Austrosaurus

Autor:	Sebastian Oziemski, Maciej Ziegler
Korekta:	Łukasz Czepiński, Tomasz Sokołowski, Paweł Konarzewski

---

Austrosaurus (austrozaur)
Długość	18,1 m
Wysokość	ok. 4,3 m (w ramionach)
Masa	13,2 t
Dieta	roślinożerny
Miejsce	Australia - Queensland (formacja Allaru)
Czas	Trias 252 Jura 201,4 Kreda 143,1 66 wczesna kreda (alb)
Systematyka	Dinosauria Saurischia Sauropodomorpha Sauropoda Macronaria Titanosauriformes ? Somphospondyli
350px Rekonstrukcja Austrosaurus. Autor: Leoomas [2]

Wstęp

Austrosaurus to rodzaj zauropoda żyjącego we wczesnej kredzie w Australii. Austrozaur jest to pierwszy nazwany kredowy zauropod pochodzący z kontynentu australijskiego.

Historia odkryć

Szczątki Austrosaurus odkryto w latach trzydziestych XX wieku w osadach Allaru (Maxwelton). Został one opisane przez Hebera Longmana z Muzeum w Queensland w 1933 roku. Pierwsze skamieniałości tego dinozaura odnalazł w 1932 roku H.B. Wade - tak przynajmniej twierdził menadżer stanowiska Clutha niedaleko Maxwelton w Queensland - H.J. McKillop. Mężczyzna przekazał rok później, w 1933 roku, szczątki swojemu bratu - doktorowi M.J. McKillopowi, który następnie oddał je do Muzeum w Queensland.

Wśród skamieniałości, oprócz kości austrozaura, były również szczątki innych gadów, m.in. plezjozaurów, pliozaurów i ichtiozaurów. Ponieważ wszystkie z wymienionych zwierząt żyły w wodzie, w głowie Longmana zrodziła się hipoteza, iż zauropody także przebywały w środowisku wodnym. Według niego w poruszaniu się po dnie pomagały im wysokie kończyny, zaś długa szyja chroniła nozdrza przed kontaktem z wodą. Obecnie jednak wiemy, iż dinozaury te preferowały raczej lądowy tryb życia.

W 1959 roku w Alni Station (Maxwelton) odkryto fragmentaryczne szczątki zauropoda, które przypisano tymczasowo do Austrosaurus, jako A. sp. Niektóre z nich w 2009 roku Hocknull i współpracownicy uznali je za nowy rodzaj - Wintonotitan. Naukowcy stwierdzili również, że Austrosaurus powinien być traktowany za nomen dubium. Poropat i in. (2017) opisali nowe skamieniałości Austrosaurus, dzięki którym mogli dokonać rewizji taksonomicznej omawianego dinozaura. Zdaniem badaczy austrozaur jest ważnym rodzajem.

Materiał kopalny

Plik:Austrosaurus vertebrae.jpg

Kręgi przedkrzyżowe Austrosaurus. Źródło: Poropat i in., 2023 [1]

Holotyp Austrosaurus (QMF 2316) tkwił w trzech skalnych blokach, które kryły w swym wnętrzu fragmenty czterech kręgów (jednego szyjnego oraz trzech grzbietowych).

Poropat i współpracownicy (2017) dokonali rewizji materiału kopalnego austrozaura. Naukowcy zauważyli, że okaz QM F2316 składa się z sześciu kręgów (jeden szyjny i pięć grzbietowych) wraz z żebrami grzbietowymi. Dodatkowo do holotypu przypisali okaz KK F1020, który zawierał sześć żeber grzbietowych oraz dodatkowe fragmenty żeber oraz kręgów.

Pozycja systematyczna

Budowa kręgów jest dość prymitywna i zbliża dinozaura do wczesnych euzauropodów. Nawet Rhoetosaurus (środkowa jura) wydaje się być pod względem budowy kręgów bardziej zaawansowany niż młodszy od niego austrozaur. Inne cechy anatomiczne pozwalają sądzić, że Austrosaurus to kamarazauryd lub tytanozaur. Niektórzy klasyfikowali go jako brachiozauryda. Obecnie uważa się go za przedstawiciela Titanosauria, jednak Molnar (2011) na podstawie niespneumatyzowanych żeber stwierdził, że może nie być on przedstawicielem Titanosauriformes. Analiza kladystyczna zawierająca austrozaura została opublikowana w 2004 roku (drugie wydanie "The Dinosauria"). Wykazała ona, że mamy do czynienia z somfospondylem. Na dokładną i pewną identyfikację systematyczną należy poczekać do czasu, aż nie zostanie odnaleziony bardziej kompletny szkielet tego rodzaju lub ewentualnie jakiegoś pokrewnego taksonu. Według Poropata i in. (2027) Austrosaurus jest przedstawicielem grupy Titanosauriformes, jednak nie wykluczają również jego przynależności do Somphospondyli

Etymologia

Nazwa rodzajowa Austrosaurus oznacza "południowy jaszczur". Epitet gatunkowy mackillopi honoruje zapewne któregoś z braci McKillop, przez ręce których "przeszły" szczątki austrozaura, zanim spoczeły w muzeum.

Spis gatunków

Austrosaurus	Longman, 1933
A. mackillopi	Longman, 1933

Bibliografia

Źródła naukowe:

Agnolin, F. L., Ezcurra, M. D., Pais, D. F., & Salisbury, S. W. (2010). "A reappraisal of the Cretaceous non-avian dinosaur faunas from Australia and New Zealand: evidence for their Gondwanan affinities". Journal of Systematic Palaeontology, 8(2), 257-300. doi:10.1080/14772011003594870

Hocknull, S. A., White, M. A., Tischler, T. R., Cook, A. G., Calleja, N. D., Sloan, T., & Elliott, D. A. (2009). "New mid-Cretaceous (latest Albian) dinosaurs from Winton, Queensland, Australia". PloS one, 4(7), e6190.doi:10.1371/journal.pone.0006190.

Molnar, R. E. (2011). "New morphological information about Cretaceous sauropod dinosaurs from the Eromanga Basin, Queensland, Australia". Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology, 35(2), 329-339 doi:10.1080/03115518.2011.533978

Poropat, S. F., Nair, J. P., Syme, C. E., Mannion, P. D., Upchurch, P., Hocknull, S. A., Salisbury, S. W., Elliott, D. A., & Holland, T. (2017). "Reappraisal of Austrosaurus mckillopi Longman, 1933 from the Allaru Mudstone of Queensland, Australia’s first named Cretaceous sauropod dinosaur". Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology, 41(4), 543-580 doi:10.1080/03115518.2017.1334826

Inne:

Mortimer, M. (2004, online): http://dml.cmnh.org/2004Nov/msg00060.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Austrosaurus

http://home.alphalink.com.au/~dannj/austro.htm

http://www.uq.edu.au/dinosaurs/index.html?page=14761&pid=0