Zby - Historia wersji

Kamil Kamiński o 19:56, 26 sty 2022

2022-01-26T19:56:47Z

Dino o 21:35, 28 sie 2014

2014-08-28T21:35:46Z

Dino: /* Diagnoza */

2014-06-16T22:31:52Z

‎Diagnoza

Dino: /* Materiał kopalny i datowanie */

2014-06-16T22:20:56Z

‎Materiał kopalny i datowanie

Dino o 21:58, 16 cze 2014

2014-06-16T21:58:37Z

Dino o 21:58, 16 cze 2014

2014-06-16T21:58:23Z

Dino: /* Diagnoza */

2014-06-16T21:52:02Z

‎Diagnoza

Dino: Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Zby''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: |- | Łukasz Czepiński |} ---- {| class="wikitable" sty...”

2014-06-16T21:40:27Z

Utworzył nową stronę „{{DISPLAYTITLE:''Zby''}} {| class="wikitable" style="background-color:CornSilk" | Autor: |- | Łukasz Czepiński |} ---- {| class="wikitable" sty...”

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:''Zby''}}

{| class="wikitable" style="background-color:CornSilk"
| Autor:
|-
| [[Łukasz Czepiński]]
|}


----

{| class="wikitable" style="text-align:left" align="left"
! colspan=2 | ''Zby'' (zby)
|-
! '''Długość''':
| ? ok. 13 m

|-
! '''Masa''':
| ? ok. 15 t

|-
! '''[[Lokacje|Miejsce występowania]]''':
| [[Portugalia]]

([[formacja]] [[Lourinhã]])
|-
! '''[[Czas|Czas występowania]]'''
| 155,6-150,8 [[Ma]]

późna [[jura]] ([[kimeryd]])
|-
! '''Systematyka'''
| [[Dinosauria]]

[[Saurischia]]

[[Sauropodomorpha]]

[[Sauropoda]]

[[Eusauropoda]]

[[Turiasauria]]
|-
| colspan=2 |[[Plik:Zby.png|400px|]]
Rekonstrukcja odnalezionych kości szkieletu ''Zby'' (widoczne kości obręczy barkowej i [[szewron]]). © Mateus et al., 2014<ref name="Mateus 2014"></ref>
|-
! colspan=2 | Mapa znalezisk:
|-
| colspan=2 |
<display_points type="terrain" zoom=4>
39.17, -9.2|Vale Pombas, [[ogniwo]] Amoreira-Porto Novo, [[formacja]] [[Lourinhã]]|'''ML 368''' - ''[[Zby]] atlanticus'' - [[holotyp]].
</display_points>
|}

==Wstęp==
''Zby'' to [[rodzaj]] nie-[[Neosauropoda|neozauropodowego]] [[Eusauropoda|euzaropoda]] z późnej [[jura|jury]] [[Portugalia|Portugalii]]. Został opisany w [[2014]] roku przez [[Octávio Mateus|Octávio Mateusa]], [[Philip Mannion|Philipa Manniona]] i [[Paul Upchurch|Paula Upchurcha]]<ref name="Mateus 2014">Mateus, O. V.; Mannion, P. D.; Upchurch, P. (2014). "''Zby atlanticus'', a new turiasaurian sauropod (Dinosauria, Eusauropoda) from the Late Jurassic of Portugal". ''Journal of Vertebrate Paleontology'' '''34''' (3): 618. [http://dx.doi.org/10.1080/02724634.2013.822875 doi:10.1080/02724634.2013.822875] </ref>.

==Materiał kopalny i datowanie==
[[Plik:Zby2.png|300px|thumb|right|A) Wydobywanie obręczy barkowej [[holotyp]]u ''Zby atlanticus'' ze skały. B) Umiejscowienie poszczególnych kości w skale. © Mateus et al., 2014<ref name="Mateus 2014"></ref>]]
[[Holotyp]] - '''ML 368''' - [[artykulacja|artykułowany]] częściowy szkielet zawierający kompletny ząb z korzeniem, fragment łuku neuralnego kręgu szyjnego, przedni [[szewron]], prawa obręcz barkowa i kończyna przednia (dalsza część łopatki, k. krucza, k. ramieniowa, k. promieniowa, k. lokciowa, I, III i IV k. śródręcza, i paliczki kończyny przedniej I-1, I-2, II(?)-1). Odlewy okazu znajdują się w Wills Memorial Building w Bristolu (Wielka Brytania) i w Saurier Museum Aathal (Szwajcaria).

Okaz został znaleziony w mieście Vale Pombas w Lourinhã, w środkowo-zachodniej Portugalii. Osady, w których odnaleziono okaz należały do górnej części [[ogniwo|ogniwa]] Amoreira–Porto Novo [[formacja|formacji]] [[Lourinhã]] i są datowane na późną [[jura|jurę]] ([[kimeryd]]; ok. 155-150 [[Ma]]).

==[[Diagnoza]]==
{{Szablon:Diagnoza}}

''Zby'' został wydzielony na podstawie czterech [[autapomorfie|autapomorfii]]: grzebień k. ramiennej wyraźnie rozszerzający się w kierunku tylnym na poziomie wyrostka naramienno-piersiowego (''deltopectoral crest''); tylnowewnętrzna krawędź wyrsotka barkowego łopatki (''acromial plate'') i przedniowewnętrzna krawędź łopatki stykają się pod kątem ostrym (ok. 110°) w wyniku zmiany nachylenia; boczno-dalszy róg k. ramiennej tworzy w osi przednio-tylnej cienki kołnierz kości, który nie rozszerza się tak bardzo w przód jak reszta dalszego końca k. ramieniowej; paliczek pazurowy (ungualny) I-2 kończyny przedniej niemal prostokątny w widoku bocznym.

==Pokrewieństwo==
Ze względu na specyficzną budowę zębów i k. promieniowej, ''Zby'' uznany został za blisko spokrewnionego z ''[[Turiasaurus]] riodevensis'' z niemal równowiekowych osadów wschodniej [[Hiszpania|Hiszpanii]]. Te dwa [[takson]]y różnią się znacznie w budowie kończyny przedniej. Inne późnojurajskie zauropody z Portugalii, takie jak ''[[Dinheirosaurus]]'', ''[[Lourinhasaurus]]'' i ''[[Lusotitan]]'' wykazują bliskie pokrewieństwo z współczesnymi im formami z formacji [[Morrison]] w [[Ameryka Północna|Ameryce Północnej]] (odpowiednio z: ''[[Supersaurus]]'',
''[[Camarasaurus]]'' i ''[[Brachiosaurus]]''). Wydaje się jednak, że [[Turiasauria|turiazaury]] (''Zby'', ''Turiasaurus'' i wątpliwi przedstawiciele - ''[[Losillasaurus]]'' i ''[[Galveosaurus]]'') występowały jedynie w Europie. Brak niewielkich zauropodów w późnej jurze Portugalii może wynikać z faktu, że ich niszę przejęły inne dinozaury roślinożerne, jak np. długoszyi stegozaur ''[[Miragaia]]''.

==Etymologia==
''Zby'' otrzymał swoją [[nazwa|nazwę]] rodzajową od skrócenia nazwiska rosyjsko-francuskiego paleontologa polskiego pochodzenia, [[Georges Zbyszewski|Georgesa Zbyszewskiego]], który poświęcił się badaniu geologii i paleontologii Portugalii. Nazwa gatunkowa, ''atlanticus'', pochodzi od miejsca znalezienia okazu - malowniczej zatoki nad Oceanem Atlantyckim.

==Spis gatunków==
{| class="wikitable"
! ''Zby''
| {{Kpt|[[Octávio Mateus|Mateus]], [[Philip Mannion|Mannion]], [[Paul Upchurch|Upchurch]]}}, [[2014]]
|-
! ''Z. atlanticus''
| {{Kpt|Mateus, Mannion, Upchurch}}, 2014
|}

==Bibliografia==

<references/>


[[Kategoria:Dinosauria]]
[[Kategoria:Saurischia]]
[[Kategoria:Sauropodomorpha]]
[[Kategoria:Sauropoda]]
[[Kategoria:Europa]]
[[Kategoria:Portugalia]]
[[Kategoria:Mezozoik]]
[[Kategoria:Jura]]
[[Kategoria:Kimeryd]]

@@ Linia 44: / Linia 44: @@
 [[Turiasauria]]
 |-
-| colspan=2 |[[Plik:Zby.png|400px|]]
+| colspan=2 |[[Plik:Zby_NT.jpg|400px|]]
-<small>Rekonstrukcja odnalezionych kości szkieletu ''Zby'' (widoczne kości obręczy <br>barkowej i [[szewron]]).<br>© Mateus et al., 2014<ref name="Mateus 2014"></ref></small>
+<small> Rekonstrukcja przyżyciowa ''Zby atlanticus''. <br>© Nobu Tamura, 2014[http://spinops.blogspot.com/2014/07/zby-atlanticus.html]</small>
 |-
 ! colspan=2 | Mapa znalezisk:
@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 ==Materiał kopalny i datowanie==
 [[Plik:Zby2.png|300px|thumb|right|A) Wydobywanie kończyny przedniej [[holotyp]]u ''Zby atlanticus'' ze skały. B) Umiejscowienie poszczególnych kości w skale.<br> © Mateus et al., 2014<ref name="Mateus 2014"></ref>]]
 [[Holotyp]] - '''ML 368''' - [[artykulacja|artykułowany]] częściowy szkielet zawierający kompletny ząb z korzeniem, fragment łuku neuralnego kręgu szyjnego, przedni [[szewron]], prawa obręcz barkowa i kończyna przednia (dalsza część łopatki, k. krucza, k. ramieniowa, k. promieniowa, k. lokciowa, I, III i IV k. śródręcza, i paliczki kończyny przedniej I-1, I-2, II(?)-1). Odlewy okazu znajdują się w Wills Memorial Building w Bristolu (Wielka Brytania) i w Saurier Museum Aathal (Szwajcaria).

@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 ==Materiał kopalny i datowanie==
-[[Plik:Zby2.png|300px|thumb|right|A) Wydobywanie obręczy barkowej [[holotyp]]u ''Zby atlanticus'' ze skały. B) Umiejscowienie poszczególnych kości w skale.<br> © Mateus et al., 2014<ref name="Mateus 2014"></ref>]]
+[[Plik:Zby2.png|300px|thumb|right|A) Wydobywanie kończyny przedniej [[holotyp]]u ''Zby atlanticus'' ze skały. B) Umiejscowienie poszczególnych kości w skale.<br> © Mateus et al., 2014<ref name="Mateus 2014"></ref>]]
 [[Holotyp]] - '''ML 368''' - [[artykulacja|artykułowany]] częściowy szkielet zawierający kompletny ząb z korzeniem, fragment łuku neuralnego kręgu szyjnego, przedni [[szewron]], prawa obręcz barkowa i kończyna przednia (dalsza część łopatki, k. krucza, k. ramieniowa, k. promieniowa, k. lokciowa, I, III i IV k. śródręcza, i paliczki kończyny przedniej I-1, I-2, II(?)-1). Odlewy okazu znajdują się w Wills Memorial Building w Bristolu (Wielka Brytania) i w Saurier Museum Aathal (Szwajcaria).

@@ Linia 51: / Linia 51: @@
 | colspan=2 |
 <display_points type="terrain" zoom=5>
-.17, -9.2|Vale Pombas, [[ogniwo]] Amoreira-Porto Novo, [[formacja]] [[Lourinhã]]|'''ML 368''' - ''[[Zby]] atlanticus'' - [[holotyp]].
+.17, -9.2~Vale Pombas, [[ogniwo]] Amoreira-Porto Novo, [[formacja]] [[Lourinhã]]|'''ML 368''' - ''[[Zby]] atlanticus'' - [[holotyp]].
 </display_points>
 |}

@@ Linia 67: / Linia 67: @@
 {{Szablon:Diagnoza}}
-''Zby'' został wydzielony na podstawie czterech [[autapomorfie|autapomorfii]]: grzebień k. ramiennej wyraźnie rozszerzający się w kierunku tylnym na poziomie wyrostka naramienno-piersiowego (''deltopectoral crest''); tylnowewnętrzna krawędź wyrsotka barkowego łopatki (''acromial plate'') i przedniowewnętrzna krawędź łopatki stykają się pod kątem ostrym (ok. 110°) w wyniku zmiany nachylenia; boczno-dalszy róg k. ramiennej tworzy w osi przednio-tylnej cienki kołnierz kości, który nie rozszerza się tak bardzo w przód jak reszta dalszego końca k. ramieniowej; paliczek pazurowy (ungualny) I-2 kończyny przedniej niemal prostokątny w widoku bocznym.
+''Zby'' został wydzielony na podstawie czterech [[autapomorfia|autapomorfii]]: grzebień k. ramiennej wyraźnie rozszerzający się w kierunku tylnym na poziomie wyrostka naramienno-piersiowego (''deltopectoral crest''); tylnowewnętrzna krawędź wyrsotka barkowego łopatki (''acromial plate'') i przedniowewnętrzna krawędź łopatki stykają się pod kątem ostrym (ok. 110°) w wyniku zmiany nachylenia; boczno-dalszy róg k. ramiennej tworzy w osi przednio-tylnej cienki kołnierz kości, który nie rozszerza się tak bardzo w przód jak reszta dalszego końca k. ramieniowej; paliczek pazurowy (ungualny) I-2 kończyny przedniej niemal prostokątny w widoku bocznym.
 ==Pokrewieństwo==