Itapeuasaurus: Różnice pomiędzy wersjami
m |
|||
| Linia 43: | Linia 43: | ||
==Budowa== | ==Budowa== | ||
Pomimo bardzo skąpego materiału kopalnego, naukowcom udało się wskazać kilka cech budowy kręgów grzbietowych i ogonowych ''Itapeuasaurus'', które odróżniają go od jego krewniaków i czynią ważnym rodzajem. Zapewne przypominał wyglądem takie rodzaje jak ''[[Nigersaurus]]'' czy ''[[Demandasaurus]]''. Kręgi ''Itapeuasaurus'' zawierały system otworów pneumatycznych (powietrznych). Wg autorów opisu mogło to być przystosowanie do życia w gorącym klimacie. | Pomimo bardzo skąpego materiału kopalnego, naukowcom udało się wskazać kilka cech budowy kręgów grzbietowych i ogonowych ''Itapeuasaurus'', które odróżniają go od jego krewniaków i czynią ważnym rodzajem. Zapewne przypominał wyglądem takie rodzaje jak ''[[Nigersaurus]]'' czy ''[[Demandasaurus]]''. Kręgi ''Itapeuasaurus'' zawierały system otworów pneumatycznych (powietrznych). Wg autorów opisu mogło to być przystosowanie do życia w gorącym klimacie. | ||
| + | |||
| + | ==Tafonomia== | ||
| + | Farah i in. (2026) przeprowadzili analizę tafonomiczną szczątków ''Itapeuasaurus''. Okazuje się, że przeszły one złożoną i wieloetapową historię, obejmującą rozczłonkowanie szkieletu, ograniczone przemieszczenie przestrzenne, abrazję mechaniczną (niszczącą działalność wiatru lub wód morskich), ekspozycję na czynniki atmosferyczne, bioerozję (niszczenie pod wpływem działania organizmów żywych), fragmentację i przekształcenia diagenetyczne (przemianę luźnego osadu w twardą skałę). Nie udało się jednoznacznie określić sposobu przemieszczania szczątków, jest jednak bardzo prawdopodobne, że następowało ono w sposób hydrodynamiczny (np. poprzez procesy pływowe). Kości ''Itapeuasaurus'' znaleziono bowiem w środowisku estuarium rzecznego, gdzie słodka woda mieszała się z wodą morską. | ||
==Spis gatunków== | ==Spis gatunków== | ||
| Linia 54: | Linia 57: | ||
==Bibliografia== | ==Bibliografia== | ||
| − | <small>Lindoso, R.M., Medeiros, M.A.A., Carvalho, I.S., Pereira, A.A., Mendes, I.D., Iori, F.V., Sousa, E.P., Arcanjo, S.H.S., & Silva, T.C.M. (2019). "A new rebbachisaurid (Sauropoda: Diplodocoidea) from the middle Cretaceous of northern Brazil." Cretaceous Research (w druku). [[doi:10.1016/j.cretres.2019.104191]]. | + | <small>Farah, A.C., de Araújo-Júnior, H.I., de Souza Barbosa, F.H. & Medeiros, M.A. (2026). |
| + | “Biostratinomic aspects of ''Itapeuasaurus cajapioensis'' (Dinosauria, Diplodocoidea) from the Alcântara Formation, Cenomanian of the São Luís Basin, Northeast of Brazil.” | ||
| + | Cretaceous Research, 190. [[doi:10.1016/j.cretres.2026.106495]]. | ||
| + | |||
| + | Lindoso, R.M., Medeiros, M.A.A., Carvalho, I.S., Pereira, A.A., Mendes, I.D., Iori, F.V., Sousa, E.P., Arcanjo, S.H.S., & Silva, T.C.M. (2019). "A new rebbachisaurid (Sauropoda: Diplodocoidea) from the middle Cretaceous of northern Brazil." Cretaceous Research (w druku). [[doi:10.1016/j.cretres.2019.104191]]. | ||
</small> | </small> | ||
Aktualna wersja na dzień 17:24, 6 paź 2026
| Autor: | Kamil Kamiński |
| Itapeuasaurus | |
|---|---|
| Dieta | roślinożerny |
| Miejsce | Brazylia |
| Czas |
ok. 100-94 Ma |
| Systematyka | Dinosauria |
| 350px Rekonstrukcja Demandasaurus. Itapeuasaurus był Zapewne podobny. Autor: Nobu Tamura. [1]. | |
Wstęp
Itapeuasaurus to rodzaj zauropoda z grupy Rebbachisauridae żyjącego na początku późnej kredy na terenie dzisiejszej Brazylii. Został on nazwany i opisany w 2019 r. przez Rafaela Matosa Lindoso i współpracowników.
Etymologia
Nazwa Itapeuasaurus pochodzi od plaży Itapeua w Brazylii oraz greckiego sauros („gad”, „jaszczur”). Epitet gatunkowy pochodzi od miasta Cajapio, gdzie znaleziono jego szczątki.
Materiał kopalny
Holotyp to okaz niekompletny łuk nerwowy kręgu grzbietowego (UFMA. 1.10.1960-01), trzy przednie kręgi ogonowe (UFMA. 1.10.1960-03 - UFMA. 1.10.1960-05) i dwa środkowe kręgi ogonowe (UFMA. 1.10.1960-07 i UFMA. 1.10.1960-08).
Paratyp to wierzchołek łuku nerwowego kręgu grzbietowego (UFMA. 1.10.1960-02), przedni kręg ogonowy ((UFMA. 1.10.1960-06), dwa szewrony ((UFMA. 1.10.1960-10 i UFMA. 1.10.1960-11) oraz niekompletna kość kulszowa ((UFMA. 1.10.1960-09).
Budowa
Pomimo bardzo skąpego materiału kopalnego, naukowcom udało się wskazać kilka cech budowy kręgów grzbietowych i ogonowych Itapeuasaurus, które odróżniają go od jego krewniaków i czynią ważnym rodzajem. Zapewne przypominał wyglądem takie rodzaje jak Nigersaurus czy Demandasaurus. Kręgi Itapeuasaurus zawierały system otworów pneumatycznych (powietrznych). Wg autorów opisu mogło to być przystosowanie do życia w gorącym klimacie.
Tafonomia
Farah i in. (2026) przeprowadzili analizę tafonomiczną szczątków Itapeuasaurus. Okazuje się, że przeszły one złożoną i wieloetapową historię, obejmującą rozczłonkowanie szkieletu, ograniczone przemieszczenie przestrzenne, abrazję mechaniczną (niszczącą działalność wiatru lub wód morskich), ekspozycję na czynniki atmosferyczne, bioerozję (niszczenie pod wpływem działania organizmów żywych), fragmentację i przekształcenia diagenetyczne (przemianę luźnego osadu w twardą skałę). Nie udało się jednoznacznie określić sposobu przemieszczania szczątków, jest jednak bardzo prawdopodobne, że następowało ono w sposób hydrodynamiczny (np. poprzez procesy pływowe). Kości Itapeuasaurus znaleziono bowiem w środowisku estuarium rzecznego, gdzie słodka woda mieszała się z wodą morską.
Spis gatunków
| Itapeuasaurus | Lindoso, Medeiros, Carvalho, Pereira, Mendes, Iori, Sousa, Arcanjo i Silva, 2019 |
| I. cajapioensis | Lindoso, Medeiros, Carvalho, Pereira, Mendes, Iori, Sousa, Arcanjo i Silva, 2019 |
Bibliografia
Farah, A.C., de Araújo-Júnior, H.I., de Souza Barbosa, F.H. & Medeiros, M.A. (2026). “Biostratinomic aspects of Itapeuasaurus cajapioensis (Dinosauria, Diplodocoidea) from the Alcântara Formation, Cenomanian of the São Luís Basin, Northeast of Brazil.” Cretaceous Research, 190. doi:10.1016/j.cretres.2026.106495.
Lindoso, R.M., Medeiros, M.A.A., Carvalho, I.S., Pereira, A.A., Mendes, I.D., Iori, F.V., Sousa, E.P., Arcanjo, S.H.S., & Silva, T.C.M. (2019). "A new rebbachisaurid (Sauropoda: Diplodocoidea) from the middle Cretaceous of northern Brazil." Cretaceous Research (w druku). doi:10.1016/j.cretres.2019.104191.
