Equijubus: Różnice pomiędzy wersjami
m (+ryc.) |
m |
||
| (Nie pokazano 5 wersji utworzonych przez 2 użytkowników) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
{{DISPLAYTITLE:''Equijubus''}} | {{DISPLAYTITLE:''Equijubus''}} | ||
| − | + | {{Opis | |
| − | { | + | |Autor = [[Maciej Ziegler]], [[Sebastian Oziemski]] |
| − | | Autor | + | |Korekta = [[Dawid Mazurek]], [[Tomasz Sokołowski]], [[Paweł Konarzewski]] |
| − | + | |nazwa = ''Equijubus'' (ekwijubus) | |
| − | + | |długość = 7 m <ref name=Paul2024>Paul, G. S. (2024). "The Princeton Field Guide to Dinosaurs: 3rd Edition" wyd. Princeton University.</ref> | |
| − | + | |wysokość = | |
| − | [[Sebastian Oziemski]] | + | |masa = 2,5 t <ref name=Paul2024></ref> |
| − | | [[Dawid Mazurek]] | + | |dieta = roślinożerny |
| − | [[Tomasz Sokołowski]] | + | |miejsce = [[Chiny]] - Gansu |
| − | | | + | <small>(grupa skalna [[Xinminpu]])</small> |
| − | + | |czas = {{Występowanie|113|100.5}} | |
| − | + | <small>[[wczesna kreda]] ([[alb]])</small> | |
| − | + | |systematyka = [[Dinosauria]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | | | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | | | ||
| − | |||
| − | | 2,5 t | ||
| − | |||
| − | | | ||
| − | |||
| − | | [[Chiny]] - | ||
| − | <small>(grupa | ||
| − | | | ||
| − | |||
| − | | | ||
| − | |||
| − | <small>wczesna [[ | ||
| − | | | ||
| − | |||
| − | |||
[[Ornithischia]] | [[Ornithischia]] | ||
| Linia 48: | Linia 25: | ||
? [[Hadrosauroidea]] | ? [[Hadrosauroidea]] | ||
| − | | | + | |grafika = Equijubus normani skeleton.jpg |
| − | + | |podpis = Zrekonstrowany szkielet ''Equijubus''. Fot. ★Kumiko★ [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Equijubus_normani_skeleton.jpg] | |
| − | + | |PorównanieGrupa = | |
| − | | | + | |PorównanieDługość = |
| − | + | |mapa = | |
| − | | | + | <display_points type="terrain" zoom=4> |
| − | | | + | 41.5833, 97.5833~ Mazongshan, [[formacja]] [[Digou]]~'''IVPP V12534''' - ''[[Equijubus]] normani'' - [[holotyp]]. |
| − | <display_points type="terrain" zoom= | ||
| − | 41.5833, 97.5833 | ||
</display_points> | </display_points> | ||
| − | + | }} | |
| + | ==Wstęp== | ||
| + | ''Equijubus'' to [[rodzaj]] iguanodonta z wczesnej kredy Chin, który został opisany przez [[You]], [[Luo]], [[Shubin]]a, [[Witmer]]a, [[Tang]]a Z. i [[Tang]]a F. w roku [[2003]]. | ||
| − | == | + | ==Materiał kopalny== |
| − | + | [[Plik:Equijubus normani.jpg|thumb|Szkielet tkwiący w skalnej płycie. Fot. ★Kumiko★ [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Equijubus_normani.jpg]]] | |
| + | [[Holotyp]] tego dinozaura (IVPP V12534) składa się z kompletnej bocznie spłaszczonej czaszki oraz trzydziestu jeden kręgów: 9 szyjnych, 16 grzbietowych i 6 krzyżowych. Okaz typowy znajduje się w Instytucie Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii w Pekinie (Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology - w skrócie IVPP). | ||
| − | == | + | ==Budowa i paleobiologia== |
| − | + | [[Plik:Equijubus_Kordite.jpg|thumb|Czaszka. Fot. Kevin A. Geiselman (Kordite) [https://www.flickr.com/photos/kordite/2044832000/]]] | |
| + | Czaszka ''Equijubus'' mierzyła 57 cm długości. Wykazywała ona cechy budowy kości przedszczękowej oraz łzowej nieobecne u [[bazalny|bazalnych]] [[Iguanodontia|iguanodontów]]. Kość szczękowa przypominała inne wczesne [[Hadrosauroidea|hadrozauroidy]]. Kość zębowa była najbardziej masywną kością żuchwy. Kręgi szyjne były [[centrum|opistoceliczne]]. Trzeci kręg szyjny miał dodatkowe wyrostki kostne zwane epipofizami, które były jednymi z [[diagnoza|cechami diagnostycznymi]] tego [[takson]]u. Trzony kręgów grzbietowych były podobne do szyjnych. Kręgi grzbietowe (6-8 i 11-15) miały również dodatkowe struktury stawowe zwane hypofenami (You i in., 2003; McDonald i in., 2014). | ||
| − | + | Jak inne ornitopody, ''Equijubus'' był roślinożerny. W żerowaniu pomocny był mocny, rogowy dziób oraz szeregi ostrych zębów w górnej szczęce (każdy po 23 zęby) oraz w żuchwie, która miała dwa szeregi zębów zapasowych (lecz drugi był mocno zredukowany). Na zębach omawianego dinozaura odnaleziono mikroskamieniałości traw (skrzemionkowane fragmenty epiderm oraz fitolity). To odkrycie sugeruje, że część diety ''Equijubus'' mogły stanowić trawy (You i in., 2003; Wu i in., 2018). | |
| − | |||
==Pozycja filogenetyczna== | ==Pozycja filogenetyczna== | ||
| − | ''Equijubus'' jest przeważnie uważany był za bazalnego hadrozauroida (m.in. [[Paul]], [[2008]]; analizy: [[You]] i in., [[2003]], McDonalda, [[2010]]). Z kolei uboższa w [[takson]]y analiza [[Norman]]a ([[2004]]) wskazuje, że nie jest hadrozauroidem, gdyż jest bardziej [[bazalny]] niż ''[[Iguanodon]]''. | + | ''Equijubus'' jest przeważnie uważany był za bazalnego hadrozauroida (m.in. [[Paul]], [[2008]]; analizy: [[You]] i in., [[2003]], McDonalda, [[2010]] czy McDonalda i in., [[2014]]). Z kolei uboższa w [[takson]]y analiza [[Norman]]a ([[2004]]) wskazuje, że nie jest hadrozauroidem, gdyż jest bardziej [[bazalny]] niż ''[[Iguanodon]]''. |
| + | |||
| + | ==Odkrycie i pochodzenie nazwy== | ||
| + | Szczątki zostały odkryte na pustyni [[Gobi]], w Górach Mazong-shan, od których dinozaur wziął swoją nazwę. "Ma Zong" oraz ''Equijubus'' oznaczają "końską grzywę". Nazwa [[rodzaj]]owa powstała z połączenia łacińskich słów ''Equus'' (koń) i ''juba'' (grzywa). Epitet gatunkowy (''normani'') jest uhonorowaniem brytyjskiego paleontologa Davida B. [[Norman]]a za jego badania nad ornitopodami. | ||
==Spis gatunków== | ==Spis gatunków== | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| − | + | |{{V| ''Equijubus''}} | |
| − | | {{Kpt|[[You]], [[Luo]], [[Shubin]], [[Witmer]], Tang | + | | {{Kpt|[[You]], [[Luo]], [[Shubin]], [[Witmer]], Tang}} i {{Kpt|Tang}}, [[2003]] |
|- | |- | ||
| − | + | |{{V| ''E. normani''}} | |
| − | | {{Kpt|You, Luo, Shubin, Witmer, Tang | + | | {{Kpt|You, Luo, Shubin, Witmer, Tang}} i {{Kpt|Tang}}, [[2003]] |
|} | |} | ||
==Bibliografia== | ==Bibliografia== | ||
| − | <small>McDonald, A.T., Barrett, P.M. | + | <small>McDonald, A. T., Barrett, P. M., & Chapman, S. D. (2010). "A new basal iguanodont (Dinosauria: Ornithischia) from the Wealden (Lower Cretaceous) of England". Zootaxa, 2569(1), 1-43. |
| + | |||
| + | McDonald, A. T., Maidment, S. C., Barrett, P. M., You, H. L., & Dodson, P. (2014). "Osteology of the basal hadrosauroid ''Equijubus normani'' (Dinosauria, Ornithopoda) from the Early Cretaceous of China". [w:] Eberth, D. A., & Evans, D.C. (red.) "Hadrosaurs: Proceedings of the International Hadrosaur Symposium". Indiana University Press, 44-72. | ||
Norman, D. (2004) "Basal Iguanodontia" w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Bwyd. University of California - Berkeley i Los Angeles, 413-437. | Norman, D. (2004) "Basal Iguanodontia" w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Bwyd. University of California - Berkeley i Los Angeles, 413-437. | ||
| − | Paul, G.S. (2008). "A revised taxonomy of the iguanodont dinosaur genera and species". Cretaceous Research, 29 (2), 192-216 | + | Paul, G. S. (2008). "A revised taxonomy of the iguanodont dinosaur genera and species". Cretaceous Research, 29(2), 192-216. [[doi:10.1016/j.cretres.2007.04.009]] |
| − | |||
| − | |||
| − | + | Prieto-Marquez, A. (2010). "''Glishades ericksoni'', a new hadrosauroid (Dinosauria: Ornithopoda) from the Late Cretaceous of North America". Zootaxa, 2452(1), 1-17. [[doi:10.11646/ZOOTAXA.2452.1.1]] | |
| − | + | You, H. L., Luo, Z. X., Shubin, N. H., Witmer, L. M., Tang, Z. L., & Tang, F. (2003). "The earliest-known duck-billed dinosaur from deposits of late Early Cretaceous age in northwest China and hadrosaur evolution". Cretaceous Research, 24(3), 347-355. [https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S019566710300048X] | |
| − | + | Wu, Y., You, H. L., & Li, X. Q. (2018). "Dinosaur-associated Poaceae epidermis and phytoliths from the Early Cretaceous of China". National Science Review, 5(5), 721-727. [[doi:10.1093/nsr/nwx145]] | |
| + | <references/></small> | ||
[[Kategoria:Dinosauria]] | [[Kategoria:Dinosauria]] | ||
| Linia 100: | Linia 82: | ||
[[Kategoria:Ornithopoda]] | [[Kategoria:Ornithopoda]] | ||
[[Kategoria:Iguanodontia]] | [[Kategoria:Iguanodontia]] | ||
| + | [[Kategoria:Iguanodontia bazalne]] | ||
[[Kategoria:Azja]] | [[Kategoria:Azja]] | ||
[[Kategoria:Chiny]] | [[Kategoria:Chiny]] | ||
[[Kategoria:Mezozoik]] | [[Kategoria:Mezozoik]] | ||
[[Kategoria:Kreda]] | [[Kategoria:Kreda]] | ||
| + | [[Kategoria:Alb]] | ||
Aktualna wersja na dzień 23:15, 26 sty 2026
| Autor: | Maciej Ziegler, Sebastian Oziemski |
| Korekta: | Dawid Mazurek, Tomasz Sokołowski, Paweł Konarzewski |
| Equijubus (ekwijubus) | |
|---|---|
| Długość | 7 m [1] |
| Masa | 2,5 t [1] |
| Dieta | roślinożerny |
| Miejsce | Chiny - Gansu
(grupa skalna Xinminpu) |
| Czas | |
| Systematyka | Dinosauria |
Zrekonstrowany szkielet Equijubus. Fot. ★Kumiko★ [3] | |
| Mapa znalezisk | |
Wczytywanie mapy…
| |
Wstęp
Equijubus to rodzaj iguanodonta z wczesnej kredy Chin, który został opisany przez You, Luo, Shubina, Witmera, Tanga Z. i Tanga F. w roku 2003.
Materiał kopalny
Holotyp tego dinozaura (IVPP V12534) składa się z kompletnej bocznie spłaszczonej czaszki oraz trzydziestu jeden kręgów: 9 szyjnych, 16 grzbietowych i 6 krzyżowych. Okaz typowy znajduje się w Instytucie Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii w Pekinie (Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology - w skrócie IVPP).
Budowa i paleobiologia
Czaszka Equijubus mierzyła 57 cm długości. Wykazywała ona cechy budowy kości przedszczękowej oraz łzowej nieobecne u bazalnych iguanodontów. Kość szczękowa przypominała inne wczesne hadrozauroidy. Kość zębowa była najbardziej masywną kością żuchwy. Kręgi szyjne były opistoceliczne. Trzeci kręg szyjny miał dodatkowe wyrostki kostne zwane epipofizami, które były jednymi z cechami diagnostycznymi tego taksonu. Trzony kręgów grzbietowych były podobne do szyjnych. Kręgi grzbietowe (6-8 i 11-15) miały również dodatkowe struktury stawowe zwane hypofenami (You i in., 2003; McDonald i in., 2014).
Jak inne ornitopody, Equijubus był roślinożerny. W żerowaniu pomocny był mocny, rogowy dziób oraz szeregi ostrych zębów w górnej szczęce (każdy po 23 zęby) oraz w żuchwie, która miała dwa szeregi zębów zapasowych (lecz drugi był mocno zredukowany). Na zębach omawianego dinozaura odnaleziono mikroskamieniałości traw (skrzemionkowane fragmenty epiderm oraz fitolity). To odkrycie sugeruje, że część diety Equijubus mogły stanowić trawy (You i in., 2003; Wu i in., 2018).
Pozycja filogenetyczna
Equijubus jest przeważnie uważany był za bazalnego hadrozauroida (m.in. Paul, 2008; analizy: You i in., 2003, McDonalda, 2010 czy McDonalda i in., 2014). Z kolei uboższa w taksony analiza Normana (2004) wskazuje, że nie jest hadrozauroidem, gdyż jest bardziej bazalny niż Iguanodon.
Odkrycie i pochodzenie nazwy
Szczątki zostały odkryte na pustyni Gobi, w Górach Mazong-shan, od których dinozaur wziął swoją nazwę. "Ma Zong" oraz Equijubus oznaczają "końską grzywę". Nazwa rodzajowa powstała z połączenia łacińskich słów Equus (koń) i juba (grzywa). Epitet gatunkowy (normani) jest uhonorowaniem brytyjskiego paleontologa Davida B. Normana za jego badania nad ornitopodami.
Spis gatunków
| Equijubus | You, Luo, Shubin, Witmer, Tang i Tang, 2003 |
| E. normani | You, Luo, Shubin, Witmer, Tang i Tang, 2003 |
Bibliografia
McDonald, A. T., Barrett, P. M., & Chapman, S. D. (2010). "A new basal iguanodont (Dinosauria: Ornithischia) from the Wealden (Lower Cretaceous) of England". Zootaxa, 2569(1), 1-43.
McDonald, A. T., Maidment, S. C., Barrett, P. M., You, H. L., & Dodson, P. (2014). "Osteology of the basal hadrosauroid Equijubus normani (Dinosauria, Ornithopoda) from the Early Cretaceous of China". [w:] Eberth, D. A., & Evans, D.C. (red.) "Hadrosaurs: Proceedings of the International Hadrosaur Symposium". Indiana University Press, 44-72.
Norman, D. (2004) "Basal Iguanodontia" w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Bwyd. University of California - Berkeley i Los Angeles, 413-437.
Paul, G. S. (2008). "A revised taxonomy of the iguanodont dinosaur genera and species". Cretaceous Research, 29(2), 192-216. doi:10.1016/j.cretres.2007.04.009
Prieto-Marquez, A. (2010). "Glishades ericksoni, a new hadrosauroid (Dinosauria: Ornithopoda) from the Late Cretaceous of North America". Zootaxa, 2452(1), 1-17. doi:10.11646/ZOOTAXA.2452.1.1
You, H. L., Luo, Z. X., Shubin, N. H., Witmer, L. M., Tang, Z. L., & Tang, F. (2003). "The earliest-known duck-billed dinosaur from deposits of late Early Cretaceous age in northwest China and hadrosaur evolution". Cretaceous Research, 24(3), 347-355. [4]
Wu, Y., You, H. L., & Li, X. Q. (2018). "Dinosaur-associated Poaceae epidermis and phytoliths from the Early Cretaceous of China". National Science Review, 5(5), 721-727. doi:10.1093/nsr/nwx145