Geminiraptor

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autor: Tomasz Skawiński
Korekta: Maciej Ziegler, Michał Siedlecki


Geminiraptor (geminiraptor)
Długość 2 m [1]
Wysokość 70 cm (w biodrach)[1]
Masa 16 kg [1]
Dieta ?mięsożerny/?wszystkożerny
Miejsce USA - Utah

(formacja Cedar Mountain - dolna część ogniwa Yellow Cat)

Czas
252 201 145
66

ok. 139-134,6 Ma wczesna kreda (walanżyn)

Systematyka Dinosauria

Saurischia

Theropoda

Tetanurae

Coelurosauria

Paraves

Troodontidae

?Troodontinae

Geminiraptor NT.jpg
Rekonstrukcja przyżyciowa geminiraptora. Autor: Nobu Tamura. [3]
Homo sapiens.png 200px

2 m

Porównanie wielkości Geminiraptor i człowieka.
Sylwetki: Phylopic.org


Wstęp

Geminiraptor to rodzaj teropoda z rodziny Troodontidae żyjącego we wczesnej kredzie na terenach współczesnej Ameryki Północnej.

Historia odkryć i etymologia

Geminiraptor został opisany w 2010 roku przez Phila Sentera i współpracowników na podstawie kości szczękowej (CEUM 73719)[2] odkrytej w dolnej części ogniwa Yellow Cat w formacji Cedar Mountain w Utah, w lokalizacji Suarez Site, datowanej prawdopodobnie na walanżyn. Licznie występują tam szczątki terizinozaurów Falcarius. Nazwa Geminiraptor pochodzi od łacińskiego słowa geminae („bliźnięta”) oraz greckiego raptor („rabuś”), będącego częstym składnikiem nazw systematycznych deinonychozaurów. Nazwa gatunkowa gatunku typowego, suarezarum – podobnie jak rodzajowa – honoruje geolożki bliźniaczki Celinę i Marinę Suarez, które odkryły lokalizację Suarez.

Materiał kopalny

Holotyp Geminiraptor suarezarum. Źródło: Senter i in., 2010 [1]

Holotyp (CEUM 7319) to niekompletna kość szczękowa.

Budowa

Geminiraptor osiągał stosunkowo duże rozmiary, znacznie większe niż inne wczesnokredowe troodonty, i dorównywał późnokredowym przedstawicielom tej grupy – byronozaurowi, troodonowi i zanabazarowi. Zachowana część kości szczękowej mierzy 95 mm długości, 30 wysokości i 20 szerokości na wysokości szóstego zębodołu. W holotypie zachowało się dziewięć zębodołów, jednak przed nimi znajdowały się prawdopodobnie co najmniej trzy kolejne, a za nimi – siedem. Dół przedoczodołowy zajmuje stosunkowo dużą powierzchnię z boku czaszki, nieco przed oknem przedoczodołowym. U geminiraptora okno promaksillarne nie zanikło ani nie zlało się z oknem szczękowym, jak miało to miejsce u zaurornitoida i zanabazara.

Systematyka

Pozycja filogenetyczna geminiraptora według Sentera i in., 2010 [2]

Według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Sentera i współpracowników na drzewie ścisłej zgodności wygenerowanym z 1944 drzew o długości 1285 stopni Geminiraptor znajduje się w politomii z rodzajami Mei, Byronosaurus, Sinornithoides, Sinusonasus oraz kladem obejmującym rodzaje Troodon, Saurornithoides i Zanabazar. Stopniowo coraz odleglejszymi grupami zewnętrznymi dla tego kladuSinovenator i Anchiornis. Wczesnokredowy wiek formacji Cedar Mountain dowodzi, że Troodontidae osiągnęły stosunkowo duże rozmiary jeszcze we wczesnej kredzie. Geminiraptor jest też jedynym niekwestionowanym północnoamerykańskim wczesnokredowym troodontem. Mortimer uważa go za przedstawiciela podrodziny Troodontinae

Spis gatunków

Geminiraptor Senter, Kirkland, Bird i Bartlett, 2010
G. suarezarum Senter, Kirkland, i Bartlett, 2010

Bibliografia

Mortimer (online)

Senter, P., Kirkland, J.I., Bird, J. & Bartlett, J.A. (2010). "A new troodontid theropod dinosaur from the Lower Cretaceous of Utah". PLoS ONE 5 (12): e14329. doi:10.1371/journal.pone.0014329.

  1. 1,0 1,1 1,2 Molina-Pérez, R. & Larramendi, A. (2019). "Dinosaur Facts and Figures: The Theropods and Other Dinosauriformes". wyd. Princeton University Press.
  2. Senter i in. podali numer katalogowy CEUM 7319, co sprostował Kenneth Carpenter w komentarzu do ich publikacji.