Torvosaurus - Historia wersji

Taurovenator o 10:14, 16 kwi 2024

2024-04-16T10:14:49Z

Taurovenator: /* T. gurneyi */

2024-04-16T10:13:06Z

‎T. gurneyi

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2020-10-10T07:21:10Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: Torvosaurus z Niemiec?

2020-10-10T07:18:04Z

Torvosaurus z Niemiec?

Kamil Kamiński: /* Inne gatunki mogące należeć do Torvosaurus */

2020-02-22T16:40:44Z

‎Inne gatunki mogące należeć do Torvosaurus

Kamil Kamiński o 16:40, 22 lut 2020

2020-02-22T16:40:11Z

Kamil Kamiński: Soto i in., 2020

2020-02-22T16:39:18Z

Soto i in., 2020

Nazuul: usuwam mapkę bo nie działają przypisy z tabelki

2018-04-08T06:01:29Z

usuwam mapkę bo nie działają przypisy z tabelki

Nazuul: Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy

2018-04-08T05:56:40Z

Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy

Kamil Kamiński o 16:33, 24 sty 2018

2018-01-24T16:33:49Z

@@ Linia 116: / Linia 116: @@
 Przypisany materiał to SHN.400 - prawie kompletna prawa kość szczękowa (Malafaia i in., 2017).
-Do tego gatunku (jako ''Torvosaurus'' [[Cf.|cf.]] ''T. gurneyi'') przyporządkowano również okazy MG 4813 (fragment korony zęba znany z tytońskiej formacji [[Bombarral]] dawniej oznaczony jako ''Megalosaurus insignis'"), MG 4818 (kolejny fragment korony zęba z kimerydzkiej części formacji [[Alcobaça]] dawniej oznaczony jako ''Megalosaurus pombali'') oraz MNHN/UL.EPt.8628 (częściowy środkowy ząb znaleziony w pokładach ogniw Praia da Amoreira-Porto Novo formacji Lourinha również wcześniej znany jako ''M. pombali'') (Malafaia i in., 2024).
+Do tego gatunku (jako ''Torvosaurus'' [[Cf.|cf.]] ''T. gurneyi'') przyporządkowano również okazy MG 4813 (fragment korony zęba znany z tytońskiej formacji [[Bombarral]] dawniej oznaczony jako ''Megalosaurus insignis''), MG 4818 (kolejny fragment korony zęba z kimerydzkiej części formacji [[Alcobaça]] dawniej oznaczony jako ''Megalosaurus pombali'') oraz MNHN/UL.EPt.8628 (częściowy środkowy ząb znaleziony w pokładach ogniw Praia da Amoreira-Porto Novo formacji Lourinha również wcześniej znany jako ''M. pombali'') (Malafaia i in., 2024).
 (''Torvosaurus'' sp.) to ALT-SHN.116 - część prawej kości szczękowej; ML 962 - ząb; FUB PB Ther 1 - ząb; ML 430 - niekompletna kość piszczelowa; ML 632 - częściowa kość udowa i ML 1186 - materiał czaszkowy i pozaczaszkowy embrionów (zob. szerzej [[Megalosauridae#Rozmna.C5.BCanie_i_rozw.C3.B3j|Megalosauridae: Rozmnażanie i rozwój]]) tymczasowo przypisany do ''T. gurneyi''. Wg Araújo i in. ([[2013]]) niektóre fragmenty są trudne do identyfikacji. Do tego gatunku mogą też należeć okazy SHN.467 (fragment lewej kości szczękowej wraz z nieokreślonymi kawałkami czaszki) ALTSHN.116 (fragment prawej kości szczękowej) oraz liczne pojedyncze zęby. Materiał ten wykazuje [[synapomorfia|synapomorfie]] ''Torvosaurus'', ale stan zachowania kości nie pozwala na pewne przypisanie ich do ''T. gurneyi'', gdyż nie można zaobserwować cech diagnostycznych tego gatunku (Malafaia i in., 2017).
@@ Linia 176: / Linia 176: @@
 Jensen, J.A., (1985) "Uncompahgre dinosaur fauna: A preliminary report", Great Basin Naturalist, 45: 710-720.
 Malafaia, E., Mocho, P., Escaso, F., Ortega, F (2017)"New data on the anatomy of ''Torvosaurus'' and other remains of megalosauroid (Dinosauria, Theropoda) from the Upper Jurassic of Portugal". Journal of Iberian Geology (advance online publication) [[DOI:10.1007/s41513-017-0003-9]].

← poprzednia wersja		Wersja z 10:13, 16 kwi 2024
Linia 115:		Linia 115:

	Przypisany materiał to SHN.400 - prawie kompletna prawa kość szczękowa (Malafaia i in., 2017).		Przypisany materiał to SHN.400 - prawie kompletna prawa kość szczękowa (Malafaia i in., 2017).
		+
		+	Do tego gatunku (jako ''Torvosaurus'' [[Cf.\|cf.]] ''T. gurneyi'') przyporządkowano również okazy MG 4813 (fragment korony zęba znany z tytońskiej formacji [[Bombarral]] dawniej oznaczony jako ''Megalosaurus insignis'"), MG 4818 (kolejny fragment korony zęba z kimerydzkiej części formacji [[Alcobaça]] dawniej oznaczony jako ''Megalosaurus pombali'') oraz MNHN/UL.EPt.8628 (częściowy środkowy ząb znaleziony w pokładach ogniw Praia da Amoreira-Porto Novo formacji Lourinha również wcześniej znany jako ''M. pombali'') (Malafaia i in., 2024).

	(''Torvosaurus'' sp.) to ALT-SHN.116 - część prawej kości szczękowej; ML 962 - ząb; FUB PB Ther 1 - ząb; ML 430 - niekompletna kość piszczelowa; ML 632 - częściowa kość udowa i ML 1186 - materiał czaszkowy i pozaczaszkowy embrionów (zob. szerzej [[Megalosauridae#Rozmna.C5.BCanie_i_rozw.C3.B3j\|Megalosauridae: Rozmnażanie i rozwój]]) tymczasowo przypisany do ''T. gurneyi''. Wg Araújo i in. ([[2013]]) niektóre fragmenty są trudne do identyfikacji. Do tego gatunku mogą też należeć okazy SHN.467 (fragment lewej kości szczękowej wraz z nieokreślonymi kawałkami czaszki) ALTSHN.116 (fragment prawej kości szczękowej) oraz liczne pojedyncze zęby. Materiał ten wykazuje [[synapomorfia\|synapomorfie]] ''Torvosaurus'', ale stan zachowania kości nie pozwala na pewne przypisanie ich do ''T. gurneyi'', gdyż nie można zaobserwować cech diagnostycznych tego gatunku (Malafaia i in., 2017).		(''Torvosaurus'' sp.) to ALT-SHN.116 - część prawej kości szczękowej; ML 962 - ząb; FUB PB Ther 1 - ząb; ML 430 - niekompletna kość piszczelowa; ML 632 - częściowa kość udowa i ML 1186 - materiał czaszkowy i pozaczaszkowy embrionów (zob. szerzej [[Megalosauridae#Rozmna.C5.BCanie_i_rozw.C3.B3j\|Megalosauridae: Rozmnażanie i rozwój]]) tymczasowo przypisany do ''T. gurneyi''. Wg Araújo i in. ([[2013]]) niektóre fragmenty są trudne do identyfikacji. Do tego gatunku mogą też należeć okazy SHN.467 (fragment lewej kości szczękowej wraz z nieokreślonymi kawałkami czaszki) ALTSHN.116 (fragment prawej kości szczękowej) oraz liczne pojedyncze zęby. Materiał ten wykazuje [[synapomorfia\|synapomorfie]] ''Torvosaurus'', ale stan zachowania kości nie pozwala na pewne przypisanie ich do ''T. gurneyi'', gdyż nie można zaobserwować cech diagnostycznych tego gatunku (Malafaia i in., 2017).

@@ Linia 159: / Linia 159: @@
 <small>Araújo, R., Castanhinha, R., Martins, R.M.S., Mateus, O., Hendrickx, C., Beckmann, F., Schell, N. & Alves, L.C. (2013) "Filling the gaps of dinosaur eggshell phylogeny: Late Jurassic Theropod clutch with embryos from Portugal" Scientific Reports, 3, 1924 [[doi:10.1038/srep01924]]
-Benson, R.B.J. (2010) "A description of Megalosaurus bucklandii (Dinosauria: Theropoda) from the Bathonian of the UK and the relationships of Middle Jurassic theropods" Zoological Journal of the Linnean Society (opublikowane online przed drukiem 27.11.2009) [[doi: 10.1111/j.1096-3642.2009.00569.x]]
+Benson, R.B.J. (2010) "A description of ''Megalosaurus bucklandii'' (Dinosauria: Theropoda) from the Bathonian of the UK and the relationships of Middle Jurassic theropods" Zoological Journal of the Linnean Society (opublikowane online przed drukiem 27.11.2009) [[doi: 10.1111/j.1096-3642.2009.00569.x]]
 Benson, R. B. J., Campione, N. E., Carrano, M. T., Mannion, P. D., Sullivan, C., Upchurch, P. & Evans, D. C. (2014) "Rates of Dinosaur Body Mass Evolution Indicate 170 Million Years of Sustained Ecological Innovation on the Avian Stem Lineage" PLoS Biology, 12(5), e1001853. [[doi:10.1371/journal.pbio.1001853]]
@@ Linia 167: / Linia 167: @@
 Galton, P.M., Jensen, J.A. (1979) "A new large theropod dinosaur from the Upper Jurassic of Colorado". Brigham Young University Geology Studies 26(1):1-12
-Hanson, M., Makovicky, P. (2014). "A new specimen of Torvosaurus tanneri originally collected by Elmer Riggs. Historical Biology". 26(6), 775-784. [http://dx.doi.org/10.1080/08912963.2013.853056]
+Hanson, M., Makovicky, P. (2014). "A new specimen of ''Torvosaurus tanneri'' originally collected by Elmer Riggs. Historical Biology". 26(6), 775-784. [http://dx.doi.org/10.1080/08912963.2013.853056]
-Hendrickx, C. & Mateus, O. (2014) Torvosaurus gurneyi n. sp., the Largest Terrestrial Predator from Europe, and a Proposed Terminology of the Maxilla Anatomy in Nonavian Theropods. PLoS ONE 9 (3): e88905. [[doi: 10.1371/journal.pone.0088905]]
+Hendrickx, C. & Mateus, O. (2014) ''Torvosaurus gurneyi'' n. sp., the Largest Terrestrial Predator from Europe, and a Proposed Terminology of the Maxilla Anatomy in Nonavian Theropods. PLoS ONE 9 (3): e88905. [[doi: 10.1371/journal.pone.0088905]]
 Holtz, T. R. Jr, Molnar, R.E. & Currie, P. J. (2004) "Basal Tetanurae". [w:] Weishampel, D. B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria, 2nd edn". Berkeley: University of California Press, 71–110.
@@ Linia 177: / Linia 177: @@
 Malafaia, E., Mocho, P., Escaso, F., Ortega, F (2017)"New data on the anatomy of ''Torvosaurus'' and other remains of megalosauroid (Dinosauria, Theropoda) from the Upper Jurassic of Portugal". Journal of Iberian Geology (advance online publication) [[DOI:10.1007/s41513-017-0003-9]].
-Mateus, O., Walen, A. & Antunes, M.T. (2006) "The large theropod fauna of the Lourinhã Formation (Portugal) and its similarity to the Morrison Formation, with a description of a new species of Allosaurus". In Foster, J. R. and Lucas, S. G. (eds.), Paleontology and Geology of the Upper Jurassic Morrison Formation (Bulletin 36). New Mexico Museum of Natural History & Science, Albuquerque, New Mexico. pp. 1-7.
+Mateus, O., Walen, A. & Antunes, M.T. (2006) "The large theropod fauna of the Lourinhã Formation (Portugal) and its similarity to the Morrison Formation, with a description of a new species of ''Allosaurus''". In Foster, J. R. and Lucas, S. G. (eds.), Paleontology and Geology of the Upper Jurassic Morrison Formation (Bulletin 36). New Mexico Museum of Natural History & Science, Albuquerque, New Mexico. pp. 1-7.
 Rauhut, O.W.M. (2003) "The interrelationships and evolution of basal theropod dinosaurs". Special Papers in Palaeontology. 69, 1-213.
-Rauhut, O.W.M., Schwermann, A.H.,  Hübner, T.R. & Lanser, K.-P. (2020). "The oldest record of the genus Torvosaurus (Theropoda: Megalosauridae) from the Callovian Ornatenton Formation of north-western Germany." Geologie und PalÃontologie in Westfalen 93: 1-13. [https://www.lwl.org/wmfn-download/Geologie_und_Palaeontologie_in_Westfalen/GuP_Heft_93_14_Seiten.pdf].
+Rauhut, O.W.M., Schwermann, A.H.,  Hübner, T.R. & Lanser, K.-P. (2020). "The oldest record of the genus ''Torvosaurus'' (Theropoda: Megalosauridae) from the Callovian Ornatenton Formation of north-western Germany." Geologie und Paläontologie in Westfalen 93: 1-13. [https://www.lwl.org/wmfn-download/Geologie_und_Palaeontologie_in_Westfalen/GuP_Heft_93_14_Seiten.pdf].
-Sadleir, R., Barrett, P.M. & Powell, H.P. (2008) "The anatomy and systematics of Eustreptospondylus oxoniensis, a theropod dinosaur from the Middle Jurassic of Oxfordshire, England". Monograph of the Palaeontographical Society (Publication No. 627) 160:1-82.
+Sadleir, R., Barrett, P.M. & Powell, H.P. (2008) "The anatomy and systematics of ''Eustreptospondylus oxoniensis'', a theropod dinosaur from the Middle Jurassic of Oxfordshire, England". Monograph of the Palaeontographical Society (Publication No. 627) 160:1-82.
-Smith, N. D., Makovicky, P. J., Pol, D., Hammer, W. R. & Currie, P. J. (2007). "Osteology of Cryolophosaurus ellioti (Dinosauria: Theropoda) from the Early Jurassic of Antarctica and implications for early theropod evolution" Zoological Journal of the Linnean Society 151, 377–421.
+Smith, N. D., Makovicky, P. J., Pol, D., Hammer, W. R. & Currie, P. J. (2007). "Osteology of ''Cryolophosaurus ellioti'' (Dinosauria: Theropoda) from the Early Jurassic of Antarctica and implications for early theropod evolution" Zoological Journal of the Linnean Society 151, 377–421.
 http://home.comcast.net/~eoraptor/Megalosauroidea.htm#Torvosaurustanneri
 Paul, G.S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 <small>(ogniwa Porto Novo i Sobral, [[formacja]] [[Lourinhã]])</small>
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
@@ Linia 122: / Linia 126: @@
 ===Inne gatunki mogące należeć do ''Torvosaurus''===
 W 2020 r. Soto i in. opisali zęby dużego teropoda z późnojurajskich osadów formacji Tacuarembó w Urugwaju, które mocno przypominały uzębienie torwozaura. Uznali oni również, że do ''Torvosaurus'' powinien zostać przypisany ''"[[Megalosaurus]]" ingens'' - znany tylko z zębów teropod z późnej jury Tanzanii, wcześniej uznawany za bliżej nieokreślonego [[Tetanurae|tetanura]] lub [[Carnosauria|karnozaura]].
 ==''Torvosaurus'' w mediach==
@@ Linia 167: / Linia 173: @@
 Holtz, T. R. Jr, Molnar, R.E. & Currie, P. J. (2004) "Basal Tetanurae". [w:] Weishampel, D. B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria, 2nd edn". Berkeley: University of California Press, 71–110.
-Jensen, J.A., (1985) "Uncompahgre dinosaur fauna: A preliminary report", Great Basin Naturalist, 45: 710-720
+Jensen, J.A., (1985) "Uncompahgre dinosaur fauna: A preliminary report", Great Basin Naturalist, 45: 710-720.
 Malafaia, E., Mocho, P., Escaso, F., Ortega, F (2017)"New data on the anatomy of ''Torvosaurus'' and other remains of megalosauroid (Dinosauria, Theropoda) from the Upper Jurassic of Portugal". Journal of Iberian Geology (advance online publication) [[DOI:10.1007/s41513-017-0003-9]].
@@ Linia 174: / Linia 180: @@
 Rauhut, O.W.M. (2003) "The interrelationships and evolution of basal theropod dinosaurs". Special Papers in Palaeontology. 69, 1-213.
 Sadleir, R., Barrett, P.M. & Powell, H.P. (2008) "The anatomy and systematics of Eustreptospondylus oxoniensis, a theropod dinosaur from the Middle Jurassic of Oxfordshire, England". Monograph of the Palaeontographical Society (Publication No. 627) 160:1-82.

@@ Linia 121: / Linia 121: @@
 ===Inne gatunki mogące należeć do ''Torvosaurus''===
-W 2020 r. Soto i in. opisali zęby dużego teropoda z późnojurajskich osadów formacji Tacuarembó w Urugwaju, które mocno przypominały uzębienie torwozaura. Uznali oni również, że do ''Torvosaurus'' powinien zostać przypisany ''"[[Megalosaurus]]" ingens'' - znany tylko z zębów teropod z późnej jury Tanzanii, wcześniej uznawany za bliżej nieokreślonego [[Tetanurae?tetanura]] lub [[Carnosauria|karnozaura]].
+W 2020 r. Soto i in. opisali zęby dużego teropoda z późnojurajskich osadów formacji Tacuarembó w Urugwaju, które mocno przypominały uzębienie torwozaura. Uznali oni również, że do ''Torvosaurus'' powinien zostać przypisany ''"[[Megalosaurus]]" ingens'' - znany tylko z zębów teropod z późnej jury Tanzanii, wcześniej uznawany za bliżej nieokreślonego [[Tetanurae|tetanura]] lub [[Carnosauria|karnozaura]].
 ==''Torvosaurus'' w mediach==

@@ Linia 98: / Linia 98: @@
 Epitet gatunkowy ''tanneri'' honoruje Eldona Tannera, doradcę The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (Galton i Jensen, 1979).
 ===''T. gurneyi''===
@@ Linia 123: / Linia 119: @@
 Epitet gatunkowy ''gurneyi'' honoruje paleoartystę Jamesa Gurneya - twórcę uniwersum Dinotopia.
 ==''Torvosaurus'' w mediach==

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 | Korekta:
 |-
-| [[Maciej Ziegler]]
+| [[Maciej Ziegler]], "[[Tyracinoraptor]]", [[Marcin Szermański]], [[Kamil Kamiński]]
 |}
 </small>
@@ Linia 43: / Linia 38: @@
 ! '''Systematyka'''
 | [[Dinosauria]]
 [[Theropoda]]
@@ Linia 63: / Linia 56: @@
 <small>Rekonstrukcja przyżyciowa ''Torvosaurus gurneyi''<br>{{C}} Nobu Tamura, 2014 [http://spinops.blogspot.com/2014/03/torvosaurus-gurneyi.html]</small>
 |-
 |}
@@ Linia 115: / Linia 85: @@
 Czas: [[późna jura]] ([[kimeryd]] - [[tyton]])
-Miejsce: [[USA]] - (patrz mapka; ogniwa Brushy Basin i Salt Wash - formacja [[Morrison]])
+Miejsce: [[USA]] - (ogniwa Brushy Basin i Salt Wash - formacja [[Morrison]])
 [[Plik:Torvosaurus and allosaurus by alexandernevsky.jpg|400px|thumb|left|''Torvosaurus'' próbuje odstraszyć 3 allozaury od padliny zauropoda. Autor: Alexander Lovegrove [http://alexanderlovegrove.deviantart.com/art/Torvosaurus-and-Allosaurus-72515684].]]
@@ Linia 126: / Linia 96: @@
 Do ''T. tanneri'' przypisano też wiele innych kości z różnych części ciała. Nie możemy mieć pewności, czy wszystkie zaliczone do niego skamieliny pochodzą rzeczywiście od tego gatunku. Nawet gdyby wszystkie miały cechy megalozaurydów - a możemy przypuszczać, że nie mają, ponieważ wiele z nich mogło zostać uznanych za ''T. tanneri'' tylko dlatego, że nie pasują do innych dużych teropodów z formacji Morrison (''[[Allosaurus]]'', ''[[Ceratosaurus]]'') - to obecność innego, blisko spokrewnionego zwierzęcia jest całkiem możliwa, zważywszy na to, że osady formacji [[Morrison]] dokumentują kilka milionów lat (występowało tam kilka gatunków allozaurydów i - co jednak zostało przekonująco podważone - także ceratozaurydów).
 Epitet gatunkowy ''tanneri'' honoruje Eldona Tannera, doradcę The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (Galton i Jensen, 1979).
@@ Linia 137: / Linia 106: @@
 Czas: [[późna jura]] (późny [[kimeryd]])
-Miejsce: [[Portugalia]] - (patrz mapka; formacja [[Lourinhã]]).
+Miejsce: [[Portugalia]] - (formacja [[Lourinhã]]).
 Materiał kopalny: [[Holotyp]] (ML 1100) to niekompletna lewa kość szczękowa z dwoma zębami i tylna część proksymalnego kręgu ogonowego.

← poprzednia wersja		Wersja z 05:56, 8 kwi 2018
Linia 229:		Linia 229:
	[[Kategoria:Kimeryd]]		[[Kategoria:Kimeryd]]
	[[Kategoria:Tyton]]		[[Kategoria:Tyton]]
		+	[[Kategoria:Rodzaj wielogatunkowy]]

@@ Linia 80: / Linia 80: @@
 <display_points type="terrain" zoom=2>
 .138287° N, 8.537579° W|formacja [[Lourinhã]], Praia da Vermelha, [[Portugalia]]|<small>''T. gurneyi'' (holotyp).
-Casal do Bicho, Portugal|formacja [[Lourinhã]], Casal do Bicho, [[Portugalia]]|<small>''T.'' sp. (ML 430).
+.474° N, 9.0724° W|formacja [[Lourinhã]], Casal do Bicho, [[Portugalia]]|<small>''T.'' sp. (ML 430).
-Quinta do Gradil, Portugal|formacja [[Lourinhã]], Quinta do Gradil, [[Portugalia]]|<small>''T.'' sp. (ML 632).
+°12'0" N, 9°7'0" W|formacja [[Lourinhã]], Quinta do Gradil, [[Portugalia]]|<small>''T.'' sp. (ML 632).
-Praia da Corva, Portugal|formacja [[Lourinhã]], Praia da Corva, [[Portugalia]]|<small>''T.'' sp. (ALT-SHN.116).
+.083333° N, 8.7333304° W|formacja [[Lourinhã]], Praia da Corva, [[Portugalia]]|<small>''T.'' sp. (ALT-SHN.116).
-Praia da Area Branca, Portugal|formacja [[Lourinhã]], Praia da Area Branca, [[Portugalia]]|<small>''T.'' sp. (ML 962).
+.266667° N, 9.333333° W|formacja [[Lourinhã]], Praia da Area Branca, [[Portugalia]]|<small>''T.'' sp. (ML 962).
 °44′17″ N, 8°48′03″ W|formacja [[Lourinhã]], Porto das Barcas, [[Portugalia]]|<small>''T.'' sp. (FUB PB Ther 1).
 </display_points>