Paweł: /* Materiał kopalny */

2025-03-06T19:03:49Z

‎Materiał kopalny

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Uriash''}} {{Opis |Autor = Stanisław Kopeć |Korekta = Paweł Konarzewski |nazwa = ''Uriash..."

2025-02-24T10:16:02Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Uriash''}} {{Opis |Autor = Stanisław Kopeć |Korekta = Paweł Konarzewski |nazwa = ''Uriash..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Uriash''}}
{{Opis
|Autor = [[Stanisław Kopeć]]
|Korekta = [[Paweł Konarzewski]]
|nazwa = ''Uriash'' (uriasz)
|długość = ok. 9-12 m
|masa = 5-8 t
|wysokość =
|dieta = roślinożerny
|miejsce = [[Rumunia]] - Basen Hateg

([[formacja]] [[Densus-Ciula]])
|czas = {{Występowanie|72|70}}
ok. 72-70 [[Ma]] 
[[późna kreda]] ([[mastrycht]])
|systematyka =
[[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Sauropodomorpha]]

[[Sauropoda]]

[[Macronaria]]

[[Somphospondyli]]

[[Titanosauria]]

[[Lithostrotia]]
|grafika = Uriash kadici.png
|podpis = Tak mógł wyglądać ''Uriash''. Autor: Ddinodan [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Uriash_kadici.png]
|PorównanieGrupa =
|PorównanieDługość =
|mapa =
}}
==Wstęp==
''Uriash'' to [[rodzaj]] [[zauropod]]a żyjącego w [[późna kreda późnej|kredzie]] na terenie dzisiejszej Ruminii. Uriasz był jednym z największych znanych późnokredowych tytanozaurów odnalezionych na obszarze Europy.

==Etymologia==
Nazwa rodzajowa pochodzi od rumuńskiego słowa "uriaș". Odnosi się ona do gigantycznej humanoidalnej postaci z rumuńskiego folkloru, znanej dla nas pod nazwami takimi jak olbrzym czy gigant. Epitet gatunkowy ''kubici'' honoruje paleontologa i geologa Ottokára Kadicia, odkrywcę stanowisk kościonośnych, w tym szczątków bohatera opisu.

==Materiał kopalny==
Holotyp (znany wcześniej jako "Individual C") to cztery tylne kręgi ogonowe (SZTFH Ob.3090B, D, G, H - pierwotnie zebrano osiem kręgów, aczkolwiek cztery zaginęły); niekompletna prawa kość ramienna (SZTFH Ob.3104), niekompletna prawa kości udowej i jednego małego fragmentu lewej udowej (SZTFH Ob.3103) oraz lewa pierwsza kość śródstopia (SZTFH Ob.3095). Pierwotnie część z tych skamieniałości zostały przypisane zostało ''Magyarosaurus hungaricus'' (obecnie znanego jako ''[[Petrustitan|Petrustitan hungaricus]]'').

==Budowa==
Jak na tytanozaura z [[mastrycht]]u z rumuńskiej wyspy Hațeg, ''Uriash kadici'' był dość dużym [[zauropod]]em. Mógł mierzył około 11-12 metrów i ważyć 5-8 ton. Uriasz od pozostałych przedstawicieli [[Titanosauria]] różnił się szczegółami budowy kręgów ogonowych, kości ramiennej oraz udowej. Dwa pierwsze zachowane kręgi ogonowe były [[centrum|proceliczne]]. Pozostałe miały inną morfologię. W odróżnieniu od nich nie były [[centrum|proceliczne]], lecz [[centrum|amficeliczne]] lub [[centrum|opistoceliczne]]. Kość udowa cechowała się przerośniętym czwartym krętarzem.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
| {{V|''Uriash''}}
|{{Kpt|Díez Díaz, Mannion, Csiki-Sava}} i {{Kpt|[[Upchurch]]}}, [[2025]]
|-
| {{V|''U. kadici''}}
|{{Kpt|Díez Díaz, Mannion, Csiki-Sava}} i {{Kpt|[[Upchurch]]}}, [[2025]]
|}

==Bibliografia==

Díez Díaz, V., Mannion, P. D., Csiki-Sava, Z., & Upchurch, P. (2025). "Revision of Romanian sauropod dinosaurs reveals high titanosaur diversity and body-size disparity on the latest Cretaceous Haţeg Island, with implications for titanosaurian biogeography". Journal of Systematic Palaeontology. 23 (1). 2441516. [[doi:10.1080/14772019.2024.2441516.]]


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Sauropodomorpha]]
[[Kategoria:Sauropoda]]
[[Kategoria:Macronaria]]
[[Kategoria:Somphospondyli]]
[[Kategoria:Europa]]
[[Kategoria:Rumunia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Kreda]]
[[Kategoria:Mastrycht]]

@@ Linia 43: / Linia 43: @@
 ==Materiał kopalny==
-Holotyp (znany wcześniej jako "Individual C") to cztery tylne kręgi ogonowe (SZTFH Ob.3090B, D, G, H - pierwotnie zebrano osiem kręgów, aczkolwiek cztery zaginęły); niekompletna prawa kość ramienna (SZTFH Ob.3104), niekompletna prawa kości udowej i jednego małego fragmentu lewej udowej (SZTFH Ob.3103) oraz lewa pierwsza kość śródstopia (SZTFH Ob.3095). Pierwotnie część z tych skamieniałości zostały przypisane zostało ''Magyarosaurus hungaricus'' (obecnie znanego jako ''[[Petrustitan|Petrustitan hungaricus]]'').
+[[Plik:Uriash kadici holotype femora.jpg|thumb|Kość udowa [[holotyp]]u ''Uriash''. Źródło: Díez Díaz i in., 2025 [https://doi.org/10.1080/14772019.2024.2441516].]]
 ==Budowa==

Uriash - Historia wersji

Paweł: /* Materiał kopalny */

Paweł: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Uriash''}} {{Opis |Autor = Stanisław Kopeć |Korekta = Paweł Konarzewski |nazwa = ''Uriash..."