Aeolosaurus: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj
m (grafika)
(A. maximus = Arrudatitan)
Linia 6: Linia 6:
 
|-
 
|-
 
| [[Łukasz Czepiński]]<br>[[Krzysztof Stuchlik]]<br>[[Marcin Szermański]]<br>[[Maciej Ziegler]]
 
| [[Łukasz Czepiński]]<br>[[Krzysztof Stuchlik]]<br>[[Marcin Szermański]]<br>[[Maciej Ziegler]]
| [[Krzysztof Lichota]]
+
| [[Krzysztof Lichota]]<br>[[Kamil Kamiński]]
 
|}
 
|}
 
</small>
 
</small>
Linia 63: Linia 63:
 
| colspan=2 |
 
| colspan=2 |
 
<display_points type="terrain" zoom=3>
 
<display_points type="terrain" zoom=3>
Rio Negro province, Argentina|formacja [[Angostura Colorada]], prowincja Rio Negro, [[Argentyna]]|<small>''A. rionegrinus'' - '''MJG-R 1 ([[holotyp]])'''.
+
Rio Negro province, Argentina~formacja [[Angostura Colorada]], prowincja Rio Negro, [[Argentyna]]|<small>''A. rionegrinus'' - '''MJG-R 1 ([[holotyp]])'''.
Colhué Huapi, Chubut province, Argentina|górne ogniwo formacji [[Bajo Barreal]], jezioro Colhué Huapi, prowincja Chubut, [[Argentyna]]|<small>''A. colhuehuapensis'' - '''UNPSJB-PV 959/1 i UNPSJB-PV 959/27 ([[holotyp]])'''.
+
Colhué Huapi, Chubut province, Argentina~górne ogniwo formacji [[Bajo Barreal]], jezioro Colhué Huapi, prowincja Chubut, [[Argentyna]]|<small>''A. colhuehuapensis'' - '''UNPSJB-PV 959/1 i UNPSJB-PV 959/27 ([[holotyp]])'''.
São Paulo province, Brasil|formacja [[Adamantina]], prowincja São Paulo, [[Brazylia]]|<small>''A. maximus'' - '''MPMA 12-0001-97 ([[holotyp]])'''.
+
([[holotyp]])'''.
 
</display_points>
 
</display_points>
 
|}
 
|}
Linia 75: Linia 75:
  
 
==Odkrycia==
 
==Odkrycia==
[[Rodzaj]] wraz z [[gatunek|gatunkiem]] typowym został opisany przez [[Jaime Powell|Powell]]a w [[1987]] roku. 20 lat później – w [[2007]] r. – opisano drugi [[gatunek]] aelozaura: ''Aeolosaurus colhuehuapensis'', który został odkryty w późnokredowych skałach formacji [[Bajo Barreal]], w Argentynie. W [[2011]] roku opisano trzeci [[gatunek]] (''A. maximus''), tym razem z Brazylii.
+
[[Rodzaj]] wraz z [[gatunek|gatunkiem]] typowym został opisany przez [[Jaime Powell|Powell]]a w [[1987]] roku. 20 lat później – w [[2007]] r. – opisano drugi [[gatunek]] aelozaura: ''Aeolosaurus colhuehuapensis'', który został odkryty w późnokredowych skałach formacji [[Bajo Barreal]], w Argentynie. W [[2011]] roku opisano trzeci [[gatunek]] (''A. maximus''), tym razem z Brazylii, lecz w 2021 r. przeniesiono go do nowego rodzaju - ''[[Arrudatitan]]''. 
  
 
==Gatunki==
 
==Gatunki==
Linia 96: Linia 96:
  
 
'''Etymologia''': epitet ''colhuehuapensis'' został zaczerpnięty z nazwy jeziora Colhué Huapi, nieopodal którego zostały odnalezione jego szczątki.
 
'''Etymologia''': epitet ''colhuehuapensis'' został zaczerpnięty z nazwy jeziora Colhué Huapi, nieopodal którego zostały odnalezione jego szczątki.
 
===''A. maximus''===
 
'''Lokalizacja''': [[Brazylia]] - São Paulo ([[formacja Adamantina]])
 
 
'''Wiek''': 83-65 [[Ma]] ([[kampan]]-[[mastrycht]])
 
 
'''Materiał kopalny''': [[holotyp]] (MPMA 12-0001-97) to niekompletny, częściowo artykułowany szkielet - zob. [http://3.bp.blogspot.com/-C4GsNRK0ZBg/TrP9jThcu0I/AAAAAAAAAx0/u9ytE-ZjFks/s1600/a%2Bmaximus.jpg rysunek] (prócz zilustrowanych kości odnaleziono też bliżej nieokreślone fragmenty).
 
 
'''Etymologia''': nazwa odnosi się do wielkości - ''maximus'' to z łac. "duży"
 
 
'''Komentarz''': ''A. maximus'' jest [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]] [[klad]]u tworzonego przez dwa pozostałe gatunki. Był to dość duży przedstawiciel [[Aeolosaurini]], na podstawie rysunku można oszacować jego wymiary ma ok. 15 m długości i ok. 4 m wysokości w grzbiecie  (kość udowa mierzyła 1,55 m).
 
 
  
 
==Pozostały materiał kopalny (''A.'' sp.)==
 
==Pozostały materiał kopalny (''A.'' sp.)==
Linia 135: Linia 123:
 
| {{Kpt|[[Gabriel Casal|Casal]]}}, {{Kpt|[[Rubén Martínez|Martínez]]}}, {{Kpt|[[Marcelo Luna|Luna]]}}, {{Kpt|[[Juan Sciutto|Sciutto]]}} i {{Kpt|[[Matthew Lamanna|Lamanna]]}}, [[2007]]
 
| {{Kpt|[[Gabriel Casal|Casal]]}}, {{Kpt|[[Rubén Martínez|Martínez]]}}, {{Kpt|[[Marcelo Luna|Luna]]}}, {{Kpt|[[Juan Sciutto|Sciutto]]}} i {{Kpt|[[Matthew Lamanna|Lamanna]]}}, [[2007]]
 
|-
 
|-
! ''A. maximus''
+
| ''A. maximus''
 
| {{Kpt|Santucci}} i {{Kpt|de Arruda-Campos}}, [[2011]]
 
| {{Kpt|Santucci}} i {{Kpt|de Arruda-Campos}}, [[2011]]
 +
| = ''[[Arrudatitan]] maximus''
 
|-
 
|-
 
| ''A. faustoi''
 
| ''A. faustoi''
Linia 156: Linia 145:
 
Santucci, R.M. & de Arruda-Campos, A.C. (2011) "A new sauropod (Macronaria, Titanosauria) from the Adamantina Formation, Bauru Group, Upper Cretaceous of Brazil and the phylogenetic relationships of Aeolosaurini" Zootaxa, 3085, 1–33.
 
Santucci, R.M. & de Arruda-Campos, A.C. (2011) "A new sauropod (Macronaria, Titanosauria) from the Adamantina Formation, Bauru Group, Upper Cretaceous of Brazil and the phylogenetic relationships of Aeolosaurini" Zootaxa, 3085, 1–33.
  
http://en.wikipedia.org/wiki/Aeolosaurus
+
Silva Junior, J.C.G., Martinelli, A.G., Iori, F.V., Marinho, T.S., Hechenleitner, E.M. & Langer, M.C. (2021). "Reassessment of ''Aeolosaurus
 +
maximus'', a titanosaur dinosaur from the Late Cretaceous of Southeastern Brazil." Historical Biology. [[DOI: 10.1080/08912963.2021.1920016s]]
  
 
http://www.dinodata.org/index.php?option=com_content&task=view&id=6067&Itemid=67
 
http://www.dinodata.org/index.php?option=com_content&task=view&id=6067&Itemid=67

Wersja z 21:23, 1 maj 2021

Autor: Korekta:
Łukasz Czepiński
Krzysztof Stuchlik
Marcin Szermański
Maciej Ziegler
Krzysztof Lichota
Kamil Kamiński


Aeolosaurus (aeolozaur)
Długość: ok. 15 m
Masa: ? t
Miejsce występowania: Argentyna i Brazylia (zob. tekst)
Czas występowania 83-65 Ma

późna kreda (kampan - mastrycht)

Systematyka Dinosauria

Saurischia

Sauropodomorpha

Sauropoda

Eusauropoda

Neosauropoda

Macronaria

Titanosauriformes

Somphospondyli

Titanosauria

Lithostrotia

Aeolosaurini

Aeolosaurus copia.jpg

Tak mógł wyglądać Aeolosaurus.

Mapa znalezisk Aeolosaurus
Wczytywanie mapy…

Wstęp

Aeolosaurus to późnokredowy przedstawiciel tytanozaurów, którego skamieniałości odkryto na terenie obecnej Argentyny i Brazylii. Jego długość szacuje się na ok. 14-15(?) metrów, a więc niedużo w porównaniu do jego gigantycznych kuzynów, takich jak Argentinosaurus i Puertasaurus. Tak jak i inne tytanozaury (np. Saltasaurus), eolozaur miał małe, kostne płytki na grzbiecie mające chronić go przed mięsożercami takimi jak abelizaurydy (Abelisauridae).

Nazwa rodzajowa Aeolosaurus znaczy "jaszczur Eola" (greckiego boga wiatrów).

Odkrycia

Rodzaj wraz z gatunkiem typowym został opisany przez Powella w 1987 roku. 20 lat później – w 2007 r. – opisano drugi gatunek aelozaura: Aeolosaurus colhuehuapensis, który został odkryty w późnokredowych skałach formacji Bajo Barreal, w Argentynie. W 2011 roku opisano trzeci gatunek (A. maximus), tym razem z Brazylii, lecz w 2021 r. przeniesiono go do nowego rodzaju - Arrudatitan.

Gatunki

A. rionegrinus

Lokalizacja: Argentyna - Rio Negro (formacja Angostura Colorada)

Wiek: ?73-?70 Ma (?późny kampan)

Materiał kopalny: holotyp (MJG-R 1): 7 przednich kręgów ogonowych, niekompletne łopatki, kości ramienne, prawa kość łokciowa i promieniowa, 5 kości śródręcza, prawie kompletne kości kulszowe, prawa kość piszczelowa i strzałkowa, kość skokowa i niekompletne fragmenty.

Etymologia: rionegrinus pochodzi od nazwy prowincji, w której został odkryty ten tytanozaur.

A. colhuehuapensis

Lokalizacja: Argentyna - Chubut (górne ogniwo formacji Bajo Barreal)

Wiek: 83-65 Ma (kampan-mastrycht)

Materiał kopalny: holotyp (UNPSJB-PV 959/1 i UNPSJB-PV 959/27): 21 artykułowanych kręgów ogonowych i szewronów.

Etymologia: epitet colhuehuapensis został zaczerpnięty z nazwy jeziora Colhué Huapi, nieopodal którego zostały odnalezione jego szczątki.

Pozostały materiał kopalny (A. sp.)

Do Aeolosaurus zaliczono ze sporą dozą niepewności wiele fragmentarycznych skamieniałości z Argentyny (Río Negro: formacja Allen i formacja Los Alamitos, kampan-mastrycht) i Brazylii (São Paulo: formacja Adamantina, ?turon-?santon, mastrycht; Minas Gerais: ogniwo Serra da Galga - formacja Marília, kampan). Autorzy nie zgadzają się co do przynależności wielu z nich do omawianego rodzaju.

Są to m.in.

  • MACN-RN 147: 15 artykułowanych kręgów ogonowych.
  • MPCA 27174: 5 kręgów ogonowych, kości kończyny przedniej: prawa łokciowa, promieniowa, śródręcza; kości miednicy: lewa łonowa, prawa kulszowa; płyty kostne.
  • MPCA 27175: prawa łokciowa i promieniowa.
  • MPCA 27176: osteoderma.
  • MPCA 27177: osteoderma.

Spis gatunków

Aeolosaurus Powell, 1987
A. rionegrinus Powell, 1987
A. colhuehuapensis Casal, Martínez, Luna, Sciutto i Lamanna, 2007
A. maximus Santucci i de Arruda-Campos, 2011 = Arrudatitan maximus
A. faustoi (Kellner i Azevedo, 1999) Bertini, Santucci, Ribeiro i de Arruda-Campos, 2000 = Gondwanatitan faustoi

Wybrana bibliografia

Candeiro C.R.A. (2010) "Record of the genus Aeolosaurus (Sauropoda, Titanosauria) in the Late Cretaceous of South America: paleogeographic implications" Estudios Geológicos, 66(2), 243-253.

Casal, G., Martínez, R.D., Luna, M., Sciutto, J.C. & Lamanna, M.C. (2007) "Aeolosaurus colhuehuapensis sp. nov. (Sauropoda, Titanosauria) de la Formación Bajo Barreal, Cretácico Superior de Argentina" Revista Brasileira de Paleontologia, 10(1), 53-62

Garcia, R.A. & Salgado, L. (2012) "The titanosaur sauropods from the Allen Formation (late Campanian-early Maastrichtian) of Salitral Moreno (Patagonia, Río Negro, Argentina)" Acta Palaeontologica Polonica, doi:10.4202/app.2011.0055

Lopes, R.P. & de Carvalho Buchmann, F.S. (2008) "Fossils of titanosaurs (Dinosauria, Sauropoda) from a new outcrop in Triângulo Mineiro, southeastern Brazil" Revista Brasileira de Paleontologia, 11(1), 69-72.

Martinelli, A.G., Riff, D & Lopes, R.P. (2011) "Discussion about the occurrence of the genus Aeolosaurus Powell 1987 (Dinosauria, Titanosauria) in the Upper Cretaceous of Brazil" Gaea, 7, 34–40.

Santucci, R.M. & de Arruda-Campos, A.C. (2011) "A new sauropod (Macronaria, Titanosauria) from the Adamantina Formation, Bauru Group, Upper Cretaceous of Brazil and the phylogenetic relationships of Aeolosaurini" Zootaxa, 3085, 1–33.

Silva Junior, J.C.G., Martinelli, A.G., Iori, F.V., Marinho, T.S., Hechenleitner, E.M. & Langer, M.C. (2021). "Reassessment of Aeolosaurus maximus, a titanosaur dinosaur from the Late Cretaceous of Southeastern Brazil." Historical Biology. DOI: 10.1080/08912963.2021.1920016s

http://www.dinodata.org/index.php?option=com_content&task=view&id=6067&Itemid=67

http://www.dinodata.org/index.php?option=com_content&task=view&id=9586&Itemid=67

http://www.paleodb.org/cgi-bin/bridge.pl?a=checkTaxonInfo&taxon_no=53964&is_real_user=1