Xenovenator - Historia wersji

Paweł o 08:08, 7 lut 2026

2026-02-07T08:08:17Z

Kamil Kamiński o 22:23, 6 lut 2026

2026-02-06T22:23:37Z

Taurovenator o 14:54, 6 lut 2026

2026-02-06T14:54:03Z

Taurovenator o 14:13, 24 sty 2026

2026-01-24T14:13:19Z

Taurovenator o 15:22, 22 sty 2026

2026-01-22T15:22:53Z

Taurovenator o 07:34, 12 sty 2026

2026-01-12T07:34:52Z

Dino: /* Spis gatunków */

2026-01-11T12:10:56Z

‎Spis gatunków

Taurovenator o 19:43, 9 sty 2026

2026-01-09T19:43:41Z

Taurovenator: /* Spis gatunków */

2026-01-09T19:39:13Z

‎Spis gatunków

Taurovenator o 19:38, 9 sty 2026

2026-01-09T19:38:49Z

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
 |dieta = prawdopodobnie wszystkożerny
 |miejsce = [[Meksyk]] - Coahuila
 <small>([[formacja]] [[Cerro del Pueblo]])</small> <hr>
 ?[[USA]] - Nowy Meksyk
 <small>([[formacja]] [[Kirtland]] - ogniwo De-na-zin)</small>
-|czas = {{Występowanie|74|72}}
+|czas = {{Występowanie|73.5|72.5}}
-ok. 73 [[Ma]]<br>
+ok. 73,5-72,5 [[Ma]]<br>
 <small>[[późna kreda]] (późny [[kampan]])</small>
 |systematyka =
@@ Linia 60: / Linia 63: @@
 '''Etymologia:''' epitet gatunkowy oznacza z łaciny "masywny", co odnosi się do bardziej masywnej budowy k. czołowej tego gatunku od k. czołowej ''[[Saurornitholestes|Saurornitholestes langstoni]]'' (Sullivan, 2006).
-'''Czas:''' ok. 73 [[Ma]] (późny [[kampan]])
+'''Czas:''' ok. 73,8-73,5 [[Ma]] (późny [[kampan]])
 '''Miejsce:''' [[USA]] - Nowy Meksyk ([[formacja]] [[Kirtland]] - ogniwo De-na-zin)
@@ Linia 69: / Linia 72: @@
 Ksenowenator najprawdopodobniej nie różnił się ogólnym pokrojem ciała i trybem życia od lepiej poznanych troodontydów, takich jak ''[[Troodon]]''. Oba gatunki różniły się od pozostałych przedstawicieli tej grupy detalami budowy kości czaszki, zwłaszcza kości czołowych i ciemieniowych; przy czym ''X. espinosae'', jak już wspomniano, miał dość wydatną kopułę na głowie, która być może służyła do walk wewnątrzgatunkowych podczas toków. Cecha ta mogła powstać w wyniku działania doboru płciowego, które zbiegło się ze zwiększaniem opieki rodzicielskiej u [[Maniraptora|maniraptorów]].
 Analiza filogenetyczna umieściła oba gatunki ksenowenatora jako taksony siostrzane względem [[Albertavenator|albertawenatora]].
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
@@ Linia 96: / Linia 100: @@
 Turner, A.H., Makovicky, P.J. &  Norell, M.A. (2012). “A review of dromaeosaurid systematics and paravian phylogeny.” Bulletin of the American Museum of Natural History. 371, 1–206.
 </small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]
 [[Kategoria:Saurischia]]

@@ Linia 64: / Linia 64: @@
 '''Miejsce:''' [[USA]] - Nowy Meksyk ([[formacja]] [[Kirtland]] - ogniwo De-na-zin)
-'''Materiał kopalny i historia taksonu:''' [[holotyp]] (SMP VP-1955) to prawa k. czołowa (oryginalnie uznana za lewą k. czołową), którą po raz pierwszy opisał [[Robert Sullivan]] w 2006 roku i nazwał ''[[Saurornitholestes]] robustus'' przypisał do tego gatunku ponadto okazy SMP VP-1901 (ząb) oraz SMP VP-1741 (pazur drugiego palca lewej kończyny tylnej) jako [[cf.]] ''[[Saurornitholestes]] robustus''. Sullivan uważał, że omawiane szczątki należały do [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] o nieco masywniejszej budowie czaszki niż gatunek typowy zaurornitolesta - ''S. langstoni''. W 2012 roku Turner i współpracownicy uznali, że okaz typowy omawianego gatunku nie wykazuje żadnych diagnostycznych cech rodzaju ''Saurornitholestes'' i uznali ''"S" robustus'' za ''[[nomen dubium]]''. Dwa lata później, [[David Evans]] wraz ze współpracownikami stwierdzili, że choć wprawdzie SMP VP-1955 nie posiada cech diagnostycznych dla [[Dromaeosauridae|dromeozaurydów]], tak ma pewne cechy charakterystyczne dla [[Troodontidae|troodontydów]], więc gatunek ten na pewno nie należy do rodzaju ''Saurornitholestes''. W 2026 roku, [[Rivera-Sylva]] i współpracownicy tymczasowo przypisali ów gatunek do nowo utworzonego rodzaju ''Xenovenator'', zaznaczając, że gatunek ten miał raczej płaską głowę, więc prawdopodobnie nie miał kopuły głowowej obecnej u ''X. robustus''.
+'''Materiał kopalny i historia taksonu:''' [[holotyp]] (SMP VP-1955) to prawa k. czołowa (oryginalnie uznana za lewą k. czołową), którą po raz pierwszy opisał [[Robert Sullivan]] w 2006 roku i nazwał ''[[Saurornitholestes]] robustus''. Ponadto przypisał do tego gatunku okazy SMP VP-1901 (ząb) oraz SMP VP-1741 (pazur drugiego palca lewej kończyny tylnej) jako [[cf.]] ''[[Saurornitholestes]] robustus''. Sullivan uważał, że omawiane szczątki należały do [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] o nieco masywniejszej budowie czaszki niż gatunek typowy zaurornitolesta - ''S. langstoni''. W 2012 roku Turner i współpracownicy uznali, że okaz typowy omawianego gatunku nie wykazuje żadnych diagnostycznych cech rodzaju ''Saurornitholestes'' i uznali ''"S" robustus'' za ''[[nomen dubium]]''. Dwa lata później, [[David Evans]] wraz ze współpracownikami stwierdzili, że choć wprawdzie SMP VP-1955 nie posiada cech diagnostycznych dla [[Dromaeosauridae|dromeozaurydów]], tak ma pewne cechy charakterystyczne dla [[Troodontidae|troodontydów]], więc gatunek ten na pewno nie należy do rodzaju ''Saurornitholestes''. W 2026 roku, [[Rivera-Sylva]] i współpracownicy tymczasowo przypisali ów gatunek do nowo utworzonego rodzaju ''Xenovenator'', zaznaczając, że gatunek ten miał raczej płaską głowę, więc prawdopodobnie nie miał kopuły głowowej obecnej u ''X. robustus''.
 ==Budowa, paleobiologia i systematyka==
-Ksenowenator najprawdopodobniej nie różnił się ogólnym pokrojem ciała i trybem życia od lepiej poznanych troodontydów, takich jak ''[[Troodon]]''. Oba gatunki różniły się od pozostałych przedstawicieli tej grupy detalami budowy kości czaszki, zwłaszcza kości czołowych i ciemieniowych; przy czym ''X. espinosae'' jak już wspomniano miał dość wydatną kopułę na głowie, która być może służyła do walk wewnątrzgatunkowych podczas toków. Cecha ta mogła powstać w wyniku działania doboru płciowego, które zbiegło się ze zwiększaniem opieki rodzicielskiej u [[Maniraptora|maniraptorów]].
+Ksenowenator najprawdopodobniej nie różnił się ogólnym pokrojem ciała i trybem życia od lepiej poznanych troodontydów, takich jak ''[[Troodon]]''. Oba gatunki różniły się od pozostałych przedstawicieli tej grupy detalami budowy kości czaszki, zwłaszcza kości czołowych i ciemieniowych; przy czym ''X. espinosae'', jak już wspomniano, miał dość wydatną kopułę na głowie, która być może służyła do walk wewnątrzgatunkowych podczas toków. Cecha ta mogła powstać w wyniku działania doboru płciowego, które zbiegło się ze zwiększaniem opieki rodzicielskiej u [[Maniraptora|maniraptorów]].
 Analiza filogenetyczna umieściła oba gatunki ksenowenatora jako taksony siostrzane względem [[Albertavenator|albertawenatora]].
 ==Spis gatunków==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{DISPLAYTITLE:''Xenovenator''}}
 {{Opis
@@ Linia 59: / Linia 58: @@
 ===''X.? robustus===
-'''Etymologia:''' epitet gatunkowy oznacza z łaciny "masywny", co odnosi się do bardziej masywnej budowy k. czołowej tego gatunku od k. czołowej ''[[Saurornitholestes|Saurornitholestes langstoni]] (Sullivan, 2006).
+'''Etymologia:''' epitet gatunkowy oznacza z łaciny "masywny", co odnosi się do bardziej masywnej budowy k. czołowej tego gatunku od k. czołowej ''[[Saurornitholestes|Saurornitholestes langstoni]]'' (Sullivan, 2006).
 '''Czas:''' ok. 73 [[Ma]] (późny [[kampan]])
@@ Linia 65: / Linia 64: @@
 '''Miejsce:''' [[USA]] - Nowy Meksyk ([[formacja]] [[Kirtland]] - ogniwo De-na-zin)
-'''Materiał kopalny i historia taksonu:''' [[holotyp]] (SMP VP-1955) to prawa k. czołowa (oryginalnie uznana za lewą k. czołową), którą po raz pierwszy opisał [[Robert Sullivan]] w 2006 roku i nazwał ''[[Saurornitholestes]] robustus'' przypisał do tego gatunku ponadto okazy SMP VP-1901 (ząb) oraz SMP VP-1741 (pazur drugiego palca lewej kończyny tylnej) jako [[cf.]] ''[[Saurornitholestes]] robustus''. Sullivan uważał, że omawiane szczątki należały do [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] o nieco masywniejszej budowie czaszki niż gatunek typowy zaurornitolesta - ''S. langstoni''.
+'''Materiał kopalny i historia taksonu:''' [[holotyp]] (SMP VP-1955) to prawa k. czołowa (oryginalnie uznana za lewą k. czołową), którą po raz pierwszy opisał [[Robert Sullivan]] w 2006 roku i nazwał ''[[Saurornitholestes]] robustus'' przypisał do tego gatunku ponadto okazy SMP VP-1901 (ząb) oraz SMP VP-1741 (pazur drugiego palca lewej kończyny tylnej) jako [[cf.]] ''[[Saurornitholestes]] robustus''. Sullivan uważał, że omawiane szczątki należały do [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] o nieco masywniejszej budowie czaszki niż gatunek typowy zaurornitolesta - ''S. langstoni''. W 2012 roku Turner i współpracownicy uznali, że okaz typowy omawianego gatunku nie wykazuje żadnych diagnostycznych cech rodzaju ''Saurornitholestes'' i uznali ''"S" robustus'' za ''[[nomen dubium]]''. Dwa lata później, [[David Evans]] wraz ze współpracownikami stwierdzili, że choć wprawdzie SMP VP-1955 nie posiada cech diagnostycznych dla [[Dromaeosauridae|dromeozaurydów]], tak ma pewne cechy charakterystyczne dla [[Troodontidae|troodontydów]], więc gatunek ten na pewno nie należy do rodzaju ''Saurornitholestes''. W 2026 roku, [[Rivera-Sylva]] i współpracownicy tymczasowo przypisali ów gatunek do nowo utworzonego rodzaju ''Xenovenator'', zaznaczając, że gatunek ten miał raczej płaską głowę, więc prawdopodobnie nie miał kopuły głowowej obecnej u ''X. robustus''.
 ==Budowa, paleobiologia i systematyka==
+Ksenowenator najprawdopodobniej nie różnił się ogólnym pokrojem ciała i trybem życia od lepiej poznanych troodontydów, takich jak ''[[Troodon]]''. Oba gatunki różniły się od pozostałych przedstawicieli tej grupy detalami budowy kości czaszki, zwłaszcza kości czołowych i ciemieniowych; przy czym ''X. espinosae'' jak już wspomniano miał dość wydatną kopułę na głowie, która być może służyła do walk wewnątrzgatunkowych podczas toków. Cecha ta mogła powstać w wyniku działania doboru płciowego, które zbiegło się ze zwiększaniem opieki rodzicielskiej u [[Maniraptora|maniraptorów]].
 ==Spis gatunków==
 {| class="wikitable"
@@ Linia 93: / Linia 93: @@
 Sullivan, R.M. (2006). "''Saurornitholestes robustus'' n. sp.(Theropoda: Dromaeosauridae) from the Upper Cretaceous Kirtland Formation (De-na-zin Member), San juan Basin, New Mexico". New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin, 35: 253-256.
 </small>
 [[Kategoria:Dinosauria]]

@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 [[Troodontini]]
-|grafika =
+|grafika = Xenovenator espinosai.png
-|podpis =
+|podpis = Rekonstrukcja przyżyciowa gatunku typowego ''Xenovenator espinosai''. Autor: Connor Ashbridge. [[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Xenovenator_espinosai.png]]
 |PorównanieGrupa =
 |PorównanieDługość =
@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 '''Materiał kopalny:''' [[holotyp]] (CPC 2973) to w większości kompletna puszka mózgowa, którą tworzą obie kości czołowe, obie k. ciemieniowe, obie k. oczodołowo-klinowe, obie k. bocznoklinowe (''laterosphenoids''), obie k. bocznopotyliczne (''exoccipitals''), obie k. przeduszne, k. podstawnoklinowa oraz k. podstawnopotyliczna. Materiał przypisany to dwie izolowane k. czołowe: lewa (CPC 2976) oraz prawa (CPC 3112).
 ===''X.? robustus===
@@ Linia 62: / Linia 63: @@
 '''Czas:''' ok. 73 [[Ma]] (późny [[kampan]])
-'''Miejsce:'''
+'''Miejsce:''' [[USA]] - Nowy Meksyk ([[formacja]] [[Kirtland]] - ogniwo De-na-zin)
-'''Materiał kopalny i historia taksonu:'''
+'''Materiał kopalny i historia taksonu:''' [[holotyp]] (SMP VP-1955) to prawa k. czołowa (oryginalnie uznana za lewą k. czołową), którą po raz pierwszy opisał [[Robert Sullivan]] w 2006 roku i nazwał ''[[Saurornitholestes]] robustus'' przypisał do tego gatunku ponadto okazy SMP VP-1901 (ząb) oraz SMP VP-1741 (pazur drugiego palca lewej kończyny tylnej) jako [[cf.]] ''[[Saurornitholestes]] robustus''. Sullivan uważał, że omawiane szczątki należały do [[Dromaeosauridae|dromeozauryda]] o nieco masywniejszej budowie czaszki niż gatunek typowy zaurornitolesta - ''S. langstoni''.
 ==Budowa, paleobiologia i systematyka==
@@ Linia 85: / Linia 86: @@
 ==Bibliografia==
 <small>
 Evans, D.C., Larson, D.W., Cullen, T.M., & Sullivan, R.M. (2014). "''“Saurornitholestes” robustus'' is a troodontid (Dinosauria: Theropoda)". Canadian Journal of Earth Sciences, 51(7), 730-734. [[doi:10.1139/cjes-2014-0073]]

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 '''Etymologia:''' Epitet gatunkowy upamiętnia Luisa Espinosę, meksykańskiego paleontologa, który był jednym z pierwszych badaczy zajmujących się dinozaurami żyjącymi na terenie dzisiejszego Meksyku oraz był mentorem dla wielu innych paleontologów.
-'''Czas:''' ok. 73 [[Ma]] (późny [[kampan]]).
+'''Czas:''' ok. ok. 73,5-72,5 [[Ma]] (późny [[kampan]]).
-'''Miejsce:'''
+'''Miejsce:''' [[Meksyk]] - Coahuila (górna część [[formacja|formacji]] [[Cerro del Pueblo]])
-'''Materiał kopalny:'''
+'''Materiał kopalny:''' [[holotyp]] (CPC 2973) to w większości kompletna puszka mózgowa, którą tworzą obie kości czołowe, obie k. ciemieniowe, obie k. oczodołowo-klinowe, obie k. bocznoklinowe (''laterosphenoids''), obie k. bocznopotyliczne (''exoccipitals''), obie k. przeduszne, k. podstawnoklinowa oraz k. podstawnopotyliczna. Materiał przypisany to dwie izolowane k. czołowe: lewa (CPC 2976) oraz prawa (CPC 3112).
 ===''X.? robustus===
-'''Etymologia:'''
+'''Etymologia:''' epitet gatunkowy oznacza z łaciny "masywny", co odnosi się do bardziej masywnej budowy k. czołowej tego gatunku od k. czołowej ''[[Saurornitholestes|Saurornitholestes langstoni]] (Sullivan, 2006).
-'''Czas:'''
+'''Czas:''' ok. 73 [[Ma]] (późny [[kampan]])
 '''Miejsce:'''

@@ Linia 79: / Linia 79: @@
 |{{Kpt|({{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]]}}, [[2006]]) [[Rivera-Sylva]], Aguillón-Martinez, Flores-Ventura, Sánchez-Uribe, Guzman-Gutierrez}} i {{Kpt|[[Longrich]]}}, [[2026]]
 |-
-| = ''"Saurornitholestes" robustus''
+| = ''"[[Saurornitholestes]]" robustus''
 |{{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]]}}, [[2006]]
 |}

@@ Linia 76: / Linia 76: @@
 |{{Kpt|[[Rivera-Sylva]], Aguillón-Martinez, Flores-Ventura, Sánchez-Uribe, Guzman-Gutierrez}} i {{Kpt|[[Longrich]]}}, [[2026]]
 |-
-|{[V|''X.? robustus''}}
+|{{V|''X.? robustus''}}
-|{[Kpt|({{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]]}}, [[2006]]) [[Rivera-Sylva]], Aguillón-Martinez, Flores-Ventura, Sánchez-Uribe, Guzman-Gutierrez}} i {{Kpt|[[Longrich]]}}, [[2026]]
+|{{Kpt|({{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]]}}, [[2006]]) [[Rivera-Sylva]], Aguillón-Martinez, Flores-Ventura, Sánchez-Uribe, Guzman-Gutierrez}} i {{Kpt|[[Longrich]]}}, [[2026]]
 |-
 | = ''"Saurornitholestes" robustus''
 |{{Kpt|[[Robert Sullivan|Sullivan]]}}, [[2006]]
 |}
 ==Bibliografia==
 <small>