Qianjiangsaurus: Różnice pomiędzy wersjami
m |
m (Ma i in., 2026) |
||
| Linia 10: | Linia 10: | ||
|miejsce = [[Chiny]] - Chongqing | |miejsce = [[Chiny]] - Chongqing | ||
<small>([[formacja]] [[Zhengyang]])</small> | <small>([[formacja]] [[Zhengyang]])</small> | ||
| − | |czas = {{Występowanie| | + | |czas = {{Występowanie|84|83.6}} |
| − | <small>[[późna kreda]] ( | + | ok. 84 [[Ma]]<br> |
| + | <small>[[późna kreda]] (późny [[santon]] - wczesny [[kampan]])</small> | ||
|systematyka = | |systematyka = | ||
[[Dinosauria]] | [[Dinosauria]] | ||
| Linia 39: | Linia 40: | ||
==Materiał kopalny== | ==Materiał kopalny== | ||
| − | [[Holotyp|Okaz holotypowy]] oznaczony numerem katalogowym CLGRP V00016 to niekompletny, lecz częściowo [[artykułowany]] szkielet. Wśród tych skamieniałości znajdują się kość przedzębowa oraz lewa zębowa, cztery kręgi grzbietowe, kość krzyżowa, dobrze zachowana środkowa część ogona, niekompletna miednica oraz niekompletne kończyny tylne. | + | [[Holotyp|Okaz holotypowy]] oznaczony numerem katalogowym CLGRP V00016 to niekompletny, lecz częściowo [[artykułowany]] szkielet. Wśród tych skamieniałości znajdują się kość przedzębowa oraz lewa zębowa, cztery kręgi grzbietowe, kość krzyżowa, dobrze zachowana środkowa część ogona, niekompletna miednica oraz niekompletne kończyny tylne. Okaz typpwy ''Qianjiangsaurus'' został odkryty podczas prac paleontologicznych zimą 2022 roku. |
| − | ==Budowa i systematyka== | + | Materiał przypisany (CIP V0002) to niekompletna czaszka prawdopodobnie należąca do dojrzewającego osobnika (Ma i in., 2026). |
| − | ''Qianjiangsaurus'' był średniej wielkości przedstawicielem [[Hadrosauroidea]] mierzącym ok. 8 m długości. Wykazywał on pośrednie cechy budowy pomiędzy [[Hadrosauroidea|hadrozauroidami]] nienależącymi do [[Hadrosauridae]] a prawdziwymi [[Hadrosauridae|hadrozaurydami]]. Od swoich kuzynów różnił się szczegółami budowy kości zębowej, kręgów grzbietowych, kości krzyżowej oraz miednicy. Kość zębowa mieściła 30 zębów, z czego w każdym zębodole znajdowało się maksymalnie 5 zębów. Kość krzyżowa miała 7 zrośniętych ze sobą kręgów. U omawianego rodzaju zachowały się również skostniałe ścięgna. Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez autorów opisu wykazała, iż najbliższym kuzynem ''Qianjiangsaurus'' jest mongolski ''[[Plesiohadros]]''. | + | |
| + | ==Budowa, paleobiologia i systematyka== | ||
| + | ''Qianjiangsaurus'' był średniej wielkości przedstawicielem [[Hadrosauroidea]] mierzącym ok. 8 m długości. Wykazywał on pośrednie cechy budowy pomiędzy [[Hadrosauroidea|hadrozauroidami]] nienależącymi do [[Hadrosauridae]] a prawdziwymi [[Hadrosauridae|hadrozaurydami]]. Od swoich kuzynów różnił się szczegółami budowy kości zębowej, kręgów grzbietowych, kości krzyżowej oraz miednicy. Kość zębowa mieściła 30 zębów, z czego w każdym zębodole znajdowało się maksymalnie 5 zębów. Kość krzyżowa miała 7 zrośniętych ze sobą kręgów. U omawianego rodzaju zachowały się również skostniałe ścięgna (Dai i in., 2025). Dzięki nowej czaszce ''Qianjiangsaurus'' możemy poznać lepiej jej budowę. ''Qianjiangsaurus'' miał grzebień na pysku zbudowany z kości nosowych. Podobnie jak u [[Lambeosaurinae|lambeozaurynów]] był on pusty w środku. Dodatkowo znajdowała się w niej dodatkowa para jam, które pomagały w oddychaniu. Dzięki grzebieniowi ''Qianjiangsaurus'' mógł wydawać dźwięki o niskiej częstotliwości pozwalające porozumiewać się między osobnikami (Ma i in., 2026). | ||
| + | |||
| + | Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez autorów opisu wykazała, iż najbliższym kuzynem ''Qianjiangsaurus'' jest mongolski ''[[Plesiohadros]]''. Według Ma i współpracowników (2026) omawiany dinozaur jest zaawansowanym [[Hadrosauroidea|hadrozauroidem]] bardziej prymitywnym od ''[[Nanningosaurus]]'. | ||
==Spis gatunków== | ==Spis gatunków== | ||
| Linia 56: | Linia 61: | ||
<small> | <small> | ||
Dai, H., Ma, Q., Xiong, C., Lin, Y., Zeng, H., Tan, C., Wang., J., Zhang, Y., & Xing, H. (2025). "A new late-diverging non-hadrosaurid hadrosauroid (Dinosauria: Ornithopoda) from southwest China: support for interchange of dinosaur faunas across East Asia during the Late Cretaceous". Cretaceous Research, 105995. [[doi:10.1016/j.cretres.2024.105995]] | Dai, H., Ma, Q., Xiong, C., Lin, Y., Zeng, H., Tan, C., Wang., J., Zhang, Y., & Xing, H. (2025). "A new late-diverging non-hadrosaurid hadrosauroid (Dinosauria: Ornithopoda) from southwest China: support for interchange of dinosaur faunas across East Asia during the Late Cretaceous". Cretaceous Research, 105995. [[doi:10.1016/j.cretres.2024.105995]] | ||
| + | |||
| + | Ma, Q., Ma, Y., Tan, C., Chen, J., Lin, Y., Xiao, M., Dai, H., Wei, G., Mallon, J. C., Wang, J., Yao, H., Zou, Z., & Xing, H. (2026). "First report of a hollow cranial crest in an early-diverging duck-billed dinosaur, with implications for convergent evolution of acoustic signaling". Biology, 15(8), 615. [[doi:10.3390/biology15080615]] | ||
</small> | </small> | ||
| Linia 67: | Linia 74: | ||
[[Kategoria:Mezozoik]] | [[Kategoria:Mezozoik]] | ||
[[Kategoria:Kreda]] | [[Kategoria:Kreda]] | ||
| + | [[Kategoria:Santon]] | ||
[[Kategoria:Kampan]] | [[Kategoria:Kampan]] | ||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 09:58, 16 kwi 2026
| Autor: | Stanisław Kopeć |
| Korekta: | Paweł Konarzewski |
| Qianjiangsaurus (ciandziangzaur) | |
|---|---|
| Długość | ok. 8 m |
| Dieta | roślinożerny |
| Miejsce | Chiny - Chongqing |
| Czas |
ok. 84 Ma |
| Systematyka | Dinosauria |
 Rekonstrukcja Qiangjiangsaurus. Autor: Connor Ashbridge [1] | |
| Mapa znalezisk | |
Wczytywanie mapy…
| |
Wstęp
Qianjiangsaurus to hadrozauroid niebędący hadrozaurydem odnaleziony w chińskiej prowincji Chongqing (dyskryt Qianjiang), a dokładniej w formacji Zhengyang, która prawdopodobnie jest datowana na późną kredę. Obok Nanningosaurus jest to drugi przedstawiciel Hadrosauroidea pochodzący z południowej części Państwa Środka.
Etymologia
Nazwa rodzajowa Qianjiangsaurus nawiązuje do dystryktu Qianjiang, w którym odnaleziono holotyp oraz zawiera greckie słowa sauros znaczące "jaszczurka". Epitet gatunkowy changshengi honoruje Changshenga Wanga, odkrywcę szczątków dinozaurów z dystryktu Qianjiang.
Materiał kopalny
Okaz holotypowy oznaczony numerem katalogowym CLGRP V00016 to niekompletny, lecz częściowo artykułowany szkielet. Wśród tych skamieniałości znajdują się kość przedzębowa oraz lewa zębowa, cztery kręgi grzbietowe, kość krzyżowa, dobrze zachowana środkowa część ogona, niekompletna miednica oraz niekompletne kończyny tylne. Okaz typpwy Qianjiangsaurus został odkryty podczas prac paleontologicznych zimą 2022 roku.
Materiał przypisany (CIP V0002) to niekompletna czaszka prawdopodobnie należąca do dojrzewającego osobnika (Ma i in., 2026).
Budowa, paleobiologia i systematyka
Qianjiangsaurus był średniej wielkości przedstawicielem Hadrosauroidea mierzącym ok. 8 m długości. Wykazywał on pośrednie cechy budowy pomiędzy hadrozauroidami nienależącymi do Hadrosauridae a prawdziwymi hadrozaurydami. Od swoich kuzynów różnił się szczegółami budowy kości zębowej, kręgów grzbietowych, kości krzyżowej oraz miednicy. Kość zębowa mieściła 30 zębów, z czego w każdym zębodole znajdowało się maksymalnie 5 zębów. Kość krzyżowa miała 7 zrośniętych ze sobą kręgów. U omawianego rodzaju zachowały się również skostniałe ścięgna (Dai i in., 2025). Dzięki nowej czaszce Qianjiangsaurus możemy poznać lepiej jej budowę. Qianjiangsaurus miał grzebień na pysku zbudowany z kości nosowych. Podobnie jak u lambeozaurynów był on pusty w środku. Dodatkowo znajdowała się w niej dodatkowa para jam, które pomagały w oddychaniu. Dzięki grzebieniowi Qianjiangsaurus mógł wydawać dźwięki o niskiej częstotliwości pozwalające porozumiewać się między osobnikami (Ma i in., 2026).
Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez autorów opisu wykazała, iż najbliższym kuzynem Qianjiangsaurus jest mongolski Plesiohadros. Według Ma i współpracowników (2026) omawiany dinozaur jest zaawansowanym hadrozauroidem bardziej prymitywnym od Nanningosaurus'.
Spis gatunków
| Qianjiangsaurus | Dai, Ma, Xiong, Lin, Zeng, Tan, Wang, Zhang i Xing, 2025 |
| Q. changshengi | Dai, Ma, Xiong, Lin, Zeng, Tan, Wang, Zhang i Xing, 2025 |
Bibliografia
Dai, H., Ma, Q., Xiong, C., Lin, Y., Zeng, H., Tan, C., Wang., J., Zhang, Y., & Xing, H. (2025). "A new late-diverging non-hadrosaurid hadrosauroid (Dinosauria: Ornithopoda) from southwest China: support for interchange of dinosaur faunas across East Asia during the Late Cretaceous". Cretaceous Research, 105995. doi:10.1016/j.cretres.2024.105995
Ma, Q., Ma, Y., Tan, C., Chen, J., Lin, Y., Xiao, M., Dai, H., Wei, G., Mallon, J. C., Wang, J., Yao, H., Zou, Z., & Xing, H. (2026). "First report of a hollow cranial crest in an early-diverging duck-billed dinosaur, with implications for convergent evolution of acoustic signaling". Biology, 15(8), 615. doi:10.3390/biology15080615
![[1]](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Qianjiangsaurus_changshengi.png){kind=link}