Unaysaurus - Historia wersji

Taurovenator o 18:10, 18 lut 2024

2024-02-18T18:10:46Z

Paweł: /* Spis gatunków */

2023-12-23T16:31:58Z

‎Spis gatunków

Paweł: /* Budowa i materiał kopalny */

2023-07-08T15:23:09Z

‎Budowa i materiał kopalny

Paweł: Müller i in., 2023

2023-07-08T15:21:16Z

Müller i in., 2023

Kamil Kamiński o 19:19, 22 sty 2019

2019-01-22T19:19:51Z

Dino o 17:40, 19 sty 2019

2019-01-19T17:40:33Z

Dino: szablon

2019-01-19T17:39:00Z

szablon

Kamil Kamiński: /* Budowa i materiał kopalny */

2019-01-17T19:01:53Z

‎Budowa i materiał kopalny

Kamil Kamiński o 18:58, 17 sty 2019

2019-01-17T18:58:10Z

Dino: Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

2018-12-10T14:54:29Z

Zastępowanie tekstu - "Występowanie3" na "Występowanie"

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
   |nazwa                  = ''Unaysaurus'' (unajzaur)
   |długość                = 2,9 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref>
-  |wysokość               =
+  |wysokość               = 65 cm (w biodrach)  <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
   |masa                   = 60 kg <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
   |dieta                  = roślinożerny

@@ Linia 71: / Linia 71: @@
 | {{Kpt|[[Luciano Leal|Leal]], [[Sergio Azevedo|Azevedo]], [[Alexander Kellner|Kellner]]}} & {{Kpt|[[Átila da Rosa|da Rosa]]}}, [[2004]]
 |-
-| {{V|''Unaysaurus tolentinoi''}}
+| {{V|''U. tolentinoi''}}
 | {{Kpt|[[Luciano Leal|Leal]], [[Sergio Azevedo|Azevedo]], [[Alexander Kellner|Kellner]]}} & {{Kpt|[[Átila da Rosa|da Rosa]]}}, [[2004]]
 |}

@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 {{Szablon: diagnoza}}
-Znaleziony osobnik mierzył około 2,5 metra długości i metr wysokości w okolicach bioder. Budową ''Unaysaurus'' bardzo przypomina inne "prozauropody". Jego czaszka jest stosunkowo długa i mierzy około 15 cm. Dach czaszki jest prosty, podobnie jak u ''[[Plateosaurus]]'' i ''[[Efraasia]]''. Zęby unajzaura, podobnie jak u innych przedstawicieli tej grupy, są liściowate, bocznie spłaszczone i coraz mniejsze ku tyłowi. Każdy ząb ma po 5 do 8 serracji po obu stronach w zależności od rozmiaru, które ustawione są pod kątem 45 stopni do krawędzi. Tą cechą unajzaur przypomina archozauromorfa ''[[Azendohsaurus]]'', ''[[Massospondylus]]'' i ''[[Plateosaurus]]''. Na kości przedszczękowej unajzaur miał 3 lub 4 zęby, 22 na kości szczękowej i 20 na zębowej. Podobnie jak u wczesnych dinozaurów takich jak ''[[Herrerasaurus]]'', a w przeciwieństwie do innych [[Sauropodomorpha]], unajzaur ma dobrzusznie skierowany grzebień na trzonie obrotnika. [[Trzon]] jest jednak dwa razy dłuższy niż wysoki, tak jak u innych zauropodomorfów. Parapofyzy są obecne na bliższym końcu trzonu, co prawdopodobnie świadczy o tym, że ten osobnik był już dorosły. Kręgi grzbietowe mają amficeliczne, silnie spłaszczone trzony, jak przystało na przedstawiciela tej grupy. Podobnie jak u ''[[Yunnanosaurus]]'' i ''[[Guaibasaurus]]'' łuki nerwowe tych kręgów są wyższe od trzonów. Pełne zrośnięcie się trzonów i łuków nerwowych również świadczy o dojrzałym wieku tego osobnika. Kość łopatkowa i krucza są ze sobą ściśle połączone, choć wciąż widać między nimi szew. W przeciwieństwie do ''[[Riojasaurus]]'' i ''[[Saturnalia]]'', ''Unaysaurus'' nie ma łopatki o klepsydrowatym kształcie, gdyż tylny koniec kości jest mniej rozszerzony. Obręcz barkowa unajzaura była nachylona 60<sup>o</sup> do płaszczyzny poziomej, co jest cechą prymitywną ([[plezjomorfia|plezjomorficzną]]) dla [[Sauropodomorpha|zauropodomorfów]] i czym przypomina obręcz ''[[Seitaad]]''. Kość ramieniowa jest podobna do ''[[Plateosaurus]]''. Jest mniej masywna niż u ''[[Riojasaurus]]'', ''[[Massospondylus]]'' i ''[[Saturnalia]]''. Pozostałe kości kończyn nawiązują swoją budową do innych "prozauropodów", szczególnie do tych o mniejszych rozmiarach.
+[[Holotyp]]owy osobnik mierzył około 2,9 metra długości i 65 cm wysokości w okolicach bioder (Molina-Pérez i Larramendi, 2020). Budową ''Unaysaurus'' bardzo przypomina inne "prozauropody". Jego czaszka jest stosunkowo długa i mierzy około 15 cm. Dach czaszki jest prosty, podobnie jak u ''[[Plateosaurus]]'' i ''[[Efraasia]]''. Zęby unajzaura, podobnie jak u innych przedstawicieli tej grupy, są liściowate, bocznie spłaszczone i coraz mniejsze ku tyłowi. Każdy ząb ma po 5 do 8 serracji po obu stronach w zależności od rozmiaru, które ustawione są pod kątem 45 stopni do krawędzi. Tą cechą unajzaur przypomina archozauromorfa ''[[Azendohsaurus]]'', ''[[Massospondylus]]'' i ''[[Plateosaurus]]''. Na kości przedszczękowej unajzaur miał 3 lub 4 zęby, 22 na kości szczękowej i 20 na zębowej. Podobnie jak u wczesnych dinozaurów takich jak ''[[Herrerasaurus]]'', a w przeciwieństwie do innych [[Sauropodomorpha]], unajzaur ma dobrzusznie skierowany grzebień na trzonie obrotnika. [[Trzon]] jest jednak dwa razy dłuższy niż wysoki, tak jak u innych zauropodomorfów. Parapofyzy są obecne na bliższym końcu trzonu, co prawdopodobnie świadczy o tym, że ten osobnik był już dorosły. Kręgi grzbietowe mają amficeliczne, silnie spłaszczone trzony, jak przystało na przedstawiciela tej grupy. Podobnie jak u ''[[Yunnanosaurus]]'' i ''[[Guaibasaurus]]'' łuki nerwowe tych kręgów są wyższe od trzonów. Pełne zrośnięcie się trzonów i łuków nerwowych również świadczy o dojrzałym wieku tego osobnika. Kość łopatkowa i krucza są ze sobą ściśle połączone, choć wciąż widać między nimi szew. W przeciwieństwie do ''[[Riojasaurus]]'' i ''[[Saturnalia]]'', ''Unaysaurus'' nie ma łopatki o klepsydrowatym kształcie, gdyż tylny koniec kości jest mniej rozszerzony. Obręcz barkowa unajzaura była nachylona 60<sup>o</sup> do płaszczyzny poziomej, co jest cechą prymitywną ([[plezjomorfia|plezjomorficzną]]) dla [[Sauropodomorpha|zauropodomorfów]] i czym przypomina obręcz ''[[Seitaad]]''. Kość ramieniowa jest podobna do ''[[Plateosaurus]]''. Jest mniej masywna niż u ''[[Riojasaurus]]'', ''[[Massospondylus]]'' i ''[[Saturnalia]]''. Pozostałe kości kończyn nawiązują swoją budową do innych "prozauropodów", szczególnie do tych o mniejszych rozmiarach.
 ''Unaysaurus'' wyróżnia się od innych [[takson]]ów następującą kombinacją cech:

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
   |Korekta                = [[Tomasz Skawiński]], [[Maciej Ziegler]], [[Marcin Szermański]]
   |nazwa                  = ''Unaysaurus'' (unajzaur)
-  |długość                = 2,5 m
+  |długość                = 2,9 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref>
   |wysokość               =
-  |masa                   =
+  |masa                   = 60 kg <ref name="Molina-Larramendi"></ref>
-  |dieta                  =
+  |dieta                  = roślinożerny
-  |miejsce                = [[Brazylia]]<br>
+  |miejsce                = [[Brazylia]] - stan Rio Grande do Sul
-<small>stan Rio Grande do Sul<br>([[formacja]] [[Caturrita]])</small>
+<small>([[formacja]] [[Caturrita]])</small>
-  |czas                   =  {{Występowanie|227|228}}
+  |czas                   =  {{Występowanie|226|225}}
--220 [[Ma]]<br>
+-225 [[Ma]]<ref>Langer, M. C., Ramezani, J., & Da-Rosa,  ́A. A. S. (2018). U-Pb age constraints on dinosaur rise from South Brazil. Gondwana Research, 57, 133–140.</ref><br>
 <small>[[późny trias]] (wczesny [[noryk]])</small>
   |systematyka            = [[Dinosauria]]
@@ Linia 25: / Linia 25: @@
   |PorównanieDługość      = 2.5
   |mapa                   = <display_points type="terrain" zoom=3>
-° 36' S, 53° 51' W~formacja [[Caturrita]], [[Brazylia]]~<small>''Unaysaurus tolentinoi'' - [[Holotyp]]
+° 36' S, 53° 51' W~formacja [[Caturrita]], [[Brazylia]]~<small>''Unaysaurus tolentinoi'' - [[Holotyp]] i materiał przypisany
 </display_points>
 }}
 == Wstęp ==
-'''Unajzaur''' (łac. ''Unaysaurus tolentinoi'') to roślinożerny dinozaur z grupy ([[grad]]u) "[[prozauropod]]ów", który żył na terenie dzisiejszej Brazylii około 227-220 milionów lat temu.
+'''Unajzaur''' (łac. ''Unaysaurus tolentinoi'') to roślinożerny dinozaur z grupy ([[grad]]u) "[[prozauropod]]ów", który żył na terenie dzisiejszej Brazylii około 226-225 milionów lat temu.
 == Etymologia ==
@@ Linia 35: / Linia 35: @@
 == Budowa i materiał kopalny ==
-[[Gatunek]] ten opisano na podstawie niekompletnego szkieletu składającego się z czaszki, obrotnika, 10 [[kręg]]ów grzbietowych, żeber, [[gastralia|gastraliów]], 30 [[kręg]]ów ogonowych i kości kończyn. Wszystkie te kości były artykułowane lub ułożone blisko siebie, co świadczy o tym, że należały do jednego osobnika.
+[[Plik:Skeletal reconstruction of Unaysaurus tolentinoi.png|thumb|Rekonstrukcja szkieletu okazu [[holotyp]]owego. Autor: Maurissauro [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Skeletal_reconstruction_of_Unaysaurus_tolentinoi.png].]]
 [[Plik:Unaysaurus.jpg|thumb|300px|Rekonstrukcja. Autor: Michael B.H. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Unaysaurus.jpg].]]
@@ Linia 52: / Linia 56: @@
 ==Geologia i położenie geograficzne==
-Skamieniałości ''Unaysaurus'' znaleziono 13 km na północ od Santa Maria w Brazylii. Kości tego zwierzęcia tkwiły w czerwonawym zlepieńcu ponad brązowymi-czerwonymi łupkami ilastymi z soczewkami mułowców. Osady te należą do formacji [[Caturrita]] datowanej na późny [[trias]]. Badacze nie są zgodni co do dokładnego wieku tej formacji. Ich szacunki co do tego wahają się od 227 do 200 milionów lat temu. Obecność dicynodonta ''Jachaleria'' może wskazywać na wczesny [[noryk]], czyli około 227-220 milionów lat.
+Skamieniałości ''Unaysaurus'' znaleziono 13 km na północ od Santa Maria w Brazylii. Kości tego zwierzęcia tkwiły w czerwonawym zlepieńcu ponad brązowymi-czerwonymi łupkami ilastymi z soczewkami mułowców. Osady te należą do formacji [[Caturrita]] datowanej na późny [[trias]]. Badacze nie są zgodni co do dokładnego wieku tej formacji. Ich szacunki co do tego wahają się od 227 do 200 milionów lat temu. Obecność dicynodonta ''Jachaleria'' może wskazywać na wczesny [[noryk]], czyli około 227-220 milionów lat. Langer i in. (2018) ustalili, że wiek formacji Caturrita wynosił 225.42 ± 0.37 [[Ma]].
 ==Paleobiologia==
@@ Linia 86: / Linia 90: @@
 [http://dx.doi.org/10.1016/j.jsames.2014.10.009 Müller, R.T., da Rosa, A.A.S., Silva, L.R., Aires, A.S.S., Pacheco, C.P., Pavanatto, A.E.B., Dias-da-Silva, S. 2015. Wachholz, a new exquisite dinosaur-bearing fossiliferous site from the Upper Triassic of southern Brazil. Journal of South American Earth Sciences, t. 61, str. 120–128.]
 Novas, F. 2009. The Age of Dinosaurs in South America. Indiana University Press, str. 1-452.
 da Silva, R.C., Barboni, R., Dutra, T., Godoy, M.M., Binotto, R.B. 2012. Footprints of large theropod dinosaurs and implications on the age of Triassic biotas from Southern Brazil. Journal of South American Earth Sciences, t. 39, str. 16-23.
-</small>
+<references/></small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
   |mapa                   = <display_points type="terrain" zoom=3>
 ° 36' S, 53° 51' W~formacja [[Caturrita]], [[Brazylia]]~<small>''Unaysaurus tolentinoi'' - [[Holotyp]]
 </display_points>
 }}

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Unaysaurus''}}
-<small>
+{{Opis
-{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
+ |Autor                  = [[Mateusz Tałanda]]
-| Autor:
+ |Korekta                = [[Tomasz Skawiński]], [[Maciej Ziegler]], [[Marcin Szermański]]
-| Korekta:
+ |nazwa                  = ''Unaysaurus'' (unajzaur)
-|-
+ |długość                = 3 m
-| [[Mateusz Tałanda]]
+ |wysokość               =
-| [[Tomasz Skawiński]]
+ |masa                   =
-[[Maciej Ziegler]]
+ |dieta                  =
+ |miejsce                = [[Brazylia]]<br>
-[[Marcin Szermański]]
+<small>stan Rio Grande do Sul<br>([[formacja]] [[Caturrita]])</small>
-|}
+ |czas                   =  {{Występowanie|227|228}}
 -220 [[Ma]]<br>
 <small>[[późny trias]] (wczesny [[noryk]])</small>
-|-
+ |systematyka            = [[Dinosauria]]
 [[Saurischia]]
@@ Linia 44: / Linia 20: @@
 [[Unaysauridae]]
-|-
+ |grafika                = Unaysaurus_by_Kahless28.jpg
-| colspan=2 |[[Plik:Unaysaurus_by_Kahless28.jpg|400px|]]
+ |podpis                 = Rekonstrukcja unajzaura. Autor: Jakub Kowalski
-<small>Rekonstrukcja unajzaura. Autor: Jakub Kowalski</small>
+ |PorównanieGrupa        =
-|-
+ |PorównanieDługość      =
-! colspan=2 | Mapa znalezisk:
+ |mapa                   = <display_points type="terrain" zoom=3>
 ° 36' S, 53° 51' W~formacja [[Caturrita]], [[Brazylia]]~<small>''Unaysaurus tolentinoi'' - [[Holotyp]]
 ° 36' 46.42'' S, 53° 15' 54.06'' W~stanowisko Wachholz
 .7° S, 52.8° W~wzgórze Botucaraí
 </display_points>
-|}
+}}
 == Wstęp ==
 '''Unajzaur''' (łac. ''Unaysaurus tolentinoi'') to roślinożerny dinozaur z grupy ([[grad]]u) "[[prozauropod]]ów", który żył na terenie dzisiejszej Brazylii około 227-220 milionów lat temu.

@@ Linia 78: / Linia 78: @@
 W 2012 roku opisano fragmentaryczne szczątki miednicy i nogi jakiegoś prozauropoda z górnej części formacji Caturrita. Może to być kolejny osobnik unajzaura. Nie ma jednak co do tego pewności, gdyż okaz typowy nie ma miednicy, co utrudnia ich porównanie.
-Natomiast do unajzaura być może należał niekompletny szkielet ze stanowiska Wachholz oraz kość łonowa ze wzgórza Botucaraí. Składa się z 11 kręgów grzbietowych, niekompletnej lewej kończyny przedniej, dwóch kości prawej kończyny przedniej, prawej kości kulszowej i sześciu paliczków stopy. Müller i in. (2016) nie zdecydowali się jednak na jego formalne przypisanie do ''Unaysaurus''.
+Natomiast do unajzaura być może należał niekompletny szkielet ze stanowiska Wachholz oraz kość łonowa ze wzgórza Botucaraí. Szkielet ten składa się z 11 kręgów grzbietowych, niekompletnej lewej kończyny przedniej, dwóch kości prawej kończyny przedniej, prawej kości kulszowej i sześciu paliczków stopy. Müller i in. (2016) nie zdecydowali się jednak na jego formalne przypisanie do ''Unaysaurus''.
 [[Plik:Skeletal_reconstruction_of_Unaysaurus_tolentinoi.png|thumb|300px|Diagram prezentujący znany materiał kopalny. Autor: Maurissauro. [https://en.wikipedia.org/wiki/Unaysaurus#/media/File:Skeletal_reconstruction_of_Unaysaurus_tolentinoi.png].]]

@@ Linia 32: / Linia 32: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| {{Występowanie3|227|228}}
+| {{Występowanie|227|228}}
 -220 [[Ma]]<br>
 <small>[[późny trias]] (wczesny [[noryk]])</small>