Haolong: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:''Haolong''}} {{Opis |Autor = Stanisław Kopeć, Paweł Konarzewski |Korekta = |nazwa = ''Haolo...") |
m |
||
| Linia 33: | Linia 33: | ||
==Etymologia== | ==Etymologia== | ||
| − | Nazwa rodzajowa ''Haolong'' wywodzi się z języka chińskiego oznacza "kolczasty smok". Epitet gatunkowy ''dongi'' honoruje wybitnego chińskiego paleontologa [[Dong Zhiming|Donga Zhiminga]], zmarłego w 2024 roku. | + | Nazwa rodzajowa ''Haolong'' wywodzi się z języka chińskiego i oznacza "kolczasty smok". Epitet gatunkowy ''dongi'' honoruje wybitnego chińskiego paleontologa [[Dong Zhiming|Donga Zhiminga]], zmarłego w 2024 roku. |
==Materiał kopalny== | ==Materiał kopalny== | ||
| Linia 39: | Linia 39: | ||
==Budowa i systematyka== | ==Budowa i systematyka== | ||
| − | ''Haolong'' był czworonożnym zwierzęciem, mającym niespotykaną budowę czaszki, kręgów ogonowych, łopatki oraz kości biodrowej. Ogólne proporcje czaszki były podobne do innych iguanodontów (''[[Bolong]]'' ''[[Jinzhousaurus]]'', ''[[Bayannurosaurus]]'', ''[[Iguanodon]]'' i ''[[Mantellisaurus]]''), a obszar przedoczodołowy był wydłużony i | + | ''Haolong'' był czworonożnym zwierzęciem, mającym niespotykaną budowę czaszki, kręgów ogonowych, łopatki oraz kości biodrowej. Ogólne proporcje czaszki były podobne do innych iguanodontów (''[[Bolong]]'' ''[[Jinzhousaurus]]'', ''[[Bayannurosaurus]]'', ''[[Iguanodon]]'' i ''[[Mantellisaurus]]''), a obszar przedoczodołowy był wydłużony i stanowił około 61% jej długości. Kość szczękowa w porównaniu z innymi hadrozauroidami była proporcjonalnie wysoka, dwukrotnie wyższa niż dłuższa. Kość zębowa miała zbliżone proporcje do ''[[Jinzhousaurus]]'' oraz ''[[Bolong]]'', lecz była masywniejsza niż u ''[[Brighstoneus]]''. Zarówno w górnej, jak i dolnej szczęce znajdowało się 10-11 rzędów zębów, a w każdej z nich był jeden ząb funkcjonalny. Odcinek szyjny liczył 11 kręgów. Kręgi grzbietowe nie były zrośnięte między trzonami i łukami nerwowymi, co wskazuje na młodociany wiek [[holotyp]]u w chwili śmierci. Ogon stanowił około połowę długości całego zwierzęcia. |
Huang i in. (2026) uważają, że ''Haolong'' jest bardziej zaawansowany od europejskich ornitopodów jak ''[[Cariocecus]]'', ''[[Brighstoneus]]'' i ''[[Comptonatus]]'', lecz bardziej prymitywny od azjatyckiego ''[[Altirhinus]]''. | Huang i in. (2026) uważają, że ''Haolong'' jest bardziej zaawansowany od europejskich ornitopodów jak ''[[Cariocecus]]'', ''[[Brighstoneus]]'' i ''[[Comptonatus]]'', lecz bardziej prymitywny od azjatyckiego ''[[Altirhinus]]''. | ||
==Pokrycie ciała== | ==Pokrycie ciała== | ||
| − | ''Haolong'' jest jednym z niewielu [[Ornithischia|dinozaurów ptasiomiednicznych]], u których zachowały się struktury pokrywające ciało zwierzęcia. Wzdłuż ogona znajdowały się duże, nachodzące na siebie łuski tarczowe, natomiast szyja i klatka piersiowa pokryte były mniejszymi, guzowatymi łuskami. Te łuski przeplatały się z kolcami zbudowanymi z keratyny. Kolce wykazywały odmienną morfologię od protopiór znanych dinozaurów oraz kolców współczesnych gadów. Układ i rozmieszczenie łusek i kolców sugeruje, że mogły one służyć do ochrony przed drapieżnikami, termoregulacji i | + | ''Haolong'' jest jednym z niewielu [[Ornithischia|dinozaurów ptasiomiednicznych]], u których zachowały się struktury pokrywające ciało zwierzęcia. Wzdłuż ogona znajdowały się duże, nachodzące na siebie łuski tarczowe, natomiast szyja i klatka piersiowa pokryte były mniejszymi, guzowatymi łuskami. Te łuski przeplatały się z kolcami zbudowanymi z keratyny. Kolce wykazywały odmienną morfologię od protopiór znanych dinozaurów oraz kolców współczesnych gadów. Układ i rozmieszczenie łusek i kolców sugeruje, że mogły one służyć do ochrony przed drapieżnikami, termoregulacji i odbioru bodźców mechanicznych. Nie wiadomo jednak czy te struktury występowały u osobników dorosłych. |
==Spis gatunków== | ==Spis gatunków== | ||
Aktualna wersja na dzień 23:17, 9 lut 2026
| Autor: | Stanisław Kopeć, Paweł Konarzewski |
| Haolong (haolong) | |
|---|---|
| Długość | ok. 2,5 m |
| Dieta | roślinożerny |
| Miejsce | Chiny - Liaoning |
| Czas |
ok. 125,5 Ma |
| Systematyka | Dinosauria |
 Rekonstrukcja przyżyciowa haolonga. Autor: Ddinodan [1] | |
Wstęp
Haolong dong to gatunek niewielkiego hadrozauroida żyjącego we wczesnej na obszarze dzisiejszych Chin. Jest to pierwszy iguanodont, u którego stwierdzono obecność powłoki na skórze.
Etymologia
Nazwa rodzajowa Haolong wywodzi się z języka chińskiego i oznacza "kolczasty smok". Epitet gatunkowy dongi honoruje wybitnego chińskiego paleontologa Donga Zhiminga, zmarłego w 2024 roku.
Materiał kopalny
Holotyp (AGM 16793) to świetnie zachowany i artykułowany szkielet z czaszką. Na podstawie cech osteologicznych (brak zrostów w kręgach grzbietowych oraz między kręgami ogonowymi a żebrami), Huang i in. (2026) uważają, że Haolong w chwili śmierci był młodocianym osobnikiem.
Budowa i systematyka
Haolong był czworonożnym zwierzęciem, mającym niespotykaną budowę czaszki, kręgów ogonowych, łopatki oraz kości biodrowej. Ogólne proporcje czaszki były podobne do innych iguanodontów (Bolong Jinzhousaurus, Bayannurosaurus, Iguanodon i Mantellisaurus), a obszar przedoczodołowy był wydłużony i stanowił około 61% jej długości. Kość szczękowa w porównaniu z innymi hadrozauroidami była proporcjonalnie wysoka, dwukrotnie wyższa niż dłuższa. Kość zębowa miała zbliżone proporcje do Jinzhousaurus oraz Bolong, lecz była masywniejsza niż u Brighstoneus. Zarówno w górnej, jak i dolnej szczęce znajdowało się 10-11 rzędów zębów, a w każdej z nich był jeden ząb funkcjonalny. Odcinek szyjny liczył 11 kręgów. Kręgi grzbietowe nie były zrośnięte między trzonami i łukami nerwowymi, co wskazuje na młodociany wiek holotypu w chwili śmierci. Ogon stanowił około połowę długości całego zwierzęcia.
Huang i in. (2026) uważają, że Haolong jest bardziej zaawansowany od europejskich ornitopodów jak Cariocecus, Brighstoneus i Comptonatus, lecz bardziej prymitywny od azjatyckiego Altirhinus.
Pokrycie ciała
Haolong jest jednym z niewielu dinozaurów ptasiomiednicznych, u których zachowały się struktury pokrywające ciało zwierzęcia. Wzdłuż ogona znajdowały się duże, nachodzące na siebie łuski tarczowe, natomiast szyja i klatka piersiowa pokryte były mniejszymi, guzowatymi łuskami. Te łuski przeplatały się z kolcami zbudowanymi z keratyny. Kolce wykazywały odmienną morfologię od protopiór znanych dinozaurów oraz kolców współczesnych gadów. Układ i rozmieszczenie łusek i kolców sugeruje, że mogły one służyć do ochrony przed drapieżnikami, termoregulacji i odbioru bodźców mechanicznych. Nie wiadomo jednak czy te struktury występowały u osobników dorosłych.
Spis gatunków
| Haolong | Huang, Wu, Mao, Bertozzo, Dhouailly, Robin, Pittman, Kaye, Manucci, He, Wang i Godefroit, 2026 |
| H. dongi | Huang, Wu, Mao, Bertozzo, Dhouailly, Robin, Pittman, Kaye, Manucci, He, Wang i Godefroit, 2026 |
Bibliografia
Huang, J., Wu, W., Mao, L., Bertozzo, F., Dhouailly, D., Robin, N., Pittman, M., Kaye, T. G., Manucci, F., He, X., Wang, X., & Godefroit, P. (2026). "Cellular-level preservation of cutaneous spikes in an Early Cretaceous iguanodontian dinosaur". Nature Ecology & Evolution, 10, 1-8. doi:10.1038/s41559-025-02960-9
![[1]](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Haolong_dongi.png){kind=link}