Ligabuesaurus

Autor:

Paweł Konarzewski

---

Ligabuesaurus (ligabuezaur)
Długość	ok. 23,6 m
Masa	18-30 t
Dieta	roślinożerny
Miejsce	Argentyna - Neuquén (formacja Lohan Cura - ogniwo Cullin Grande)
Czas	Trias 252 Jura 201,4 Kreda 143,1 66 >111,4 Ma wczesna kreda (apt-alb)
Systematyka	Dinosauria Saurischia Sauropodomorpha Sauropoda Macronaria Titanosauriformes Somphospondyli
Model Ligabuesaurus. Fot. Ademar Pereira do Nascimento [1]
Mapa znalezisk
Wczytywanie mapy… {"minzoom":false,"maxzoom":false,"mappingservice":"leaflet","width":"auto","height":"350px","centre":false,"title":"","label":"","icon":"","visitedicon":"","lines":[],"polygons":[],"circles":[],"rectangles":[],"wmsoverlay":false,"copycoords":false,"static":false,"zoom":3,"defzoom":14,"layers":["OpenStreetMap"],"overlaylayers":[],"resizable":false,"enablefullscreen":false,"scrollwheelzoom":true,"markercluster":false,"clustermaxzoom":20,"clusterzoomonclick":true,"clustermaxradius":80,"clusterspiderfy":true,"geojson":"","locations":[{"text":"\u003Cb\u003E\u003Cdiv class=\"mw-parser-output\"\u003E\u003Cp\u003Estanowisko Cerro de los Leones, formacja Lohan Cura\n\u003C/p\u003E\u003C/div\u003E\u003C/b\u003E\u003Chr /\u003E\u003Cdiv class=\"mw-parser-output\"\u003E\u003C/div\u003E","title":"stanowisko Cerro de los Leones, formacja Lohan Cura\n","link":"","lat":-39.59219999999999828332875040359795093536376953125,"lon":-69.3969000000000022509993868879973888397216796875,"icon":""}],"imageoverlays":null}

Wstęp

Ligabuesaurus to rodzaj dużego zauropoda z grupy Somphospondyli żyjącego na terenie Argentyny we wczesnej kredzie (apt i alb). Został opisany w 2006 roku przez Jose Bonapartego, Bernardo Gonzáleza Rigę i Sebastiána Apesteguíę.

Materiał kopalny

Holotyp (MCF-PHV-233) to niekompletna kość szczękowa z dziesięcioma zębami, sześć kręgów szyjnych i grzbietowych, fragmentaryczne żebra, lewa i prawa łopatka, lewa kość ramienna, cztery lewe kości śródręcza i prawie kompletna tylna prawa kończyna. W 2022 roku Bellardini i współpracownicy opisali nowe skamieniałości należące do Ligabuesaurus (m.in. kręgi, żebra, kości obręczy barkowej, miednicy oraz kończyn).

Budowa i filogeneza

Ligabuezaur był dużym dinozaurem roślinożernym charakteryzującym się niespotykaną budową kręgów, kości ramiennej, kruczej oraz stopy. Wyrostki kolczyste tylnych kręgów szyjnych i przednich grzbietowych były blaszkowate i spłaszczone w kierunku przednio-tylnym. Miały one kształt zbliżony do rombu oraz były szersze niż trzony kręgów. Wspomniane kręgi miały również niskie nasady łuków nerwowych, których wysokość wynosiła mniej niż jedna trzecia przedniej powierzchni stawowej. Głowa kości ramiennej rozszerzała się ku tyłowi. W widoku bocznym dolna połowa kości kruczej była czworokątna. Na bliższych, brzusznych powierzchniach kości śródstopia II i III znajdowały się dołki. Kolejny, głębszy dołek znajdował się również na dalszej, brzusznej powierzchni paliczka II-1 stopy (D'Emic, 2012; Bellardini i in., 2022). Według Molina-Péreza i Larramendiego (2020) Ligabuesaurus był najszybciej poruszającym się tytanozauryformem żyjącym we wczesnej kredzie na terenach Argentyny. Ich zdaniem mógł on osiągał w biegu prędkość 32 km/h.

Bonaparte i in. (2006) początkowo uznali ligabuezaura za tytanozaura, jednak według Bellardiniego i współpracowników (2022) jest bardziej prymitywny i należy do Somphospondyli.

Etymologia

Nazwa rodzajowa Ligabuesaurus honoruje włoskiego filantropa Giancarlo Ligabue, z greckim przyrostkiem sauros, które znaczy "jaszczurka" lub "gad". Epitet gatunkowy leanzai został nadany na cześć geologa Héctora Leanza, który odkrył skamieniałości tego dinozaura.

Spis gatunków

Ligabuesaurus	Bonaparte, González Riga i Apesteguía, 2006
L. leanzai	Bonaparte, González Riga i Apesteguía, 2006

Bibliografia

Bellardini, F., Coria, R. A., Pino, D. .A., Windholz, G. J., Baiano, M. A., & Martinelli, A. G. (2022). "Osteology and phylogenetic relationships of Ligabuesaurus leanzai (Dinosauria: Sauropoda) from the Early Cretaceous of the Neuquén Basin, Patagonia, Argentina". Zoological Journal of the Linnean Society doi:10.1093/zoolinnean/zlac003

Bonaparte, J. F., Gonzaléz Riga, B. J., & Apesteguía, S., 2006. "Ligabuesaurus leanzai gen. et sp. nov. (Dinosauria, Sauropoda), a new titanosaur fromthe Lohan Cura Formation (Aptian, Lower Cretaceous) of Neuquén, Patagonia, Argentina". Cretaceous Research 27, 364-376. doi:10.1016/j.cretres.2005.07.004

D'Emic, M. (2012). "The early evolution of titanosauriform sauropod dinosaurs" Zoological Journal of the Linnean Society, 166, 624-671. doi:10.1111/j.1096-3642.2012.00853.x

Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press