów szyjnych, dwóch kręgów grzbietowych, kości krzyżowej zbudowanej z czterech kręgów krzyżowych, czterech wolnych kręgów ogonowych, dwóch połączonych ze sobą kręgów ogonowych ("handled vertebrae"), sześciu żeber grzbietowych ze zrośniętymi z nimi kolcami (na stronie grzbietowej), obu kości łopatkowo-kruczych, większości miednicy (zachowały się dalsze części obu k. biodrowych, obie k. łonowe i przednia część prawej k. kulszowej), dwóch k. śródstopia (czwartej i prawej drugiej), półpancerza szyjnego z wyjątkowo długimi kolcami, tarczy krzyżowej z licznymi kolcami o różnych rozmiarach, ośmiu innych tarczek, czterech wąskich, zaokrąglonych kolców z rozszerzonymi podstawami, czterech płaskich kolców w kształcie ostrzy, dwóch osteoderm o trzech kolcach, pięciu innych złożonych osteoderm oraz pojedynczego wielkiego kolca z masywnymi kostnymi płytami.
 Nowy okaz ukazał wiele nowych szczegółów budowy tego tajemniczego zwierzęcia. Przede wszystkim spikomelus miał bardzo rozbudowany pancerz skórny, którego elementy znane są również u innych ankylozaurów (zarówno [[Ankylosauridae|ankylozaurydów]] - szyjny półpancerz, jak i [[Nodosauridae|nodozaurydów]] - rozbudowana tarcza krzyżowa). Jego ogon miał charakterystyczne zrośnięte ze sobą końcowe kręgi ogonowe (wspomniane "handled vertebrae"), które wspierały osteodermy tworzące kostną maczugę u ankylozaurydów (u omawianego rodzaju ogon prawdopodobnie kończył się wielkimi kolcami). W odróżnieniu od późniejszych ankylozaurów, główną funkcją pancerza spikomelusa prawdopodobnie nie była obrona przed drapieżnikami (choć najpewniej była do tego również używana), lecz służyła do przywabiania osobników innej płci (niestety nie wiemy, czy obie płci u tego gatunku miały taki sam pancerz, czy jedna z nich miała mniej ekstrawaganckie osteodermy i kolce).

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[Maroko]]
 <small>([[formacja]] [[El Mers III]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|168.3|163.5}}
+  |czas                   = {{Występowanie|168.3|161.5}}
-ok. 168,3-163,5[[Ma]]<br>
+ok. 168,3-161,5 [[Ma]]<br>
 <small>[[środkowa jura]] (późny [[baton]] - [[kelowej]])</small>
   |systematyka            =
@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 ?[[Ankylosauridae]]
-|grafika                = Spicomellus afer holotype illustration.png
+|grafika                = Spicomellus afer.png
-  |podpis                 = [[Holotyp]] ''Spicomellus''. Autor: Clumsystiggy [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Spicomellus_afer_holotype_illustration.png]
+  |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Spicomellus''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Spicomellus_afer.png]
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 ==Materiał kopalny i budowa==
 [[Holotyp]] (NHMUKPV R37412) to częściowe żebro zrośnięte z czterema kolcami. Owe kolce są połączone z osteodermami podobnymi do pręcików, które z kolei łączą się z zewnętrzną powierzchnią żebra. Taka budowa wskazuje, że kolce za życia zwierzęcia musiały sterczeć z jego tułowia na boki. Jest to niezwykłą konstrukcja, nieznana u żadnego innego kręgowca. Prawdopodobnie zapewniała ona lepszą ochronę przed atakiem drapieżnika niż pojedyncze kolce.
@@ Linia 53: / Linia 54: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
-doi:10.3897/vz.75.e146618.
+Maidment, S.C.R.; Ouarhache, D.; Ech-charay, K.; Oussou, A.; Boumir, K.; El Khanchoufi, A.; Park, A.; Meade, L.E.; Woodruff, D.C.; Wills, S.; Smith, M.; Barrett, P.M.; Butler, R.J. (2025). "Extreme armour in the world's oldest ankylosaur". Nature: 1–6. [[doi:10.1038%2Fs41586-025-09453-6]]
 Maidment, S.C.R.; Strachan, S.J.; Ouarhache, D.; Scheyer, T.M.; Brown, E.E.; Fernandez, V.; Johanson, Z.; Raven, T.J.; Barrett, P.M. (2021). "Bizarre dermal armour suggests the first African ankylosaur". Nature Ecology & Evolution: 1–6. [[doi:10.1038/s41559-021-01553-6]].

@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 [[Holotyp]] (NHMUKPV R37412) to częściowe żebro zrośnięte z czterema kolcami. Owe kolce są połączone z osteodermami podobnymi do pręcików, które z kolei łączą się z zewnętrzną powierzchnią żebra. Taka budowa wskazuje, że kolce za życia zwierzęcia musiały sterczeć z jego tułowia na boki. Jest to niezwykłą konstrukcja, nieznana u żadnego innego kręgowca. Prawdopodobnie zapewniała ona lepszą ochronę przed atakiem drapieżnika niż pojedyncze kolce.
-W 2025 roku zespół paleontologów prowadzony przez [[Maidment]] opisał nowy częściowy szkielet omawianego dinozaura (USMBA 04-84). Składa się on z lewej kości kwadratowej, dwóch kręgów szyjnych, dwóch kręgów grzbietowych, kości krzyżowej zbudowanej z czterech kręgów krzyżowych, czterech wolnych kręgów ogonowych, dwóch połączonych ze sobą kręgów ogonowych ("handled vertebrae"), sześć żeber grzbietowych ze zrośniętymi z nimi kolcami (na stronie grzbietowej), obie kości łopatkowokrucze, większości miednicy (zachowały się dalsze części obu k. biodrowych, obie k. łonowe i przednia część prawej k. kulszowej), dwóch k. śródstopia (czwartej i prawej drugiej), półpancerza szyjnego z wyjątkowo długimi kolcami, tarczy krzyżowej z licznymi kolcami o różnych rozmiarach, ośmiu innych tarczek, czterech wąskich, zaokrąglonych kolców z rozszerzonymi podstawami, czterech płaskich kolców w kształcie ostrzy, dwóch osteoderm o trzech kolcach, pięciu innych złożonych osteoderm oraz pojedynczego wielkiego kolca z masywnymi kostnymi płytami.
+W 2025 roku zespół paleontologów prowadzony przez [[Maidment]] opisał nowy częściowy szkielet omawianego dinozaura (USMBA 04-84). Składa się on z lewej kości kwadratowej, dwóch kręgów szyjnych, dwóch kręgów grzbietowych, kości krzyżowej zbudowanej z czterech kręgów krzyżowych, czterech wolnych kręgów ogonowych, dwóch połączonych ze sobą kręgów ogonowych ("handled vertebrae"), sześciu żeber grzbietowych ze zrośniętymi z nimi kolcami (na stronie grzbietowej), obu kości łopatkowo-kruczych, większości miednicy (zachowały się dalsze części obu k. biodrowych, obie k. łonowe i przednia część prawej k. kulszowej), dwóch k. śródstopia (czwartej i prawej drugiej), półpancerza szyjnego z wyjątkowo długimi kolcami, tarczy krzyżowej z licznymi kolcami o różnych rozmiarach, ośmiu innych tarczek, czterech wąskich, zaokrąglonych kolców z rozszerzonymi podstawami, czterech płaskich kolców w kształcie ostrzy, dwóch osteoderm o trzech kolcach, pięciu innych złożonych osteoderm oraz pojedynczego wielkiego kolca z masywnymi kostnymi płytami.
-Nowy okaz ukazał wiele nowych szczegółów budowy tego tajemniczego zwierzęcia. Przede wszystkim spikomelus miał bardzo rozbudowany pancerz skórny, którego elementy znane są również u innych ankylozaurów (zarówno [[Ankylosauridae|ankylozaurydów]] - szyjny półpancerz, jak i [[Nodosauridae|nodozaurydów]] - rozbudowana tarcza krzyżowa). Jego ogon miał charakterystyczne zrośnięte ze sobą końcowe kręgi ogonowe (wspomniane "handled vertebrae"), które wspierały osteodermy tworzące kostną maczugę u ankylozaurydów (u omawianego rodzaju ogon prawdopodobnie kończył się wielkimi kolcami). W odróżnieniu od późniejszych ankylozaurów, główną funkcją pancerza spikomelusa prawdopodobnie nie była obrona przed drapieżnikami (choć najpewniej była do tego również używana), lecz prawdopodobnie służyła do przywabiania osobników innej płci (niestety nie wiemy, czy obie płci u tego gatunku miały taki sam pancerz, czy jedna z płci miała mniej ekstrawaganckie osteodermy i kolce).
+Nowy okaz ukazał wiele nowych szczegółów budowy tego tajemniczego zwierzęcia. Przede wszystkim spikomelus miał bardzo rozbudowany pancerz skórny, którego elementy znane są również u innych ankylozaurów (zarówno [[Ankylosauridae|ankylozaurydów]] - szyjny półpancerz, jak i [[Nodosauridae|nodozaurydów]] - rozbudowana tarcza krzyżowa). Jego ogon miał charakterystyczne zrośnięte ze sobą końcowe kręgi ogonowe (wspomniane "handled vertebrae"), które wspierały osteodermy tworzące kostną maczugę u ankylozaurydów (u omawianego rodzaju ogon prawdopodobnie kończył się wielkimi kolcami). W odróżnieniu od późniejszych ankylozaurów, główną funkcją pancerza spikomelusa prawdopodobnie nie była obrona przed drapieżnikami (choć najpewniej była do tego również używana), lecz służyła do przywabiania osobników innej płci (niestety nie wiemy, czy obie płci u tego gatunku miały taki sam pancerz, czy jedna z nich miała mniej ekstrawaganckie osteodermy i kolce).
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[Maroko]]
 <small>([[formacja]] [[El Mers III]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|168|163}}
+  |czas                   = {{Występowanie|168.3|163.5}}
 ok. 168,3-163,5[[Ma]]<br>
 <small>[[środkowa jura]] (późny [[baton]] - [[kelowej]])</small>
@@ Linia 21: / Linia 21: @@
 [[Ankylosauria]]
-|grafika                =
+|grafika                = Spicomellus afer holotype illustration.png
-  |podpis                 =
+  |podpis                 = [[Holotyp]] ''Spicomellus''. Autor: Clumsystiggy [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Spicomellus_afer_holotype_illustration.png]
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
   |mapa                   =
 }}
 ==Wstęp==
 ''Spicomellus'' to rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy Ankylosauria, żyjącego w środkowej jurze na obszarach dzisiejszego Maroko. Odznaczał się on nietypowym opancerzeniem, niepodobnym do innych ankylozaurów. ''Spicomellus'' został nazwany i opisany w 2021 r. przez [[Susannah Maidment]] i współpracowników. Jest to najstarszy (geologicznie) znany ankylozaur.

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 ==Wstęp==
-''Spicomellus'' to rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy Ankylosauria, żyjącego w środkowej jurze na obszarach dzisiejszego Maroko. Odznaczał się on nietypowym opancerzeniem, niepodobnym do innych ankylozaurów. ''Spicomellus'' został nazwany i opisany w 2021 r. przez [[Susannah Maidment]] i współpracowników. Jest to najstarszy (geologicznie) znany ankylozauryd.
+''Spicomellus'' to rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy Ankylosauria, żyjącego w środkowej jurze na obszarach dzisiejszego Maroko. Odznaczał się on nietypowym opancerzeniem, niepodobnym do innych ankylozaurów. ''Spicomellus'' został nazwany i opisany w 2021 r. przez [[Susannah Maidment]] i współpracowników. Jest to najstarszy (geologicznie) znany ankylozaur.
 ==Etymologia==