Elrhaz

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj 
Hasło w trakcie rozbudowy

Autor: Paweł Konarzewski

Formacja Elrhaz
Wiek
252 201,4 143,1
66

wczesna kreda (?barrem/apt-alb)

Miejsce Niger - Pustynia Tenere
Leży pod formacja Echkar
Leży nad formacja Tazolé
Klimat prawdopodobnie przejściowy między tropikalnym mokrym a tropikalnym suchym
Litologia piaskowce
Plik:Gadoufaoua.png
Mapa przedstawiająca lokalizację stanowiska Gadoufaoua w formacji Elrhaz. Źródło: Sereno i in., 2007 [2]

Wstęp

Formacja Elrhaz to jednostka geologiczna znajdująca się na terenie dzisiejszego Nigru. Jej osady są datowane na wczesną kredę.

Litologia

Formacja Elrhaz należy do grupy geologicznej Temaga. Najstarsze jej osady stykają się z formacją Tazolé, zaś najmłodsze - Echkar. Najbardziej znanym stanowiskiem z omawianej jednostki geologicznej jest Gadoufaoua, bogata w skamieniałości zwierząt. Znajduje się ona na południowy-wschód od miasta Agadez, ma długość ok. 180 km i szerokość ok. 10 km. Warstwy kościonośne ma taką samą długość, lecz szerokość wynoszącą jedynie 2 km. Stanowisko Gadoufaoua ma kształt wąskiego, lekko zakrzywionego pasa o zmiennej orientacji. Formacje Elrhaz tworzą piaskowce, które różnią się od siebie strukturą oraz barwą (Taquet, 1976).

Paleoekologia

Plik:Erlhaz Formation.jpg
Rekonstrukcja paleośrodowiska wraz z dinozaurami (Nigersaurus i Suchomimus) z formacji Elrhaz. Autor: ABelov2014 [1].

Fauna odnaleziona w skałach formacji Elrhaz była typowa dla kontynentów tworzącą dawną Gondwanę. Głównymi drapieżnikami były ceratozaury (abelizaurydy i noazaurydy) oraz spinozaurydy. Być może żyjące tam grupy dinozaurów mięsożernych zajmowały różne nisze ekologiczne i nie stanowiły dla siebie konkurencji. Suchomimus mógł spokojnie poszukiwać ryb w rzekach, gdy Eocarcharia aktywnie polować na roślinożerców jak Nigersaurus czy Ouranosaurus. Z kolei Afromimus mógł odżywiać się mniejszymi ofiarami niż jego większy kuzyn Eocarcharia. Zauropody oraz iguanodonty spokojnie poszukiwały roślinnego pożywienia w celu zaspokojenia swojego głodu. Jednakże wszystkie dinozaury musiały bardzo uważać przy zbiórkach wodnych, gdyż mógł polować na nie groźny krokodylomorf Sarcosuchus. W przestworzach latały pterozaury, a w zbiornikach wodnych żyły ryby oraz żółwie. Taquet (1976) na podstawie skał osadowych formacji Elrhaz uważa, że występowały tam środowiska wilgotne (np. delty rzeczne). Z kolei klimat mógł być pomiędzy tropikalnym mokrym a tropikalnym suchym.

Dinozaury

Dinozaury
Takson Materiał kopalny Komentarz Grafika

Afromimus tenerensis [1][2][3]

MNBH GAD112 - niekompletny szkielet pozaczaszkowy dorosłego osobnika

Przedstawiciel Noasauridae. Pierwotnie opisany jako ornitomimozaur.

200px

Cristatusaurus lapparenti [4][5]

fragmentaryczny szkielet

Spinozauryd prawdopodobnie odrębny do Suchomimus.

200px

Elrhazosaurus nigeriensis [6]

GDF 332 - niekompletna lewa kość udowa ?inne prawdopodobne kości kończyn

Prymitywny iguanodont pierwotnie opisany jako Valdosaurus nigeriensis.

200px

Eocarcharia dinops [7]

elementy czaszki oraz zęby

Prymitywny przedstawiciel Carcharodontosauria.

200px

Kryptops palaios [7]

MNN GAD1-1 - niekompletna kość szczękowa

Prymitywny przedstawiciel Abelisauridae.

200px

Lurdusaurus arenatus [8]

3 osobniki

Duży iguanodont charakteryzujący się masywną budową ciała.

200px

Nigersaurus taqueti [9]

wiele osobników

Rebbachizauryd mający się baterie zębowe w pysku.

200px

Ouranosaurus nigeriensis [10]

5 osobników

Iguanodont charakteryzujący się wysokimi wyrostkami kolczystymi kręgów.

200px

"Rebbachisaurus" tamesnensis [11][12]

wiele szczątków

Gatunek ten nie należy do Rebbachisaurus i prawdopodobnie jest tytanozaurymorfem.

Suchomimus tenerensis [13][5]

kilka osób

Spinozauryd prawdopodobnie odrębny od Cristatusaurus

200px

Bibliografia

Taquet, P. (1976). "Géologie et Paléontologie du Gisement de Gadoufaoua (Aptien du Niger)". Cahiers de Paléontologie. Éditions du Centre National de la Recherche Scientifique, Paris: 1–191

  1. ↑ Sereno, P. (2017). "Early Cretaceous ornithomimosaurs (Dinosauria: Coelurosauria) from Africa". Ameghiniana. 54 (5): 576–616. doi:10.5710/AMGH.23.10.2017.315
  2. ↑ Cerroni, M. A., Agnolin, F. L., Egli, F. B., & Novas, F. E. (2019). "The phylogenetic position of Afromimus tenerensis Sereno, 2017 and its paleobiogeographical implications. Journal of African Earth Sciences, 159, 103572. doi:10.1016/j.jafrearsci.2019.103572
  3. ↑ Baiano, M. A., Coria, R. A. & Cau, A. (2020). "A new abelisauroid (Dinosauria: Theropoda) from the Huincul formation (lower upper Cretaceous, Neuquén Basin) of Patagonia, Argentina." Cretaceous Research, Article 104408. doi:10.1016/j.cretres.2020.104408
  4. ↑ Taquet, P., & Russell, D. A. (1998). "New data on spinosaurid dinosaurs from the early cretaceous of the Sahara". Comptes Rendus de l'Académie des Sciences, Série IIA. 327 (5): 347–353 doi:10.1016/S1251-8050(98)80054-2
  5. ↑ 5,0 5,1 Lacerda, M. B. S., Grillo, O. N., & Romano, P. S. R. (2021). "Rostral morphology of Spinosauridae (Theropoda, Megalosauroidea): premaxilla shape variation and a new phylogenetic inference". Historical Biology doi:10.1080/08912963.2021.2000974.
  6. ↑ Galton, P.M. (2009). "Notes on Neocomian (Late Cretaceous) ornithopod dinosaurs from England – Hypsilophodon, Valdosaurus, Camptosaurus, Iguanodon – and referred specimens from Romania and elsewhere". Revue de Paléobiologie. 28 (1): 211–273
  7. ↑ 7,0 7,1 Sereno, P. C., & Brusatte, S. L. (2008). "Basal abelisaurid and carcharodontosaurid theropods from the Lower Cretaceous Elrhaz Formation of Niger". Acta Palaeontologica Polonica, 53, 15-46. doi:10.4202/app.2008.0102
  8. ↑ Taquet, P., & Russell, D. A. (1999). "A massively-constructed iguanodont from Gadoufaoua, Lower Cretaceous of Niger". Annales de Paléontologie. 85 (1): 85–96 doi:10.1016/S0753-3969(99)80009-3
  9. ↑ Sereno, P. C., Beck, A. L., Dutheil, D. B., Larsson, H. C. E., Lyon, G. H., Moussa, B., Sadleir, R. W., Sidor, C. A., Varricchio, D. J., Wilson, G. P., & Wilson, J. A. (1999). "Cretaceous Sauropods from the Sahara and the Uneven Rate of Skeletal Evolution Among Dinosaurs" Science, 286(5443), 1342-1347
  10. ↑ Bertozzo, F., Dalla Vecchia, F. M., & Fabbri, M. (2017). "The Venice specimen of Ouranosaurus nigeriensis (Dinosauria, Ornithopoda)." PeerJ. 5: e3403. doi:10.7717/peerj.3403
  11. ↑ Wilson, J. A., & Allain, R. (2015). "Osteology of Rebbachisaurus garasbae Lavocat, 1954, a diplodocoid (Dinosauria, Sauropoda) from the early Late Cretaceous–aged Kem Kem beds of southeastern Morocco". Journal of Vertebrate Paleontology, 35(4), e1000701. doi:10.1080/02724634.2014.1000701
  12. ↑ Molina-Pérez, R., & Larramendi, A. (2020). "Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs". Princeton University Press.
  13. ↑ Sereno P. C., Beck A. L, Dutheil D. B., Gado B., Larsson H. C. E., Lyon G. H., Marcot J. D., Rauhut O. W. M, Sadleir R. W., Sidor C. A., Varricchio D. D., Wilson G. P., & Wilson J. A. (1998). "A long–snouted predatory dinosaur from Africa and the evolution of Spinosaurids". Science 282: 1298–1302 doi:10.1126/science.282.5392.1298
Źródło: „https://encyklopedia.dinozaury.com/index.php?title=Elrhaz&oldid=36057”