Utahceratops - Historia wersji

Paweł o 09:20, 23 lis 2023

2023-11-23T09:20:30Z

Paweł o 21:11, 19 sie 2023

2023-08-19T21:11:34Z

Paweł o 17:45, 16 paź 2022

2022-10-16T17:45:22Z

Paweł o 20:24, 14 paź 2022

2022-10-14T20:24:53Z

Podgląd zmian

PabloT o 18:25, 31 lip 2022

2022-07-31T18:25:38Z

PabloT o 14:05, 15 lip 2022

2022-07-15T14:05:42Z

Dino: /* Systematyka */

2017-01-12T18:04:24Z

‎Systematyka

Dino: /* Materiał kopalny */

2017-01-12T17:51:54Z

‎Materiał kopalny

Dino: /* Wstęp */

2017-01-12T17:51:15Z

‎Wstęp

Szerman o 21:16, 10 gru 2013

2013-12-10T21:16:23Z

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 [[Chasmosaurinae]]
-|grafika                = Utahceratops gettyi 3 salt lake city.jpg
+|grafika                = Utahceratops UDL.png
-  |podpis                 = Zrekonstruowany szkielet ''Utahceratops''. Fot. Jens Lallensack [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utahceratops_gettyi_3_salt_lake_city.jpg]
+  |podpis                 = Rekonstrukcja ''Utahceratops''. Autor: UnexpectedDinoLesson [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utahceratops_UDL.png]
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 ==Budowa==
-[[File:Kaiparowits fauna.jpg|thumb|300px|right|''Utahceratops'' środowisku naturalnym. Znajduje się po lewej stronie. Autor: ABelov2014. [https://abelov2014.deviantart.com/art/Utahceratops-Nasutoceratops-Kosmoceratops-720725612]]]
+[[Plik:Utahceratops gettyi 3 salt lake city.jpg|thumb|Zrekonstruowany szkielet ''Utahceratops''. Fot. Jens Lallensack [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utahceratops_gettyi_3_salt_lake_city.jpg]]]
 ''Utahceratops'' był większy od ''[[Kosmoceratops]]'' i ''[[Nasutoceratops]]''. Charakteryzował się występowaniem niskich wyrostków na środkowej części zewnętrznej krawędzi kryzy o wydłużonej podstawie (u niektórych >10 cm). Przyśrodkowa część poprzecznej "belki" kości ciemieniowej była zakrzywiona ku przodowi. Posiadał dwa krótkie, masywne, spłaszczone i tępe rogi nadoczne skierowane na boki. Róg nosowy znajdował się blisko oczodołów, prawie w całości za nozdrzami (Sampson i in., 2010).
@@ Linia 54: / Linia 54: @@
 ==Paleośrodowisko==
 Zobacz: [[Nasutoceratops#Paleośrodowisko]]
@@ Linia 72: / Linia 73: @@
 Dalman, S. G., Lucas, S. G., Jasinski, S. E., & Longrich, N. R. (2022). "''Sierraceratops turneri'', a new chasmosaurine ceratopsid from the Hall Lake Formation (Upper Cretaceous) of south-central New Mexico". Cretaceous Research, 130, 105034. [[doi:10.1016/j.cretres.2021.105034]]
-Fowler, D.W.; Freedman Fowler, E.A. (2020). "Transitional evolutionary forms in chasmosaurine ceratopsid dinosaurs: evidence from the Campanian of New Mexico". PeerJ. 8: e9251. [[doi:10.7717/peerj.9251]]
+Fowler, D.W. & Freedman Fowler, E.A. (2020). "Transitional evolutionary forms in chasmosaurine ceratopsid dinosaurs: evidence from the Campanian of New Mexico". PeerJ. 8: e9251. [[doi:10.7717/peerj.9251]]
 Loewen, M. A., Farke, A. A., Sampson, S. D., Getty, M. A., Lund, E. K., & O’Connor, P. M. (2013). "Ceratopsid dinosaurs from the Grand Staircase of southern Utah". At the Top of the Grand Staircase: the Late Cretaceous of, 488-503.
-Scott D. Sampson, Mark A. Loewen, Andrew A. Farke, Eric M. Roberts, Catherine A. Forster, Joshua A. Smith, Alan L. Titus (2010). "New Horned Dinosaurs from Utah Provide Evidence for Intracontinental Dinosaur Endemism". PLoS ONE 5 (9): e12292. [[doi:10.1371/journal.pone.0012292]]
+Sampson, S. D., Loewen, M. A., Farke, A. A., Roberts, E. M., Forster, C. A., Smith, J. A., & Titus, A. L. (2010). "New Horned Dinosaurs from Utah Provide Evidence for Intracontinental Dinosaur Endemism". PLoS ONE 5 (9): e12292. [[doi:10.1371/journal.pone.0012292]]
 <references/></small>

@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 |grafika                = Utahceratops gettyi 3 salt lake city.jpg
   |podpis                 = Zrekonstruowany szkielet ''Utahceratops''. Fot. Jens Lallensack [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utahceratops_gettyi_3_salt_lake_city.jpg]
-  |PorównanieGrupa        = Utahceratops phylopic
+  |PorównanieGrupa        =
-  |PorównanieDługość      = 5
+  |PorównanieDługość      =
   |mapa                   =
 <display_points type="terrain" zoom=4>
@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 Materiał przypisany to UMNH VP 12198 (fragmentaryczna, ale najbardziej kompletna czaszka o długości ok. 2,3 m razem ze szkieletem pozaczaszkowym), UMNH VP 12225 (fragmentaryczna czaszka osobnika młodocianego zawierająca częściową k. zaoczodołową z najbardziej kompletnym rogiem oczodołowym (na k. ''supraorbital'')), UMNH VP 16404 (częściowa k. zaoczodołowa z prawie kompletnym rogiem oczodołowym), UMNH VP 13913 (mała, niekompletna k. zaoczodołowa z kompletnym rogiem oczodołowym należąca do osobnika młodocianego), kilka elementów ze złoża 942 zawierającego co najmniej 2 osobniki utahceratopsa, w tym UMNH VP 16675 (rostrum), UMNH VP 16672 (k. przedszczękowa), UMNH VP 16676 (fragment k. nosowej), UMNH VP 16673 (k. jarzmowa), UNMH VP 16674 (k. łuskowa) i UMNH VP 16671 (k. ciemieniowa). Najmniejszy osobnik to UMNH VP 20444 (niekompletna czaszka i kompletny, artykułowany szkielet pozaczaszkowy).
 ==Budowa==
 [[File:Kaiparowits fauna.jpg|thumb|300px|right|''Utahceratops'' środowisku naturalnym. Znajduje się po lewej stronie. Autor: ABelov2014. [https://abelov2014.deviantart.com/art/Utahceratops-Nasutoceratops-Kosmoceratops-720725612]]]
 ''Utahceratops'' był większy od ''[[Kosmoceratops]]'' i ''[[Nasutoceratops]]''. Charakteryzował się występowaniem niskich wyrostków na środkowej części zewnętrznej krawędzi kryzy o wydłużonej podstawie (u niektórych >10 cm). Przyśrodkowa część poprzecznej "belki" kości ciemieniowej była zakrzywiona ku przodowi. Posiadał dwa krótkie, masywne, spłaszczone i tępe rogi nadoczne skierowane na boki. Róg nosowy znajdował się blisko oczodołów, prawie w całości za nozdrzami (Sampson i in., 2010).
 ==Paleośrodowisko==
@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
-! ''Utahceratops''
+|{{V| ''Utahceratops''}}
 | {{Kpt|[[Scott Sampson|Sampson]], [[Mark Loewen|Loewen]], [[Andrew Farke|Farke]], [[Eric Roberts|Roberts]], [[Catherine Forster|Forster]], [[Joshua Smith|Smith]]}} i {{Kpt|[[Alan Titus|Titus]]}}, [[2010]]
 |-
-! ''U. gettyi''
+|{{V| ''U. gettyi''}}
 | {{Kpt|Sampson, Loewen, Farke, Roberts, Forster, Smith}} i {{Kpt|Titus}}, 2010
 |}

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 [[Chasmosaurinae]]
-|grafika                = Utahceratops gettyi.jpg
+|grafika                = Utahceratops gettyi 3 salt lake city.jpg
-  |podpis                 = Rekonstrukcja przyżyciowa ''Utahceratops''. Autor: Nobu Tamura [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utahceratops_gettyi.jpg]
+  |podpis                 = Zrekonstruowany szkielet ''Utahceratops''. Fot. Jens Lallensack [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utahceratops_gettyi_3_salt_lake_city.jpg]
   |PorównanieGrupa        = Utahceratops phylopic
-  |PorównanieDługość      = 7
+  |PorównanieDługość      = 5
   |mapa                   =
 <display_points type="terrain" zoom=4>
@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 Materiał przypisany to UMNH VP 12198 (fragmentaryczna, ale najbardziej kompletna czaszka o długości ok. 2,3 m razem ze szkieletem pozaczaszkowym), UMNH VP 12225 (fragmentaryczna czaszka osobnika młodocianego zawierająca częściową k. zaoczodołową z najbardziej kompletnym rogiem oczodołowym (na k. ''supraorbital'')), UMNH VP 16404 (częściowa k. zaoczodołowa z prawie kompletnym rogiem oczodołowym), UMNH VP 13913 (mała, niekompletna k. zaoczodołowa z kompletnym rogiem oczodołowym należąca do osobnika młodocianego), kilka elementów ze złoża 942 zawierającego co najmniej 2 osobniki utahceratopsa, w tym UMNH VP 16675 (rostrum), UMNH VP 16672 (k. przedszczękowa), UMNH VP 16676 (fragment k. nosowej), UMNH VP 16673 (k. jarzmowa), UNMH VP 16674 (k. łuskowa) i UMNH VP 16671 (k. ciemieniowa). Najmniejszy osobnik to UMNH VP 20444 (niekompletna czaszka i kompletny, artykułowany szkielet pozaczaszkowy).
 ==Systematyka==

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 |-
 | [[Jakub Starzyński]]
-| [[Marcin Szermański]]
+| [[Marcin Szermański]]<br>[[Maciej Ziegler]]<br>[[Paweł Konarzewski]]
 |}
 </small>
@@ Linia 30: / Linia 29: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-|{{Występowanie|77|76}}
+|{{Występowanie|76|75}}
-,6-75,5 [[Ma]] <br>
+-75,5 [[Ma]] <br>
 <small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
 |-
@@ Linia 47: / Linia 46: @@
 [[Chasmosaurinae]]
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Utahceratops gettyi.png|400px|]]
+| colspan=2 |[[Plik:Utahceratops gettyi.jpg|400px|]]
-<small>Szkielet ''Utahceratops gettyi''. Na żółto znany materiał kostny.
+<small>Rekonstrukcja przyżyciowa ''Utahceratops''. Autor: Nobu Tamura [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utahceratops_gettyi.jpg]</small>
 |-
 ! colspan=2 | Mapa znalezisk:
@@ Linia 56: / Linia 53: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=4>
-Grand Staircase-Escalante National Monument, Utah, USA|Grand Staircase-Escalante National Monument, formacja [[Kaiparowits]], USA, [[USA]]|<small>''U. gettyi'' - [[Holotyp]] (UMNH VP 16784) i materiał przypisany.<br>
+Grand Staircase-Escalante National Monument, Utah, USA~Grand Staircase-Escalante National Monument, formacja [[Kaiparowits]], USA, [[USA]]|<small>''U. gettyi'' - [[Holotyp]] (UMNH VP 16784) i materiał przypisany.<br>
 </display_points>
 |}
 ==Wstęp==
-''Utahceratops'' to duży [[ceratops|dinozaur rogaty]] o rozmiarach porównywalnych z ''[[Pentaceratops]]''. Jego szczątki znaleziono na południu stanu Utah. Datowane są na ok. 76,6-75,5 milionów lat.
+''Utahceratops'' to [[rodzaj]] [[chasmozauryn|chasmozauryna]] żyjącego w [[późna kreda|późnej kredzie]] na terenach [[USA]]. Jego szczątki znaleziono na południu stanu Utah.
 Jak każdy dinozaur rogaty był roślinożercą.
 ==Materiał kopalny==
-''Utahceratops'' znany jest ze skamieniałości należących do sześciu osobników, w tym dwóch niekompletnych czaszek (łącznie zachowało się 96% czaszki) i 70% szkieletu pozaczaszkowego (patrz obrazek po lewej).
+[[File:Utahceratops gettyi.png|thumb|300px|Rekonstrukcja szkieletu ''Utahceratops''. Na pomarańczowo odnalezione elementy. Źródło: Sampson i in., 2010 [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Utahceratops_gettyi.png]]]
 [[Holotyp]] UMNH VP 16784 znany jest z niekompletnej czaszki.
-Materiał przypisany to UMNH VP 12198 (fragmentaryczna, ale najbardziej kompletna czaszka o długości ok. 2,3 m razem ze szkieletem pozaczaszkowym), UMNH VP 12225 (fragmentaryczna czaszka osobnika młodocianego zawierająca częściową k. zaoczodołową z najbardziej kompletnym rogiem oczodołowym (na k. ''supraorbital'')), UMNH VP 16404 (częściowa k. zaoczodołowa z prawie kompletnym rogiem oczodołowym), UMNH VP 13913 (mała, niekompletna k. zaoczodołowa z kompletnym rogiem oczodołowym należąca do osobnika młodocianego), kilka elementów ze złoża 942 zawierającego co najmniej 2 osobniki utahceratopsa, w tym UMNH VP 16675 (rostrum), UMNH VP 16672 (k. przedszczękowa), UMNH VP 16676 (fragment k. nosowej), UMNH VP 16673 (k. policzkowa/jarzmowa), UNMH VP 16674 (k. łuskowa) i UMNH VP 16671 (k. ciemieniowa).
+Materiał przypisany to UMNH VP 12198 (fragmentaryczna, ale najbardziej kompletna czaszka o długości ok. 2,3 m razem ze szkieletem pozaczaszkowym), UMNH VP 12225 (fragmentaryczna czaszka osobnika młodocianego zawierająca częściową k. zaoczodołową z najbardziej kompletnym rogiem oczodołowym (na k. ''supraorbital'')), UMNH VP 16404 (częściowa k. zaoczodołowa z prawie kompletnym rogiem oczodołowym), UMNH VP 13913 (mała, niekompletna k. zaoczodołowa z kompletnym rogiem oczodołowym należąca do osobnika młodocianego), kilka elementów ze złoża 942 zawierającego co najmniej 2 osobniki utahceratopsa, w tym UMNH VP 16675 (rostrum), UMNH VP 16672 (k. przedszczękowa), UMNH VP 16676 (fragment k. nosowej), UMNH VP 16673 (k. jarzmowa), UNMH VP 16674 (k. łuskowa) i UMNH VP 16671 (k. ciemieniowa). Najmniejszy osobnik to UMNH VP 20444 (niekompletna czaszka i kompletny, artykułowany szkielet pozaczaszkowy).
-- róg nosowy znajdujący się blisko oczodołów, prawie w całości za nozdrzami;
+==Budowa i paleośrodowisko==
+[[File:Kaiparowits fauna.jpg|thumb|300px|right|''Utahceratops'' środowisku naturalnym. Znajduje się po lewej stronie. Autor: Abelov2014. [https://abelov2014.deviantart.com/art/Utahceratops-Nasutoceratops-Kosmoceratops-720725612]]]
-- dwa krótkie, masywne, spłaszczone i tępe rogi nadoczodołowe skierowane na boki;
+''Utahceratops'' był większy od ''[[Kosmoceratops]]'' i ''[[Nasutoceratops]]''. Charakteryzował się występowaniem niskich wyrostków na środkowej części zewnętrznej krawędzi kryzy o wydłużonej podstawie (u niektórych >10 cm). Przyśrodkowa część poprzecznej "belki" kości ciemieniowej była zakrzywiona ku przodowi. Posiadał dwa krótkie, masywne, spłaszczone i tępe rogi nadoczne skierowane na boki. Róg nosowy znajdował się blisko oczodołów, prawie w całości za nozdrzami. Opis paleośrodowiska zobacz: [[Nasutoceratops#Paleośrodowisko]] (Sampson i in., 2010).
 ==Systematyka==
-Wg przeprowadzonej przez autorów analizy kladystycznej był [[takson siostrzany|taksonem siostrzany]]m wobec pentaceratopsa. Wraz z ''[[Pentaceratops]]'' tworzył [[klad]] siostrzany do [[klad]]u obejmującego wszystkich pozostałych przedstawicieli [[Chasmosaurinae]] (w tym ''[[Kosmoceratops]]''), oprócz [[bazalny]]ch jego przedstawicieli: ''[[Agujaceratops]]'', ''[[Mojoceratops]]'' i ''[[Chasmosaurus]]''.
+Wg przeprowadzonej przez autorów analizy kladystycznej był [[takson siostrzany|taksonem siostrzany]]m wobec pentaceratopsa. Wraz z ''[[Pentaceratops]]'' tworzył [[klad]] siostrzany do [[klad]]u obejmującego wszystkich pozostałych przedstawicieli [[Chasmosaurinae]] (w tym ''[[Kosmoceratops]]''), oprócz [[bazalny]]ch jego przedstawicieli: ''[[Agujaceratops]]'', ''[[Mojoceratops]]'' i ''[[Chasmosaurus]]''. Analizy przeprowadzone przez Fowlera i Freedman Fowler, (2020) oraz Dalmana i in., (2022) potwierdziły jego pokrewieństwo z ''[[Pentaceratops]]''.
 ==Etymologia==
@@ Linia 101: / Linia 90: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
 Holtz, T.R. Jr. (2012) "Dinosaurs: The Most Complete, Up-to-Date Encyclopedia for Dinosaur Lovers of All Ages Supplementary Information" [http://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2011.pdf]
-Scott D. Sampson, Mark A. Loewen, Andrew A. Farke, Eric M. Roberts, Catherine A. Forster, Joshua A. Smith, Alan L. Titus (2010). "New Horned Dinosaurs from Utah Provide Evidence for Intracontinental Dinosaur Endemism". PLoS ONE 5 (9): e12292. http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0012292
+Loewen, M. A., Farke, A. A., Sampson, S. D., Getty, M. A., Lund, E. K., & O’Connor, P. M. (2013). Ceratopsid dinosaurs from the Grand Staircase of southern Utah. At the Top of the Grand Staircase: the Late Cretaceous of, 488-503.
 </small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 |-
 ! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
-| 76,6-75,5 [[Ma]]
+|{{Występowanie|77|76}}
+,6-75,5 [[Ma]] <br>
 <small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
 |-
@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 [[Ceratopsia]]
 [[Ceratopsoidea]]

@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 ==Wstęp==
-''Utahceratops'' to duży ceratops o rozmiarach porównywalnych z ''[[Pentaceratops]]''. Jego szczątki znaleziono na południu stanu Utah. Datowane są na ok. 76,6-75,5 milionów lat.
+''Utahceratops'' to duży [[ceratops|dinozaur rogaty]] o rozmiarach porównywalnych z ''[[Pentaceratops]]''. Jego szczątki znaleziono na południu stanu Utah. Datowane są na ok. 76,6-75,5 milionów lat.
 Jak każdy dinozaur rogaty, ''Utahceratops'' był roślinożercą. Koegzystował z m.in. ceratopsem ''[[Kosmoceratops]]'', [[ornitomimozaur]]ami i [[tyranozauryd]]em ''[[Teratophoneus]]''.