Sinovenator

Autor:	Maciej Ziegler
Korekta:	Dawid Mika, Kamil Kamiński, Paweł Konarzewski

---

Sinovenator (sinowenator)
Długość	ok. 70 cm
Wysokość	30 cm (w biodrach
Masa	1,3 kg
Dieta	mięsożerny
Miejsce	Chiny - Liaoning i Mongolia Wewnętrzna (formacja Yixian
Czas	Trias 252 Jura 201,4 Kreda 143,1 66 ok. 125,7-124,1 Ma wczesna kreda (barrem)
Systematyka	Dinosauria Saurischia Theropoda Tetanurae Coelurosauria Paraves Troodontidae
Rekonstrukcja. Autorka: Edyta Felcyn

Wstęp

Sinovenator to rodzaj małego troodontyda żyjącego we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszych Chin.

Etymologia

Nazwa Sinovenator pochodzi od łacińskich słów Sinae (oznaczającego Chiny) i venator (łowca). Epitet gatunkowy honoruje Meeman Chang z Instytutu Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii Chińskiej Akademii Nauk w Pekinie (Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology, Chinese Academy of Sciences) za znaczącą rolę w badaniach nad fauną Jehol.

Materiał kopalny

Autor: Scott Hartman [1]

Holotyp (IVPP V 12615) to nieartykułowany szkielet zawierający niekompletną czaszkę, kręgi (4 szyjne,12 grzbietowych, kość krzyżową, 4 ogonowe), 2 niekompletne żebra, kości obręczy barkowej i kończyn przednich (łopatkę, kość kruczą, część kości ramiennej, kość łokciową, kości śródręcza, pazur) oraz obręczy miedniczej i kończyn tylnych (kość biodrową, łonową i biodrową, kości udowe i piszczelowe, II, III i IV kość śródstopia, paliczek II-2, pazur II).

Paratyp (IVPP V12583) to artykułowany, częściowy szkielet pozaczaszkowy.

Do Sinovenator przypisano również następujące osobniki:

• IVPP V14322 - żuchwa, kręgi szyjne i grzbietowe, żebra grzbietowe, bliższa część kości ramiennej, paliczki i pazury dłoni, kość kulszowa i łonowa, kości udowe, piszczelowe, częściowa kość strzałkowa, kość skokowa, kość piętowa, kości śródstopia, pazury i paliczki stopy (Mortimer, online)
• IVPP coll. - kość udowa, kość piszczelowa i stopa (White, 2009)
• IVPP V14009 - nadgarstek i kości śródręcza (Xu i in., 2014)
• PMOL-AD00102 - częściowa czaszka z żuchwą oraz 6 artykułowanych kręgów szyjnych (Yin i in., 2018)
• IVPP V20378 - niemal kompletny szkielet (Yu i in., 2024)
• SDUST-V1062 - niemal kompletny i artykułowany szkielet pozaczaszkowy (Yu i in., 2026)

Budowa i paleobiologia

Plik:Fossil Japan.jpg

Skamieniały szkielet okazu IVPP V14322. Fot. Taco. [2]

Sinovenator miał duże i okrągłe oczodoły, których średnica wynosiła 4 cm. Zęby z kości zębowej były ściśle upakowane w przedniej części, podobnie jak u innych troodontydów. Jednak tylne zęby były nieznacznie przesunięte do środka. Kość nadkątowa miała kształt litery T w przekroju poprzecznym. Kość jarzmowa miała dobrze rozwinięty wyrostek w przyśrodkowej części. Badania czaszki za pomocą tomografii komputerowej wskazują, że mózg sinowenatora ogólną budową przypominał mózgi innych troodontydów. Miał też jednak specyficzne cechy, podobne do innych Paraves i teropodów nienależących do Maniraptora. Analizy morfometryczne wykazały, że mózg Sinovenator najbardziej przypominał Archaeopteryx. Dowodzi to, że ptasia budowa mózgu była szeroko rozpowszechniona wśród maniraptorów (Xu i in., 2002; Yin i in., 2018; Yu i in., 2024).

Odcinek szyjny liczył 10 kręgów. Kręgi szyjne wydłużały się w kierunku tylnym, gdzie przy szóstym osiągały swoją największą długość. Następnie skracały się. Trzony tych kręgów oraz łuki nerwowe były całkowicie zrośnięte. Na bocznej powierzchni przednich kręgów szyjnych znajdowały się dwa otwory pneumatyczne. Kręgi grzbietowe miały wysokie i wachlarzowate wyrostki kolczyste. W przeciwieństwie do innych troodontydów, odcinek krzyżowy sinowenatora liczył 5 kręgów. Środkowe kręgi miały największą szerokość. Łopatka i kość krucza były podobne do kości dromeozaurydów. Kość ramienna mierzyła ok. 70% długości kości udowej. Wyraźny grzebień piszczelowy łączył się z grzebieniem strzałkowym (Xu i in., 2002; Yin i in., 2018; Yu i in., 2026).

Spis gatunków

Sinovenator	Xu, Norell, Wang, Makovicky i Wu, 2002
S. changii	Xu, Norell, Wang, Makovicky i Wu, 2002

Bibliografia

Mortimer, M. (online) [3]

White, M. A. (2009) "The subarctometatarsus: intermediate metatarsus architecture demonstrating the evolution of the arctometatarsus and advanced agility in theropod dinosaurs" Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology, 33,1-21.

Xu, X., Han, F., & Zhao, Q. (2014). "Homologies and homeotic transformation of the theropod ‘semilunate’carpal". Scientific reports, 4(1), 6042. doi:10.1038/srep06042

Xu, X., M. A. Norell, X. Wang, P. J. Makovicky & X. Wu. (2002). "A basal troodontid from the Early Cretaceous of China". Nature 415(6873):780-784.

Yin, Y. -L., Pei, R., & Zhou, C. -F. (2018). "Cranial morphology of Sinovenator changii (Theropoda: Troodontidae) on the new material from the Yixian Formation of western Liaoning, China". PeerJ, 6, e4977. doi:10.7717/peerj.4977

Yu, C., Watanabe, A., & Qin, Z. (2024). "Avialan-like brain morphology in Sinovenator (Troodontidae, Theropoda)." Commun Biol 7, 168 (2024). doi:10.1038/s42003-024-05832-3

Yu, D., Zhang, H., Zhou, C. F., & Pei, R. (2026). "A new postcranial skeleton of Sinovenator changii (Theropoda, Troodontidae) from the Jehol Biota of the Ningcheng Basin, Inner Mongolia, China". Swiss Journal of Palaeontology, 145, 901-926. doi:10.3897/sjp.145.196379.