Demandasaurus

Autor:	Marcin Szermański
Korekta:	Maciej Ziegler, Tomasz Skawiński, Michał Siedlecki, Paweł Konarzewski

---

Demandasaurus (demandazaur)
Długość	10,8 m
Wysokość	2,3 m (w biodrach)
Masa	2,4 t
Dieta	roślinożerny
Miejsce	Hiszpania - prowincja Burgos, Kastylia i Leon (formacja Castrillo de la Reina - górna część)
Czas	Trias 252 Jura 201,4 Kreda 143,1 66 ok. 125 Ma wczesna kreda (wczesny barrem)
Systematyka	Dinosauria Saurischia Sauropodomorpha Sauropoda Diplodocoidea Rebbachisauridae Rebbachisaurinae (=? Nigersaurinae)
350px Rekonstrukcja przyżyciowa. Autor: Nobu Tamura [2]

Wstęp

Demandasaurus to rodzaj stosunkowo niewielkiego zauropoda z grupy rebbachizaurydów żyjącego na terenie dzisiejszej Hiszpanii w połowie epoki wczesnej kredy. Jest pierwszym nazwanym diplodokoidem z Hiszpanii (z terenów tego państwa do momentu opisania omawianego taksonu nazwano tylko różne rodzaje makronarów, np: aragozaura, czy lirajnozaura.

Materiał kopalny

Plik:Demandasaurus Skeletal.svg

Rekonstrukcja szkieletu. Autor: Slate Weasel [1]

Holotyp demandazaura to prawa (MDS−RVII,275) i lewa (MDS−RVII,332) kość przedszczękowa, lewa k. zębowa (MDS−RVII,443), sześć izolowanych zębów (MDS−RVII,340; MDS−RVII,436; MDS−RVII,437; MDS−RVII,438; MDS−RVII,440; MDS−RVII,441), trzy kręgi szyjne (MDS−RVII,589; MDS−RVII,606 (obrotnik); MDS−RVII,806), pięć żeber szyjnych (MDS−RVII,379; MDS−RVII,458; MDS−RVII,466; MDS−RVII,587; MDS−RVII,811), dwa kręgi grzbietowe (MDS−RVII,242; MDS−RVII,798), dziewięć żeber grzbietowych (MDS−RVII, 14; MDS−RVII,301; MDS−RVII,364; MDS−RVII,365; MDS−RVII,368; MDS−RVII,382; MDS−RVII,592; MDS−RVII,600; MDS−RVII,611), dziewiętnaście kręgów ogonowych (MDS−RVII,2; MDS−RVII,3; MDS−RVII,4; MDS−RVII,9; MDS−RVII,10; MDS−RVII,11; MDS−RVII,12; MDS−RVII,15; MDS−RVII,101; MDS−RVII,216; MDS−RVII,217; MDS−RVII,218; MDS−RVII,470; MDS−RVII,602; MDS−RVII,605; MDS−RVII,609; MDS−RVII,610; MDS−RVII,629andMDS−RVII,805), dziewięć łuków naczyniowych (hemalnych, szewronów) (MDS−RVII,23; MDS−RVII,99; MDS−RVII,231; MDS−RVII,232; MDS−RVII,590; MDS−RVII,591; MDS−RVII,594; MDS−RVII,796; MDS−RVII,797), lewa (MDS−RVII,18) i prawa (MDS−RVII,19) k. kulszowa i lewa k. udowa (MDS−RVII,16). Został znaleziony na terenie kamieniołomu Tenadasdelos Vallejos II, którego osady należą do górnej części formacji Castrillo de la Reina (wczesny barrem).

Fernández-Baldor i in. (2026) do omawianego rodzaju przypisali również dwa trzony kręgów grzbietowych (MDS-RVII,1 i MDS-RVII,5).

Budowa i pokrewieństwo

Plik:Demandasaurus.jpg

Holotyp - lewa kość zębowa (MDS−RVII,443). Źródło: Fernández-Baldor i in., 2011. http://app.pan.pl/article/item/app20100003.html

Demandazaur był stosunkowo niewielkim zauropodem nieco podobnym do nigerzaura, od którego odróżniał się m.in. bardziej zaokrąglonym kształtem kości przedszczękowych i zębowych. Ponadto miał specyficzną ornamentacje zębów (bogatą w grzebienie i ząbkowanie) oraz odrębną budowę kręgów szyjnych, grzbietowych i ogonowych (Fernández-Baldor i in., 2011).

Przednie kręgi grzbietowe Demandasaurus były silnie spłaszczone grzbietowo-brzusznie oraz mocno opistoceliczne. Dodatkowo miały również dobrze rozwinięte otwory pneumatyczne. Ogólną budową te kręgi różniły się od pozostałych kręgów grzbietowych. Ich morfologia była również zbliżona do jednego z kręgów z wyspy Wight (Fernández-Baldor i in., 2026).

Wg autorów opisu (a także wg Carballido i współpracowników 2012), demandazaur jest taksonem siostrzanym w stosunku do Nigersaurus, znanego również z aptu i żyjącego na terenie dzisiejszego Nigeru (Afryka). Tą klasyfikację potwierdzają nowsze analizy filogenetyczne (np: Fanti i in., 2015; Averianov i Sues, 2021; Lerzo i in, 2024a; Lerzo i in., 2024b) Odkrycie Demandasaurus sugeruje obecność pomostu lądowego między południową Europą (Laurazja) a północną Afryką (Gondwana), przez który zwierzęta mogły migrować na północ i południe.

Etymologia

Nazwa rodzajowa Demandasaurus znaczy "jaszczur z Gór Demanda" – łańcucha górskiego, na zboczach którego odnaleziono jego skamieniałe kości. Epitet gatunkowy darwini honoruje słynnego Charlesa R. Darwina, twórcę teorii ewolucji.

Spis gatunków

Demandasaurus	Fernández-Baldor, Canudo, Huerta, Montero, Pereda Suberbiola i Salgado, 2011
D. darwini	Fernández-Baldor, Canudo, Huerta, Montero, Pereda Suberbiola i Salgado, 2011

Bibliografia

Averianov, A., Sues, H.-D. (2021). "First rebbachisaurid sauropod dinosaur from Asia". PLoS ONE. 16 (2): e0246620. [3]

Carballido, J.L., Salgado, L., Pol, D., Canudo, J.I. & Garrido, A. (2012) "A new basal rebbachisaurid (Sauropoda, Diplodocoidea) from the Early Cretaceous of the Neuquén Basin; evolution and biogeography of the group". Historical Biology: An International Journal of Paleobiology 24 (6): 631–654. doi:10.1080/08912963.2012.672416

Fanti, F., Cau, A., Cantelli, L., Hassine, M., Auditore, M. (2015). "New Information on Tataouinea hannibalis from the Early Cretaceous of Tunisia and Implications for the Tempo and Mode of Rebbachisaurid Sauropod Evolution". PLOS ONE. 10 (4): e123475. [4]

Lerzo, L.N., Fernández-Baldor, F.T., Canale, J.I., Whitlock, J.A., Otero, A., Gallina, P.A. (2024b). "They all floated in the Cretaceous: new rebbachisaurid (Sauropoda, Diplodocoidea) with a highly pneumatized skeleton from the Upper Cretaceous (lower Cenomanian) of Patagonia, Argentina". Historical Biology: 1–14. [5]

Lerzo, L.N., Gallina, P.A., Canale, J.I., Otero, A., Carballido, J.L., Apesteguía, S., Makovicky, P.J. (2024a). "The last of the oldies: a basal rebbachisaurid (Sauropoda, Diplodocoidea) from the early Late Cretaceous (Cenomanian–Turonian) of Patagonia, Argentina". Historical Biology: 1–26 [6]

Fernández-Baldor, T.F., Canudo, J.I., Huerta, P., Montero, D., Pereda Suberbiola, X. & Salgado, L. (2011) "Demandasaurus darwini, a new rebbachisaurid sauropod from the Early Cretaceous of the Iberian Peninsula. Acta Palaeontologica Polonica 56 (3): 535-552. doi:10.4202/app.2010.0003.

Fernández-Baldor, T. F., Jáuregui Valmala, M., Pereda Suberbiola, X., Huerta, P., & Canudo, J. I. (2026). "Nuevos datos sobre Demandasaurus darwini (Sauropoda, Rebbachisauridae)". [w:] Pérez-Lorente, F. (red.). "PALADINO: Las lenguas romances y los dinosaurios". Instituto de Estudios Riojanos., pp. 295-310