Tapuiasaurus - Historia wersji

Mateusz o 19:00, 20 paź 2024

2024-10-20T19:00:16Z

Taurovenator o 11:39, 8 lip 2024

2024-07-08T11:39:37Z

Taurovenator o 10:43, 8 lip 2024

2024-07-08T10:43:15Z

Podgląd zmian

Taurovenator o 15:27, 1 kwi 2024

2024-04-01T15:27:38Z

Taurovenator o 06:59, 20 paź 2023

2023-10-20T06:59:24Z

Mateusz o 11:42, 30 maj 2016

2016-05-30T11:42:05Z

Nazuul: filogeneza - uzupełnienie

2016-05-28T13:01:38Z

filogeneza - uzupełnienie

Nazuul: Wilson et al.2016, skasowane o filogenezie

2016-05-28T11:58:32Z

Wilson et al.2016, skasowane o filogenezie

Dino o 16:47, 17 cze 2014

2014-06-17T16:47:21Z

Nazuul: grafika

2013-07-18T17:18:41Z

grafika

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 ==Materiał kopalny i lokalizacja typowa==
 [[Plik:Tapuiasaurus.png|thumb|Czaszka tapujazaura . Źródło: Zaher i in., 2011. [http://www.plosone.org/article/info:doi/10.1371/journal.pone.0016663]]]
-''Tapuiasaurus macedoi'' został opisany w [[2011]] roku przez Hussama Zahera i współpracowników w oparciu o fragmentaryczny, połączony stawowo szkielet (MZSP-PV 807) obejmujący niemal kompletną czaszkę wraz z żuchwą, kości gnykowe (największe kości gnykowe znane u kredowych zauropodów), kręgi ([[atlas|dźwigacz]], [[axis|obrotnik]], pięć szyjnych oraz pięć grzbietowych), żebra, lewą płytę mostkową, prawe: kość kruczą i ramienną, lewą kość promieniową, kości łokciowe, kości śródręcza, udowe, lewą kość strzałkową i niemal kompletną lewą stopę. Skamieniałości te odkryto w formacji Quiricó w pobliżu miasta Coração de Jesus w brazylijskim stanie [[Minas Gerais]]. Na podstawie obecności szczątków mięśniopłetwych, małżoraczków i palinomorf wiek tych osadów ocenia się na [[apt]] (prawdpodobnie wczesny - Martínez i in., 2016, Gallina i in., 2022).
+''Tapuiasaurus macedoi'' został opisany w [[2011]] roku przez Hussama Zahera i współpracowników w oparciu o fragmentaryczny, połączony stawowo szkielet (MZSP-PV 807) obejmujący niemal kompletną czaszkę wraz z żuchwą, kości gnykowe (największe kości gnykowe znane u kredowych zauropodów), kręgi ([[atlas|dźwigacz]], [[axis|obrotnik]], pięć szyjnych oraz pięć grzbietowych), żebra, lewą płytę mostkową, prawe: kość kruczą i ramienną, lewą kość promieniową, kości łokciowe, kości śródręcza, udowe, lewą kość strzałkową i niemal kompletną lewą stopę. Skamieniałości te odkryto w formacji Quiricó w pobliżu miasta Coração de Jesus w brazylijskim stanie Minas Gerais. Na podstawie obecności szczątków mięśniopłetwych, małżoraczków i palinomorf wiek tych osadów ocenia się na [[apt]] (prawdpodobnie wczesny - Martínez i in., 2016, Gallina i in., 2022).
 ==Budowa==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Tapuiasaurus''}}
 {{Opis
@@ Linia 12: / Linia 10: @@
 |miejsce          = [[Brazylia]] - Minas Gerais
 <small>([[formacja]] [[Quiricó]])</small>
-|czas             = {{Występowanie|125|124}}
+|czas             = {{Występowanie|121|120}}
-ok. 125 [[Ma]]<br>
+ok. 121 [[Ma]]<br>
-<small>[[wczesna kreda]] (wczesny [[barrem]])</small>
+<small>[[wczesna kreda]] (wczesny [[apt]])</small>
 |systematyka      =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 33: / Linia 31: @@
 ?[[Lithostrotia]]
 |grafika = Museum of Zoology of the University of São Paulo 2018 25.jpg
@@ Linia 49: / Linia 53: @@
 ==Materiał kopalny i lokalizacja typowa==
 [[Plik:Tapuiasaurus.png|thumb|Czaszka tapujazaura . Źródło: Zaher i in., 2011. [http://www.plosone.org/article/info:doi/10.1371/journal.pone.0016663]]]
-''Tapuiasaurus macedoi'' został opisany w [[2011]] roku przez Hussama Zahera i współpracowników w oparciu o fragmentaryczny, połączony stawowo szkielet (MZSP-PV 807) obejmujący niemal kompletną czaszkę wraz z żuchwą, kości gnykowe, kręgi, żebra, lewą płytę mostkową, prawe: kość kruczą i ramienną, lewą kość promieniową, kości łokciowe, kości śródręcza, udowe, lewą kość strzałkową i niemal kompletną lewą stopę. Skamieniałości te odkryto w formacji Quiricó w pobliżu miasta Coração de Jesus w brazylijskim stanie [[Minas Gerais]]. Na podstawie obecności szczątków mięśniopłetwych, małżoraczków i palinomorf wiek tych osadów ocenia się na [[barrem]] (prawdpodobnie wczesny - Martínez i in., 2016,).
+''Tapuiasaurus macedoi'' został opisany w [[2011]] roku przez Hussama Zahera i współpracowników w oparciu o fragmentaryczny, połączony stawowo szkielet (MZSP-PV 807) obejmujący niemal kompletną czaszkę wraz z żuchwą, kości gnykowe (największe kości gnykowe znane u kredowych zauropodów), kręgi ([[atlas|dźwigacz]], [[axis|obrotnik]], pięć szyjnych oraz pięć grzbietowych), żebra, lewą płytę mostkową, prawe: kość kruczą i ramienną, lewą kość promieniową, kości łokciowe, kości śródręcza, udowe, lewą kość strzałkową i niemal kompletną lewą stopę. Skamieniałości te odkryto w formacji Quiricó w pobliżu miasta Coração de Jesus w brazylijskim stanie [[Minas Gerais]]. Na podstawie obecności szczątków mięśniopłetwych, małżoraczków i palinomorf wiek tych osadów ocenia się na [[apt]] (prawdpodobnie wczesny - Martínez i in., 2016, Gallina i in., 2022).
 ==Budowa==
-Czaszka ''Tapuiasaurus'' cechowała się wydłużonym rostrum z prostymi kośćmi przedszczękowymi, cylindrycznymi zębami ciągnącymi się do wysokości okna poprzedzającego okno przedoczodołowe, nachylonymi ku przodowi kośćmi kwadratowymi i nozdrzami zewnętrznymi cofniętymi do poziomu oczodołów. Tego typu wydłużona czaszka, występująca u niektórych tytanozaurów, niezależnie powstała również u przedstawicieli grupy [[Diplodocidae]]. ''Tapuiasaurus'' jest najstarszym znanym tytanozaurem z taką morfologią czaszki. Okno przedoczodołowe tego rodzaju jest większe niż u większości [[Macronaria]], choć wydłużone w mniejszym stopniu niż u nemegtozaura. Cechą wyjątkową ''Tapuiasaurus'' jest obecność przedniego wyrostka na kości jarzmowej pokrywającego górną krawędź kości szczękowej i tworzącego większość dolnej krawędzi okna przedoczodołowego. Budowa żuchwy przypomina tę występującą u Nemegtosauridae. Kość łokciowa jest wydłużona, a promieniowa rozszerzona na dystalnym końcu. Kręgi przedkrzyżowe są tyłowklęsłe i wysoce [[Pneumatyzacja|spneumatyzowane]].
+Czaszka ''Tapuiasaurus'' cechowała się wydłużonym, szerokim, zaokrąglonym pyskiem z prostymi kośćmi przedszczękowymi, cylindrycznymi zębami ciągnącymi się do wysokości okna poprzedzającego okno przedoczodołowe, nachylonymi ku przodowi kośćmi kwadratowymi i nozdrzami zewnętrznymi cofniętymi do poziomu oczodołów. Tego typu wydłużona czaszka, występująca u niektórych tytanozaurów, niezależnie powstała również u przedstawicieli grupy [[Diplodocidae]]. ''Tapuiasaurus'' jest najstarszym znanym tytanozaurem z taką morfologią czaszki. Okno przedoczodołowe tego rodzaju jest większe niż u większości [[Macronaria]], choć wydłużone w mniejszym stopniu niż u nemegtozaura. Cechą wyjątkową ''Tapuiasaurus'' jest obecność przedniego wyrostka na kości jarzmowej pokrywającego górną krawędź kości szczękowej i tworzącego większość dolnej krawędzi okna przedoczodołowego. Budowa żuchwy przypomina tę występującą u Nemegtosauridae. Kość łokciowa jest wydłużona, a promieniowa rozszerzona na dystalnym końcu. Kręgi przedkrzyżowe są tyłowklęsłe i wysoce [[Pneumatyzacja|spneumatyzowane]]. Z grubsza więc przypominał inne lepiej poznane tytanozaury, takie jak [[Rapetosaurus|rapetozaur]].
 ==Systematyka==
-Pozycja filogenetyczna tapujazaura jest niepewna. Wiadomo, że był to przedstawiciel [[Titanosauria|tytanozaurów]], prawdopodobnie należący do grupy [[Lithostrotia|litostrotów]], lecz jego dokładne pokrewieństwa w obrębie tego kladu są  słabo poznane. (por. np. Carballido i Sander, 2013; González Riga i in., 2016; Lacovara i in., 2014; Martínez i in., 2016; Wilson i in., 2016; Zaher i in., 2011; Averianov i Efimov, 2018).
+Pozycja filogenetyczna tapujazaura jest niepewna. Wiadomo, że był to przedstawiciel [[Titanosauria|tytanozaurów]], prawdopodobnie należący do grupy [[Lithostrotia|litostrotów]] (w tym jako takson siostrzany [[Nemegtosaurus|nemegtozaura]] lub ogólnie członek [[Nemegtosauridae|nemegtozaurydów]]; alternatywnie jako takson siostrzany [[Isisaurus|isizaura]]), lecz jego dokładne pokrewieństwa w obrębie tego kladu są  słabo poznane. (por. np. Carballido i Sander, 2013; González Riga i in., 2016; Lacovara i in., 2014; Martínez i in., 2016; Wilson i in., 2016; Zaher i in., 2011; França i in., 2016; Carballido i in., 2017; Averianov i Efimov, 2018; Mannion i in., 2019; González Riga i in, 2019; Silva i in., 2019; Hechenleitner i in., 2020; Cerda i in., 2021; Rubilar-Rogers i in., 2021; Gallina i in., 2022; Mo i in., 2023; Gorsack i in., 2023; Soto i in. 2024; Pérez-Moreno i in., 2024, Pereira i in., 2024). Większość wymienionych analiz skłania się ku klasyfikacji tapujazaura jako litostrota.
 ==Etymologia==
@@ Linia 75: / Linia 76: @@
 <small>
 Averianov, A., Efimov, V. (2018). "The oldest titanosaurian sauropod of the Northern Hemisphere". Biological Communications. 63 (6): 145–162 [http://dx.doi.org/10.21638/spbu03.2018.301]
 Carballido, J.L., Sander, M.P. (2013). "Postcranial axial skeleton of ''Europasaurus holgeri'' (Dinosauria, Sauropoda) from the Upper Jurassic of Germany: implications for sauropod ontogeny and phylogenetic relationships of basal Macronaria". Journal of Systematic Palaeontology 12 (3): 335-387 [[doi:10.1080/14772019.2013.764935]]
 González Riga, B.J.G., Lamanna, M.C., David, L.D.O., Calvo, J.O., Coria, J.P. (2016). "A gigantic new dinosaur from Argentina and the evolution of the sauropod hind foot". Scientific Reports 6: 19165. [[doi:10.1038/srep19165]]
 Lacovara, K.J., Lamanna, M.C., Ibiricu, L.M., Poole, J.C., Schroeter, E.R., Ullmann, P.V., Voegele, K.K., Boles, Z.M., Carter, A.M., Fowler, E.K., Egerton, V.M., Moyer, A.E., Coughenour, C.L., Schein, J.P., Harris, J.D., Martínez, R.D.,  Novas, F.E. (2014) "A Gigantic, Exceptionally Complete Titanosaurian Sauropod Dinosaur from Southern Patagonia, Argentina". Scientific Reports 4: 6196. [[doi:10.1038/srep06196]]
 Martínez, R.D.F, Lamanna, M.C., Novas, F.E., Ridgely, R.C., Casal, G.A., Martínez, J.E., Vita, J.R., Witmer, L.W. (2016). "A Basal Lithostrotian Titanosaur (Dinosauria: Sauropoda) with a Complete Skull: Implications for the Evolution and Paleobiology of Titanosauria". PLoS ONE 11(4): e0151661. [[doi:10.1371/journal.pone.0151661]]
 Wilson, J.A., Pol, D., Carvalho, A.B., Zaher, H. (2016). "The skull of the titanosaur ''Tapuiasaurus macedoi'' (Dinosauria: Sauropoda), a basal titanosaur from the Lower Cretaceous of Brazil". Zoological Journal of the Linnean Society. [[doi:10.1111/zoj.12420]]
@@ Linia 99: / Linia 128: @@
 [[Kategoria:Mezozoik]]
 [[Kategoria:Kreda]]
-[[Kategoria:Barrem]]
+[[Kategoria:Apt]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Tapuiasaurus''}}
@@ Linia 112: / Linia 114: @@
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Apt]]

@@ Linia 62: / Linia 62: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=3>
--16.6844, -44.3603|Coração de Jesus, [[formacja]] [[Quiricó]]|'''MZSP-PV 807''' - ''[[Tapuiasaurus]] macedoi'' - [[holotyp]].
+-16.6844, -44.3603~Coração de Jesus, [[formacja]] [[Quiricó]]|'''MZSP-PV 807''' - ''[[Tapuiasaurus]] macedoi'' - [[holotyp]].
 </display_points>
 |}

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 |-
 ! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
-| [[Brazylia]] – stan [[Minas Gerais]]
+| [[Brazylia]] – stan Minas Gerais
 <small>([[formacja]] [[Quiricó]])</small>
@@ Linia 67: / Linia 67: @@
 ==Wstęp==
-''Tapuiasaurus'' – rodzaj zauropoda z grupy tytanozaurów ([[Titanosauria]]) żyjącego we wczesnej kredzie na terenach dzisiejszej Ameryki Południowej. Pozycja filogenetyczna jest niepewna (por. np. Carballido i Sander, 2013; González Riga i in., 2016; Lacovara i in., 2014; Martínez i in., 2016; Wilson i in., 2016; Zaher i in., 2011).
+''Tapuiasaurus'' – [[rodzaj]] [[zauropod]]a z grupy tytanozaurów ([[Titanosauria]]) żyjącego we wczesnej kredzie na terenach dzisiejszej Ameryki Południowej. Pozycja filogenetyczna jest niepewna (por. np. Carballido i Sander, 2013; González Riga i in., 2016; Lacovara i in., 2014; Martínez i in., 2016; Wilson i in., 2016; Zaher i in., 2011).
 ==Budowa==
@@ Linia 88: / Linia 88: @@
 ==Bibliografia==
-<small>Carballido JL & Sander MP. (2013) Postcranial axial skeleton of Europasaurus holgeri (Dinosauria, Sauropoda) from the Upper Jurassic of Germany: implications for sauropod ontogeny and phylogenetic relationships of basal Macronaria. Journal of Systematic Palaeontology 12 (3): 335-387 [[doi:10.1080/14772019.2013.764935]]
+<small>Carballido JL & Sander MP. (2013) Postcranial axial skeleton of ''Europasaurus holgeri'' (Dinosauria, Sauropoda) from the Upper Jurassic of Germany: implications for sauropod ontogeny and phylogenetic relationships of basal Macronaria. Journal of Systematic Palaeontology 12 (3): 335-387 [[doi:10.1080/14772019.2013.764935]]
 González Riga BJG, Lamanna MC, David LDO, Calvo JO & Coria JP. (2016) A gigantic new dinosaur from Argentina and the evolution of the sauropod hind foot. Scientific Reports 6: 19165. [[doi:10.1038/srep19165]]
@@ Linia 96: / Linia 96: @@
 Martínez RDF, Lamanna MC, Novas FE, Ridgely RC, Casal GA, Martínez JE, Vita JR, Witmer LW. (2016) A Basal Lithostrotian Titanosaur (Dinosauria: Sauropoda) with a Complete Skull: Implications for the Evolution and Paleobiology of Titanosauria. PLoS ONE 11(4): e0151661. [[doi:10.1371/journal.pone.0151661]]
-Wilson JA, Pol D, Carvalho AB & Zaher H. (2016) The skull of the titanosaur Tapuiasaurus macedoi (Dinosauria: Sauropoda), a basal titanosaur from the Lower Cretaceous of Brazil. Zoological Journal of the Linnean Society. [[doi:10.1111/zoj.12420]]
+Wilson JA, Pol D, Carvalho AB & Zaher H. (2016) The skull of the titanosaur ''Tapuiasaurus macedoi'' (Dinosauria: Sauropoda), a basal titanosaur from the Lower Cretaceous of Brazil. Zoological Journal of the Linnean Society. [[doi:10.1111/zoj.12420]]
 Zaher H, Pol D, Carvalho AB, Nascimento PM, Riccomini C, Larson P, Juarez-Valieri R, Pires-Domingues R, da Silva jr J, de Almeida Campos D. 2011. A complete skull of an Early Cretaceous sauropod and the evolution of advanced titanosaurians. PLoS ONE 6 (2): e16663. [[doi:10.1371/journal.pone.0016663]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Tapuiasaurus''}}
- Hasło do weryfikacji - aktualna systematyka?
 <small>
 {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
@@ Linia 7: / Linia 7: @@
 |-
 | [[Tomasz Skawiński]]
-| [[Jakub Starzyński]]
+| [[Maciej Ziegler]], [[Jakub Starzyński]]
 |}
 </small>
@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 [[Sauropoda]]
-[[Eusauropoda]]
+[[Macronaria]]
 [[Titanosauriformes]]
@@ Linia 53: / Linia 51: @@
 [[Titanosauria]]
-?? [[Lithostrotia]]
+? [[Lithostrotia]]
-?? [[Nemegtosauridae]]
+??? [[Nemegtosauridae]]
 |-
 | colspan=2 |[[Plik:Tapuiasaurus_Zaher_i_in..png|400px|]]
@@ Linia 69: / Linia 67: @@
 ==Wstęp==
-''Tapuiasaurus'' – rodzaj zauropoda z grupy tytanozaurów ([[Titanosauria]]) żyjącego we wczesnej kredzie na terenach dzisiejszej Ameryki Południowej.
+''Tapuiasaurus'' – rodzaj zauropoda z grupy tytanozaurów ([[Titanosauria]]) żyjącego we wczesnej kredzie na terenach dzisiejszej Ameryki Południowej. Pozycja filogenetyczna jest niepewna (por. np. Carballido i Sander, 2013; González Riga i in., 2016; Lacovara i in., 2014; Martínez i in., 2016; Wilson i in., 2016; Zaher i in., 2011).
 ==Budowa==
@@ Linia 75: / Linia 73: @@
 ==Materiał kopalny i lokalizacja typowa==
-''Tapuiasaurus macedoi'' został opisany w [[2011]] roku przez Hussama Zahera i współpracowników w oparciu o fragmentaryczny, połączony stawowo szkielet (MZSP-PV 807) obejmujący niemal kompletną czaszkę wraz z żuchwą, kości gnykowe, kręgi, żebra, lewą płytę mostkową, prawe: kość kruczą i ramienną, lewą kość promieniową, kości łokciowe, kości śródręcza, udowe, lewą kość strzałkową i niemal kompletną lewą stopę. Skamieniałości te odkryto w formacji Quiricó w pobliżu miasta Coração de Jesus w brazylijskim stanie [[Minas Gerais]]. Na podstawie obecności szczątków mięśniopłetwych, małżoraczków i palinomorf wiek tych osadów ocenia się na [[apt]].
+''Tapuiasaurus macedoi'' został opisany w [[2011]] roku przez Hussama Zahera i współpracowników w oparciu o fragmentaryczny, połączony stawowo szkielet (MZSP-PV 807) obejmujący niemal kompletną czaszkę wraz z żuchwą, kości gnykowe, kręgi, żebra, lewą płytę mostkową, prawe: kość kruczą i ramienną, lewą kość promieniową, kości łokciowe, kości śródręcza, udowe, lewą kość strzałkową i niemal kompletną lewą stopę. Skamieniałości te odkryto w formacji Quiricó w pobliżu miasta Coração de Jesus w brazylijskim stanie [[Minas Gerais]]. Na podstawie obecności szczątków mięśniopłetwych, małżoraczków i palinomorf wiek tych osadów ocenia się na [[apt]] (prawodpodobnie wczesny - Martínez i in., 2016).
 ==Etymologia==
@@ Linia 90: / Linia 88: @@
 ==Bibliografia==
-<small>
+<small>Carballido JL & Sander MP. (2013) Postcranial axial skeleton of Europasaurus holgeri (Dinosauria, Sauropoda) from the Upper Jurassic of Germany: implications for sauropod ontogeny and phylogenetic relationships of basal Macronaria. Journal of Systematic Palaeontology 12 (3): 335-387 [[doi:10.1080/14772019.2013.764935]]
-Zaher H, Pol D, Carvalho AB, Nascimento PM, Riccomini C, Larson P, Juarez-Valieri R, Pires-Domingues R, da Silva jr J, de Almeida Campos D. 2011. A complete skull of an Early Cretaceous sauropod and the evolution of advanced titanosaurians. PLoS ONE 6 (2): e16663. doi:10.1371/journal.pone.0016663.
 </small>
@@ Linia 105: / Linia 112: @@
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Apt]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
   Hasło do weryfikacji - aktualna systematyka?
 <small>
@@ Linia 26: / Linia 27: @@
 | [[Brazylia]] – stan [[Minas Gerais]]
-<small>([[formacja Quiricó]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Quiricó]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
@@ Linia 58: / Linia 59: @@
 | colspan=2 |[[Plik:Tapuiasaurus_Zaher_i_in..png|400px|]]
 <small>Czaszka. Źródło: Zaher i in., 2011.</small>.
 |}
@@ Linia 78: / Linia 86: @@
 {| class="wikitable"
 ! ''Tapuiasaurus''
-| [[Zaher]], [[Pol]], [[Carvalho]], [[Nascimento]], [[Riccomini]], [[Larson]], [[Juarez-Valieri]], [[Pires-Domingues]], [[da Silva jr]] i [[de Almeida Campos]], [[2011]]
+| {{Kpt|[[Zaher]], [[Pol]], [[Carvalho]], [[Nascimento]], [[Riccomini]], [[Larson]], [[Juarez-Valieri]], [[Pires-Domingues]], [[da Silva jr]]}} i {{Kpt|[[de Almeida Campos]]}}, [[2011]]
 |-
 ! ''T. macedoi''
-| [[Zaher]], [[Pol]], [[Carvalho]], [[Nascimento]], [[Riccomini]], [[Larson]], [[Juarez-Valieri]], [[Pires-Domingues]], [[da Silva jr]] i [[de Almeida Campos]], [[2011]]
+| {{Kpt|Zaher, Pol, Carvalho, Nascimento, Riccomini, Larson, Juarez-Valieri, Pires-Domingues, da Silva jr}} i {{Kpt|de Almeida Campos}}, 2011
 |}