Magnamanus: Różnice pomiędzy wersjami
m (→Bibliografia) |
m (Fuentes-Vidarte i in., 2026) |
||
| Linia 2: | Linia 2: | ||
{{Opis | {{Opis | ||
|Autor = [[Dawid Mazurek]] | |Autor = [[Dawid Mazurek]] | ||
| − | |Korekta = [[Kamil Kamiński]] | + | |Korekta = [[Kamil Kamiński]], [[Paweł Konarzewski]] |
|nazwa = ''Magnamanus'' (magnamanus) | |nazwa = ''Magnamanus'' (magnamanus) | ||
|długość = 9-10 m | |długość = 9-10 m | ||
| Linia 8: | Linia 8: | ||
|masa = 3 t | |masa = 3 t | ||
|dieta = roślinożerny | |dieta = roślinożerny | ||
| − | |miejsce = [[Hiszpania]] | + | |miejsce = [[Hiszpania]] - Soria |
<small>([[formacja]] [[Golmayo]])</small> | <small>([[formacja]] [[Golmayo]])</small> | ||
| − | |czas = {{Występowanie| | + | |czas = {{Występowanie|126|125}} |
| − | + | ok. 126-125 [[Ma]]<br> | |
| − | ok. | + | <small>[[wczesna kreda]] (późny [[hoteryw]] - wczesny [[barrem]])</small> |
| − | |||
| − | <small>[[wczesna kreda]] (późny [[hoteryw]] | ||
|systematyka = | |systematyka = | ||
[[Dinosauria]] | [[Dinosauria]] | ||
[[Ornithischia]] | [[Ornithischia]] | ||
| − | |||
| − | |||
[[Ornithopoda]] | [[Ornithopoda]] | ||
| Linia 35: | Linia 31: | ||
|mapa = | |mapa = | ||
}} | }} | ||
| − | |||
==Wstęp== | ==Wstęp== | ||
| − | ''Magnamanus'' to [[rodzaj]] ornitopoda z grupy [[Iguanodontia]], żyjącego we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Opisano tylko jeden gatunek, ''Magnamanus soriaensis''. Dinozaur ten ogólnym pokrojem ciała i wymiarami przypominał swojego sławniejszego krewnego, [[Iguanodon|iguanodona]]. | + | ''Magnamanus'' to [[rodzaj]] ornitopoda z grupy [[Iguanodontia]], żyjącego we [[wczesna kreda|wczesnej kredzie]] na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Opisano tylko jeden gatunek, ''Magnamanus soriaensis''. Dinozaur ten ogólnym pokrojem ciała i wymiarami przypominał swojego sławniejszego krewnego, [[Iguanodon|iguanodona]]. |
==Etymologia== | ==Etymologia== | ||
| Linia 43: | Linia 38: | ||
==Materiał kopalny== | ==Materiał kopalny== | ||
| − | [[Holotyp]]em jest niekompletny szkielet, który znaleziono | + | [[Holotyp]]em jest niekompletny szkielet, który znaleziono w stanowisku Zorralbo I w osadach formacji Golmayo. Wiek szczątków datuje się na późny hoteryw – wczesny barrem. Stanowisko znajduje się na terenie gminy Golmayo w hiszpańskiej prowincji Soria. Oprócz kości ornitopodów, natrafiono tam też na skamieniałości [[Ankylosauria|ankylozaurów]], [[Titanosauria|tytanozaurów]], [[Allosauroidea|allozauroidów]], [[Dromaeosauridae|dromeozaurydów]], krokodyli i żółwi. |
| + | |||
| + | Do omawianego rodzaju może należeć również niekompletny szkielet odnaleziony w stanowisku Zorralbo II w osadach formacji Golmayo. Składa się z fragmentów czaszki, zębów, kręgów szyjnych, kręgów grzbietowych i żeber grzbietowych, fragmentów skostniałych ścięgien, miednicy oraz prawej kości strzałkowej (Fuentes-Vidarte i in., 2026). | ||
==Cechy charakterystyczne== | ==Cechy charakterystyczne== | ||
| − | U magnamanusa wyrostek dziobiasty kości zębowej jest przedłużeniem tejże kości w taki sposób, że ostatni zębodół kości zębowej znajduje się jeszcze przed wyrostkiem dziobiastym a nie u jego podstawy. Łopatka jest sześć | + | U magnamanusa wyrostek dziobiasty kości zębowej jest przedłużeniem tejże kości w taki sposób, że ostatni zębodół kości zębowej znajduje się jeszcze przed wyrostkiem dziobiastym a nie u jego podstawy. Łopatka jest sześć razy dłuższa niż szeroka w części dalszej, a siedem razy dłuższa niż szeroka w jej najwęższym miejscu. Wyrostek barkowy jest naprzeciwległy guzowatości tylnej. Guzowatość wewnętrzna kości ramieniowej nie leży równo z kłykciem łokciowym, który to z kolei znajduje się pod kłykciem promieniowym. Koniec dalszy kości łokciowej jest szerszy od końca bliższego i ma kształt buławy. Również koniec dalszy kości promieniowej ma taki kształt. Nadgarstek tworzą trzy zestawy kości: 1) kości nadgarstka I, II i III, radiale i intermediale, 2) ulnare i kość nadgarstka IV i 3) kość nadgarstka V. Szerokość nadgarstka wynosi 70% długości dłoni. Wzór palcowy przedstawia się następująco: 1-3-3-2-(3-4). Prosta kość przedłonowa nie rozszerza się w części dalszej, nieobecne są też na niej rowki. U podstawy gałęzi załonowej, otwór zasłoniony jest otwarty i częściowo przykryty środkową, płaską płytką kostną. Wymienione powyżej cechy tworzą unikalną kombinację. |
==Spis gatunków== | ==Spis gatunków== | ||
| Linia 58: | Linia 55: | ||
==Bibliografia== | ==Bibliografia== | ||
| − | <small> Fuentes Vidarte, C., Meijide Calvo, M., Meijide Fuentes, F. | + | <small>Fuentes-Vidarte, C., Meijide-Calvo, M., Meijide-Fuentes, F., & Meijide-Fuentes, M. (2016). "Un nuevo dinosaurio estiracosterno (Ornithopoda: Ankylopollexia) del Cretácico Inferior de España". Spanish Journal of Palaeontology 31 (2): 407-446. |
| + | |||
| + | Fuentes-Vidarte, C., Meijide-Fuentes, M., Meijide-Fuentes, F., & Meijide-Calvo, M. (2026). "Restos de un dinosaurio (Ornithopoda: Styracosterna) cf. ''Magnamanus soriaensis'' del Cretácico Inferior de Soria, España". Estudios Geológicos, 82(1), 1153. [[doi:10.3989/egeol.45869.1153]] | ||
</small> | </small> | ||
Aktualna wersja na dzień 09:52, 9 wrz 2026
| Autor: | Dawid Mazurek |
| Korekta: | Kamil Kamiński, Paweł Konarzewski |
| Magnamanus (magnamanus) | |
|---|---|
| Długość | 9-10 m |
| Masa | 3 t |
| Dieta | roślinożerny |
| Miejsce | Hiszpania - Soria |
| Czas |
ok. 126-125 Ma |
| Systematyka | Dinosauria |
| 350px Rekonstrukcja Hypselospinus. Magnamanus mógł być podobny. Autor: Nobu Tamura [1]. | |
Wstęp
Magnamanus to rodzaj ornitopoda z grupy Iguanodontia, żyjącego we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Opisano tylko jeden gatunek, Magnamanus soriaensis. Dinozaur ten ogólnym pokrojem ciała i wymiarami przypominał swojego sławniejszego krewnego, iguanodona.
Etymologia
Nazwa rodzajowa, z łaciny, oznacza dużą rękę. Epitet gatunkowy odnosi się do hiszpańskiej prowincji Soria.
Materiał kopalny
Holotypem jest niekompletny szkielet, który znaleziono w stanowisku Zorralbo I w osadach formacji Golmayo. Wiek szczątków datuje się na późny hoteryw – wczesny barrem. Stanowisko znajduje się na terenie gminy Golmayo w hiszpańskiej prowincji Soria. Oprócz kości ornitopodów, natrafiono tam też na skamieniałości ankylozaurów, tytanozaurów, allozauroidów, dromeozaurydów, krokodyli i żółwi.
Do omawianego rodzaju może należeć również niekompletny szkielet odnaleziony w stanowisku Zorralbo II w osadach formacji Golmayo. Składa się z fragmentów czaszki, zębów, kręgów szyjnych, kręgów grzbietowych i żeber grzbietowych, fragmentów skostniałych ścięgien, miednicy oraz prawej kości strzałkowej (Fuentes-Vidarte i in., 2026).
Cechy charakterystyczne
U magnamanusa wyrostek dziobiasty kości zębowej jest przedłużeniem tejże kości w taki sposób, że ostatni zębodół kości zębowej znajduje się jeszcze przed wyrostkiem dziobiastym a nie u jego podstawy. Łopatka jest sześć razy dłuższa niż szeroka w części dalszej, a siedem razy dłuższa niż szeroka w jej najwęższym miejscu. Wyrostek barkowy jest naprzeciwległy guzowatości tylnej. Guzowatość wewnętrzna kości ramieniowej nie leży równo z kłykciem łokciowym, który to z kolei znajduje się pod kłykciem promieniowym. Koniec dalszy kości łokciowej jest szerszy od końca bliższego i ma kształt buławy. Również koniec dalszy kości promieniowej ma taki kształt. Nadgarstek tworzą trzy zestawy kości: 1) kości nadgarstka I, II i III, radiale i intermediale, 2) ulnare i kość nadgarstka IV i 3) kość nadgarstka V. Szerokość nadgarstka wynosi 70% długości dłoni. Wzór palcowy przedstawia się następująco: 1-3-3-2-(3-4). Prosta kość przedłonowa nie rozszerza się w części dalszej, nieobecne są też na niej rowki. U podstawy gałęzi załonowej, otwór zasłoniony jest otwarty i częściowo przykryty środkową, płaską płytką kostną. Wymienione powyżej cechy tworzą unikalną kombinację.
Spis gatunków
| Magnamanus | Fuentes Vidarte, Meijide Calvo, Meijide Fuentes i Meijide Fuentes, 2016 |
| M. soriaensis | Fuentes Vidarte, Meijide Calvo, Meijide Fuentes i Meijide Fuentes, 2016 |
Bibliografia
Fuentes-Vidarte, C., Meijide-Calvo, M., Meijide-Fuentes, F., & Meijide-Fuentes, M. (2016). "Un nuevo dinosaurio estiracosterno (Ornithopoda: Ankylopollexia) del Cretácico Inferior de España". Spanish Journal of Palaeontology 31 (2): 407-446.
Fuentes-Vidarte, C., Meijide-Fuentes, M., Meijide-Fuentes, F., & Meijide-Calvo, M. (2026). "Restos de un dinosaurio (Ornithopoda: Styracosterna) cf. Magnamanus soriaensis del Cretácico Inferior de Soria, España". Estudios Geológicos, 82(1), 1153. doi:10.3989/egeol.45869.1153
![[1]](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hypselospinus_NT.jpg){kind=link}