Austrosaurus: Różnice pomiędzy wersjami
m |
|||
| (Nie pokazano 5 wersji utworzonych przez 4 użytkowników) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
{{DISPLAYTITLE:''Austrosaurus''}} | {{DISPLAYTITLE:''Austrosaurus''}} | ||
| − | + | {{Opis | |
| − | { | + | |Autor = [[Sebastian Oziemski]], [[Maciej Ziegler]] |
| − | | Autor | + | |Korekta = [[Łukasz Czepiński]], [[Tomasz Sokołowski]], [[Paweł Konarzewski]] |
| − | + | |nazwa = ''Austrosaurus'' (austrozaur) | |
| − | + | |długość = 18,1 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref> | |
| − | + | |masa = 13,2 t <ref name="Molina-Larramendi"></ref> | |
| − | [[Maciej Ziegler]] | + | |wysokość = ok. 4,3 m (w ramionach) <ref name="Molina-Larramendi"></ref> |
| − | | [[Łukasz Czepiński]] | + | |dieta = roślinożerny |
| − | [[Tomasz Sokołowski]] | + | |miejsce = [[Australia]] - Queensland |
| − | | | ||
| − | </ | ||
| − | |||
| − | -- | ||
| − | + | <small>([[formacja]] [[Allaru]])</small> | |
| − | + | |czas = {{Występowanie|113|100.5}} | |
| − | + | <small>[[wczesna kreda]] ([[alb]])</small> | |
| − | + | |systematyka = | |
| − | + | [[Dinosauria]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | | | ||
| − | |||
| − | | | ||
| − | |||
| − | <small> | ||
| − | | | ||
| − | |||
| − | |||
[[Saurischia]] | [[Saurischia]] | ||
| Linia 43: | Linia 21: | ||
[[Sauropoda]] | [[Sauropoda]] | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Macronaria]] | [[Macronaria]] | ||
| Linia 52: | Linia 26: | ||
[[Titanosauriformes]] | [[Titanosauriformes]] | ||
| − | [[Somphospondyli]] | + | ? [[Somphospondyli]] |
| − | + | |grafika = Austrosaurus McKillopi.png | |
| − | + | |podpis = Rekonstrukcja ''Austrosaurus''. Autor: Leoomas [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Austrosaurus_McKillopi.png] | |
| − | | | + | |PorównanieGrupa = |
| − | | | + | |PorównanieDługość = |
| − | + | |mapa = | |
| − | |} | + | }} |
| − | |||
==Wstęp== | ==Wstęp== | ||
| − | ''Austrosaurus'' to | + | ''Austrosaurus'' to [[rodzaj]] zauropoda żyjącego we [[wczesna kreda|wczesnej kredzie]] w Australii. Austrozaur jest to pierwszy nazwany kredowy zauropod pochodzący z kontynentu australijskiego. |
==Historia odkryć== | ==Historia odkryć== | ||
| Linia 68: | Linia 41: | ||
Wśród skamieniałości, oprócz kości austrozaura, były również szczątki innych gadów, m.in. plezjozaurów, pliozaurów i ichtiozaurów. Ponieważ wszystkie z wymienionych zwierząt żyły w wodzie, w głowie Longmana zrodziła się hipoteza, iż zauropody także przebywały w środowisku wodnym. Według niego w poruszaniu się po dnie pomagały im wysokie kończyny, zaś długa szyja chroniła nozdrza przed kontaktem z wodą. Obecnie jednak wiemy, iż dinozaury te preferowały raczej lądowy tryb życia. | Wśród skamieniałości, oprócz kości austrozaura, były również szczątki innych gadów, m.in. plezjozaurów, pliozaurów i ichtiozaurów. Ponieważ wszystkie z wymienionych zwierząt żyły w wodzie, w głowie Longmana zrodziła się hipoteza, iż zauropody także przebywały w środowisku wodnym. Według niego w poruszaniu się po dnie pomagały im wysokie kończyny, zaś długa szyja chroniła nozdrza przed kontaktem z wodą. Obecnie jednak wiemy, iż dinozaury te preferowały raczej lądowy tryb życia. | ||
| − | W [[1959]] roku w Alni Station (Maxwelton) odkryto fragmentaryczne szczątki zauropoda, które przypisano tymczasowo do ''Austrosaurus'', jako ''A.'' sp. Niektóre z nich w [[2009]] roku | + | W [[1959]] roku w Alni Station (Maxwelton) odkryto fragmentaryczne szczątki zauropoda, które przypisano tymczasowo do ''Austrosaurus'', jako ''A.'' sp. Niektóre z nich w [[2009]] roku Hocknull i współpracownicy uznali je za nowy [[rodzaj]] - ''[[Wintonotitan]]''. Naukowcy stwierdzili również, że ''Austrosaurus'' powinien być traktowany za ''[[nomen dubium]]''. Poropat i in. (2017) opisali nowe skamieniałości ''Austrosaurus'', dzięki którym mogli dokonać rewizji taksonomicznej omawianego dinozaura. Zdaniem badaczy austrozaur jest ważnym [[rodzaj]]em. |
==Materiał kopalny== | ==Materiał kopalny== | ||
| − | [[Holotyp]] ''Austrosaurus'' (QMF 2316) tkwił w trzech skalnych blokach, które kryły w swym wnętrzu fragmenty | + | [[Plik:Austrosaurus vertebrae.jpg|thumb|Kręgi przedkrzyżowe ''Austrosaurus''. Źródło: Poropat i in., 2023 [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03115518.2023.2228367?scroll=top&needAccess=true&role=tab]]] |
| + | [[Holotyp]] ''Austrosaurus'' (QMF 2316) tkwił w trzech skalnych blokach, które kryły w swym wnętrzu fragmenty czterech [[kręg]]ów (jednego szyjnego oraz trzech grzbietowych). | ||
| + | |||
| + | Poropat i współpracownicy (2017) dokonali rewizji materiału kopalnego austrozaura. Naukowcy zauważyli, że okaz QM F2316 składa się z sześciu kręgów (jeden szyjny i pięć grzbietowych) wraz z żebrami grzbietowymi. Dodatkowo do [[holotyp]]u przypisali okaz KK F1020, który zawierał sześć żeber grzbietowych oraz dodatkowe fragmenty żeber oraz kręgów. | ||
==Pozycja systematyczna== | ==Pozycja systematyczna== | ||
| − | Budowa kręgów jest dość prymitywna i zbliża dinozaura do wczesnych euzauropodów. Nawet ''[[Rhoetosaurus]]'' (środkowa [[jura]]) wydaje się być pod względem budowy kręgów bardziej [[zaawansowany]] niż młodszy od niego austrozaur. Inne cechy anatomiczne pozwalają sądzić, że ''Austrosaurus'' to kamarazauryd lub tytanozaur. Niektórzy klasyfikowali go jako brachiozauryda. Obecnie uważa się go za przedstawiciela [[Titanosauria]], jednak Molnar ([[2011]]) na podstawie niespneumatyzowanych żeber stwierdził, że może nie być on przedstawicielem [[Titanosauriformes]]. Analiza kladystyczna zawierająca austrozaura została opublikowana w [[2004]] roku (drugie wydanie "The Dinosauria"). Wykazała ona, że mamy do czynienia z somfospondylem. Na dokładną i pewną identyfikację systematyczną należy poczekać do czasu, aż nie zostanie odnaleziony bardziej kompletny szkielet tego rodzaju lub ewentualnie jakiegoś pokrewnego [[ | + | Budowa kręgów jest dość prymitywna i zbliża dinozaura do wczesnych euzauropodów. Nawet ''[[Rhoetosaurus]]'' (środkowa [[jura]]) wydaje się być pod względem budowy kręgów bardziej [[zaawansowany]] niż młodszy od niego austrozaur. Inne cechy anatomiczne pozwalają sądzić, że ''Austrosaurus'' to kamarazauryd lub tytanozaur. Niektórzy klasyfikowali go jako brachiozauryda. Obecnie uważa się go za przedstawiciela [[Titanosauria]], jednak Molnar ([[2011]]) na podstawie niespneumatyzowanych żeber stwierdził, że może nie być on przedstawicielem [[Titanosauriformes]]. Analiza kladystyczna zawierająca austrozaura została opublikowana w [[2004]] roku (drugie wydanie "The Dinosauria"). Wykazała ona, że mamy do czynienia z somfospondylem. Na dokładną i pewną identyfikację systematyczną należy poczekać do czasu, aż nie zostanie odnaleziony bardziej kompletny szkielet tego rodzaju lub ewentualnie jakiegoś pokrewnego [[takson]]u. Według Poropata i in. (2027) ''Austrosaurus'' jest przedstawicielem grupy [[Titanosauriformes]], jednak nie wykluczają również jego przynależności do [[Somphospondyli]] |
==Etymologia== | ==Etymologia== | ||
| Linia 81: | Linia 57: | ||
==Spis gatunków== | ==Spis gatunków== | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| − | | ''Austrosaurus'' | + | | {{V|''Austrosaurus''}} |
| {{Kpt|[[Heber Longman|Longman]]}}, [[1933]] | | {{Kpt|[[Heber Longman|Longman]]}}, [[1933]] | ||
| − | |||
|- | |- | ||
| − | | ''A. mackillopi'' | + | |{{V| ''A. mackillopi''}} |
| − | | {{Kpt|Longman}}, | + | | {{Kpt|Longman}}, [[1933]] |
| − | |||
|} | |} | ||
| Linia 94: | Linia 68: | ||
Źródła naukowe: | Źródła naukowe: | ||
| − | Agnolin, F.L., Ezcurra, M.D., Pais, D.F. & Salisbury, S.W. (2010) | + | Agnolin, F. L., Ezcurra, M. D., Pais, D. F., & Salisbury, S. W. (2010). "A reappraisal of the Cretaceous non-avian dinosaur faunas from Australia and New Zealand: evidence for their Gondwanan affinities". Journal of Systematic Palaeontology, 8(2), 257-300. [[doi:10.1080/14772011003594870]] |
| + | |||
| + | Hocknull, S. A., White, M. A., Tischler, T. R., Cook, A. G., Calleja, N. D., Sloan, T., & Elliott, D. A. (2009). "New mid-Cretaceous (latest Albian) dinosaurs from Winton, Queensland, Australia". PloS one, 4(7), e6190.[[doi:10.1371/journal.pone.0006190.]] | ||
| − | + | Molnar, R. E. (2011). "New morphological information about Cretaceous sauropod dinosaurs from the Eromanga Basin, Queensland, Australia". Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology, 35(2), 329-339 [[doi:10.1080/03115518.2011.533978]] | |
| − | + | Poropat, S. F., Nair, J. P., Syme, C. E., Mannion, P. D., Upchurch, P., Hocknull, S. A., Salisbury, S. W., Elliott, D. A., & Holland, T. (2017). "Reappraisal of ''Austrosaurus mckillopi'' Longman, 1933 from the Allaru Mudstone of Queensland, Australia’s first named Cretaceous sauropod dinosaur". Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology, 41(4), 543-580 [[doi:10.1080/03115518.2017.1334826]] | |
Inne: | Inne: | ||
| Linia 109: | Linia 85: | ||
http://www.uq.edu.au/dinosaurs/index.html?page=14761&pid=0 | http://www.uq.edu.au/dinosaurs/index.html?page=14761&pid=0 | ||
| − | </small> | + | <references/></small> |
[[Kategoria:Dinosauria]] | [[Kategoria:Dinosauria]] | ||
| Linia 116: | Linia 92: | ||
[[Kategoria:Sauropoda]] | [[Kategoria:Sauropoda]] | ||
[[Kategoria:Macronaria]] | [[Kategoria:Macronaria]] | ||
| + | [[Kategoria:Macronaria bazalne]] | ||
[[Kategoria:Somphospondyli]] | [[Kategoria:Somphospondyli]] | ||
[[Kategoria:Australia]] | [[Kategoria:Australia]] | ||
[[Kategoria:Mezozoik]] | [[Kategoria:Mezozoik]] | ||
[[Kategoria:Kreda]] | [[Kategoria:Kreda]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Alb]] |
| − | |||
Wersja z 12:49, 9 cze 2026
| Autor: | Sebastian Oziemski, Maciej Ziegler |
| Korekta: | Łukasz Czepiński, Tomasz Sokołowski, Paweł Konarzewski |
| Austrosaurus (austrozaur) | |
|---|---|
| Długość | 18,1 m [1] |
| Wysokość | ok. 4,3 m (w ramionach) [1] |
| Masa | 13,2 t [1] |
| Dieta | roślinożerny |
| Miejsce | Australia - Queensland |
| Czas | |
| Systematyka | Dinosauria |
| 350px Rekonstrukcja Austrosaurus. Autor: Leoomas [2] | |
Wstęp
Austrosaurus to rodzaj zauropoda żyjącego we wczesnej kredzie w Australii. Austrozaur jest to pierwszy nazwany kredowy zauropod pochodzący z kontynentu australijskiego.
Historia odkryć
Szczątki Austrosaurus odkryto w latach trzydziestych XX wieku w osadach Allaru (Maxwelton). Został one opisane przez Hebera Longmana z Muzeum w Queensland w 1933 roku. Pierwsze skamieniałości tego dinozaura odnalazł w 1932 roku H.B. Wade - tak przynajmniej twierdził menadżer stanowiska Clutha niedaleko Maxwelton w Queensland - H.J. McKillop. Mężczyzna przekazał rok później, w 1933 roku, szczątki swojemu bratu - doktorowi M.J. McKillopowi, który następnie oddał je do Muzeum w Queensland.
Wśród skamieniałości, oprócz kości austrozaura, były również szczątki innych gadów, m.in. plezjozaurów, pliozaurów i ichtiozaurów. Ponieważ wszystkie z wymienionych zwierząt żyły w wodzie, w głowie Longmana zrodziła się hipoteza, iż zauropody także przebywały w środowisku wodnym. Według niego w poruszaniu się po dnie pomagały im wysokie kończyny, zaś długa szyja chroniła nozdrza przed kontaktem z wodą. Obecnie jednak wiemy, iż dinozaury te preferowały raczej lądowy tryb życia.
W 1959 roku w Alni Station (Maxwelton) odkryto fragmentaryczne szczątki zauropoda, które przypisano tymczasowo do Austrosaurus, jako A. sp. Niektóre z nich w 2009 roku Hocknull i współpracownicy uznali je za nowy rodzaj - Wintonotitan. Naukowcy stwierdzili również, że Austrosaurus powinien być traktowany za nomen dubium. Poropat i in. (2017) opisali nowe skamieniałości Austrosaurus, dzięki którym mogli dokonać rewizji taksonomicznej omawianego dinozaura. Zdaniem badaczy austrozaur jest ważnym rodzajem.
Materiał kopalny
Holotyp Austrosaurus (QMF 2316) tkwił w trzech skalnych blokach, które kryły w swym wnętrzu fragmenty czterech kręgów (jednego szyjnego oraz trzech grzbietowych).
Poropat i współpracownicy (2017) dokonali rewizji materiału kopalnego austrozaura. Naukowcy zauważyli, że okaz QM F2316 składa się z sześciu kręgów (jeden szyjny i pięć grzbietowych) wraz z żebrami grzbietowymi. Dodatkowo do holotypu przypisali okaz KK F1020, który zawierał sześć żeber grzbietowych oraz dodatkowe fragmenty żeber oraz kręgów.
Pozycja systematyczna
Budowa kręgów jest dość prymitywna i zbliża dinozaura do wczesnych euzauropodów. Nawet Rhoetosaurus (środkowa jura) wydaje się być pod względem budowy kręgów bardziej zaawansowany niż młodszy od niego austrozaur. Inne cechy anatomiczne pozwalają sądzić, że Austrosaurus to kamarazauryd lub tytanozaur. Niektórzy klasyfikowali go jako brachiozauryda. Obecnie uważa się go za przedstawiciela Titanosauria, jednak Molnar (2011) na podstawie niespneumatyzowanych żeber stwierdził, że może nie być on przedstawicielem Titanosauriformes. Analiza kladystyczna zawierająca austrozaura została opublikowana w 2004 roku (drugie wydanie "The Dinosauria"). Wykazała ona, że mamy do czynienia z somfospondylem. Na dokładną i pewną identyfikację systematyczną należy poczekać do czasu, aż nie zostanie odnaleziony bardziej kompletny szkielet tego rodzaju lub ewentualnie jakiegoś pokrewnego taksonu. Według Poropata i in. (2027) Austrosaurus jest przedstawicielem grupy Titanosauriformes, jednak nie wykluczają również jego przynależności do Somphospondyli
Etymologia
Nazwa rodzajowa Austrosaurus oznacza "południowy jaszczur". Epitet gatunkowy mackillopi honoruje zapewne któregoś z braci McKillop, przez ręce których "przeszły" szczątki austrozaura, zanim spoczeły w muzeum.
Spis gatunków
| Austrosaurus | Longman, 1933 |
| A. mackillopi | Longman, 1933 |
Bibliografia
Źródła naukowe:
Agnolin, F. L., Ezcurra, M. D., Pais, D. F., & Salisbury, S. W. (2010). "A reappraisal of the Cretaceous non-avian dinosaur faunas from Australia and New Zealand: evidence for their Gondwanan affinities". Journal of Systematic Palaeontology, 8(2), 257-300. doi:10.1080/14772011003594870
Hocknull, S. A., White, M. A., Tischler, T. R., Cook, A. G., Calleja, N. D., Sloan, T., & Elliott, D. A. (2009). "New mid-Cretaceous (latest Albian) dinosaurs from Winton, Queensland, Australia". PloS one, 4(7), e6190.doi:10.1371/journal.pone.0006190.
Molnar, R. E. (2011). "New morphological information about Cretaceous sauropod dinosaurs from the Eromanga Basin, Queensland, Australia". Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology, 35(2), 329-339 doi:10.1080/03115518.2011.533978
Poropat, S. F., Nair, J. P., Syme, C. E., Mannion, P. D., Upchurch, P., Hocknull, S. A., Salisbury, S. W., Elliott, D. A., & Holland, T. (2017). "Reappraisal of Austrosaurus mckillopi Longman, 1933 from the Allaru Mudstone of Queensland, Australia’s first named Cretaceous sauropod dinosaur". Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology, 41(4), 543-580 doi:10.1080/03115518.2017.1334826
Inne:
Mortimer, M. (2004, online): http://dml.cmnh.org/2004Nov/msg00060.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Austrosaurus
![[2]](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Austrosaurus_McKillopi.png){kind=link}
