Alaskacephale

Autor:	Jakub Starzyński
Korekta:	Maciej Ziegler, Marcin Szermański, Paweł Konarzewski

---

Alaskacephale (alaskacefal)
Długość	ok. 2,3 m (?)
Dieta	roślinożerny
Miejsce	USA – Alaska (formacja Prince Creek)
Czas	Trias 252 Jura 201,4 Kreda 143,1 66 72-69 Ma późna kreda (mastrycht)
Systematyka	Dinosauria Ornithischia Pachycephalosauria Pachycephalosauridae Pachycephalosaurinae
Tak mógł wyglądać Alaskacephale. Autor: Connor Ashbridge [1]

Wstęp

Alaskacephale był niedużym pachycefalozaurem z terenów obecnej Alaski. Wymiary jego niekompletnej czaszki wskazują, że był o połowę mniejszy od Pachycephalosaurus wyomingensis i stanowił trzy czwarte wielkości Prenocephale prenes, a więc tyle samo, co Prenocephale edmontonensis i Prenocephale brevis.

Materiał kopalny

Holotyp (UAMAK-493-V-001) to prawie kompletna lewa kość łuskowa.

Systematyka i budowa

Dinozaur ten należał do rodziny Pachycephalosauridae, a konkretniej podrodziny Pachycephalosaurinae. Pierwsi autorzy opisu szczątków tego dinozaura - Gangloff i in. (2005) - zasugerowali, że być może należy do rodzaju Pachycephalosaurus lub jest jego bliskim krewnym. Opierali się na kości łuskowej mającej szew kwadratowy, którego morfologia jest spotkana wyłącznie u pachycefalozaura. Kolejny naukowiec, który badał jego szczątki, Robert Sullivan był zdania, że jest to raczej wynik złamania w obu czaszkach dinozaurów, więc nie może być to wykorzystane do zjednoczenia dwóch taksonów. Ukuł też dla niego zarówno nową nazwę gatunkową, jak i rodzajową. Zachowana kość łuskowa Alaskacephale cechowała się dwoma rzędami kostnych guzów. Rzędy rozchodziły się boki, ale kierowały się do środka czaszki. Guzy miały wielokątne podstawy i wyraźnie wystające wierzchołki (Sullivan, 2006).

Wg analizy Longricha i in. (2010) Alaskacephale tworzy politomię z Pachycephalosaurus i kladem Dracorex+Stygimoloch (prawdopodobnie synonimy Pachycephalosaurus). Evans i in. (2013) zgadzają się po części z wnioskami Gangloffa i in. (2005) - uważają, że jest on taksonem siostrzanym dla Pachycephalosaurus wyomingensis. Zobacz również: Pachycephalosauria#Kladogramy.

Paleoekologia

Dinozaur ten był roślinożercą. W osadach tej samej formacji znaleziono: trzy deinonychozaury (Dromaeosaurus albertensis, Saurornitholestes langstoni i Troodon formosus), ceratopsy (Pachyrhinosaurus perotorum) i ornitopody Thescelosaurus.

Etymologia

Nazwa rodzajowa Alaskacephale pochodzi z łaciny i znaczy "głowa z Alaski". Epitet gatunkowy ganglofii honoruje Rolanda Gangloffa, który jako jeden z kilku naukowców opisał skamieniałości tego dinozaura ptasiomiednicznego i który przyczynił się znacznie do badań nad arktycznymi dinozaurami z Ameryki Płn.

Spis gatunków

Alaskacephale	Sullivan, 2006
A. gangloffi	Sullivan, 2006

Bibliografia

Evans D. C., Schott R. K., Larson D. W., Brown C. M. & Ryan M. J. (2013). "The oldest North American pachycephalosaurid and the hidden diversity of small-bodied ornithischian dinosaurs" Nature Communications 4:1828 doi: 10.1038/ncomms2749

Fiorillo, A.R. & Tykoski, R.S. (2012). "A new species of the centrosaurine ceratopsid Pachyrhinosaurus from the North Slope (Prince Creek Formation: Maastrichtian) of Alaska" Acta Palaeontologica Polonica, doi:10.4202/app.2011.0033

Gangloff, R. A., Fiorillo, A. R. & Norton, D. W. (2005). "The first pachycephalosaurine (Dinosauria) from the paleo-Arctic of Alaska and its paleogeographic implications" Journal of Paleontology, 79, 997-1001.

Longrich, N.R., Sankey, J., & Tanke, D. (2010). "Texacephale langstoni, a new genus of pachycephalosaurid (Dinosauria: Ornithischia) from the upper Campanian Aguja Formation, southern Texas, USA". Cretaceous Research 31 (2): 274–284. doi:10.1016/j.cretres.2009.12.002

Sullivan, R. M. (2006). "A taxonomic review of the Pachycephalosauridae (Dinosauria: Ornithischia)". New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin 35: 347-365.

http://en.wikipedia.org/wiki/Prince_Creek_Formation