Ubirajara - Historia wersji

Paweł: /* Bibliografia */

2023-10-06T12:13:59Z

‎Bibliografia

Paweł: /* Spis gatunków */

2023-09-03T08:18:05Z

‎Spis gatunków

Paweł o 17:01, 16 maj 2023

2023-05-16T17:01:18Z

Paweł: Nieważność taksonu

2023-04-21T17:59:57Z

Nieważność taksonu

Kamil Kamiński o 20:26, 21 gru 2020

2020-12-21T20:26:12Z

Kamil Kamiński o 22:56, 19 gru 2020

2020-12-19T22:56:10Z

Kamil Kamiński: /* Bibliografia */

2020-12-18T22:42:51Z

‎Bibliografia

Kamil Kamiński: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Ubirajara''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Ubirajara'' (ubirajara) |d..."

2020-12-18T22:40:44Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Ubirajara''}} {{Opis |Autor = Kamil Kamiński |Korekta = |nazwa = ''Ubirajara'' (ubirajara) |d..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Ubirajara''}}
{{Opis
|Autor = [[Kamil Kamiński]]
|Korekta =
|nazwa = ''Ubirajara'' (ubirajara)
|długość = ok. 1-1,4 m
|wysokość =
|masa =
|dieta = mięsożerny
|miejsce = [[Brazylia]], stan Ceara
([[formacja]] [[Crato]], ogniwo Nova Olinda)
|czas = {{Występowanie|125|113}}
ok. 125-113 [[Ma]] 
wczesna [[kreda]] ([[apt]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Theropoda]]

[[Tetanurae]]

[[Coelurosauria]]

[[Compsognathidae]]
|grafika = U._jubatus_Reconstruction.png
|podpis = Rekonstrukcja. Autor: Luxquine [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:U._jubatus_Reconstruction.png]
|mapa =
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
}}
==Wstęp==
''Ubirajara'' to rodzaj niewielkiego, lekko zbudowanego teropoda z rodziny [[Compsognathidae]], który żył we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Brazylii. Zachowały się u niego odciski prymitywnych piór, które na grzbiecie zwierzęcia tworzyły niezwykłe, widowiskowe struktury.

==Etymologia==
Nazwa ''Ubirajara'' w języku tupi oznacza „władca włóczni”, w nawiązaniu do charakterystycznego opierzenia na grzbiecie. Epitet gatunkowy ''jubatus'' pochodzi z łaciny i znaczy „grzywiasty” lub „grzebieniasty”.

==Materiał kopalny==
[[Holotyp]] (SMNK PAL 29241) to niekompletny, częściowo [[artykułowany]] szkielet pozaczaszkowy, obejmujący większość kręgów szyjnych, kręgi grzbietowe, kość krzyżową, żebra, gastralia, obręcz barkową i kończynę przednią z niemal kompletną dłonią.

==Budowa i paleobiologia==
''Ubirajara'' była małym i lekko zbudowanym teropodem. Żebra szyjne były wyjątkowo długie i cienkie. Kręgi grzbietowe nie miały pleuroceli (bocznych otworów pneumatycznych). Inne cechy charakterystyczne dotyczyły m.in. budowy kończyn przednich. Kość ramienna była o 25% dłuższa od łopatki, podczas gdy u innych kompsognatydów proporcje te były odwrotne, lub obie kości miały równą długość.

Najbardziej niezwykłą cechą ''Ubirajara'' było upierzenie. Na szyi było ono stosunkowo krótkie, po czym zwiększało swoją wysokość na grzbiecie, tworząc rodzaj grzywy. Jeszcze bardziej niezwykłe były struktury wyrastające znad barków zwierzęcia - z każdej strony ''Ubirajara'' miała parę długich na ok. 15 cm piór przypominających wstążki. U żadnego innego nieptasiego dinozaura nie znaleziono podobnych struktur, przypominają one za to ozdoby samców współczesnego indonezyjskiego ptaka – flagowca (''Semioptera wallacii''). Zapewne ''Ubirajara'' również wykorzystywała swoje unikatowe opierzenie do wabienia partnerów. Szkielet tego interesującego teropoda został poznany tylko częściowo, dlatego bardzo prawdopodobne jest, że miał on jeszcze więcej ciekawych ozdób.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Ubirajara''}}
| {{Kpt|[[Robert Smyth|Smyth]], [[Davis Martill|Martill]], [[Eberthard Frey|Frey]], [[Hector Rivera-Sylva]]}} i {{Kpt|[[Norbert Lenz|Lenz]]}}, [[2020]]
|-
| {{V|''U. jubatus''}}
| {{Kpt|[[Robert Smyth|Smyth]], [[Davis Martill|Martill]], [[Eberthard Frey|Frey]], [[Hector Rivera-Sylva]]}} i {{Kpt|[[Norbert Lenz|Lenz]]}}, [[2020]]
|}

==Bibliografia==
 Motta, M.J., Agnolín, F.L., Brissón Egli, F., Novas, F.E. (2020). "New theropod dinosaur from the Upper Cretaceous of Patagonia sheds light on the paravian radiation in Gondwana". The Science of Nature. 107 (3): Article number 24. [[doi:10.1007/s00114-020-01682-1]].


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Theropoda]]
[[Kategoria:Tetanurae]]
[[Kategoria:Coelurosauria]]
[[Kategoria:Paraves]]
[[Kategoria:Ameryka Południowa]]
[[Kategoria:Brazylia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Apt]]

← poprzednia wersja		Wersja z 12:13, 6 paź 2023
Linia 71:		Linia 71:
	</small>		</small>

−	~~[[Kategoria:Dinosauria]]~~
−	~~[[Kategoria:Saurischia]]~~
−	~~[[Kategoria:Theropoda]]~~
−	~~[[Kategoria:Tetanurae]]~~
−	~~[[Kategoria:Coelurosauria]]~~
−	~~[[Kategoria:Paraves]]~~
−	~~[[Kategoria:Ameryka Południowa]]~~
−	~~[[Kategoria:Brazylia]]~~
−	~~[[Kategoria:Mezozoik]]~~
−	~~[[Kategoria:Kreda]]~~
−	~~[[Kategoria:Apt]]~~
	[[Kategoria:Nomen nudum]]		[[Kategoria:Nomen nudum]]

@@ Linia 51: / Linia 51: @@
 {| class="wikitable"
 | "Ubirajara"
-| {{Kpt|[[Robert Smyth|Smyth]], [[Davis Martill|Martill]], [[Eberthard Frey|Frey]], [[Hector Rivera-Sylva]]}} i {{Kpt|[[Norbert Lenz|Lenz]]}}, [[2020]]
+| {{Kpt|[[Robert Smyth|Smyth]], [[Davis Martill|Martill]], [[Eberthard Frey|Frey]], [[Hector Rivera-Sylva|Rivera-Sylva]]}} i {{Kpt|[[Norbert Lenz|Lenz]]}}, [[2020]]
 |''[[nomen nudum]]''
 |-
 | "U. jubatus"
-| {{Kpt|[[Robert Smyth|Smyth]], [[Davis Martill|Martill]], [[Eberthard Frey|Frey]], [[Hector Rivera-Sylva]]}} i {{Kpt|[[Norbert Lenz|Lenz]]}}, [[2020]]
+| {{Kpt|[[Robert Smyth|Smyth]], [[Davis Martill|Martill]], [[Eberthard Frey|Frey]], [[Hector Rivera-Sylva|Rivera-Sylva]]}} i {{Kpt|[[Norbert Lenz|Lenz]]}}, [[2020]]
 |''[[nomen nudum]]''
 |}

@@ Linia 32: / Linia 32: @@
 ==Nieważność taksonu==
-Pierwsza wersja artykułu opisująca "Ubirajara" pojawiła się na łamach czasopisma Cretaceous Research 13 grudnia 2020 roku, jednak po 10 dniach został ona tymczasowo wycofana ze względów etycznych. Jak się okazało skamieniałości należące do "Ubirajara" zostały najprawdopodobniej nielegalnie wywiezione z Brazylii do Niemiec w 1995 roku (Cisneros i in., 2022). Publikacja została całkowicie usunięta z czasopisma we wrześniu 2021 roku. Niemcy pod wpływem protestów brazylijskiego społeczeństwa zgodziły się na powrót szczątków dinozaura do rodzimego kraju. Nazwa "Ubirajara jubatus" wraz z zapisami znajdującymi się w publikacji zostały usunięte z Zoobanku 18 listopada 2022 roku i jest niedostępna, bez znaczenia nomenklaturowego (Caento i in., 2023).
+Pierwsza wersja artykułu opisująca "Ubirajara" pojawiła się na łamach czasopisma Cretaceous Research 13 grudnia 2020 roku, jednak po 10 dniach został ona tymczasowo wycofana ze względów etycznych. Jak się okazało skamieniałości należące do "Ubirajara" zostały najprawdopodobniej nielegalnie wywiezione z Brazylii do Niemiec w 1995 roku (Cisneros i in., 2022). Publikacja została całkowicie usunięta z czasopisma we wrześniu 2021 roku. Niemcy pod wpływem protestów brazylijskiego społeczeństwa zgodziły się na powrót szczątków dinozaura do rodzimego kraju. Nazwa "Ubirajara jubatus" wraz z zapisami znajdującymi się w publikacji zostały usunięte z Zoobanku 18 listopada 2022 roku i jest niedostępna, bez znaczenia nomenklaturowego (Caento i in., 2023). Po ponad dwuletnich negocjacjach [[Holotyp|okaz typowy]] dinozaura powróci do Brazylii w czerwcu 2023 roku (Rodrigues, 2023).
 ==Materiał kopalny==
@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 Cisneros, J. C., Ghilardi, A. M., Raja, N. B., & Stewens, P. P. (2022). "The moral and legal imperative to return illegally exported fossils". Nature Ecology & Evolution, 6(1), 2-3. [https://www.nature.com/articles/s41559-021-01588-9]
 Smyth, R.S.H., Martill, D.M., Frey, E., Rivera-Silva, H.E. & Lenz, N. (2020). "A maned theropod dinosaur from Brazil with elaborate integumentary structures". Cretaceous Research. [[doi:10.1016/j.cretres.2020.104686]].

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
-  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]]
+  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Piotr Bajdek]]
   |nazwa                  = ''Ubirajara'' (ubirajara)
   |długość                = ok. 1-1,4 m
@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 Najbardziej niezwykłą cechą ''Ubirajara'' było upierzenie. Na szyi było ono stosunkowo krótkie, po czym zwiększało swoją wysokość na grzbiecie, tworząc rodzaj grzywy. Jeszcze bardziej niezwykłe były struktury wyrastające prawdopodobnie znad barków zwierzęcia - z każdej strony ''Ubirajara'' miała parę długich na ok. 15 cm piór przypominających wstążki. U żadnego innego nieptasiego dinozaura nie znaleziono podobnych struktur, przypominają one za to ozdoby samców współczesnego indonezyjskiego ptaka – flagowca (''Semioptera wallacii''). Zapewne ''Ubirajara'' również wykorzystywała swoje unikatowe opierzenie do wabienia partnerów. Szkielet tego interesującego teropoda został poznany tylko częściowo, dlatego bardzo prawdopodobne jest, że miał on jeszcze więcej ciekawych ozdób.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 53: / Linia 55: @@
 ==Bibliografia==
-<small>  Smyth, R.S.H., Martill, D.M., Frey, E., Rivera-Silva, H.E. & Lenz, N. (2020). "A maned theropod dinosaur from Brazil with elaborate integumentary structures". Cretaceous Research. [[doi:10.1016/j.cretres.2020.104686]].
+<small>Bajdek, P. (2020 online). [http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=6&t=7576].
 </small>

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 ==Bibliografia==
-<small> Motta, M.J., Agnolín, F.L., Brissón Egli, F., Novas, F.E. (2020). "New theropod dinosaur from the Upper Cretaceous of Patagonia sheds light on the paravian radiation in Gondwana". The Science of Nature. 107 (3): Article number 24. [[doi:10.1007/s00114-020-01682-1]].
+<small>  Smyth, R.S.H., Martill, D.M., Frey, E., Rivera-Silva, H.E. & Lenz, N. (2020). "A maned theropod dinosaur from Brazil with elaborate integumentary structures". Cretaceous Research. [[doi:10.1016/j.cretres.2020.104686]].
 </small>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{Opis
   |Autor                  = [[Kamil Kamiński]]
-  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Piotr Bajdek]]
+  |Korekta                = [[Maciej Ziegler]], [[Piotr Bajdek]], [[Paweł Konarzewski]]
-  |nazwa                  = ''Ubirajara'' (ubirajara)
+  |nazwa                  = "Ubirajara" ("ubirajara")
   |długość                = ok. 1-1,4 m
   |wysokość               =
@@ Linia 10: / Linia 9: @@
   |miejsce                = [[Brazylia]], stan Ceara
 <small>([[formacja]] [[Crato]], ogniwo Nova Olinda)</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|125|113}}
+  |czas                   = {{Występowanie|121.4|113}}
-ok. 125-113 [[Ma]]<br>
+ok. 121,4-113 [[Ma]]<br>
-<small>wczesna [[kreda]] ([[apt]])</small>
+<small>[[wczesna kreda]] ([[apt]])</small>
   |systematyka            =
 [[Dinosauria]]
@@ Linia 30: / Linia 29: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Ubirajara'' to rodzaj niewielkiego, lekko zbudowanego teropoda z rodziny [[Compsognathidae]], który żył we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Brazylii. Zachowały się u niego odciski prymitywnych piór, które na grzbiecie zwierzęcia tworzyły niezwykłe, widowiskowe struktury.
+"Ubirajara" to [[nomen nudum|nieważny]] rodzaj niewielkiego, lekko zbudowanego teropoda z rodziny [[Compsognathidae]], który żył we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Brazylii. Zachowały się u niego odciski prymitywnych piór, które na grzbiecie zwierzęcia tworzyły niezwykłe, widowiskowe struktury.
-==Etymologia==
+==Nieważność taksonu==
-Nazwa ''Ubirajara'' w języku tupi oznacza „władca włóczni”, w nawiązaniu do charakterystycznego opierzenia na grzbiecie. Epitet gatunkowy ''jubatus'' pochodzi z łaciny i znaczy „grzywiasty” lub „grzebieniasty”.
+Pierwsza wersja artykułu opisująca "Ubirajara" pojawiła się na łamach czasopisma Cretaceous Research 13 grudnia 2020 roku, jednak po 10 dniach został ona tymczasowo wycofana ze względów etycznych. Jak się okazało skamieniałości należące do "Ubirajara" zostały najprawdopodobniej nielegalnie wywiezione z Brazylii do Niemiec w 1995 roku (Cisneros i in., 2022). Publikacja została całkowicie usunięta z czasopisma we wrześniu 2021 roku. Niemcy pod wpływem protestów brazylijskiego społeczeństwa zgodziły się na powrót szczątków dinozaura do rodzimego kraju. Nazwa "Ubirajara jubatus" wraz z zapisami znajdującymi się w publikacji zostały usunięte z Zoobanku 18 listopada 2022 roku i jest niedostępna, bez znaczenia nomenklaturowego (Caento i in., 2023).
 ==Materiał kopalny==
 [[Holotyp]] (SMNK PAL 29241) to niekompletny, częściowo [[artykułowany]] szkielet pozaczaszkowy, obejmujący większość kręgów szyjnych, kręgi grzbietowe, kość krzyżową, żebra, gastralia, obręcz barkową i kończynę przednią z niemal kompletną dłonią.
 ==Budowa i paleobiologia==
-''Ubirajara'' była małym i lekko zbudowanym teropodem. Żebra szyjne były wyjątkowo długie i cienkie. Kręgi grzbietowe nie miały pleuroceli (bocznych otworów pneumatycznych). Inne cechy charakterystyczne dotyczyły m.in. budowy kończyn przednich. Kość ramienna była o 25% dłuższa od łopatki, podczas gdy u innych kompsognatydów proporcje te były odwrotne, lub obie kości miały równą długość.
+"Ubirajara" była małym i lekko zbudowanym teropodem. Żebra szyjne były wyjątkowo długie i cienkie. Kręgi grzbietowe nie miały pleuroceli (bocznych otworów pneumatycznych). Inne cechy charakterystyczne dotyczyły m.in. budowy kończyn przednich. Kość ramienna była o 25% dłuższa od łopatki, podczas gdy u innych kompsognatydów proporcje te były odwrotne, lub obie kości miały równą długość.
-Najbardziej niezwykłą cechą ''Ubirajara'' było upierzenie. Na szyi było ono stosunkowo krótkie, po czym zwiększało swoją wysokość na grzbiecie, tworząc rodzaj grzywy. Jeszcze bardziej niezwykłe były struktury wyrastające prawdopodobnie znad barków zwierzęcia - z każdej strony ''Ubirajara'' miała parę długich na ok. 15 cm piór przypominających wstążki. U żadnego innego nieptasiego dinozaura nie znaleziono podobnych struktur, przypominają one za to ozdoby samców współczesnego indonezyjskiego ptaka – flagowca (''Semioptera wallacii''). Zapewne ''Ubirajara'' również wykorzystywała swoje unikatowe opierzenie do wabienia partnerów. Szkielet tego interesującego teropoda został poznany tylko częściowo, dlatego bardzo prawdopodobne jest, że miał on jeszcze więcej ciekawych ozdób.
+Najbardziej niezwykłą cechą "Ubirajara" było upierzenie. Na szyi było ono stosunkowo krótkie, po czym zwiększało swoją wysokość na grzbiecie, tworząc rodzaj grzywy. Jeszcze bardziej niezwykłe były struktury wyrastające prawdopodobnie znad barków zwierzęcia - z każdej strony "Ubirajara" miała parę długich na ok. 15 cm piór przypominających wstążki. U żadnego innego nieptasiego dinozaura nie znaleziono podobnych struktur, przypominają one za to ozdoby samców współczesnego indonezyjskiego ptaka – flagowca (''Semioptera wallacii''). Zapewne "Ubirajara" również wykorzystywała swoje unikatowe opierzenie do wabienia partnerów. Szkielet tego interesującego teropoda został poznany tylko częściowo, dlatego bardzo prawdopodobne jest, że miał on jeszcze więcej ciekawych ozdób.
 Interpretacja omawianych wyżej struktur jako piór budzi jednak wątpliwości, ponieważ nie przeprowadzono solidnej analizy tafonomicznej znaleziska (Bajdek, online).
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
-| {{V|''Ubirajara''}}
+| "Ubirajara"
 | {{Kpt|[[Robert Smyth|Smyth]], [[Davis Martill|Martill]], [[Eberthard Frey|Frey]], [[Hector Rivera-Sylva]]}} i {{Kpt|[[Norbert Lenz|Lenz]]}}, [[2020]]
 |-
-| {{V|''U. jubatus''}}
+| "U. jubatus"
 | {{Kpt|[[Robert Smyth|Smyth]], [[Davis Martill|Martill]], [[Eberthard Frey|Frey]], [[Hector Rivera-Sylva]]}} i {{Kpt|[[Norbert Lenz|Lenz]]}}, [[2020]]
 |}
 ==Bibliografia==
 <small>Bajdek, P. (2020 online). [http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=6&t=7576].
 Smyth, R.S.H., Martill, D.M., Frey, E., Rivera-Silva, H.E. & Lenz, N. (2020). "A maned theropod dinosaur from Brazil with elaborate integumentary structures". Cretaceous Research. [[doi:10.1016/j.cretres.2020.104686]].
@@ Linia 71: / Linia 80: @@
 [[Kategoria:Kreda]]
 [[Kategoria:Apt]]