Romualdo: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj
(→‎Paleofauna)
Linia 121: Linia 121:
 
|
 
|
 
Być może niediagnostyczny takson.
 
Być może niediagnostyczny takson.
 +
|}
 +
 +
===Pterozaury===
 +
{| class="wikitable sortable" align="center" width="100%"
 +
|-
 +
! colspan="4" align="center" |'''Pterozaury
 +
|-
 +
!Takson
 +
!Materiał kopalny
 +
!Komentarz
 +
!Grafika
 +
|-
 +
|
 +
''"Anhanguera" araripensis'' <ref name=Pinheiro2017>Pinheiro, F. L., & Rodrigues, T. (2017). "''Anhanguera'' taxonomy revisited: is our understanding of Santana Group pterosaur diversity biased by poor biological and stratigraphic control?". PeerJ, 5, e3285. [[doi:10.7717/peerj.3285]]</ref><ref name=Piazentin2025>Piazentin, L. C., Navarro, B. A., Pêgas, R. V., Carvalho, A. B., & Zaher, H. (2025). "A new pterosaur mandible from the Lower Cretaceous of Brazil, and its implications on the taxonomy of the genus ''Anhanguera'' (Pterosauria, Anhangueridae)". Journal of South American Earth Sciences, 105684. [[doi:10.1016/j.jsames.2025.105684]]</ref>
 +
|
 +
BSP 1982 I 89 - niekompletna czaszka oraz elementy prawego skrzydła
 +
|
 +
Ten [[takson]] jest uważany za ''[[nomen dubium]]''. Według Piazentina i in. (2025) powinien być on traktowany jako nieokreślony gatunek ''Anhanguera''.
 +
|-
 +
|
 +
''Anhanguera blittersdorffi'' <ref name=Pinheiro2017></ref><ref name=Piazentin2025></ref>
 +
|
 +
MN 4805-V - kompletna czaszka; SMNK PAL 2302 - fragmenty dzioba; NHMUK R11978 - kompletna czaszka
 +
|
 +
Gatunek typowy rodzaju ''Anhanguera''.
 +
|
 +
[[Plik:Anhanguera blittersdorffi.png|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Anhanguera piscator'' <ref name=Pinheiro2017></ref><ref name=Piazentin2025></ref>
 +
|
 +
NSM-PV 19892 - niemal kompletny szkielet
 +
|
 +
Jedyny gatunek ''Anhanguera'', u którego kości kończyn są [[diagnoza|diagnostyczne]].
 +
|
 +
[[Plik:Anhanguera piscator jconway.jpg|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Anhanguera robustus'' <ref name=Pinheiro2017></ref><ref name=Piazentin2025></ref>
 +
|
 +
BSP 1987 I 47 - niekompletna żuchwa; MZSP-PV 368 i SAO 200602 - żuchwy
 +
|
 +
Ten gatunek dawnej był uważany za ''[[nomen dubium]]''.
 +
|-
 +
|
 +
''"Anhanguera" santanae'' <ref name=Pinheiro2017></ref><ref name=Piazentin2025></ref>
 +
|
 +
BSP 1982 I 90 - niekompletna czaszka oraz elementy skrzydeł
 +
|
 +
Ten [[takson]] jest uważany za ''[[nomen dubium]]''. Według Piazentina i in. (2025) powinien być on traktowany jako nieokreślony gatunek ''Anhanguera''.
 +
|-
 +
|
 +
''Anhanguera spielbergi''  <ref name=Pinheiro2017></ref><ref name=Piazentin2025></ref>
 +
|
 +
RGM 401 880 - niemal kompletny szkielet
 +
|
 +
Ten gatunek cechuje się niespotykaną budową żuchwy.
 +
|
 +
[[Plik:Coloborhynchus spielbergi2.jpg|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Anhanguera'' [[sp.]] <ref name=Piazentin2025></ref>
 +
|
 +
AMNH 22555 - niekompletny szkielet wraz z czaszką
 +
|
 +
Ten okaz był dawnej przypisywany do ''"Anhanguera" santanae''.
 +
|
 +
[[Plik:Anhanguerid skeleton.png|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Anhanguera'' [[sp.]] <ref name=Piazentin2025></ref>
 +
|
 +
MN 4735-V - kompletna czaszka
 +
<hr>
 +
SAO 16494 - kompletna czaszka
 +
|
 +
Te okazy były dawniej przypisywane do ''"Anhanguera" araripensis''.
 +
|-
 +
|
 +
''Anhanguera'' [[sp.]] <ref name=Piazentin2025></ref>
 +
|
 +
DGEO-CTG-UFPE 8283 - fragmenty pyska
 +
|
 +
Ten okaz należał do młodocianego osobnika.
 +
|-
 +
|
 +
''Araripedactylus dehmi'' <ref name=Pinheiro2025>Pinheiro, F. L., Kellner, A. W. A., da Silva, J. L., Duque, R. R. C., Sayão, J. M., de Araújo, E. V., Costa, F. R., Buchmann, R., Cerqueira, G. M., Canejo, L., Beccari, V., Bantim, R. A. M., Holgado, B., & Pêgas, R. V. (2025). "Cretaceous pterosaurs of the Araripe Basin: A comprehensive taxonomic update and paleobiological insights". Anais da Academia Brasileira de Ciências, 97(Suppl. 1), e20250622. [[doi:10.1590/0001-3765202520250622]]</ref>
 +
|
 +
BSPG 1975 I 166 - pierwszy paliczek skrzydła
 +
|
 +
Ten takson jest uważany za ''[[nomen dubium]]''.
 +
|-
 +
|
 +
''Araripesaurus castilhoi'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
DGM 529-R - częściowe prawe skrzydło
 +
|
 +
Ten takson jest uważany za ''[[nomen dubium]]''.
 +
|-
 +
|
 +
''Bakiribu waridza'' <ref>Pêgas, R. V., Aureliano, T., Holgado, B., Almeida, W. B., Santos, C. L., & Ghilardi, A. M. (2025). "A regurgitalite reveals a new filter-feeding pterosaur from the Santana Group". Scientific Reports, 15(1), 37336 [[doi:10.1038/s41598-025-22983-3]]</ref>
 +
|
 +
MCC1271.1-V i MCC1271.2-V - fragmenty szczęk
 +
|
 +
Pterozaur blisko spokrewniony z ''Pterodaustro''.
 +
|-
 +
|
 +
''Banguela oberlii'' <ref>Headden, J. A., & Campos, H. B. (2015). "An unusual edentulous pterosaur from the Early Cretaceous Romualdo Formation of Brazil". Historical Biology, 27(7), 815-826. [[doi:10.1080/08912963.2014.904302]]</ref><ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
NMSG SAO 251093 - niekompletna żuchwa
 +
|
 +
Takson mogący reprezentować drugi gatunek ''Thalassodromeus''.
 +
|
 +
[[Plik:Banguela oberlii.png|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Barbosania gracilirostris'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
MHNS/00/85 - kompletna, lecz uszkodona czaszka, kręg szyjny, 13 kręgów grzbietowych, kręg krzyżowy oraz 4 kręgi ogonowe z końca ogona
 +
|
 +
Przedstawiciel grupy Targaryendraconidae.
 +
|-
 +
|
 +
''Brasileodactylus araripensis'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
MN 4804-V - niekompletna żuchwa; SMNS 55414 - niekompletna żuchwa oraz 3 kręgi szyjne
 +
|
 +
Przedstawiciel grupy Anhangueridae.
 +
|-
 +
|
 +
''Caupedactylus ybaka'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
MN 4726-V - niemal kompletna czaszka z żuchwą wraz z elementami pozaczaszkowymi
 +
|
 +
Przedstawiciel grupy Tapejaridae.
 +
|
 +
[[Plik:Unnamed pterosaur.jpg|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Cearadactylus atrox'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
MN 7019-V - kompletna czaszka wraz z żuchwą
 +
|
 +
Przedstawiciel grupy Anhangueridae.
 +
|
 +
[[Plik:Cearadactylus.jpg|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''"Cearadactylus" ligabuei''  <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
CSRL 12692/12713 - niekompletna czaszka
 +
|
 +
Ten gatunek prawdopodobnie reprezentuje odrębny takson od ''Cearadactylus''.
 +
|-
 +
|
 +
''Kariridraco dianae''  <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
MPSC R 1056 - niemal kompletna czaszka z żuchwą i 4 kręgi szyjne
 +
|
 +
Przedstawiciel grupy Thalassodromidae.
 +
|
 +
[[Plik:Kariridraco by Júlia d’Oliveira.jpg|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Maaradactylus kellneri'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
MPSC R 2357 - niemal kompletna czaszka oraz 2 kręgi szyjne
 +
|
 +
Przedstawiciel grupy Anhangueridae
 +
|
 +
[[Plik:Maaradactylus kellneri.png|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
"Pricesaurus megalodon" <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
CPCA 3591 i CPCA 3592 - niekompletne czaszki
 +
|
 +
Ten takson jest uważany za ''[[nomen nudum]]''.
 +
|-
 +
|
 +
''Santanadactylus brasilensis'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
M 4894 - niekompletna kość łopatkowo-krucza oraz ramienna; M 4895 - seria niekompletnych kręgów szyjnych
 +
|
 +
Ten takson jest uważany za ''[[nomen dubium]]''.
 +
|-
 +
|
 +
''Santanadactylus pricei'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
BSPG 1980 I 122 - niekompletne lewe skrzydło; BSPG 1980 I 43 - lewa kość ramienna; BSPG 1980 I 120 - fragmentaryczna kość łokciowa i promieniowa, fragmentaryczna kość śródręcza IV; MZ A/III 522 - paliczki IV palca
 +
|
 +
Ten takson jest uważany za ''[[nomen dubium]]''.
 +
|
 +
[[Plik:Anhanguera santanae.jpg|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''"Santanadactylus" spixi'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
BSPG 1980 I 121 - niekompletne lewe skrzydło
 +
|
 +
Ten takson jest uważany za ''[[nomen dubium]]''.
 +
|-
 +
|
 +
''Tapejara wellnhoferi'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
MN 6595-V - niekompletna czaszka; AMNH 24440 - niemal kompletna czaszka i żuchwa wraz z kilkoma kręgami szyjnymi; NMSG SAO 12891 - przednia część czaszki; MCT 1500-R - niekompletna czaszka; SMNK PAL 1137 - częściowa czaszka wraz z elementami pozaczaszkowymi co najmniej dwóch osobników; SMNK PAL 3986 -niepołączone elementy czaszkowe i pozaczaszkowe; IMNH 1053 - fragmentaryczna, nieopisana dotąd czaszka
 +
|
 +
Przedstawiciel grupy Tapejaridae.
 +
|
 +
[[Plik:Cast of Tapejara wellnhoferi - Pterosaurs Flight in the Age of Dinosaurs.jpg|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Thalassodromeus sethi'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
DGM 1476-R - niemal kompletna czaszka z żuchwą
 +
|
 +
Pterozaur charakteryzujący się dużym grzebieniem na głowie oraz szczękami przypominającymi nożyce.
 +
|
 +
[[Plik:Thalassodromeus.jpg|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Tropeognathus mesembrinus'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
BSPG 1987 I 46 - kompletna czaszka z żuchwą; SMNS 56994 - kompletna żuchwa; MN 6594-V - częściowy szkielet
 +
|
 +
Jeden z największych pterozaurów zamieszkujących tereny dawnej Gondwany.
 +
|
 +
[[Plik:TropeognathusDB22.jpg|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Tupuxuara deliradamus'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
SMNK PAL 6410 i KPMNH DL 84 - fragmentaryczna czaszka
 +
|
 +
Ten takson jest uważany za ''[[nomen dubium]]''.
 +
|-
 +
|
 +
''Tupuxuara leonardii'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
<hr>
 +
''Tupuxuara longicristatus'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
MCT 1495-R - fragmentyczna czaszka; IMNH 1052 - niemal kompletny szkielet
 +
<hr>
 +
MN 6591-V - niekompletna czaszka oraz elementy pozaczaszkowe
 +
|
 +
Przedstawiciele grupy Thalassodromidae.
 +
|
 +
[[Plik:Tupuxuara.jpg|200px]]
 +
|-
 +
|
 +
''Unwindia trigonus'' <ref name=Pinheiro2025></ref>
 +
|
 +
SMNK PAL 6597 - częściowy pysk
 +
|
 +
Potencjalny przedstawiciel grupy Ctenochasmatoidea.
 
|}
 
|}
  

Wersja z 22:58, 14 lut 2026

Hasło w trakcie rozbudowy

Autor: Paweł Konarzewski

Formacja Romualdo
Wiek
252 201,4 143,1
66

ok. 115-113 (?110) Ma
wczesna kreda (apt-?alb)

Miejsce Brazylia - Pernambuco, Piauí i Ceará
Leży pod formacje Exu i Araripina
Leży nad formacje Crato i Ipubi
Miąższość 2-10 m (do 100 m)
Klimat gorący i suchy klimat, z czasem bardziej wilgotny
Litologia czarne łupki z konkrecjami węglanowymi, ławice muszlowe, wapienie muszlowe, piaskowce, mułowce
350px
Odsłonięcia skał formacji Romualdo oraz ich interpretacja. Źródło: Fabin i in., 2018 [2]

Wstęp

Formacja Romualdo to jednostka geologiczna, która osadziła się we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Brazylii.

Wiek

W literaturze naukowej przeważnie wiek formacji Romualdo określa się na wczesną kredę, dokładniej na późny apt lub wczesny alb, choć niektóre badania sugerowały jej wiek na początek późnej kredy, czyli cenoman-turon (Arai i Assine, 2020).

Litologia

Osady formacji Romualdo powstały pod wpływem transgresji morskiej, w wyniku której morze wdzierało się w głąb basenu Araripe. Formacja składa się głównie z drobno laminowanych iłów i łupków ilastych o barwie zielonoszarej do czarnej, lokalnie beżowej lub pomarańczowej. W osadach występują liczne konkrecje węglanowe, w tym septariowe, często rozwinięte wokół koprolitów. W górnej części formacji pojawiają się cienkie warstwy wapieni ilastych, ławice muszlowe oraz poziomy ostrakodowe. W zależności od miejsca miąższość formacji Romualdo jest silnie zróżnicowana i waha się od kilku metrów (około 3–5 m w wielu klasycznych odsłonięciach) do około 100 m, np. w profilu Sobradinho. Warstwy formacji Romualdo zalegają niezgodnie z pokładami Ipubi i Crato, natomiast z młodszymi formacjami Exu i Araripina stykają się również niezgodnie. W osadach dolnych i górnych Romualdo występują poziomy bogate w faunę, w tym Sergipea variverrucata, a także liczne makro- i mikro-skamieniałości, m.in. ryby., pterozaury, żółwie, skorupiaki i mięczaki (Fara i in., 2005; Custódio i in., 2017; Arai i Assne, 2020).

Paleośrodowisko

Rekonstrukcja żerujących Bakiribu wraz z widocznym tle spinozaurem goniącym stado pterozaurów w paleośrodowisku formacji Romudaldo. Autor: Julio Lacerda. Źródło: Pêgas i in., 2025 [1]

Na podstawie danych palinologicznych (pyłkach roślin) można odtworzyć paleośrodowisko formacji Romualdo. Obecność cyst bruzdnic, wyściółków otwornic oraz pyłku rodzaju Classopollis wskazują, że osady formacji Romualdo powstały w środowiskach płytkomorskich, znajdujących się blisko lądu, które dominowały w jej dolnej części. W górnych warstwach formacji odnaleziono więcej pyłków roślin lądowych niż morskich. Ta zmiana zapewne była spowodowana regresją morza w Basenie Araripe. Pyłki Classopollis oraz roślin podobnych do przęśli sugerują gorący i suchy klimat w trakcie osadzania się osadów dolnej części formacji. Z kolei w górnych pokładach było więcej pyłków drzew, które preferowały wilgotniejszy klimat. Obecność megaspor paproci oraz glonów słodkowodnych wskazuje dodatkowo na okresowy dopływ wód słodkich do środowiska, w którym gromadziły się osady (Arai i Assine, 2020).

Paleofauna

Paleofaunę formacji Romualdo stanowiły głównie zwierzęta zamieszkujące środowiska morskie. Ważnym elementem ekosystemu były również krokodylomorfy oraz pterozaury, prowadzące częściowo wodno-lądowy tryb życia. Część z tych zwierząt przystosowała się do rybożernej diety. Drapieżnikami szczytowymi w paleośrodowisku były spinozaurydy, które stanowiły zagrożenie dla ryb oraz mniejszych od siebie kręgowców. Co jest interesujące, w formacji Romualdo nie stwierdzono obecności innych grup teropodów jak karcharodontozaurydy czy abelizaurydy. Dzięki temu spinozaurydy nie miały poważnej konkurencji zagrażającej ich pozycji i mogły być szczytowymi drapieżnikami. To zjawisko mogło być związane z obecnością środowisk morskich, w której kluczową dietą zwierząt stanowiły ryby (Aureliano i in., 2018).

Dinozaury

Dinozaury
Takson Materiał kopalny Komentarz Grafika

Angaturama limai [1][2]

GP/2T-5 - fragmentaryczny pysk

Potencjalny synonim Irritator.

200px

Aratasaurus museunacionali [3][4]

MPSC R 2089 - niekompletna prawa nogą

Jedyny znany czwórnóg odnaleziony w dolnej części omawianej formacji.

200px

Irritator challengeri [5][6]

SMNS 58022 - niekompletna czaszka

Pierwotnie był opisany jako maniraptor.

200px

Mirischia asymmetrica [7][8]

SMNK 2349 PAL - niekompletny szkielet pozaczaszkowy

Przedstawiciel grupy Coelurosauria.

200px

Santanaraptor placidus [9][8]

MN 4802-V - niekompletny szkielet pozaczaszkowy

Potencjalny przedstawiciel Megaraptora.

200px

Niezidentyfikowany megaraptor [10]

SMNS 58023 - częściowa kość krzyżowa połączona z dwoma przednimi kręgami ogonowymi oraz kość biodrowa

Ten okaz wcześniej był uważany za owiraptorozaura.

Niezidentyfikowane spinozaurydy [11]

LPP-PV-0042 - fragmentaryczna kość piszczelowa

MN 7021-V - żebro

Niediagnostyczne taksony.

Niezidentyfikowany spinozauryd [11]

MN4819-V - niekompletna kość łonowa, miednica, kręgi grzbietowe, krzyżowe i ogonowe niekompletna prawa dłoń, fragmentaryczna prawa kość piszczelowa i kość udowa

Być może ten okaz należy do nazwanego taksonu z omawianej formacji.

200px

Niezidentyfikowany spinozauryd [12]

MN 4743-V - 9 artykułowanych kręgów (3 krzyżowe i 6 ogonowych)

Być może niediagnostyczny takson.

Pterozaury

Pterozaury
Takson Materiał kopalny Komentarz Grafika

"Anhanguera" araripensis [13][14]

BSP 1982 I 89 - niekompletna czaszka oraz elementy prawego skrzydła

Ten takson jest uważany za nomen dubium. Według Piazentina i in. (2025) powinien być on traktowany jako nieokreślony gatunek Anhanguera.

Anhanguera blittersdorffi [13][14]

MN 4805-V - kompletna czaszka; SMNK PAL 2302 - fragmenty dzioba; NHMUK R11978 - kompletna czaszka

Gatunek typowy rodzaju Anhanguera.

200px

Anhanguera piscator [13][14]

NSM-PV 19892 - niemal kompletny szkielet

Jedyny gatunek Anhanguera, u którego kości kończyn są diagnostyczne.

200px

Anhanguera robustus [13][14]

BSP 1987 I 47 - niekompletna żuchwa; MZSP-PV 368 i SAO 200602 - żuchwy

Ten gatunek dawnej był uważany za nomen dubium.

"Anhanguera" santanae [13][14]

BSP 1982 I 90 - niekompletna czaszka oraz elementy skrzydeł

Ten takson jest uważany za nomen dubium. Według Piazentina i in. (2025) powinien być on traktowany jako nieokreślony gatunek Anhanguera.

Anhanguera spielbergi [13][14]

RGM 401 880 - niemal kompletny szkielet

Ten gatunek cechuje się niespotykaną budową żuchwy.

200px

Anhanguera sp. [14]

AMNH 22555 - niekompletny szkielet wraz z czaszką

Ten okaz był dawnej przypisywany do "Anhanguera" santanae.

200px

Anhanguera sp. [14]

MN 4735-V - kompletna czaszka

SAO 16494 - kompletna czaszka

Te okazy były dawniej przypisywane do "Anhanguera" araripensis.

Anhanguera sp. [14]

DGEO-CTG-UFPE 8283 - fragmenty pyska

Ten okaz należał do młodocianego osobnika.

Araripedactylus dehmi [15]

BSPG 1975 I 166 - pierwszy paliczek skrzydła

Ten takson jest uważany za nomen dubium.

Araripesaurus castilhoi [15]

DGM 529-R - częściowe prawe skrzydło

Ten takson jest uważany za nomen dubium.

Bakiribu waridza [16]

MCC1271.1-V i MCC1271.2-V - fragmenty szczęk

Pterozaur blisko spokrewniony z Pterodaustro.

Banguela oberlii [17][15]

NMSG SAO 251093 - niekompletna żuchwa

Takson mogący reprezentować drugi gatunek Thalassodromeus.

200px

Barbosania gracilirostris [15]

MHNS/00/85 - kompletna, lecz uszkodona czaszka, kręg szyjny, 13 kręgów grzbietowych, kręg krzyżowy oraz 4 kręgi ogonowe z końca ogona

Przedstawiciel grupy Targaryendraconidae.

Brasileodactylus araripensis [15]

MN 4804-V - niekompletna żuchwa; SMNS 55414 - niekompletna żuchwa oraz 3 kręgi szyjne

Przedstawiciel grupy Anhangueridae.

Caupedactylus ybaka [15]

MN 4726-V - niemal kompletna czaszka z żuchwą wraz z elementami pozaczaszkowymi

Przedstawiciel grupy Tapejaridae.

200px

Cearadactylus atrox [15]

MN 7019-V - kompletna czaszka wraz z żuchwą

Przedstawiciel grupy Anhangueridae.

200px

"Cearadactylus" ligabuei [15]

CSRL 12692/12713 - niekompletna czaszka

Ten gatunek prawdopodobnie reprezentuje odrębny takson od Cearadactylus.

Kariridraco dianae [15]

MPSC R 1056 - niemal kompletna czaszka z żuchwą i 4 kręgi szyjne

Przedstawiciel grupy Thalassodromidae.

200px

Maaradactylus kellneri [15]

MPSC R 2357 - niemal kompletna czaszka oraz 2 kręgi szyjne

Przedstawiciel grupy Anhangueridae

200px

"Pricesaurus megalodon" [15]

CPCA 3591 i CPCA 3592 - niekompletne czaszki

Ten takson jest uważany za nomen nudum.

Santanadactylus brasilensis [15]

M 4894 - niekompletna kość łopatkowo-krucza oraz ramienna; M 4895 - seria niekompletnych kręgów szyjnych

Ten takson jest uważany za nomen dubium.

Santanadactylus pricei [15]

BSPG 1980 I 122 - niekompletne lewe skrzydło; BSPG 1980 I 43 - lewa kość ramienna; BSPG 1980 I 120 - fragmentaryczna kość łokciowa i promieniowa, fragmentaryczna kość śródręcza IV; MZ A/III 522 - paliczki IV palca

Ten takson jest uważany za nomen dubium.

200px

"Santanadactylus" spixi [15]

BSPG 1980 I 121 - niekompletne lewe skrzydło

Ten takson jest uważany za nomen dubium.

Tapejara wellnhoferi [15]

MN 6595-V - niekompletna czaszka; AMNH 24440 - niemal kompletna czaszka i żuchwa wraz z kilkoma kręgami szyjnymi; NMSG SAO 12891 - przednia część czaszki; MCT 1500-R - niekompletna czaszka; SMNK PAL 1137 - częściowa czaszka wraz z elementami pozaczaszkowymi co najmniej dwóch osobników; SMNK PAL 3986 -niepołączone elementy czaszkowe i pozaczaszkowe; IMNH 1053 - fragmentaryczna, nieopisana dotąd czaszka

Przedstawiciel grupy Tapejaridae.

200px

Thalassodromeus sethi [15]

DGM 1476-R - niemal kompletna czaszka z żuchwą

Pterozaur charakteryzujący się dużym grzebieniem na głowie oraz szczękami przypominającymi nożyce.

200px

Tropeognathus mesembrinus [15]

BSPG 1987 I 46 - kompletna czaszka z żuchwą; SMNS 56994 - kompletna żuchwa; MN 6594-V - częściowy szkielet

Jeden z największych pterozaurów zamieszkujących tereny dawnej Gondwany.

200px

Tupuxuara deliradamus [15]

SMNK PAL 6410 i KPMNH DL 84 - fragmentaryczna czaszka

Ten takson jest uważany za nomen dubium.

Tupuxuara leonardii [15]

Tupuxuara longicristatus [15]

MCT 1495-R - fragmentyczna czaszka; IMNH 1052 - niemal kompletny szkielet

MN 6591-V - niekompletna czaszka oraz elementy pozaczaszkowe

Przedstawiciele grupy Thalassodromidae.

200px

Unwindia trigonus [15]

SMNK PAL 6597 - częściowy pysk

Potencjalny przedstawiciel grupy Ctenochasmatoidea.

Bibliografia

Arai, M., & Assine, M. L. (2020). "Chronostratigraphic constraints and paleoenvironmental interpretation of the Romualdo Formation (Santana Group, Araripe Basin, Northeastern Brazil) based on palynology". Cretaceous Research, 116, 104610. doi:10.1016/j.cretres.2020.104610

Custódio, M. A., Quaglio, F., Warren, L. V., Simões, M. G., Fürsich, F. T., Perinotto, J. A. J., & Assine, M. L. (2017). "The transgressive-regressive cycle of the Romualdo Formation (Araripe Basin): Sedimentary archive of the Early Cretaceous marine ingression in the interior of Northeast Brazil". Sedimentary geology, 359, 1-15. doi:10.1016/j.sedgeo.2017.07.010

Fara, E., Saraiva, A. Á., de Almeida Campos, D., Moreira, J. K., de Carvalho Siebra, D., & Kellner, A. W. A. (2005). "Controlled excavations in the Romualdo Member of the Santana Formation (Early Cretaceous, Araripe Basin, northeastern Brazil): stratigraphic, palaeoenvironmental and palaeoecological implications". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 218(1-2), 145-160. doi:10.1016/j.palaeo.2004.12.012

  1. ↑ Kellner, A. W. A., & Campos, D. A. (1996). "First Early Cretaceous theropod dinosaur from Brazil with comments on Spinosauridae". Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen, 199(2), 151–166. doi:10.1127/njgpa/199/1996/151
  2. ↑ Sales, M. A. F., & Schultz, C. L. (2017). "Spinosaur taxonomy and evolution of craniodental features: Evidence from Brazil". PLoS ONE. 12 (11): e0187070. doi:10.1371/journal.pone.0187070.
  3. ↑ Sayão, J. M., Saraiva, A. Á. F., Brum, A. S., Bantim, R. A. M., de Andrade, R. C. L. P., Cheng, X., de Lima, F. J., de Paula Silva, H., & Kellner, A. W. A. (2020a). "The first theropod dinosaur (Coelurosauria, Theropoda) from the base of the Romualdo Formation (Albian), Araripe Basin, Northeast Brazil". Scientific Reports, 10, Article 10892. doi:10.1038/s41598-020-67822-9
  4. ↑ Sayão, J. M., Saraiva, A. Á. F., Brum, A. S., Bantim, R. A. M., de Andrade, R. C. L. P., Cheng, X., de Lima, F. J., de Paula Silva, H., & Kellner, A. W. A. (2020b). "Author Correction: The first theropod dinosaur (Coelurosauria, Theropoda) from the base of the Romualdo Formation (Albian), Araripe Basin, Northeast Brazil". Scientific Reports, 10(1), 13464. doi:10.1038/s41598-020-70349-8
  5. ↑ Martill, D. M., Cruickshank, A. R. I., Frey, E., Small, P. G., & Clarke, M. A. (1996). "A new crested maniraptoran dinosaur from the Santana Formation (Lower Cretaceous) of Brazil". Journal of the Geological Society, 153(1), 5-8. doi:10.1144/gsjgs.153.1.0005
  6. ↑ Sues, H. D., Frey, E., Martill, D. M., & Scott, D. M. (2002). "Irritator challengeri, a spinosaurid (Dinosauria: Theropoda) from the Lower Cretaceous of Brazil. Journal of Vertebrate Paleontology, 22(3), 535-547.
  7. ↑ Naish, D., Martill, D. M., & Frey, E. (2004). "Ecology, systematics and biogeographical relationships of dinosaurs, including a new theropod, from the Santana Formation (? Albian, Early Cretaceous) of Brazil". Historical Biology, 16(2-4), 57-70. doi:10.1080/08912960410001674200
  8. ↑ 8,0 8,1 Delcourt, R., Grillo, O. N., Hendrickx, C., Kellermann, M., & Langer, M. C. (2025). "The coelurosaur theropods of the Romualdo formation, Early Cretaceous (Aptian) of Brazil: Santanaraptor placidus meets Mirischia asymmetrica". The Anatomical Record. 1-38 doi:10.1002/ar.70085
  9. ↑ Kellner, A. W. A. (1999). "Short Note on a new dinosaur (Theropoda, Coelurosauria) from the Santana Formation (Romualdo Member, Albian), northeastern Brazil". Boletim do Museu Nacional (Serie Geologia). 49: 1-8.
  10. ↑ Aranciaga Rolando, A. M., Brissón Egli, F., Sales, M. A. F., Martinelli, A. G., Canale, J. I., & Ezcurra, M. D. (2018). "A supposed Gondwanan oviraptorosaur from the Albian of Brazil represents the oldest South American megaraptoran". Cretaceous Research, 84, 107-119. doi:10.1016/j.cretres.2017.10.019
  11. ↑ 11,0 11,1 Aureliano, T., Ghilardi, A. M., Buck, P. V., Fabbri, M., Samathi, A., Delcourt, R., Fernandes, M. A., & Sander, M. (2018). "Semi-aquatic adaptations in a spinosaur from the Lower Cretaceous of Brazil". Cretaceous Research, 90, 283-295. doi:10.1016/j.cretres.2018.04.024
  12. ↑ de Souza Bittencourt, J., & Kellner, A. W. A. (2004). "On a sequence of sacrocaudal theropod dinosaur vertebrae from the Lower Cretaceous Santana Formation, Northeastern Brazil". Arquivos do Museu Nacional, 62(3).
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 Pinheiro, F. L., & Rodrigues, T. (2017). "Anhanguera taxonomy revisited: is our understanding of Santana Group pterosaur diversity biased by poor biological and stratigraphic control?". PeerJ, 5, e3285. doi:10.7717/peerj.3285
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 14,6 14,7 14,8 Piazentin, L. C., Navarro, B. A., Pêgas, R. V., Carvalho, A. B., & Zaher, H. (2025). "A new pterosaur mandible from the Lower Cretaceous of Brazil, and its implications on the taxonomy of the genus Anhanguera (Pterosauria, Anhangueridae)". Journal of South American Earth Sciences, 105684. doi:10.1016/j.jsames.2025.105684
  15. ↑ 15,00 15,01 15,02 15,03 15,04 15,05 15,06 15,07 15,08 15,09 15,10 15,11 15,12 15,13 15,14 15,15 15,16 15,17 15,18 15,19 15,20 Pinheiro, F. L., Kellner, A. W. A., da Silva, J. L., Duque, R. R. C., Sayão, J. M., de Araújo, E. V., Costa, F. R., Buchmann, R., Cerqueira, G. M., Canejo, L., Beccari, V., Bantim, R. A. M., Holgado, B., & Pêgas, R. V. (2025). "Cretaceous pterosaurs of the Araripe Basin: A comprehensive taxonomic update and paleobiological insights". Anais da Academia Brasileira de Ciências, 97(Suppl. 1), e20250622. doi:10.1590/0001-3765202520250622
  16. ↑ Pêgas, R. V., Aureliano, T., Holgado, B., Almeida, W. B., Santos, C. L., & Ghilardi, A. M. (2025). "A regurgitalite reveals a new filter-feeding pterosaur from the Santana Group". Scientific Reports, 15(1), 37336 doi:10.1038/s41598-025-22983-3
  17. ↑ Headden, J. A., & Campos, H. B. (2015). "An unusual edentulous pterosaur from the Early Cretaceous Romualdo Formation of Brazil". Historical Biology, 27(7), 815-826. doi:10.1080/08912963.2014.904302
Źródło: „https://encyklopedia.dinozaury.com/index.php?title=Romualdo&oldid=37520”