Demandasaurus: Różnice pomiędzy wersjami
m |
m (Fernández-Baldor i in., 2026) |
||
| Linia 2: | Linia 2: | ||
{{Opis | {{Opis | ||
|Autor = [[Marcin Szermański]] | |Autor = [[Marcin Szermański]] | ||
| − | |Korekta = [[Maciej Ziegler]], [[Tomasz Skawiński]], [[Michał Siedlecki]] | + | |Korekta = [[Maciej Ziegler]], [[Tomasz Skawiński]], [[Michał Siedlecki]], [[Paweł Konarzewski]] |
|nazwa = ''Demandasaurus'' (demandazaur) | |nazwa = ''Demandasaurus'' (demandazaur) | ||
|długość = 10,8 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref> | |długość = 10,8 m <ref name="Molina-Larramendi">Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press. </ref> | ||
| Linia 21: | Linia 21: | ||
[[Sauropoda]] | [[Sauropoda]] | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Diplodocoidea]] | [[Diplodocoidea]] | ||
| Linia 43: | Linia 39: | ||
[[Plik:Demandasaurus Skeletal.svg|thumb|300px|right|Rekonstrukcja szkieletu. Autor: Slate Weasel [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Demandasaurus_Skeletal.svg]]] | [[Plik:Demandasaurus Skeletal.svg|thumb|300px|right|Rekonstrukcja szkieletu. Autor: Slate Weasel [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Demandasaurus_Skeletal.svg]]] | ||
[[Holotyp]] demandazaura to prawa (MDS−RVII,275) i lewa (MDS−RVII,332) kość przedszczękowa, lewa k. zębowa (MDS−RVII,443), sześć izolowanych zębów (MDS−RVII,340; MDS−RVII,436; MDS−RVII,437; MDS−RVII,438; MDS−RVII,440; MDS−RVII,441), trzy kręgi szyjne (MDS−RVII,589; MDS−RVII,606 ([[axis|obrotnik]]); MDS−RVII,806), pięć żeber szyjnych (MDS−RVII,379; MDS−RVII,458; MDS−RVII,466; MDS−RVII,587; MDS−RVII,811), dwa kręgi grzbietowe (MDS−RVII,242; MDS−RVII,798), dziewięć żeber grzbietowych (MDS−RVII, 14; MDS−RVII,301; MDS−RVII,364; MDS−RVII,365; MDS−RVII,368; MDS−RVII,382; MDS−RVII,592; MDS−RVII,600; MDS−RVII,611), dziewiętnaście kręgów ogonowych (MDS−RVII,2; MDS−RVII,3; MDS−RVII,4; MDS−RVII,9; MDS−RVII,10; MDS−RVII,11; MDS−RVII,12; MDS−RVII,15; MDS−RVII,101; MDS−RVII,216; MDS−RVII,217; MDS−RVII,218; MDS−RVII,470; MDS−RVII,602; MDS−RVII,605; MDS−RVII,609; MDS−RVII,610; MDS−RVII,629andMDS−RVII,805), dziewięć łuków naczyniowych (hemalnych, szewronów) (MDS−RVII,23; MDS−RVII,99; MDS−RVII,231; MDS−RVII,232; MDS−RVII,590; MDS−RVII,591; MDS−RVII,594; MDS−RVII,796; MDS−RVII,797), lewa (MDS−RVII,18) i prawa (MDS−RVII,19) k. kulszowa i lewa k. udowa (MDS−RVII,16). Został znaleziony na terenie kamieniołomu Tenadasdelos Vallejos II, którego osady należą do górnej części [[formacja|formacji]] [[Castrillo de la Reina]] (wczesny [[barrem]]). | [[Holotyp]] demandazaura to prawa (MDS−RVII,275) i lewa (MDS−RVII,332) kość przedszczękowa, lewa k. zębowa (MDS−RVII,443), sześć izolowanych zębów (MDS−RVII,340; MDS−RVII,436; MDS−RVII,437; MDS−RVII,438; MDS−RVII,440; MDS−RVII,441), trzy kręgi szyjne (MDS−RVII,589; MDS−RVII,606 ([[axis|obrotnik]]); MDS−RVII,806), pięć żeber szyjnych (MDS−RVII,379; MDS−RVII,458; MDS−RVII,466; MDS−RVII,587; MDS−RVII,811), dwa kręgi grzbietowe (MDS−RVII,242; MDS−RVII,798), dziewięć żeber grzbietowych (MDS−RVII, 14; MDS−RVII,301; MDS−RVII,364; MDS−RVII,365; MDS−RVII,368; MDS−RVII,382; MDS−RVII,592; MDS−RVII,600; MDS−RVII,611), dziewiętnaście kręgów ogonowych (MDS−RVII,2; MDS−RVII,3; MDS−RVII,4; MDS−RVII,9; MDS−RVII,10; MDS−RVII,11; MDS−RVII,12; MDS−RVII,15; MDS−RVII,101; MDS−RVII,216; MDS−RVII,217; MDS−RVII,218; MDS−RVII,470; MDS−RVII,602; MDS−RVII,605; MDS−RVII,609; MDS−RVII,610; MDS−RVII,629andMDS−RVII,805), dziewięć łuków naczyniowych (hemalnych, szewronów) (MDS−RVII,23; MDS−RVII,99; MDS−RVII,231; MDS−RVII,232; MDS−RVII,590; MDS−RVII,591; MDS−RVII,594; MDS−RVII,796; MDS−RVII,797), lewa (MDS−RVII,18) i prawa (MDS−RVII,19) k. kulszowa i lewa k. udowa (MDS−RVII,16). Został znaleziony na terenie kamieniołomu Tenadasdelos Vallejos II, którego osady należą do górnej części [[formacja|formacji]] [[Castrillo de la Reina]] (wczesny [[barrem]]). | ||
| + | |||
| + | Fernández-Baldor i in. (2026) do omawianego rodzaju przypisali również dwa trzony kręgów grzbietowych (MDS-RVII,1 i MDS-RVII,5). | ||
==Budowa i pokrewieństwo== | ==Budowa i pokrewieństwo== | ||
[[Plik:Demandasaurus.jpg|thumb|300px|right|[[Holotyp]] - lewa kość zębowa (MDS−RVII,443). Źródło: Fernández-Baldor i in., 2011. http://app.pan.pl/article/item/app20100003.html]] | [[Plik:Demandasaurus.jpg|thumb|300px|right|[[Holotyp]] - lewa kość zębowa (MDS−RVII,443). Źródło: Fernández-Baldor i in., 2011. http://app.pan.pl/article/item/app20100003.html]] | ||
| − | Demandazaur był stosunkowo niewielkim zauropodem nieco podobnym do [[Nigersaurus|nigerzaura]], od którego odróżniał się m.in. bardziej zaokrąglonym kształtem kości przedszczękowych i zębowych. Ponadto miał specyficzną ornamentacje zębów (bogatą w grzebienie i ząbkowanie) oraz odrębną budowę kręgów szyjnych, grzbietowych i ogonowych. | + | Demandazaur był stosunkowo niewielkim zauropodem nieco podobnym do [[Nigersaurus|nigerzaura]], od którego odróżniał się m.in. bardziej zaokrąglonym kształtem kości przedszczękowych i zębowych. Ponadto miał specyficzną ornamentacje zębów (bogatą w grzebienie i ząbkowanie) oraz odrębną budowę kręgów szyjnych, grzbietowych i ogonowych (Fernández-Baldor i in., 2011). |
| + | |||
| + | Przednie kręgi grzbietowe ''Demandasaurus'' były silnie spłaszczone grzbietowo-brzusznie oraz mocno [[centrum|opistoceliczne]]. Dodatkowo miały również dobrze rozwinięte otwory pneumatyczne. Ogólną budową te kręgi różniły się od pozostałych kręgów grzbietowych. Ich morfologia była również zbliżona do jednego z kręgów z wyspy Wight (Fernández-Baldor i in., 2026). | ||
| + | |||
Wg autorów opisu (a także wg Carballido i współpracowników [[2012]]), demandazaur jest [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]] w stosunku do ''[[Nigersaurus]]'', znanego również z [[apt]]u i żyjącego na terenie dzisiejszego [[Niger]]u (Afryka). Tą klasyfikację potwierdzają nowsze analizy filogenetyczne (np: Fanti i in., [[2015]]; Averianov i Sues, [[2021]]; Lerzo i in, [[2024]]a; Lerzo i in., [[2024]]b) Odkrycie ''Demandasaurus'' sugeruje obecność pomostu lądowego między południową Europą ([[Laurazja]]) a północną Afryką ([[Gondwana]]), przez który zwierzęta mogły migrować na północ i południe. | Wg autorów opisu (a także wg Carballido i współpracowników [[2012]]), demandazaur jest [[takson siostrzany|taksonem siostrzanym]] w stosunku do ''[[Nigersaurus]]'', znanego również z [[apt]]u i żyjącego na terenie dzisiejszego [[Niger]]u (Afryka). Tą klasyfikację potwierdzają nowsze analizy filogenetyczne (np: Fanti i in., [[2015]]; Averianov i Sues, [[2021]]; Lerzo i in, [[2024]]a; Lerzo i in., [[2024]]b) Odkrycie ''Demandasaurus'' sugeruje obecność pomostu lądowego między południową Europą ([[Laurazja]]) a północną Afryką ([[Gondwana]]), przez który zwierzęta mogły migrować na północ i południe. | ||
| Linia 74: | Linia 75: | ||
Fernández-Baldor, T.F., Canudo, J.I., Huerta, P., Montero, D., Pereda Suberbiola, X. & Salgado, L. (2011) "''Demandasaurus darwini'', a new rebbachisaurid sauropod from the Early Cretaceous of the Iberian Peninsula. Acta Palaeontologica Polonica 56 (3): 535-552. [[doi:10.4202/app.2010.0003]]. | Fernández-Baldor, T.F., Canudo, J.I., Huerta, P., Montero, D., Pereda Suberbiola, X. & Salgado, L. (2011) "''Demandasaurus darwini'', a new rebbachisaurid sauropod from the Early Cretaceous of the Iberian Peninsula. Acta Palaeontologica Polonica 56 (3): 535-552. [[doi:10.4202/app.2010.0003]]. | ||
| + | |||
| + | Fernández-Baldor, T. F., Jáuregui Valmala, M., Pereda Suberbiola, X., Huerta, P., & Canudo, J. I. (2026). "Nuevos datos sobre ''Demandasaurus darwini'' (Sauropoda, Rebbachisauridae)". [w:] Pérez-Lorente, F. (red.). "PALADINO: Las lenguas romances y los dinosaurios". Instituto de Estudios Riojanos., pp. 295-310 | ||
<references/></small> | <references/></small> | ||
Aktualna wersja na dzień 17:13, 21 cze 2026
| Autor: | Marcin Szermański |
| Korekta: | Maciej Ziegler, Tomasz Skawiński, Michał Siedlecki, Paweł Konarzewski |
| Demandasaurus (demandazaur) | |
|---|---|
| Długość | 10,8 m [1] |
| Wysokość | 2,3 m (w biodrach) [1] |
| Masa | 2,4 t [1] |
| Dieta | roślinożerny |
| Miejsce | Hiszpania - prowincja Burgos, Kastylia i Leon
(formacja Castrillo de la Reina - górna część) |
| Czas |
ok. 125 Ma |
| Systematyka | Dinosauria |
| 350px Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Nobu Tamura [2] | |
Wstęp
Demandasaurus to rodzaj stosunkowo niewielkiego zauropoda z grupy rebbachizaurydów żyjącego na terenie dzisiejszej Hiszpanii w połowie epoki wczesnej kredy. Jest pierwszym nazwanym diplodokoidem z Hiszpanii (z terenów tego państwa do momentu opisania omawianego taksonu nazwano tylko różne rodzaje makronarów, np: aragozaura, czy lirajnozaura.
Materiał kopalny
Holotyp demandazaura to prawa (MDS−RVII,275) i lewa (MDS−RVII,332) kość przedszczękowa, lewa k. zębowa (MDS−RVII,443), sześć izolowanych zębów (MDS−RVII,340; MDS−RVII,436; MDS−RVII,437; MDS−RVII,438; MDS−RVII,440; MDS−RVII,441), trzy kręgi szyjne (MDS−RVII,589; MDS−RVII,606 (obrotnik); MDS−RVII,806), pięć żeber szyjnych (MDS−RVII,379; MDS−RVII,458; MDS−RVII,466; MDS−RVII,587; MDS−RVII,811), dwa kręgi grzbietowe (MDS−RVII,242; MDS−RVII,798), dziewięć żeber grzbietowych (MDS−RVII, 14; MDS−RVII,301; MDS−RVII,364; MDS−RVII,365; MDS−RVII,368; MDS−RVII,382; MDS−RVII,592; MDS−RVII,600; MDS−RVII,611), dziewiętnaście kręgów ogonowych (MDS−RVII,2; MDS−RVII,3; MDS−RVII,4; MDS−RVII,9; MDS−RVII,10; MDS−RVII,11; MDS−RVII,12; MDS−RVII,15; MDS−RVII,101; MDS−RVII,216; MDS−RVII,217; MDS−RVII,218; MDS−RVII,470; MDS−RVII,602; MDS−RVII,605; MDS−RVII,609; MDS−RVII,610; MDS−RVII,629andMDS−RVII,805), dziewięć łuków naczyniowych (hemalnych, szewronów) (MDS−RVII,23; MDS−RVII,99; MDS−RVII,231; MDS−RVII,232; MDS−RVII,590; MDS−RVII,591; MDS−RVII,594; MDS−RVII,796; MDS−RVII,797), lewa (MDS−RVII,18) i prawa (MDS−RVII,19) k. kulszowa i lewa k. udowa (MDS−RVII,16). Został znaleziony na terenie kamieniołomu Tenadasdelos Vallejos II, którego osady należą do górnej części formacji Castrillo de la Reina (wczesny barrem).
Fernández-Baldor i in. (2026) do omawianego rodzaju przypisali również dwa trzony kręgów grzbietowych (MDS-RVII,1 i MDS-RVII,5).
Budowa i pokrewieństwo
Demandazaur był stosunkowo niewielkim zauropodem nieco podobnym do nigerzaura, od którego odróżniał się m.in. bardziej zaokrąglonym kształtem kości przedszczękowych i zębowych. Ponadto miał specyficzną ornamentacje zębów (bogatą w grzebienie i ząbkowanie) oraz odrębną budowę kręgów szyjnych, grzbietowych i ogonowych (Fernández-Baldor i in., 2011).
Przednie kręgi grzbietowe Demandasaurus były silnie spłaszczone grzbietowo-brzusznie oraz mocno opistoceliczne. Dodatkowo miały również dobrze rozwinięte otwory pneumatyczne. Ogólną budową te kręgi różniły się od pozostałych kręgów grzbietowych. Ich morfologia była również zbliżona do jednego z kręgów z wyspy Wight (Fernández-Baldor i in., 2026).
Wg autorów opisu (a także wg Carballido i współpracowników 2012), demandazaur jest taksonem siostrzanym w stosunku do Nigersaurus, znanego również z aptu i żyjącego na terenie dzisiejszego Nigeru (Afryka). Tą klasyfikację potwierdzają nowsze analizy filogenetyczne (np: Fanti i in., 2015; Averianov i Sues, 2021; Lerzo i in, 2024a; Lerzo i in., 2024b) Odkrycie Demandasaurus sugeruje obecność pomostu lądowego między południową Europą (Laurazja) a północną Afryką (Gondwana), przez który zwierzęta mogły migrować na północ i południe.
Etymologia
Nazwa rodzajowa Demandasaurus znaczy "jaszczur z Gór Demanda" – łańcucha górskiego, na zboczach którego odnaleziono jego skamieniałe kości. Epitet gatunkowy darwini honoruje słynnego Charlesa R. Darwina, twórcę teorii ewolucji.
Spis gatunków
| Demandasaurus | Fernández-Baldor, Canudo, Huerta, Montero, Pereda Suberbiola i Salgado, 2011 |
| D. darwini | Fernández-Baldor, Canudo, Huerta, Montero, Pereda Suberbiola i Salgado, 2011 |
Bibliografia
Averianov, A., Sues, H.-D. (2021). "First rebbachisaurid sauropod dinosaur from Asia". PLoS ONE. 16 (2): e0246620. [3]
Carballido, J.L., Salgado, L., Pol, D., Canudo, J.I. & Garrido, A. (2012) "A new basal rebbachisaurid (Sauropoda, Diplodocoidea) from the Early Cretaceous of the Neuquén Basin; evolution and biogeography of the group". Historical Biology: An International Journal of Paleobiology 24 (6): 631–654. doi:10.1080/08912963.2012.672416
Fanti, F., Cau, A., Cantelli, L., Hassine, M., Auditore, M. (2015). "New Information on Tataouinea hannibalis from the Early Cretaceous of Tunisia and Implications for the Tempo and Mode of Rebbachisaurid Sauropod Evolution". PLOS ONE. 10 (4): e123475. [4]
Lerzo, L.N., Fernández-Baldor, F.T., Canale, J.I., Whitlock, J.A., Otero, A., Gallina, P.A. (2024b). "They all floated in the Cretaceous: new rebbachisaurid (Sauropoda, Diplodocoidea) with a highly pneumatized skeleton from the Upper Cretaceous (lower Cenomanian) of Patagonia, Argentina". Historical Biology: 1–14. [5]
Lerzo, L.N., Gallina, P.A., Canale, J.I., Otero, A., Carballido, J.L., Apesteguía, S., Makovicky, P.J. (2024a). "The last of the oldies: a basal rebbachisaurid (Sauropoda, Diplodocoidea) from the early Late Cretaceous (Cenomanian–Turonian) of Patagonia, Argentina". Historical Biology: 1–26 [6]
Fernández-Baldor, T.F., Canudo, J.I., Huerta, P., Montero, D., Pereda Suberbiola, X. & Salgado, L. (2011) "Demandasaurus darwini, a new rebbachisaurid sauropod from the Early Cretaceous of the Iberian Peninsula. Acta Palaeontologica Polonica 56 (3): 535-552. doi:10.4202/app.2010.0003.
Fernández-Baldor, T. F., Jáuregui Valmala, M., Pereda Suberbiola, X., Huerta, P., & Canudo, J. I. (2026). "Nuevos datos sobre Demandasaurus darwini (Sauropoda, Rebbachisauridae)". [w:] Pérez-Lorente, F. (red.). "PALADINO: Las lenguas romances y los dinosaurios". Instituto de Estudios Riojanos., pp. 295-310
![[2]](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Demandasaurus_NT.jpg){kind=link}
![[1]](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Demandasaurus_Skeletal.svg){kind=link}
