Nopcsaspondylus: Różnice pomiędzy wersjami
m |
m (Lerzo, 2026) |
||
| Linia 38: | Linia 38: | ||
==Historia taksonu== | ==Historia taksonu== | ||
| − | [[skamieniałość|Skamieniałości]] opisywanego dinozaura zostały znalezione pod koniec XIX wieku, a następnie opisane w 1902 roku przez węgierskiego paleontologa [[Franz Nopcsa|Franza Nopcsa'ę von Felső-Szilvása]]. Pochodziły one ze skał piętra [[cenoman]]u (datowanych na około 100-97 milionów lat). Badacz nie nazwał jednak odnalezionego przez siebie w formacji [[Candeleros]] ([[Argentyna]]) [[kręg]]u. W 1995 roku roku [[Calvo]] i [[Salgado]] uznali iż, szczątki te należały do ''[[Limaysaurus|Rebbachisaurus tessonei]]'' (obecnie znany jako ''[[Limaysaurus]]''). Dopiero na początku XXI wieku zauropod ten został ochrzczony przez [[Sebastián Apesteguía|Sebastiana Apesteguíę]]. [[Holotyp]] nopczaspondyla został jednak zgubiony, a autor nie wskazał żadnego dodatkowego materiału by oznaczyć [[neotyp]]. Apesteguía był w stanie jedynie przytoczyć pracę "Notizen uber Cretacischen Dinosaurier. Wirbel eines sudamerikanischen Sauropoden", którą Nopcsa opublikował w 1902 r.! Wynika z niej, że był to [[trzon]] i [[łuk neuralny]], składające się na kompletny kręg z tylnej lub środkowej części tułowia. Zdaniem Moliny-Pereza i Larramendiego (2020) [[holotyp]] ''Nopcsaspondylus'' należał do młodocianego osobnika. | + | [[skamieniałość|Skamieniałości]] opisywanego dinozaura zostały znalezione pod koniec XIX wieku, a następnie opisane w 1902 roku przez węgierskiego paleontologa [[Franz Nopcsa|Franza Nopcsa'ę von Felső-Szilvása]]. Pochodziły one ze skał piętra [[cenoman]]u (datowanych na około 100-97 milionów lat). Badacz nie nazwał jednak odnalezionego przez siebie w formacji [[Candeleros]] ([[Argentyna]]) [[kręg]]u. W 1995 roku roku [[Calvo]] i [[Salgado]] uznali iż, szczątki te należały do ''[[Limaysaurus|Rebbachisaurus tessonei]]'' (obecnie znany jako ''[[Limaysaurus]]''). Dopiero na początku XXI wieku zauropod ten został ochrzczony przez [[Sebastián Apesteguía|Sebastiana Apesteguíę]]. [[Holotyp]] nopczaspondyla został jednak zgubiony, a autor nie wskazał żadnego dodatkowego materiału by oznaczyć [[neotyp]]. Apesteguía był w stanie jedynie przytoczyć pracę "Notizen uber Cretacischen Dinosaurier. Wirbel eines sudamerikanischen Sauropoden", którą Nopcsa opublikował w 1902 r.! Wynika z niej, że był to [[trzon]] i [[łuk neuralny]], składające się na kompletny kręg z tylnej lub środkowej części tułowia. Zdaniem Moliny-Pereza i Larramendiego (2020) [[holotyp]] ''Nopcsaspondylus'' należał do młodocianego osobnika. Lerzo (2026) dokonał rewizji taksonomicznej nopczaspondyla. Zdaniem badacza zaginiony kręg nie wykazywał [[diagnoza|cech diagnostycznych]], przez co uznał omawianego dinozaura za ''[[nomen dubium]]''. |
==Etymologia== | ==Etymologia== | ||
| Linia 45: | Linia 45: | ||
== Spis gatunków == | == Spis gatunków == | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| − | + | |''Nopcsaspondylus'' | |
| {{Kpt|[[Sebastián Apesteguía|Apesteguía]]}}, [[2007]] | | {{Kpt|[[Sebastián Apesteguía|Apesteguía]]}}, [[2007]] | ||
| + | |''[[nomen dubium]]'' | ||
|- | |- | ||
| − | + | |''N. alarconensis'' | |
| − | | {{Kpt|Apesteguía}}, 2007 | + | | {{Kpt|Apesteguía}}, [[2007]] |
| + | |''[[nomen dubium]]'' | ||
|} | |} | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
<small> | <small> | ||
| − | Apesteguía, S. (2007). | + | Apesteguía, S. (2007). The sauropod diversity of the La Amarga Formation (Barremian), Neuquén (Argentina). Gondwana Research, 12(4), 533-546. [[doi:10.1016/j.gr.2007.04.007]] |
Calvo, J. O., & Salgado, L. (1995). "''Rebbachisaurus tessonei'' sp. nov. a new Sauropoda from the Albian-Cenomanian of Argentina; new evidence on the origin of the Diplodocidae. Gaia, 11, 13-33 | Calvo, J. O., & Salgado, L. (1995). "''Rebbachisaurus tessonei'' sp. nov. a new Sauropoda from the Albian-Cenomanian of Argentina; new evidence on the origin of the Diplodocidae. Gaia, 11, 13-33 | ||
| + | |||
| + | Lerzo, L. N. (2026). "The lost fossil of the first discovered rebbachisaurid: reassessment of ''Nopcsaspondylus alarconensis'' (Diplodocoidea, Sauropoda)". Historical Biology. [[doi:10.1080/08912963.2025.2594006] | ||
Novas, F. (2009). "The Age of Dinosaurs in South America". Indiana University Press, str. 1-452. | Novas, F. (2009). "The Age of Dinosaurs in South America". Indiana University Press, str. 1-452. | ||
<references/></small> | <references/></small> | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Nomen dubium]] |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 19:12, 14 sty 2026
| Autor: | Sebastian Oziemski |
| Korekta: | Mateusz Tałanda, Daniel Madzia, Paweł Konarzewski |
| Nopcsaspondylus (nopczaspondyl) | |
|---|---|
| Długość | 3,6 m [1] |
| Wysokość | 1 m (w biodrach) [1] |
| Masa | 120 kg [1] |
| Dieta | roślinożerny |
| Miejsce | Argentyna - Neuquen |
| Czas |
ok. 100-97 Ma |
| Systematyka | Dinosauria |
 Holotyp Nopcsaspondylus. Źródło: Nopcsa, 1902 [1] | |
| Mapa znalezisk | |
Wczytywanie mapy…
| |
Wstęp
Nopcsaspondylus to rodzaj rebachizauryda żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Argentyny.
Historia taksonu
Skamieniałości opisywanego dinozaura zostały znalezione pod koniec XIX wieku, a następnie opisane w 1902 roku przez węgierskiego paleontologa Franza Nopcsa'ę von Felső-Szilvása. Pochodziły one ze skał piętra cenomanu (datowanych na około 100-97 milionów lat). Badacz nie nazwał jednak odnalezionego przez siebie w formacji Candeleros (Argentyna) kręgu. W 1995 roku roku Calvo i Salgado uznali iż, szczątki te należały do Rebbachisaurus tessonei (obecnie znany jako Limaysaurus). Dopiero na początku XXI wieku zauropod ten został ochrzczony przez Sebastiana Apesteguíę. Holotyp nopczaspondyla został jednak zgubiony, a autor nie wskazał żadnego dodatkowego materiału by oznaczyć neotyp. Apesteguía był w stanie jedynie przytoczyć pracę "Notizen uber Cretacischen Dinosaurier. Wirbel eines sudamerikanischen Sauropoden", którą Nopcsa opublikował w 1902 r.! Wynika z niej, że był to trzon i łuk neuralny, składające się na kompletny kręg z tylnej lub środkowej części tułowia. Zdaniem Moliny-Pereza i Larramendiego (2020) holotyp Nopcsaspondylus należał do młodocianego osobnika. Lerzo (2026) dokonał rewizji taksonomicznej nopczaspondyla. Zdaniem badacza zaginiony kręg nie wykazywał cech diagnostycznych, przez co uznał omawianego dinozaura za nomen dubium.
Etymologia
Nazwa dinozaura pochodzi od nazwiska odkrywcy i greckiego słowa spondylus oznaczającego kręg. Epitet gatunkowy N. alarconensis został natomiast utworzony od nazwy stanowiska Barda Alarcón, gdzie odkryto kręg Nopcsaspondylus.
Spis gatunków
| Nopcsaspondylus | Apesteguía, 2007 | nomen dubium |
| N. alarconensis | Apesteguía, 2007 | nomen dubium |
Bibliografia
Apesteguía, S. (2007). The sauropod diversity of the La Amarga Formation (Barremian), Neuquén (Argentina). Gondwana Research, 12(4), 533-546. doi:10.1016/j.gr.2007.04.007
Calvo, J. O., & Salgado, L. (1995). "Rebbachisaurus tessonei sp. nov. a new Sauropoda from the Albian-Cenomanian of Argentina; new evidence on the origin of the Diplodocidae. Gaia, 11, 13-33
Lerzo, L. N. (2026). "The lost fossil of the first discovered rebbachisaurid: reassessment of Nopcsaspondylus alarconensis (Diplodocoidea, Sauropoda)". Historical Biology. [[doi:10.1080/08912963.2025.2594006]
Novas, F. (2009). "The Age of Dinosaurs in South America". Indiana University Press, str. 1-452.
![[1]](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nopcsaspondylus_holotype.jpg){kind=link}