Vagaceratops - Historia wersji

Paweł o 09:05, 29 mar 2026

2026-03-29T09:05:04Z

Paweł: Usunięto przekierowanie do Chasmosaurus#C. irvinensis

2026-03-26T08:37:11Z

Usunięto przekierowanie do Chasmosaurus#C. irvinensis

Paweł: Przekierowanie do Chasmosaurus#C. irvinensis

2023-12-06T15:50:46Z

Przekierowanie do Chasmosaurus#C. irvinensis

Paweł: /* Wstęp */

2023-11-07T12:58:38Z

‎Wstęp

Paweł: wiek

2023-10-23T08:13:38Z

wiek

Paweł o 09:09, 8 kwi 2023

2023-04-08T09:09:02Z

Paweł o 08:28, 19 paź 2022

2022-10-19T08:28:12Z

Paweł: Poprawa opisu

2022-10-18T19:29:12Z

Poprawa opisu

Podgląd zmian

Kamil Kamiński o 16:26, 15 sie 2019

2019-08-15T16:26:32Z

Kamil Kamiński: Campbell i in., 2019

2019-08-15T16:25:44Z

Campbell i in., 2019

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
   |dieta                  = roślinożerny
   |miejsce                = [[Kanada]] - Alberta
-<small>([[formacja]] [[Dinosaur Park]])</small>
+<small>(górna część [[formacja|formacji]] [[Dinosaur Park]])</small>
   |czas                   = {{Występowanie|75.1|74.4}}
 ok. 75,1-74,4 [[Ma]] <ref>Eberth, D. A., Evans, D. C., Ramezani, J., Kamo, S. L., Brown, C. M., Currie, P. J., & Braman, D. R. (2023). "Calibrating geologic strata, dinosaurs, and other fossils at Dinosaur Provincial Park (Alberta, Canada) using a new CA-ID-TIMS U–Pb geochronology". Canadian Journal of Earth Sciences. [[doi:10.1139/cjes-2023-0037]]</ref><br>
@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 [[Chasmosaurinae]]
-|grafika                = VagaceratopsCMNLife.jpg
+|grafika                = VagaceratopsCMN.jpg
-  |podpis                 = Model ''Vagaceratops'' znajdujący się w Canadian Museum of Nature (CMN) w Ottawie. Fot. LittleLazyLass [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:VagaceratopsCMNLife.jpg]
+  |podpis                 = Holotyp ''Vagaceratops''. Fot. LittleLazyLass [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:VagaceratopsCMN.jpg]
   |PorównanieGrupa        =
   |PorównanieDługość      =
@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 ==Odkrycie i materiał kopalny==
 [[Holotyp]] tego gatunku (CMN 41357), pochodzący z najmłodszych osadach formacji [[Dinosaurs Park]], składający się z dość kompletnej czaszki i szkieletu pozaczaszkowego (brakuje głównie ogona) odkrył Luke Lindoe i zebrała ekipa Wanna Langstona w [[1958]] roku. Jest to jeden z najbardziej kompletnych okazów zachowanych wśród [[Ceratopsidae]] (Holmes, 2014).
@@ Linia 44: / Linia 43: @@
 ==Taksonomia==
-''Vagaceratops irvinensis'' został opisany w [[2001]] roku przez Holmesa, Forster, Ryana i Shepherda jako ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''. Ich [[analiza kladystyczna]] wykazała, że jest on najbliżej spokrewniony z ''[[Chasmosaurus]] belli''. Później obszerna analiza Sampsona i in. ([[2010]]) wykazała, że ''Vagaceratops'' jest znacznie bardziej zaawansowanym chasmozaurynem, bliskim ''[[Kosmoceratops]]'', więc została utworzona dla niego nowa nazwa rodzajowa. Dużo analiz filogenetycznych potwiedza pokrewieństwo wagiceratopsa z kosmoceratopsem. Zobacz również: [[Ceratopsoidea#Kladogramy skupiające się na przedstawicielach Chasmosaurinae]]. Jednak Campbell i in. (2019) ponownie uznali, że jest jest to jedynie gatunek chasmozaura - ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''.
+''Vagaceratops irvinensis'' został opisany w [[2001]] roku przez Holmesa, Forster, Ryana i Shepherda jako ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''. Ich [[analiza kladystyczna]] wykazała, że jest on najbliżej spokrewniony z ''[[Chasmosaurus]] belli''. Później obszerna analiza [[Sampson]]a i in. ([[2010]]) wykazała, że ''Vagaceratops'' jest znacznie bardziej zaawansowanym chasmozaurynem, bliskim ''[[Kosmoceratops]]'', więc została utworzona dla niego nowa nazwa rodzajowa. Dużo analiz filogenetycznych potwierdza pokrewieństwo wagiceratopsa z kosmoceratopsem. Zobacz również: [[Ceratopsoidea#Kladogramy skupiające się na przedstawicielach Chasmosaurinae]]. Jednak Campbell i in. (2019) na podobieństw w budowie kości ciemieniowej z okazami AMHN 4502, TMP 2009.034.004 oraz YMP 2016 ponownie uznali, że wagaceratops jest jedynie gatunkiem chasmozaura - ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''.
 ==Budowa==
 ''Vagaceratops'' był niedużym ceratopsydem, ogólnie podobnym do swych krewniaków. Miał tylko róg nosowy. Od innych chasmozaurynów różni się ornamentacją kryzy (szeroko zaokrąglonym i otwartym wcięciem jarzmowym na kości łuskowej; prostym poprzecznym łukiem kości ciemieniowych; krótkimi, tworzącymi zakrzywione i płaskie płytki ''[[epiparietale|epiparietales]]'' 1-3 i ''[[epiparietosquamosal]]e'') oraz kością przedzębową długości połowy kości zębowej ([[autapomorfia|autapomorfie]] za [[Scott Sampson|Sampson]] i in., [[2010]]).
-Szkielet pozaczaszkowy ''C. irvinensis'' jest jednym z najkompletniejszych wśród przedstawicieli [[Ceratopsidae]]. Brakuje jedynie ogona, lewej przedniej i lewej tylnej kończyny oraz części miednicy. Swoją ogólną budową bardzo przypomina inne [[Ceratopsidae|ceratopsydóy]], lecz wykazuje również pewne różnice. Dotyczą one miednicy, ostatnich żeber grzbietowych i grzbietowo-krzyżowych, kości ramiennej, kości budujące dłoń oraz pozycji czwartego krętarza kości udowej. Odcinek szyjny składał się z zrośniętych 3 kręgów szyjnych (''[[syncervical]]''), 6 dodatkowych oraz 12 grzbietowych. ''[[Synsacrum]]'' zawierało 2 kręgi grzbietowo-krzyżowe, 4 kręgi krzyżowe, 2 kręgi ogonowo-krzyżowe i częściowy trzon 3 kręgu ogonowo-krzyżowego. Klatka piersiowa była kompletnia, lecz uległa zmiażdżeniu. Mostek był znacznie szerszy w porównaniu z innymi [[Ceratopsidae|ceratopsydami]]. Podobnie jak u innych chasmozaurynów, kość ramienna miała wydatny grzebień naramienno-piersiowy. Zajmował on połowę długości całej kości. Końcowe paliczki czwartego i piątego palca były stosunkowo duże i w przeciwieństwie do innych ceratopsydów miały wyraźne dystalne powierzchnie. Czwarty krętarz k. udowej znajdował się stosunkowo blisko górnej części kości (Holmes, 2014).
+Szkielet pozaczaszkowy ''C. irvinensis'' jest jednym z najkompletniejszych wśród przedstawicieli [[Ceratopsidae]]. Brakuje jedynie ogona, lewej przedniej i lewej tylnej kończyny oraz części miednicy. Swoją ogólną budową bardzo przypomina inne [[Ceratopsidae|ceratopsydóy]], lecz wykazuje również pewne różnice. Dotyczą one miednicy, ostatnich żeber grzbietowych i grzbietowo-krzyżowych, kości ramiennej, kości budujące dłoń oraz pozycji czwartego krętarza kości udowej. Odcinek szyjny składał się z zrośniętych 3 kręgów szyjnych (''[[syncervical]]''), 6 dodatkowych oraz 12 grzbietowych. ''[[Synsacrum]]'' zawierało 2 kręgi grzbietowo-krzyżowe, 4 kręgi krzyżowe, 2 kręgi ogonowo-krzyżowe i częściowy trzon 3 kręgu ogonowo-krzyżowego. Klatka piersiowa była kompletna, lecz uległa zmiażdżeniu. Mostek był znacznie szerszy w porównaniu z innymi [[Ceratopsidae|ceratopsydami]]. Podobnie jak u innych chasmozaurynów, kość ramienna miała wydatny grzebień naramienno-piersiowy. Zajmował on połowę długości całej kości. Końcowe paliczki czwartego i piątego palca były stosunkowo duże i w przeciwieństwie do innych ceratopsydów miały wyraźne dystalne powierzchnie. Czwarty krętarz k. udowej znajdował się stosunkowo blisko górnej części kości (Holmes, 2014).
 ==Etymologia==

← poprzednia wersja		Wersja z 08:37, 26 mar 2026
Linia 1:		Linia 1:
−	#~~PATRZ~~ [[Chasmosaurus#C. irvinensis]]	+	{{DISPLAYTITLE:''Vagaceratops''}}
		+	{{Opis
		+	\|Autor = [[Maciej Ziegler]], [[Tomasz Sokołowski]], [[Tomasz Skawiński]], [[Marcin Szermański]]
		+	\|Korekta = [[Kamil Kamiński]], [[Paweł Konarzewski]]
		+	\|nazwa = ''Vagaceratops'' (wagaceratops)
		+	\|długość = 4,5 m <ref name=Paul2016>Paul, G.S. (2016). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs: 2nd Edition" wyd. Princeton University.</ref>
		+	\|wysokość =
		+	\|masa = 1,2 t <ref name=Paul2016>Paul, G.S. (2016). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs: 2nd Edition" wyd. Princeton University.</ref>
		+	\|dieta = roślinożerny
		+	\|miejsce = [[Kanada]] - Alberta
		+	<small>([[formacja]] [[Dinosaur Park]])</small>
		+	\|czas = {{Występowanie\|75.1\|74.4}}
		+	ok. 75,1-74,4 [[Ma]] <ref>Eberth, D. A., Evans, D. C., Ramezani, J., Kamo, S. L., Brown, C. M., Currie, P. J., & Braman, D. R. (2023). "Calibrating geologic strata, dinosaurs, and other fossils at Dinosaur Provincial Park (Alberta, Canada) using a new CA-ID-TIMS U–Pb geochronology". Canadian Journal of Earth Sciences. [[doi:10.1139/cjes-2023-0037]]</ref><br>
		+	<small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
		+	\|systematyka =
		+	[[Dinosauria]]
		+
		+	[[Ornithischia]]
		+
		+	[[Ceratopsia]]
		+
		+	[[Ceratopsoidea]]
		+
		+	[[Ceratopsidae]]
		+
		+	[[Chasmosaurinae]]
		+	\|grafika = VagaceratopsCMNLife.jpg
		+	\|podpis = Model ''Vagaceratops'' znajdujący się w Canadian Museum of Nature (CMN) w Ottawie. Fot. LittleLazyLass [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:VagaceratopsCMNLife.jpg]
		+	\|PorównanieGrupa =
		+	\|PorównanieDługość =
		+	\|mapa =
		+	<display_points type="terrain" zoom=4>
		+	50.0° N, 110.3° W~formacja [[Dinosaur Park]], Irvine, prowincja Alberta, [[Kanada]]\|<small>''V. irvinensis'' - [[holotyp]] (CMN 41357) i(?) materiał przypisany.<br>
		+	</display_points>
		+	}}
		+	==Wstęp==
		+	''Vagaceratops'' jest [[rodzaj]]em ceratopsa żyjącego podczas późnej kredy, około 75,1-74,4 milionów lat temu, na terenie [[Laramidia\|Laramidii]] (obecnej zachodniej Ameryki Północnej).
		+
		+	==Odkrycie i materiał kopalny==
		+	[[File:VagaceratopsCMN.jpg\|thumb\|300px\|Holotyp ''Vagaceratops''. Fot. LittleLazyLass [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:VagaceratopsCMN.jpg]]]
		+	[[Holotyp]] tego gatunku (CMN 41357), pochodzący z najmłodszych osadach formacji [[Dinosaurs Park]], składający się z dość kompletnej czaszki i szkieletu pozaczaszkowego (brakuje głównie ogona) odkrył Luke Lindoe i zebrała ekipa Wanna Langstona w [[1958]] roku. Jest to jeden z najbardziej kompletnych okazów zachowanych wśród [[Ceratopsidae]] (Holmes, 2014).
		+
		+	Przypisany materiał to TMP 87.45.1 (częściowa czaszka) i TMP 98.102.8 (fragmentaryczna czaszka). Przewiezione do ottawskiego Canadian Museum of Nature przeleżały kilkadziesiąt lat, czekając na formalny opis. Wg Campbella i in. (2019) do tego gatunku należy również okaz TMP 11.53.46 (niekompletna, rozczłonkowana czaszka).
		+
		+	==Taksonomia==
		+	''Vagaceratops irvinensis'' został opisany w [[2001]] roku przez Holmesa, Forster, Ryana i Shepherda jako ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''. Ich [[analiza kladystyczna]] wykazała, że jest on najbliżej spokrewniony z ''[[Chasmosaurus]] belli''. Później obszerna analiza Sampsona i in. ([[2010]]) wykazała, że ''Vagaceratops'' jest znacznie bardziej zaawansowanym chasmozaurynem, bliskim ''[[Kosmoceratops]]'', więc została utworzona dla niego nowa nazwa rodzajowa. Dużo analiz filogenetycznych potwiedza pokrewieństwo wagiceratopsa z kosmoceratopsem. Zobacz również: [[Ceratopsoidea#Kladogramy skupiające się na przedstawicielach Chasmosaurinae]]. Jednak Campbell i in. (2019) ponownie uznali, że jest jest to jedynie gatunek chasmozaura - ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''.
		+
		+	==Budowa==
		+	''Vagaceratops'' był niedużym ceratopsydem, ogólnie podobnym do swych krewniaków. Miał tylko róg nosowy. Od innych chasmozaurynów różni się ornamentacją kryzy (szeroko zaokrąglonym i otwartym wcięciem jarzmowym na kości łuskowej; prostym poprzecznym łukiem kości ciemieniowych; krótkimi, tworzącymi zakrzywione i płaskie płytki ''[[epiparietale\|epiparietales]]'' 1-3 i ''[[epiparietosquamosal]]e'') oraz kością przedzębową długości połowy kości zębowej ([[autapomorfia\|autapomorfie]] za [[Scott Sampson\|Sampson]] i in., [[2010]]).
		+
		+	Szkielet pozaczaszkowy ''C. irvinensis'' jest jednym z najkompletniejszych wśród przedstawicieli [[Ceratopsidae]]. Brakuje jedynie ogona, lewej przedniej i lewej tylnej kończyny oraz części miednicy. Swoją ogólną budową bardzo przypomina inne [[Ceratopsidae\|ceratopsydóy]], lecz wykazuje również pewne różnice. Dotyczą one miednicy, ostatnich żeber grzbietowych i grzbietowo-krzyżowych, kości ramiennej, kości budujące dłoń oraz pozycji czwartego krętarza kości udowej. Odcinek szyjny składał się z zrośniętych 3 kręgów szyjnych (''[[syncervical]]''), 6 dodatkowych oraz 12 grzbietowych. ''[[Synsacrum]]'' zawierało 2 kręgi grzbietowo-krzyżowe, 4 kręgi krzyżowe, 2 kręgi ogonowo-krzyżowe i częściowy trzon 3 kręgu ogonowo-krzyżowego. Klatka piersiowa była kompletnia, lecz uległa zmiażdżeniu. Mostek był znacznie szerszy w porównaniu z innymi [[Ceratopsidae\|ceratopsydami]]. Podobnie jak u innych chasmozaurynów, kość ramienna miała wydatny grzebień naramienno-piersiowy. Zajmował on połowę długości całej kości. Końcowe paliczki czwartego i piątego palca były stosunkowo duże i w przeciwieństwie do innych ceratopsydów miały wyraźne dystalne powierzchnie. Czwarty krętarz k. udowej znajdował się stosunkowo blisko górnej części kości (Holmes, 2014).
		+
		+	==Etymologia==
		+	Nazwa ''Vagaceratops'' to połączenie łacińskiego ''vagus'' (wędrowiec) i greckiego ''ceratops'' (rogata twarz) i odnosi się do występowania "tego kladu" (''Vagaceratops''+''[[Kosmoceratops]]''? [[Chasmosaurinae]]? [[Ceratopsidae]]?) na północy (Alberta) i południu (Utah) Laramidii w późnym [[kampan]]ie. Pochodzenie nazwy gatunkowej (''irvinensis'') nie zostało wyjaśnione w publikacji opisującej nowy [[gatunek]], lecz zapewne pochodzi od miejscowości Irvine, niedaleko której odnaleziono [[holotyp]].
		+
		+	==Spis gatunków==
		+	{\| class="wikitable"
		+	\|{{V\|''Vagaceratops''}}
		+	\| {{Kpt\|[[Scott Sampson\|Samspon]], [[Mark Loewen\|Loewen]], [[Andrew Farke\|Farke]], [[Eric Roberts\|Roberts]], [[Catherine Forster\|Forster]], [[Joshua Smith\|Smith]]}} i {{Kpt\|[[Alan Titus\|Titus]]}}, [[2010]]
		+	\|-
		+	\|{{V\|''V. irvinensis''}}
		+	\| ({{Kpt\|[[Robert Holmes\|Holmes]], [[Catherine Forster\|Forster]], [[Michael Ryan\|Ryan]]}} i {{Kpt\|[[Kieran Shepherd\|Shepherd]]}}, [[2001]]) {{Kpt\|[[Scott Sampson\|Samspon]], [[Mark Loewen\|Loewen]], [[Andrew Farke\|Farke]], [[Eric Roberts\|Roberts]], [[Catherine Forster\|Forster]], [[Joshua Smith\|Smith]]}} i {{Kpt\|[[Alan Titus\|Titus]]}}, [[2010]]
		+	\|-
		+	\| = ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''
		+	\| {{Kpt\|[[Robert Holmes\|Holmes]], [[Catherine Forster\|Forster]], [[Michael Ryan\|Ryan]]}} i {{Kpt\|[[Kieran Shepherd\|Shepherd]]}}, [[2001]]
		+	\|}
		+
		+	==Bibliografia==
		+	<small>
		+	Campbell, J.A., Ryan, M.J., Schroder-Adams, C.J., Holmes, R.B. & Evans, D.C. (2019) "Temporal range extension and evolution of the chasmosaurine ceratopsid '''Vagaceratops' irvinensis'' (Dinosauria: Ornithischia) in the Upper Cretaceous (Campanian) Dinosaur Park Formation of Alberta." Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology 7: 83-100. [[doi:10.18435/vamp29356]].
		+
		+	Holmes, R. B. (2014). "The postcranial skeleton of ''Vagaceratops irvinensis'' (Dinosauria, Ceratopsidae)". Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology, 1, 1-21 [[doi:10.18435/B5159V]]
		+
		+	Holmes, R. B., Forster, C., Ryan, M. J., & Shepherd, K. M. (2001) "A new species of ''Chasmosaurus'' (Dinosauria: Ceratopsia) from the Dinosaur Park Formation of southern Alberta" Canadian Journal of Earth Sciencies, 38(10), 1423–1438 [[doi:10.1139/cjes-38-10-1423]]
		+
		+	Rega, E., Holmes, R., & Tirabasso, A. (2010). "Habitual locomotor behavior inferred from manual pathology in two Late Cretaceous chasmosaurine ceratopsid dinosaurs, ''Chasmosaurus irvinensis'' (CMN 41357) and ''Chasmosaurus belli'' (ROM 843)" [w:] Ryan, M. J., Chinnery-Allgeier, B. J. & Eberth, D. A. (red.) "New Perspectives on Horned Dinosaurs: The Royal Tyrrell Museum Ceratopsian Symposium" Indiana University Press, 340-354.
		+
		+	Sampson, S .D., Loewen, M. A., Farke, A. A., Roberts, E. M., Forster, C. A., Smith, J. A. & Titus, A. L. (2010). "New Horned Dinosaurs from Utah Provide Evidence for Intracontinental Dinosaur Endemism". PLoS ONE, 5(9), e12292 [[doi:10.1371/journal.pone.0012292]]
		+	<references/></small>
		+
		+	[[Kategoria:Dinosauria]]
		+	[[Kategoria:Ornithischia]]
		+	[[Kategoria:Ceratopsia]]
		+	[[Kategoria:Ceratopsoidea]]
		+	[[Kategoria:Ameryka Północna]]
		+	[[Kategoria:Kanada]]
		+	[[Kategoria:Mezozoik]]
		+	[[Kategoria:Kreda]]
		+	[[Kategoria:Kampan]]

← poprzednia wersja		Wersja z 15:50, 6 gru 2023
Linia 1:		Linia 1:
−	~~{{DISPLAYTITLE:''Vagaceratops''}}~~	+	#PATRZ [[Chasmosaurus#C. irvinensis]]
−	~~{{Opis~~
−	~~\|Autor = [[Maciej Ziegler]], [[Tomasz Sokołowski]], [[Tomasz Skawiński]], [[Marcin Szermański]]~~
−	~~\|Korekta = [[Kamil Kamiński]], [[Paweł Konarzewski]]~~
−	~~\|nazwa = ''Vagaceratops'' (wagaceratops)~~
−	~~\|długość = 4,5 m <ref name=Paul2016>Paul, G.S. (2016). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs: 2nd Edition" wyd. Princeton University.</ref>~~
−	~~\|wysokość =~~
−	~~\|masa = 1,2 t <ref name=Paul2016>Paul, G.S. (2016). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs: 2nd Edition" wyd. Princeton University.</ref>~~
−	~~\|dieta = roślinożerny~~
−	~~\|miejsce = [[Kanada]] - Alberta~~
−	~~<small>([[formacja]] [[Dinosaur Park]])</small>~~
−	~~\|czas = {{Występowanie\|75.1\|74.4}}~~
−	ok. 75,1-74,4 [[Ma]] <ref>Eberth, D. A., Evans, D. C., Ramezani, J., Kamo, S. L., Brown, C. M., Currie, P. J., & Braman, D. R. (2023). "Calibrating geologic strata, dinosaurs, and other fossils at Dinosaur Provincial Park (Alberta, Canada) using a new CA-ID-TIMS U–Pb geochronology". Canadian Journal of Earth Sciences. [[doi:10.1139/cjes-2023-0037]]</ref><br>
−	~~<small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>~~
−	~~\|systematyka =~~
−	~~[[Dinosauria]]~~
−
−	~~[[Ornithischia]]~~
−
−	~~[[Ceratopsia]]~~
−
−	~~[[Ceratopsoidea]]~~
−
−	~~[[Ceratopsidae]]~~
−
−	~~[[Chasmosaurinae]]~~
−	~~\|grafika = VagaceratopsCMNLife.jpg~~
−	\|podpis = Model ''Vagaceratops'' znajdujący się w Canadian Museum of Nature (CMN) w Ottawie. Fot. LittleLazyLass [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:VagaceratopsCMNLife.jpg]
−	~~\|PorównanieGrupa =~~
−	~~\|PorównanieDługość =~~
−	~~\|mapa =~~
−	~~<display_points type="terrain" zoom=3>~~
−	~~50.0° N, 110.3° W~formacja [[Dinosaur Park]], Irvine, prowincja Alberta, [[Kanada]]\|<small>''V. irvinensis'' - [[holotyp]] (CMN 41357) i(?) materiał przypisany.<br>~~
−	~~</display_points>~~
−	}}
−	~~==Wstęp==~~
−	~~''Vagaceratops'' jest [[rodzaj]]em ceratopsa żyjącego podczas późnej kredy, około 75,1-74,4 milionów lat temu, na terenie [[Laramidia\|Laramidii]] (obecnej zachodniej Ameryki Północnej).~~
−
−	~~==Odkrycie i materiał kopalny==~~
−	~~[[File:VagaceratopsCMN.jpg\|thumb\|300px\|Holotyp ''Vagaceratops''. Fot. LittleLazyLass [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:VagaceratopsCMN.jpg]]]~~
−	[[Holotyp]] tego gatunku (CMN 41357), pochodzący z najmłodszych osadach formacji [[Dinosaurs Park]], składający się z dość kompletnej czaszki i szkieletu pozaczaszkowego (brakuje głównie ogona) odkrył Luke Lindoe i zebrała ekipa Wanna Langstona w [[1958]] roku. Jest to jeden z najbardziej kompletnych okazów zachowanych wśród [[Ceratopsidae]] (Holmes, 2014).
−
−	Przypisany materiał to TMP 87.45.1 (częściowa czaszka) i TMP 98.102.8 (fragmentaryczna czaszka). Przewiezione do ottawskiego Canadian Museum of Nature przeleżały kilkadziesiąt lat, czekając na formalny opis. Wg Campbella i in. (2019) do tego gatunku należy również okaz TMP 11.53.46 (niekompletna, rozczłonkowana czaszka).
−
−	~~==Taksonomia==~~
−	''Vagaceratops irvinensis'' został opisany w [[2001]] roku przez Holmesa, Forster, Ryana i Shepherda jako ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''. Ich [[analiza kladystyczna]] wykazała, że jest on najbliżej spokrewniony z ''[[Chasmosaurus]] belli''. Później obszerna analiza Sampsona i in. ([[2010]]) wykazała, że ''Vagaceratops'' jest znacznie bardziej zaawansowanym chasmozaurynem, bliskim ''[[Kosmoceratops]]'', więc została utworzona dla niego nowa nazwa rodzajowa. Jednak Campbell i in. (2019) ponownie uznali, że jest jest to jedynie gatunek chasmozaura - ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''.
−
−	~~==Budowa==~~
−	''Vagaceratops'' był niedużym ceratopsydem, ogólnie podobnym do swych krewniaków. Miał tylko róg nosowy. Od innych chasmozaurynów różni się ornamentacją kryzy (szeroko zaokrąglonym i otwartym wcięciem jarzmowym na kości łuskowej; prostym poprzecznym łukiem kości ciemieniowych; krótkimi, tworzącymi zakrzywione i płaskie płytki ''[[epiparietale\|epiparietales]]'' 1-3 i ''[[epiparietosquamosal]]e'') oraz kością przedzębową długości połowy kości zębowej ([[autapomorfia\|autapomorfie]] za [[Scott Sampson\|Sampson]] i in., [[2010]]).
−
−	~~==Paleopatologie==~~
−	Na [[holotyp\|okazie typowym]] należącym do ''Vagaceratops'' odnaleziono różnego rodzaju nienaturalne uszkodzenia. Kręgi szyjne wraz z żebrami (od 5 do 9) oraz 4 paliczkek prawej tylej stopy wykazywał zmiany nowotworowe. Na prawym rogu naodczonym była głęboka, gładka i okrągła zmiana lityczna, prawdopodobnie wynikająca z naturalnego procesu starzenia się ceratopsydów. Pierwsza prawa kość śródręcza była zdeformowana przez kostne narośle. Prawa kość łuskowa miała zmianę na zewnętrznej i wewnętrznej powierzchni kości. Tanke i Farke (2007) uznali, że zmiana na kryzie była powszechna u [[Ceratopsidae]] i prawdopodobnie spowodowana ontogenezą, a nie gojeniem się ran (Rega i in., 2010).
−
−	~~==Etymologia==~~
−	Nazwa ''Vagaceratops'' to połączenie łacińskiego ''vagus'' (wędrowiec) i greckiego ''ceratops'' (rogata twarz) i odnosi się do występowania "tego kladu" (''Vagaceratops''+''[[Kosmoceratops]]''? [[Chasmosaurinae]]? [[Ceratopsidae]]?) na północy (Alberta) i południu (Utah) Laramidii w późnym [[kampan]]ie. Pochodzenie nazwy gatunkowej (''irvinensis'') nie zostało wyjaśnione w publikacji opisującej nowy [[gatunek]], lecz zapewne pochodzi od miejscowości Irvine, niedaleko której odnaleziono [[holotyp]].
−
−	~~==Spis gatunków==~~
−	~~{\| class="wikitable"~~
−	~~\|{{V\|''Vagaceratops''}}~~
−	\| {{Kpt\|[[Scott Sampson\|Samspon]], [[Mark Loewen\|Loewen]], [[Andrew Farke\|Farke]], [[Eric Roberts\|Roberts]], [[Catherine Forster\|Forster]], [[Joshua Smith\|Smith]]}} i {{Kpt\|[[Alan Titus\|Titus]]}}, [[2010]]
−	\|-
−	~~\|{{V\|''V. irvinensis''}}~~
−	\| ({{Kpt\|[[Robert Holmes\|Holmes]], [[Catherine Forster\|Forster]], [[Michael Ryan\|Ryan]]}} i {{Kpt\|[[Kieran Shepherd\|Shepherd]]}}, [[2001]]) {{Kpt\|[[Scott Sampson\|Samspon]], [[Mark Loewen\|Loewen]], [[Andrew Farke\|Farke]], [[Eric Roberts\|Roberts]], [[Catherine Forster\|Forster]], [[Joshua Smith\|Smith]]}} i {{Kpt\|[[Alan Titus\|Titus]]}}, [[2010]]
−	\|-
−	~~\| = ''~~[[Chasmosaurus~~]] irvinensis''~~
−	~~\| {{Kpt\|[[Robert Holmes\|Holmes]], [[Catherine Forster\|Forster]], [[Michael Ryan\|Ryan]]}} i {{Kpt\|[[Kieran Shepherd\|Shepherd]]}}, [[2001]]~~
−	\|}
−
−	~~==Bibliografia==~~
−	~~<small>~~
−	Campbell, J.A., Ryan, M.J., Schroder-Adams, C.J., Holmes, R.B. & Evans, D.C. (2019) "Temporal range extension and evolution of the chasmosaurine ceratopsid '''Vagaceratops' irvinensis'' (Dinosauria: Ornithischia) in the Upper Cretaceous (Campanian) Dinosaur Park Formation of Alberta." Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology 7: 83-100. [[doi:10.18435/vamp29356]].
−
−	~~Holmes, R. B. (2014). "The postcranial skeleton of ''Vagaceratops irvinensis'' (Dinosauria, Ceratopsidae)". Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology, 1, 1-21 [[doi:10.18435/B5159V]]~~
−
−	~~Holmes, R.B., Forster,~~ C., Ryan, M. & Shepherd, K.M. (2001) "A new species of ''Chasmosaurus'' (Dinosauria: Ceratopsia) from the Dinosaur Park Formation of southern Alberta" Canadian Journal of Earth Sciencies, 38(10), 1423–1438 [[doi:10.1139/cjes-38-10-1423]]
−
−	~~Rega, E., Holmes, R., Tirabasso, A. (2010) "Habitual locomotor behavior inferred from manual pathology in two Late Cretaceous chasmosaurine ceratopsid dinosaurs, Chasmosaurus~~ irvinensis ~~(CMN 41357) and Chasmosaurus belli (ROM 843)" New perspectives on horned dinosaurs, 340-354~~
−
−	Sampson, S.D., Loewen, M.A., Farke, A.A., Roberts, E.M., Forster, C.A., Smith, J.A. & Titus, A.L. (2010) "New Horned Dinosaurs from Utah Provide Evidence for Intracontinental Dinosaur Endemism" PLoS ONE, 5(9), e12292 [[doi:10.1371/journal.pone.0012292]]
−	~~<references/></small>~~
−
−	~~[[Kategoria:Dinosauria]]~~
−	~~[[Kategoria:Ornithischia]]~~
−	~~[[Kategoria:Ceratopsia]]~~
−	~~[[Kategoria:Ceratopsoidea]]~~
−	~~[[Kategoria:Ameryka Północna]]~~
−	~~[[Kategoria:Kanada]]~~
−	~~[[Kategoria:Mezozoik]]~~
−	~~[[Kategoria:Kreda]]~~
−	~~[[Kategoria:Kampan~~]]

@@ Linia 35: / Linia 35: @@
 }}
 ==Wstęp==
-''Vagaceratops'' jest [[rodzaj]]em ceratopsa żyjącego podczas późnej kredy, około 76,2 milionów lat temu, na terenie [[Laramidia|Laramidii]] (obecnej zachodniej Ameryki Północnej).
+''Vagaceratops'' jest [[rodzaj]]em ceratopsa żyjącego podczas późnej kredy, około 75,1-74,4 milionów lat temu, na terenie [[Laramidia|Laramidii]] (obecnej zachodniej Ameryki Północnej).
 ==Odkrycie i materiał kopalny==

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
   |miejsce                = [[Kanada]] - Alberta
 <small>([[formacja]] [[Dinosaur Park]])</small>
-  |czas                   = {{Występowanie|76.2|76.1}}
+  |czas                   = {{Występowanie|75.1|74.4}}
-,2-76,1 [[Ma]] <ref>Fowler, D.W. (2017). "Revised geochronology, correlation, and dinosaur stratigraphic ranges of the Santonian-Maastrichtian (Late Cretaceous) formations of the Western Interior of North America" PLoS ONE, 12(11), e0188426. [[doi:10.1371/journal.pone.0188426]]</ref><br>
+ok. 75,1-74,4 [[Ma]] <ref>Eberth, D. A., Evans, D. C., Ramezani, J., Kamo, S. L., Brown, C. M., Currie, P. J., & Braman, D. R. (2023). "Calibrating geologic strata, dinosaurs, and other fossils at Dinosaur Provincial Park (Alberta, Canada) using a new CA-ID-TIMS U–Pb geochronology". Canadian Journal of Earth Sciences. [[doi:10.1139/cjes-2023-0037]]</ref><br>
 <small>[[późna kreda]] ([[kampan]])</small>
   |systematyka            =

@@ Linia 49: / Linia 49: @@
 ''Vagaceratops'' był niedużym ceratopsydem, ogólnie podobnym do swych krewniaków. Miał tylko róg nosowy. Od innych chasmozaurynów różni się ornamentacją kryzy (szeroko zaokrąglonym i otwartym wcięciem jarzmowym na kości łuskowej; prostym poprzecznym łukiem kości ciemieniowych; krótkimi, tworzącymi zakrzywione i płaskie płytki ''[[epiparietale|epiparietales]]'' 1-3 i ''[[epiparietosquamosal]]e'') oraz kością przedzębową długości połowy kości zębowej ([[autapomorfia|autapomorfie]] za [[Scott Sampson|Sampson]] i in., [[2010]]).
-==Patologie==
+==Paleopatologie==
-Na [[holotyp|okazie typowym]] należącym do ''Vagaceratops'' odnaleziono różnego rodzaju nienaturalne uszkodzenia. Kręgi szyjne oraz prawa tyla stopa wykazywała zmiany nowotworowe. Na prawym rogu naodczonym była głęboka, gładka i okrągła zmiana lityczna, prawdopodobnie wynikająca z naturalnego procesu starzenia się ceratopsydów. Prawa kość łuskowa miała zmianę na zewnętrznej i wewnętrznej powierzchni kości. Tanke i Farke (2007) uznali, że zmiana na kryzie była powszechna u [[Ceratopsidae]] i prawdopodobnie spowodowana ontogenezą, a nie gojeniem się ran (Rega i in., 2010).
+Na [[holotyp|okazie typowym]] należącym do ''Vagaceratops'' odnaleziono różnego rodzaju nienaturalne uszkodzenia. Kręgi szyjne wraz z żebrami (od 5 do 9) oraz 4 paliczkek prawej tylej stopy wykazywał zmiany nowotworowe. Na prawym rogu naodczonym była głęboka, gładka i okrągła zmiana lityczna, prawdopodobnie wynikająca z naturalnego procesu starzenia się ceratopsydów. Pierwsza prawa kość śródręcza była zdeformowana przez kostne narośle. Prawa kość łuskowa miała zmianę na zewnętrznej i wewnętrznej powierzchni kości. Tanke i Farke (2007) uznali, że zmiana na kryzie była powszechna u [[Ceratopsidae]] i prawdopodobnie spowodowana ontogenezą, a nie gojeniem się ran (Rega i in., 2010).
 ==Etymologia==
@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
-! ''Vagaceratops''
+|{{V|''Vagaceratops''}}
 | {{Kpt|[[Scott Sampson|Samspon]], [[Mark Loewen|Loewen]], [[Andrew Farke|Farke]], [[Eric Roberts|Roberts]], [[Catherine Forster|Forster]], [[Joshua Smith|Smith]]}} i {{Kpt|[[Alan Titus|Titus]]}}, [[2010]]
 |-
-! ''V. irvinensis''
+|{{V|''V. irvinensis''}}
 | ({{Kpt|[[Robert Holmes|Holmes]], [[Catherine Forster|Forster]], [[Michael Ryan|Ryan]]}} i {{Kpt|[[Kieran Shepherd|Shepherd]]}}, [[2001]]) {{Kpt|[[Scott Sampson|Samspon]], [[Mark Loewen|Loewen]], [[Andrew Farke|Farke]], [[Eric Roberts|Roberts]], [[Catherine Forster|Forster]], [[Joshua Smith|Smith]]}} i {{Kpt|[[Alan Titus|Titus]]}}, [[2010]]
 |-
@@ Linia 71: / Linia 71: @@
 Campbell, J.A., Ryan, M.J., Schroder-Adams, C.J., Holmes, R.B. & Evans, D.C. (2019) "Temporal range extension and evolution of the chasmosaurine ceratopsid '''Vagaceratops' irvinensis'' (Dinosauria: Ornithischia) in the Upper Cretaceous (Campanian) Dinosaur Park Formation of Alberta." Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology 7: 83-100. [[doi:10.18435/vamp29356]].
-Holmes, R. B. (2014). The postcranial skeleton of ''Vagaceratops irvinensis'' (Dinosauria, Ceratopsidae). Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology, 1, 1-21 [[doi:10.18435/B5159V ]]
+Holmes, R. B. (2014). "The postcranial skeleton of ''Vagaceratops irvinensis'' (Dinosauria, Ceratopsidae)". Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology, 1, 1-21 [[doi:10.18435/B5159V]]
 Holmes, R.B., Forster, C., Ryan, M. & Shepherd, K.M. (2001) "A new species of ''Chasmosaurus'' (Dinosauria: Ceratopsia) from the Dinosaur Park Formation of southern Alberta" Canadian Journal of Earth Sciencies, 38(10), 1423–1438 [[doi:10.1139/cjes-38-10-1423]]

@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 ==Odkrycie i materiał kopalny==
 [[File:VagaceratopsCMN.jpg|thumb|300px|Holotyp ''Vagaceratops''. Fot. LittleLazyLass [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:VagaceratopsCMN.jpg]]]
-[[Holotyp]] tego gatunku (CMN 41357), pochodzący z najmłodszych osadach formacji [[Dinosaurs Park]], składający się z dość kompletnej czaszki i szkieletu pozaczaszkowego (brakuje głównie ogona) odkrył Luke Lindoe i zebrała ekipa Wanna Langstona w [[1958]] roku. Jest to jeden z najkompetentniejszych okazów zachowanych wśród [[Ceratopsidae]] (Holmes, 2014).
+[[Holotyp]] tego gatunku (CMN 41357), pochodzący z najmłodszych osadach formacji [[Dinosaurs Park]], składający się z dość kompletnej czaszki i szkieletu pozaczaszkowego (brakuje głównie ogona) odkrył Luke Lindoe i zebrała ekipa Wanna Langstona w [[1958]] roku. Jest to jeden z najbardziej kompletnych okazów zachowanych wśród [[Ceratopsidae]] (Holmes, 2014).
 Przypisany materiał to TMP 87.45.1 (częściowa czaszka) i TMP 98.102.8 (fragmentaryczna czaszka). Przewiezione do ottawskiego Canadian Museum of Nature przeleżały kilkadziesiąt lat, czekając na formalny opis. Wg Campbella i in. (2019) do tego gatunku należy również okaz TMP 11.53.46 (niekompletna, rozczłonkowana czaszka).
@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 ==Patologie==
-Na [[holotyp|okazie typowym]] należącym do ''Vagaceratops'' odnaleziono różnego rodzaju nienaturalne uszkodzenia. Kręgi szyjne oraz prawa tyla stopa wykazywała zmiany nowotworowe. Na prawym rogu naodczonym była głęboka, gładka i okrągła zmiana lityczna, prawdopodobnie wynikająca z naturalnego procesu starzenia się ceratopsydów. Prawa kość łuskowa miała zmianę na zewnętrznej i wewnętrznej powierzchni kości. Tanke i Farke uznali, że była ona powszechna spowodowana możliwie ontogenezą, a nie gojeniem się ran (Rega i in., 2010).
+Na [[holotyp|okazie typowym]] należącym do ''Vagaceratops'' odnaleziono różnego rodzaju nienaturalne uszkodzenia. Kręgi szyjne oraz prawa tyla stopa wykazywała zmiany nowotworowe. Na prawym rogu naodczonym była głęboka, gładka i okrągła zmiana lityczna, prawdopodobnie wynikająca z naturalnego procesu starzenia się ceratopsydów. Prawa kość łuskowa miała zmianę na zewnętrznej i wewnętrznej powierzchni kości. Tanke i Farke (2007) uznali, że zmiana na kryzie była powszechna u [[Ceratopsidae]] i prawdopodobnie spowodowana ontogenezą, a nie gojeniem się ran (Rega i in., 2010).
 ==Etymologia==

@@ Linia 66: / Linia 66: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=3>
-.0° N, 110.3° W|formacja [[Dinosaur Park]], Irvine, prowincja Alberta, [[Kanada]]|<small>''V. irvinensis'' - [[holotyp]] (NMC 41357) i(?) materiał przypisany.<br>
+.0° N, 110.3° W~formacja [[Dinosaur Park]], Irvine, prowincja Alberta, [[Kanada]]|<small>''V. irvinensis'' - [[holotyp]] (NMC 41357) i(?) materiał przypisany.<br>
 </display_points>
 |}

@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 [[Holotyp]] tego gatunku (NMC 41357), pochodzący z najmłodszych osadach formacji [[Dinosaurs Park]], składający się z dość kompletnej czaszki i szkieletu pozaczaszkowego (brakuje głównie ogona) odkrył Luke Lindoe i zebrała ekipa Wanna Langstona w [[1958]] roku.
-Przypisany materiał to TMP 87.45.1 (częściowa czaszka) i TMP 98.102.8 (fragmentaryczna czaszka). Przewiezione do ottawskiego Canadian Museum of Nature przeleżały kilkadziesiąt lat, czekając na formalny opis.
+Przypisany materiał to TMP 87.45.1 (częściowa czaszka) i TMP 98.102.8 (fragmentaryczna czaszka). Przewiezione do ottawskiego Canadian Museum of Nature przeleżały kilkadziesiąt lat, czekając na formalny opis. Wg Campbella i in. (2019) do tego gatunku należy również okaz TMP 11.53.46 (niekompletna, rozczłonkowana czaszka).
 ==Etymologia==
@@ Linia 85: / Linia 85: @@
 ==Taksonomia==
-''Vagaceratops irvinensis'' został opisany w [[2001]] roku przez Holmesa, Forster, Ryana i Shepherda jako ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''. Ich [[analiza kladystyczna]] wykazała, że jest on najbliżej spokrewniony z ''[[Chasmosaurus]] belli''. Później obszerna analiza Sampsona i in. ([[2010]]) wykazała, że ''Vagaceratops'' jest znacznie bardziej zaawansowanym chasmozaurynem, bliskim ''[[Kosmoceratops]]'', więc została utworzona dla niego nowa nazwa rodzajowa.
+''Vagaceratops irvinensis'' został opisany w [[2001]] roku przez Holmesa, Forster, Ryana i Shepherda jako ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''. Ich [[analiza kladystyczna]] wykazała, że jest on najbliżej spokrewniony z ''[[Chasmosaurus]] belli''. Później obszerna analiza Sampsona i in. ([[2010]]) wykazała, że ''Vagaceratops'' jest znacznie bardziej zaawansowanym chasmozaurynem, bliskim ''[[Kosmoceratops]]'', więc została utworzona dla niego nowa nazwa rodzajowa. Jednak Campbell i in. (2019) ponownie uznali, że jest jest to jedynie gatunek chasmozaura - ''[[Chasmosaurus]] irvinensis''.
 ==Spis gatunków==
@@ Linia 101: / Linia 101: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
 Holmes, R.B., Forster, c., Ryan, M. & Shepherd, K.M. (2001) "A new species of Chasmosaurus (Dinosauria: Ceratopsia) from the Dinosaur Park Formation of southern Alberta" Canadian Journal of Earth Sciencies, 38(10), 1423–1438 doi:10.1139/cjes-38-10-1423