Sinraptor

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj

Autor: Korekta:
Marcin Szermański Maciej Ziegler, Dawid Mika


Sinraptor (sinraptor)
Długość: 7,6-8,8 m
Masa: 1,3-1,5 t
Miejsce występowania: Chiny
Czas występowania 161-156 Ma

środkowa - późna jura (kelowej - oksford)

Systematyka Dinosauria

Saurischia

Theropoda

Tetanurae

Carnosauria

Sinraptoridae (= Metriacanthosauridae)

Sinraptor Edyta Felcyn.jpg

Autorka: Edyta Felcyn

Wstęp

Sinraptor był średniej wielkości karnozaurem. Podobnie jak jego bliski krewny lub starszy synonim Yangchuanosaurus, miał nad oczami kostne wyrostki. Występował w środkowej i późnej jurze w Azji środkowej (dzisiejsze środkowo-zachodnie Chiny).

Historia odkryć

Pierwszy okaz został znaleziony podczas kanadyjsko-chińskiej ekspedycji przez Philipa J. Curriego i Xiana Zhao w północno-zachodnich Chinach (Sinkiang) w 1987 roku. Opisano go 6 lat później jako Sinraptor dongi. Drugi gatunek, pierwotnie opisany jako Yangchuanosaurus hepingensis przez Gao, obecnie jest uznawany jako drugi gatunek Sinraptor (S. hepingensis).

Paleobiologia

Jego ofiarami były prawdopodobnie m.in. przedstawiciele stegozaurów, występujący wówczas na tym terenie, takie jak Chungkingosaurus, czy nawet 7 metrowe Jiangjunosaurus i Tuojiangosaurus. Na jednej z czaszek sinraptora dostrzeżono ślady ugryzienia innego osobnika tego samego rodzaju, które mogło powstać wskutek walki o terytorium, samicę, bądź też o dominację w stadzie. Mimo to nie ma żadnych innych dowodów lub poszlak, iż teropod ten polował stadnie.

Etymologia

Nazwa rodzajowa Sinraptor znaczy 'chiński złodziej' (łac. 'sino' + 'raptor'). Może być ona myląca, dinozaur ten bowiem nie należy do dromeozaurydów, mimo obecności końcówki -raptor.

Gatunki

S. dongi

Długość: 7-8 m (holotyp 7,62 m)

Wysokość: ok. 3 m

Masa: ok. 1,28 t

Czas: późna jura (wczesny oksford, 161-158 Ma)

Miejsce: zachodnie Chiny (Sinciang), formacja Shishugou

Materiał kopalny: Holotyp (IVPP 10600) zawiera: czaszkę (900 mm), żuchwę, 2 rogi skrzelowe (?)(500 mm), kręg szczytowy, kręg obrotowy (78 mm), kręgi szyjne: trzeci (74 mm), czwarty (85 mm), piąty (80 mm), dziewiąty (100 mm), dziesiąty (87 mm), częściowe: szósty, siódmy, ósmy, niekompletne żebra szyjne 2-10, kręgi grzbietowe: pierwszy (83,5 mm), drugi (94 mm), trzeci (95,5 mm), czwarty (101,5 mm), piąty (110 mm), szósty (115 mm) siódmy (113 mm), ósmy (118 mm), dziewiąty (113 mm), dziesiąty (119 mm), jedenasty (120 mm), dwunasty (122 mm), trzynasty (122 mm), żebra 1-11, gastralia (żebra brzuszne), kręgi sakralne: pierwszy (108 mm), drugi (78,5 mm), trzeci (99 mm), czwarty (104,5 mm), częściowy piąty, piąte żebro sakralne, pierwszy kręg ogonowy (77 mm), kręgi ogonowe proksymalne (102,5 mm; 87,5 mm; 85 mm; 95,5 mm; 110 mm), łopatka (755 mm), mostek, proksymalny paliczek I-1, paliczki: II-2 (87 mm), III-1 (38 mm), kości śródręcza: II (135 mm), III (122 mm), IV (57 mm), pazur kończyny przedniej: III (81 mm), kość biodrową (682 mm), miedniczną (700 mm), kulszową (650 mm), udową (876 mm), piszczele (776 mm; 769 mm), strzałki (729 mm; 697 mm), skokowe, piętowe, stępu III, stępu IV, śródstopia I (90 mm), śródstopia II (360 mm), śródstopia III (410 mm), śródstopia IV (375 mm), śródstopia V (65 mm), paliczki: I-1 (66 mm), II-1 (135 mm), II-2 (107 mm), III-1 (135 mm), III-2 (98 mm), III-3 (74 mm), IV-1 (98 mm), IV-2 (82 mm), IV-3, pazury kończyn tylnych: I (66 mm), II (111 mm), III (90 mm; 98 mm), IV (86 mm).

Paratyp (kolekcja IVPP): dziewięć zębów.

Materiał przypisany: czaszka, kręgi szyjne.

S. hepingensis

Długość: do 9 m (holotyp 8,84 m)

Wysokość do 3,5 m

Masa: ok. 1,49 t

Czas: środkowa i/lub późna jura (kelowej lub oksford, 164,7-161,2 lub 161-156 Ma)

Miejsce: środkowe Chiny (Syczuan), (górna część formacji Shaximiao)

Materiał kopalny: Holotyp (ZDM 0024) zawiera: czaszkę (1040 mm), strzemiączko, żuchwę (1000 mm), zęby (61x28x13 mm), kręg szczytowy (dźwigacz), międzycentrum dźwigacza, łuk kręgowy, wyrostek obrotowy, kręgi obrotowy i szyjne 3-10 (890 mm), żebra szyjne, kręgi grzbietowe 1-13 (1550 mm), żebra grzbietowe, brzuszne (gastralia), kręgi: sakralny, ogonowe 1-35, dziesięć szewronów, łopatki (760 mm; 740 mm), kość kruczą (250 mm), biodrową, łonową, kulszową, udową (980 mm).

Spis gatunków

Sinraptor Currie i Zhao, 1994 ?=Yangchuanosaurus
S. dongi Currie i Zhao, 1994 ?=Yangchuanosaurus magnus
S. hepingensis (Gao, 1992) Currie i Zhao, 1994 ?=Yangchuanosaurus magnus
=Yangchuanosaurus hepingensis Gao, 1992


Bibliografia

Carrano, M.T., Benson, R.B.J. & Sampson, S.D. (2012) "The phylogeny of Tetanurae (Dinosauria: Theropoda)" Journal of Systematic Palaeontology, 10(2), 211-300. doi: 10.1080/14772019.2011.630927.

Currie, P J. & Zhao, X.-J. (1994) "A new carnosaur (Dinosauria, Theropoda) from the Jurassic of Xinjiang, People's Republic of China" Canadian Journal of Earth Sciences, 30(10-11), 2037-2081.

Han, F., Clark, J.M., Xu, X., Sullivan, C., Choiniere, J. & Hone, D.W.E. (2011) "Theropod teeth from the Middle-Upper Jurassic Shishugou Formation of northwest Xinjiang, China" Journal of Vertebrate Paleontology, 31(1), 111-126. DOI: 10.1080/02724634.2011.546291

Holtz, T.R., Molnar, R.E. & Currie, P.J. (2004) "Basal Tetanurae" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 71-110.

Li, K., Liu, J., Yang, C. & Hu, F. (2011) "Dinosaur assemblages from the Middle Jurassic Shaximiao Formation and Chuanjie Formation in the Sichuan-Yunnan Basin, China". Volumina Jurassica, 21-42

Rauhut, O.W.M. (2003) "The interrelationships and evolution of basal theropod dinosaurs" Special Papers in Palaeontology, 69, 1-213.

http://home.comcast.net/~eoraptor/Carnosauria.htm#Sinraptordongi