Tromerosaurus - Historia wersji

Kamil Kamiński o 21:37, 3 paź 2026

2026-10-03T21:37:25Z

Paweł: /* Budowa i systematyka */

2026-10-03T18:50:17Z

‎Budowa i systematyka

Paweł: /* Materiał kopalny i odkrycie */

2026-10-03T18:40:28Z

‎Materiał kopalny i odkrycie

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Tromerosaurus''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Tromerosaurus'' (tro..."

2026-10-03T15:38:12Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Tromerosaurus''}} {{Opis |Autor = Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Tromerosaurus'' (tro..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Tromerosaurus''}}
{{Opis
|Autor = [[Paweł Konarzewski]]
|Korekta =
|nazwa = ''Tromerosaurus'' (tromerozaur)
|długość =
|wysokość =
|masa =
|dieta = mięsożerny
|miejsce = [[Kanada]] - Alberta
([[formacja|formacje]] [[Oldman]] i [[Dinosaur Park]])
|czas = {{Występowanie|76.7|76.4}}
ok. 76,7-76,4 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[kampan]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Tyrannosauroidea]]

[[Tyrannosauridae]]

? [[Albertosaurinae]] / ? [[Tyrannosaurinae]]
|grafika = Tromerosaurus solumons life reconstruction.png
|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Connor Ashbridge [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tromerosaurus_solumons_life_reconstruction.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Tromerosaurus'' to [[rodzaj]] [[Tyrannosauridae|tyranozauryda]] żyjącego w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenie dzisiejszej Kanady. Dawniej jego szczątki przypisywano do ''[[Daspletosaurus]]'' oraz ''[[Gorgosaurus]]''.

==Materiał kopalny i odkrycie==
[[Plik:Mybones.jpg|thumb|[[Holotyp]] tromerozaura podczas wykonywania. Fot. Stuart Plotkin [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Mybones.jpg].]]
[[Holotyp]] ''Tromerosaurus'' (UALVP 52981) został odkryty w 2010 roku przez Stuarta Plotkina w stanowisku Q258 (górna część [[formacja|formacji]] Oldman]]). W latach 2010-2011 szkielet był wydobywany przez ekipę z Uniwersytetu Alberty. Obejmuje on większość kości czaszki (pozbawiona jedynie kości płatowych oraz części elementów prawej strony) oraz kręgi szyjne i grzbietowe, gastralia, kości ramienne, kompletną miednicę oraz większość prawej kończyny tylnej. Na początku lat 20. XXI w. okaz był przypisywany do ''[[Daspletosaurus]]''.

Materiał przypisany zawiera dwa okazy odnalezione w skałach [[formacja|formacji]] [[Dinosaur Park]]. TMP 1994.012.0602 zawiera większość czaszki, kilka kręgów przedkrzyżowych i ogonowych, żebra, gastralia, niemal kompletne kończyny tylne i kompletną miednicę, który należał do dorosłego osobnika. TMP 1995.005.0001 to częściowa i rozczłonkowana czaszka, elementy kończyn oraz niewypreparowana miednica. Przez długi czas okazy przypisywano do ''[[Gorgosaurus]]''.

Do omawianego rodzaju mogą należeć również kość szczękowa młodocianego osobnika (TMP 1985.011.0003) oraz kość szczękowa dorosłego osobnika (UALVP 56605).

==Budowa i systematyka==
[[Plik:Daspletosaur.jpg|thumb|Czaszka [[holotyp]]owa ''Tromerosaurus''. Fot. Paleopod [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Daspletosaur.jpg].]]
''Tromerosaurus'' wykazywał mozaikę cech obecnych u [[Albertosaurinae|albertozaurynów]] oraz [[Tyrannosaurinae|tyranozaurynów]]. Podobnie jak u albertozaurynów, jego czaszka była krótsza od kości udowej. Pysk stanowił ponad 60% długości czaszki, a jego głębokość była podobna do głębokości okolicy skroniowej Puszka mózgowa [[holotyp]]u była zdeformowana, jednak Powers i współpracownicy (2026) na podstawie okazu przypisanego (TMP 1994.012.0602) stwierdzili, że obszar skroniowy był szeroki w kierunku bocznym. Ta cecha łączy tromerozaura z tyranozaurynami oraz [[Nanotyrannus|nanotyranem]]. Kość łzowa była krótka grzbietowo-brzusznie, a znajdujący się na niej wyrostek oczno-nosowy był masywny i prosty, podobnie jak u ''[[Gorgosaurus]]'', ''[[Albertosaurus]] i ''[[Nanotyrannus]]''. Kość szczękowa [[holotypu]] miała 13 zębów, gdy u okazu przypisanego (TMP 1994.012.0602) było ich 15. Wiele osobników ''[[Albertosaurus]]'', ''[[Gorgosaurus]]'' i ''[[Teratophoneus]]'' miało po 14 zębów szczękowych. Jest to zgodne ze standardową zmiennością liczby zębów szczękowych u tyranozaurydów, która wynosi ±1. Kość zębowa miała pośrednią morfologię pomiędzy ''[[Gorgosaurus]]'' a ''[[Daspletosaurus]]''. Tromerozaur miał 16 zębów na kości zębowej, gdy u gorgozaura wynosiła od 15 do 18.

Powers i współpracownicy (2026) przeprowadzili analizy filogenetyczne różnymi metodami. W zależności od metody ''Tromerosaurus'' uplasował się jako najbardziej bazalny albertozauryn lub tyranozauryn.

==Etymologia==
Nazwa [[rodzaj]]owa ''Tromerosaurus'' to zbitek greckich słów ''tromerós'' (straszny lub przerażający) oraz ''saûros'' (jaszczur) i nawiązuje do faktu, że wykazuje cechy wspólne z ''[[Gorgosaurus]]'' ("straszny jaszczur") i ''[[Daspletosaurus]]'' ("przerażający jaszczur"). Epitet gatunkowy ''solumons'' jest połączeniem łacińskich słów ''solus'' (samotny) i ''mons'' (góra) i odnosi się do anatomii rogu łzowego, który jest oddzielony przez szeroki, płaski wyrostek tylnej części kości łzowej. Nawiązuje również do fikcyjnego smoka Smauga oraz jego kryjówki z powieści "Hobbit", odnosząc się do wizualnego podobieństwa tyranozaurydów do smoków.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Tromerosaurus''}}
| {{Kpt|Powers, Napoli, Coppock, Sharpe, Garros, Demers-Potvin, Raun, Stock, Miyashita}} i {{Kpt|[[Currie]]}}, [[2026]]
|-
| {{V|''T. solumons''}}
| {{Kpt|Powers, Napoli, Coppock, Sharpe, Garros, Demers-Potvin, Raun, Stock, Miyashita}} i {{Kpt|[[Currie]]}}, [[2026]]
|}

==Bibliografia==

Powers, M. J., Napoli, J. G., Coppock, C. C., Sharpe, H. S., Garros, C. W., Demers-Potvin, A. V., Raun, G. S., Stock, J. C., Miyashita, T., & Currie, P. J. (2026). "A new albertosaurine from the Oldman Formation, Alberta, Canada, illuminates ambiguity between albertosaurine and tyrannosaurine characteristics". Journal of Vertebrate Paleontology e2728669. [[doi:10.1080/02724634.2026.2728669]]

[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Tyrannosauroidea]]
[[Kategoria:Ameryka Północna]]
[[Kategoria:Kanada]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Kampan]]

@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 [[Holotyp]] ''Tromerosaurus'' (UALVP 52981) został odkryty w 2010 roku przez Stuarta Plotkina w stanowisku Q258 (górna część [[formacja|formacji]] [[Oldman]]). W latach 2010-2011 szkielet był wydobywany przez ekipę z Uniwersytetu Alberty. Obejmuje on większość kości czaszki (pozbawiona jedynie kości płatowych oraz części elementów prawej strony) oraz kręgi szyjne i grzbietowe, gastralia, kości ramienne, kompletną miednicę oraz większość prawej kończyny tylnej. Na początku lat 20. XXI w. okaz był przypisywany do ''[[Daspletosaurus]]''.
-Materiał przypisany zawiera dwa okazy odnalezione w skałach [[formacja|formacji]] [[Dinosaur Park]]. TMP 1994.012.0602 zawiera większość czaszki, kilka kręgów przedkrzyżowych i ogonowych, żebra, gastralia, niemal kompletne kończyny tylne i kompletną miednicę, który należał do dorosłego osobnika. TMP 1995.005.0001 to częściowa i rozczłonkowana czaszka, elementy kończyn oraz niewypreparowana miednica. Przez długi czas okazy przypisywano do ''[[Gorgosaurus]]''.
+Materiał przypisany zawiera dwa okazy odnalezione w skałach [[formacja|formacji]] [[Dinosaur Park]]. TMP 1994.012.0602 zawiera większość czaszki, kilka kręgów przedkrzyżowych i ogonowych, żebra, gastralia, niemal kompletne kończyny tylne i kompletną miednicę. Szczątki należały do dorosłego osobnika. TMP 1995.005.0001 to częściowa i rozczłonkowana czaszka, elementy kończyn oraz niewypreparowana miednica. Przez długi czas okazy przypisywano do ''[[Gorgosaurus]]''.
 Do omawianego rodzaju mogą należeć również kość szczękowa młodocianego osobnika (TMP 1985.011.0003) oraz kość szczękowa dorosłego osobnika (UALVP 56605).
@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 ==Budowa i systematyka==
 [[Plik:Daspletosaur.jpg|thumb|Czaszka [[holotyp]]owa ''Tromerosaurus''. Fot. Paleopod [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Daspletosaur.jpg].]]
-''Tromerosaurus'' wykazywał mozaikę cech obecnych u [[Albertosaurinae|albertozaurynów]] oraz [[Tyrannosaurinae|tyranozaurynów]]. Podobnie jak u albertozaurynów, jego czaszka była krótsza od kości udowej. Pysk stanowił ponad 60% długości czaszki, a jego głębokość była podobna do głębokości okolicy skroniowej Puszka mózgowa [[holotyp]]u była zdeformowana, jednak Powers i współpracownicy (2026) na podstawie okazu przypisanego (TMP 1994.012.0602) stwierdzili, że obszar skroniowy był szeroki w kierunku bocznym. Ta cecha łączy tromerozaura z tyranozaurynami oraz [[Nanotyrannus|nanotyranem]]. Kość łzowa była krótka grzbietowo-brzusznie, a znajdujący się na niej wyrostek oczno-nosowy był masywny i prosty, podobnie jak u ''[[Gorgosaurus]]'', ''[[Albertosaurus]]'' i ''[[Nanotyrannus]]''. Kość szczękowa [[holotyp]]u miała 13 zębów, gdy u okazu przypisanego (TMP 1994.012.0602) było ich 15. Wiele osobników ''[[Albertosaurus]]'', ''[[Gorgosaurus]]'' i ''[[Teratophoneus]]'' miało po 14 zębów szczękowych. Jest to zgodne ze standardową zmiennością liczby zębów szczękowych u tyranozaurydów, która wynosi ±1. Kość zębowa miała pośrednią morfologię pomiędzy ''[[Gorgosaurus]]'' a ''[[Daspletosaurus]]''. Tromerozaur miał 16 zębów na kości zębowej, gdy u gorgozaura wynosiła od 15 do 18.
+''Tromerosaurus'' wykazywał mozaikę cech obecnych u [[Albertosaurinae|albertozaurynów]] oraz [[Tyrannosaurinae|tyranozaurynów]]. Podobnie jak u albertozaurynów, jego czaszka była krótsza od kości udowej. Pysk stanowił ponad 60% długości czaszki, a jego głębokość była podobna do głębokości okolicy skroniowej. Puszka mózgowa [[holotyp]]u była zdeformowana, jednak Powers i współpracownicy (2026) na podstawie okazu przypisanego (TMP 1994.012.0602) stwierdzili, że obszar skroniowy był szeroki w kierunku bocznym. Ta cecha łączy tromerozaura z tyranozaurynami oraz [[Nanotyrannus|nanotyranem]]. Kość łzowa była krótka grzbietowo-brzusznie, a znajdujący się na niej wyrostek oczno-nosowy był masywny i prosty, podobnie jak u ''[[Gorgosaurus]]'', ''[[Albertosaurus]]'' i ''[[Nanotyrannus]]''. Kość szczękowa [[holotyp]]u miała 13 zębów, gdy u okazu przypisanego (TMP 1994.012.0602) było ich 15. Wiele osobników ''[[Albertosaurus]]'', ''[[Gorgosaurus]]'' i ''[[Teratophoneus]]'' miało po 14 zębów szczękowych. Jest to zgodne ze standardową zmiennością liczby zębów szczękowych u tyranozaurydów, która wynosi ±1. Kość zębowa miała pośrednią morfologię pomiędzy ''[[Gorgosaurus]]'' a ''[[Daspletosaurus]]''. Tromerozaur miał 16 zębów na kości zębowej, gdy u gorgozaura ich liczba wynosiła od 15 do 18.
 Powers i współpracownicy (2026) przeprowadzili analizy filogenetyczne różnymi metodami. W zależności od metody ''Tromerosaurus'' uplasował się jako najbardziej bazalny albertozauryn lub tyranozauryn.

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 ==Materiał kopalny i odkrycie==
 [[Plik:Mybones.jpg|thumb|[[Holotyp]] tromerozaura podczas wykonywania. Fot. Stuart Plotkin [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Mybones.jpg].]]
-[[Holotyp]] ''Tromerosaurus'' (UALVP 52981) został odkryty w 2010 roku przez Stuarta Plotkina w stanowisku Q258 (górna część [[formacja|formacji]] Oldman]]). W latach 2010-2011 szkielet był wydobywany przez ekipę z Uniwersytetu Alberty. Obejmuje on większość kości czaszki (pozbawiona jedynie kości płatowych oraz części elementów prawej strony) oraz kręgi szyjne i grzbietowe, gastralia, kości ramienne, kompletną miednicę oraz większość prawej kończyny tylnej. Na początku lat 20. XXI w. okaz był przypisywany do ''[[Daspletosaurus]]''.
+[[Holotyp]] ''Tromerosaurus'' (UALVP 52981) został odkryty w 2010 roku przez Stuarta Plotkina w stanowisku Q258 (górna część [[formacja|formacji]] [[Oldman]]). W latach 2010-2011 szkielet był wydobywany przez ekipę z Uniwersytetu Alberty. Obejmuje on większość kości czaszki (pozbawiona jedynie kości płatowych oraz części elementów prawej strony) oraz kręgi szyjne i grzbietowe, gastralia, kości ramienne, kompletną miednicę oraz większość prawej kończyny tylnej. Na początku lat 20. XXI w. okaz był przypisywany do ''[[Daspletosaurus]]''.
 Materiał przypisany zawiera dwa okazy odnalezione w skałach [[formacja|formacji]] [[Dinosaur Park]]. TMP 1994.012.0602 zawiera większość czaszki, kilka kręgów przedkrzyżowych i ogonowych, żebra, gastralia, niemal kompletne kończyny tylne i kompletną miednicę, który należał do dorosłego osobnika. TMP 1995.005.0001 to częściowa i rozczłonkowana czaszka, elementy kończyn oraz niewypreparowana miednica. Przez długi czas okazy przypisywano do ''[[Gorgosaurus]]''.