Two Medicine - Historia wersji

Paweł: /* Paleoekologia */

2026-04-04T11:35:10Z

‎Paleoekologia

Paweł: /* Dinozaury */

2025-12-11T15:16:24Z

‎Dinozaury

Paweł: /* Dinozaury */

2025-10-09T20:33:29Z

‎Dinozaury

Paweł: /* Dinozaury */

2025-10-09T17:25:42Z

‎Dinozaury

Paweł: /* Dinozaury */

2025-06-13T20:41:25Z

‎Dinozaury

Taurovenator: /* Dinozaury */

2025-05-18T14:35:15Z

‎Dinozaury

Taurovenator: /* Dinozaury */ - uzupełnienia

2025-05-18T14:34:04Z

‎Dinozaury: - uzupełnienia

Paweł o 14:10, 17 maj 2025

2025-05-17T14:10:12Z

Paweł o 20:46, 26 kwi 2025

2025-04-26T20:46:44Z

Podgląd zmian

Paweł: /* Dinozaury */

2025-01-06T18:43:47Z

‎Dinozaury

@@ Linia 178: / Linia 178: @@
 [[Centrozauryn]] charakteryzujący się zagiętym do dołu rogiem nosowym.
+|
-[[Plik:Einiosaurus LACM.jpg|200px]]
+[[Plik:Einiosaurus procurvicornis.png|200px]]
 |-
+|

@@ Linia 373: / Linia 373: @@
 |-
+|
-Niezidentyfikowany [[centrozauryn]] <ref name="McDonald2011"></ref><ref name="Wilson2020"></ref>
+Niezidentyfikowany [[centrozauryn]] <ref name="McDonald2011"></ref><ref name="Wilson2020"></ref><ref>Rothschild, B. M., & Witzmann, F. (2021). "Identification of growth cessation in dinosaurs based on microscopy of long bone articular surfaces: preliminary results". Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology, 45(2), 260-273. [[doi:10.1080/03115518.2021.1921273]]</ref>
+|
 górna część Flag Butte
@@ Linia 379: / Linia 379: @@
 USNM 14765 - niekompletny szkielet
+|
-Młodociany centrozauryn dawniej przypisywany do rodzaju ''Rubeosaurus''.
+Centrozauryn dawniej przypisywany do rodzaju ''Rubeosaurus''. Według badań histologicznych ten okaz należał do dorosłego osobnika.
+|
 [[Plik:USNM 14765.png|200px]]

@@ Linia 109: / Linia 109: @@
 |-
+|
-''[[Brontotholus|Brontotholus harmoni]]'' <ref>Woodruff, D. C., Horner, J. R., Goodwin, M. B., & Evans, D. C. (2025). "The first pachycephalosaurid from the Late Cretaceous Two Medicine Formation: effects of the Western Interior Seaway on North American pachycephalosaurid evolution". Zoological Journal of the Linnean Society. 205 (2) zlaf087. [[doi:10.1093/zoolinnean/zlaf087]]</ref>
+''[[Brontotholus|Brontotholus harmoni]]'' <ref name=Woodruff2025>Woodruff, D. C., Horner, J. R., Goodwin, M. B., & Evans, D. C. (2025). "The first pachycephalosaurid from the Late Cretaceous Two Medicine Formation: effects of the Western Interior Seaway on North American pachycephalosaurid evolution". Zoological Journal of the Linnean Society. 205 (2) zlaf087. [[doi:10.1093/zoolinnean/zlaf087]]</ref>
+|
-ogniwa Hagans Crossing i Flag Burtę
+górna część Flag Butte
+|
-okazy
+dwa okazy (MOR 480 i MOR 479)
+|
 Pierwszy opisany [[Pachycephalosauridae|pachycefalozauryd]] z omawianej formacji.
 |-
+|

@@ Linia 107: / Linia 107: @@
+|
 [[Plik:Brachyceratops montanensis.jpg|200px]]
 |-
+|

@@ Linia 276: / Linia 276: @@
 Wykazywał budowę pośrednią między nieco wcześniejszym od niego ''[[Styracosaurus|Styracosaurus albertensis]]'' a późniejszym ''[[Einiosaurus|Einiosaurus procurvicornsis]]''. Kiedyś jego szczątki przypisywano do gatunku ''Styracosaurus ovatus''.
+|
-[[Plik:Stellasaurus ancellae.jpg|200px]]
+[[Plik:Stellasaurus UDL.png|200px]]
 |-
+|

@@ Linia 82: / Linia 82: @@
 MOR 1155 - niekompletny szkielet ([[holotyp]])
+|
-Średnih rozmiarów [[Hadrosauridae|hadrozaur]] z grupy [[Brachylophosaurini|brachylofozaurynów]]. Gatunek ten został odnaleziony również w [[formacja|formacji]] [[Wahweap]].
+Średnich rozmiarów [[Hadrosauridae|hadrozaur]] z grupy [[Brachylophosaurini|brachylofozaurynów]]. Gatunek ten został odnaleziony również w [[formacja|formacji]] [[Wahweap]].
+|
 [[Plik:Acristavus gagslarsoni.png|200px]]

@@ Linia 80: / Linia 80: @@
 dolna część Hagans Crossing
+|
-MOR 1155 - niekompletny szkielet
+MOR 1155 - niekompletny szkielet ([[holotyp]])
+|
-Gatunek ten został odnaleziony również w [[formacja|formacji]] [[Wahweap]].
+Średnih rozmiarów [[Hadrosauridae|hadrozaur]] z grupy [[Brachylophosaurini|brachylofozaurynów]]. Gatunek ten został odnaleziony również w [[formacja|formacji]] [[Wahweap]].
+|
 [[Plik:Acristavus gagslarsoni.png|200px]]
@@ Linia 104: / Linia 104: @@
 kilka szkieletów młodocianych osobników
+|
-[[Ceratopsyd]] mogący reprezentować młodocianą formę znanych już [[centrozauryn]]ów z omawianej formacji.
+[[Ceratopsyd]] mogący reprezentować młodocianą formę znanych już [[centrozauryn]]ów z omawianej formacji. Obecnie uznawany za [[nomen dubium|takson wątpliwy]]
+|
 [[Plik:Brachyceratops montanensis.jpg|200px]]
@@ Linia 170: / Linia 170: @@
 MOR 553E/6.19.91.64 - prawy ''[[tarsometatarsus]]''
+|
-Jedyny opisany ptak z omawianej formacji.
+Jedyny opisany ptak ([[Enantiornithes|enantiornit]]) z omawianej formacji.
 |-
+|
@@ Linia 208: / Linia 208: @@
 szczątki należące co najmniej do 200 osobników w tym młodych oraz gniazda
+|
-Pierwszy nazwany [[hadrozauryd]] pochodzący z omawianej formacji.
+Pierwszy nazwany [[hadrozauryd]] pochodzący z omawianej formacji, należący do [[Brachylophosaurini|brachylofozaurynów]].
+|
 [[Plik:Maiasaura peeblesorum.png|200px]]
@@ Linia 219: / Linia 219: @@
 szczątki kilku osobników
+|
-[[Ankylosauridae|Ankylozauryd]] mogący być synonimem ''[[Scolosaurus]]''.
+[[Ankylosauridae|Ankylozauryd]] mogący być synonimem ''[[Scolosaurus]]'' lub ''[[Euoplocephalus]]''.
+|
 [[Plik:Oohkotokia skull.jpg|200px]]
@@ Linia 263: / Linia 263: @@
 szczątki kilku osobników
+|
-Szczątki tego [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] odnaleziono również w formacjach [[Judith River]], [[Dinosaur Park]], [[Oldman]], oraz [[Foremost]].
+Szczątki tego średnich rozmiarów [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] odnaleziono również w formacjach [[Judith River]], [[Dinosaur Park]], [[Oldman]], oraz [[Foremost]].
+|
 [[Plik:Saurornitholestes langstoni skeletal.png|200px]]
@@ Linia 274: / Linia 274: @@
 MOR 492 - fragmentaryczna czaszka
+|
-Wykazywał budowę pośrednią między nieco wcześniejszym od niego ''[[Styracosaurus|Styracosaurus albertensis]]'' a późniejszym ''[[Einiosaurus|Einiosaurus procurvicornsis]]''.
+Wykazywał budowę pośrednią między nieco wcześniejszym od niego ''[[Styracosaurus|Styracosaurus albertensis]]'' a późniejszym ''[[Einiosaurus|Einiosaurus procurvicornsis]]''. Kiedyś jego szczątki przypisywano do gatunku ''Styracosaurus ovatus''.
+|
 [[Plik:Stellasaurus ancellae.jpg|200px]]

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 ==Litologia==
 Najniższe pokłady Two Medicine styka się z piaskowymi warstwami formacji [[Virgelle]]. Transgresja Morza Środkowego Zachodu nastąpiła niedługo po rozpoczęciu depozycji osadów formacji Two Medicine. Epizod ten zapewne trwał krótko, a po nim pozostały nietypowe osady paraliczne (osady powstałe w środowisku przejściowym pomiędzy morzem a lądem np. laguny, delty) oraz odizolowane pokłady łupków znajdujące się około 100 m powyżej podstawy formacji. Miąższość środkowej części omawianej jednostki geologicznej wynosi 225 m i powstała podczas regresji Morza Clagette oraz transgresji Morza Bearpaw. Osady te mają bardzo zbliżony wiek do [[formacja|formacji]] z grupy [[Belly River]] jak [[Judith River]], [[Oldman]] czy [[Dinosaur Park]]. Warstwy te zawierają piaskowce oraz mułowce z dodatkiem bentonitów. Górna część formacji Two Medicine stanowi około połowę całkowitej jej miąższości. Najwyższe pokłady różnią się od środkowych rozległymi czerwonymi warstwami i poziomami caliche (skały, które powstawały w suchych warunkach) w obrębie podobnych osadów formacji. Najwyższe pokłady (80 m) osadziły się po tym, jak Morze Bearpaw zalało starsze osady, co wskazuje na krótką sekwencję geologiczną, trwającą ok. 500 tys. lat. Popioły wulkaniczne są często spotykane. Ich obecność świadczy o wysokiej aktywności wulkanicznej podczas sedymentacji osadów. Najwyższa część formacji Two Medicine styka się z formacją [[Bearpaw]] (Trexler, 2001). Rogers i współpracownicy (2025) zdefiniowali cztery nowe ogniwa w obrębie formacji Two Medicine:
-*Rock City
+*Rock City (82,4-80,8 [[Ma]])
-*Shields Crossing
+*Shields Crossing (80,8-80,2 [[Ma]])
-*Hagans Crossing
+*Hagans Crossing (80,2-77 [[Ma]])
-*Flag Butte
+*Flag Butte (77-74,4 [[Ma]])
 [[Plik:Maiasaur Pano-v1.jpg|thumb|Rekonstrukcja wędrującego stada ''[[Maiasaura]]''. W tle widoczne są wulkany, które pozostawiły duże ilości popiołów w osadach formacji Two Medicine. Źródło: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Maiasaur_Pano-v1.jpg].]]
@@ Linia 290: / Linia 290: @@
 |-
+|
-''[[Troodon|Troodon formosus]]'' <ref>Mortimer, M. (online) [https://theropoddatabase.github.io/Troodontidae.htm#Troodonformosus]</ref><ref name="Rogers2025">Rogers i in., 2025</ref>
+''[[Troodon|Troodon formosus]]'' <ref>Mortimer, M. (online) [https://theropoddatabase.github.io/Troodontidae.htm#Troodonformosus]</ref><ref name="Rogers2025">Rogers i in., 2025</ref><ref>Varricchio, D. J., Hogan, J. D., & Gardner, J. D. (2025). "Troodontid specimens from the Cretaceous Two Medicine Formation of Montana (USA) and the validity of ''Troodon formosus''". Journal of Paleontology, 1-22. [[doi:10.1017/jpa.2024.67]]</ref>
+|
-górna część Flag Butte
+Flag Butte
+|
 skamieniałości wielu osobników w tym jaja i embriony
+|
-Okazy te mogą reprezentować nowy rodzaj odrębny do ''[[Troodon]]''.
+Varricchio i in. (2025) uznali rodzaj ''[[Troodon]]'' za ważny, jednocześnie składając petycję do [[ICZN]] o wyznaczenie [[neotyp]]u (okaz MOR 533) dla wspomnianego rodzaju.
+|
-[[Plik:TroodontidJF.png|200px]]
+[[Plik:Stenonychosaurus UDL.png|200px]]
 |-
+|

@@ Linia 97: / Linia 97: @@
 |-
+|
-''[[Brachyceratops|Brachyceratops montanensis]]'' <ref>Gilmore, C. W. (1917). "Brachyceratops: a ceratopsian dinosaur from the Two Medicine Formation of Montana, with notes on associated fossil reptiles (Vol. 103)". US Government Printing Office</ref><ref>Sampson, S.D., M. J. Ryan & D. H. Tanke. (1997). "Craniofacial ontogeny in centrosaurine dinosaurs (Ornithischia: Ceratopsidae): taphonomic and behavioral implications". Zoological Journal of the Linnean Society, 121: 293–337. [[doi:10.1111/j.10963642.1997.tb00340.x]]</ref><ref name="Rogers2024">Rogers i in., 2024</ref>
+''[[Brachyceratops|Brachyceratops montanensis]]'' <ref>Gilmore, C. W. (1917). "Brachyceratops: a ceratopsian dinosaur from the Two Medicine Formation of Montana, with notes on associated fossil reptiles (Vol. 103)". US Government Printing Office</ref><ref>Sampson, S. D., Ryan, M. J., & Tanke, D. H. (1997). "Craniofacial ontogeny in centrosaurine dinosaurs (Ornithischia: Ceratopsidae): taphonomic and behavioral implications". Zoological Journal of the Linnean Society, 121: 293–337. [[doi:10.1111/j.10963642.1997.tb00340.x]]</ref><ref name="Rogers2024">Rogers i in., 2024</ref>
+|
 górna część Flag Butte
@@ Linia 119: / Linia 119: @@
 |-
+|
-''[[Daspletosaurus#D. horneri|Daspletosaurus horneri]]'' <ref>Carr, T. D., Varricchio, D. J., Sedlmayr, J. C., Roberts, E. M. & Moore, J. S. (2017) "A new tyrannosaur with evidence for anagenesis and crocodile-like facial sensory system" Scientific Reports, 7, 44942. [[doi:10.1038/srep44942]]</ref><ref name="Rogers2024">Rogers i in., 2024</ref>
+''[[Daspletosaurus#D. horneri|Daspletosaurus horneri]]'' <ref>Delcourt, R. (2017). "A subadult maxilla of a Tyrannosauridae from the Two Medicine formation, Montana, United States". Papéis Avulsos de Zoologia, 57(9), 113-118. [[doi:10.11606/0031-1049.2017.57.09]]</ref><ref>Carr, T. D., Varricchio, D. J., Sedlmayr, J. C., Roberts, E. M. & Moore, J. S. (2017) "A new tyrannosaur with evidence for anagenesis and crocodile-like facial sensory system" Scientific Reports, 7, 44942. [[doi:10.1038/srep44942]]</ref><ref name="Rogers2024">Rogers i in., 2024</ref>
+|
 górna część Flag Butte
@@ Linia 139: / Linia 139: @@
+|
 [[Plik:Daspletosaurus wilsoni profile.png|200px]]
 |-
+|