Anacleto

Z Encyklopedia Dinozaury.com
Skocz do: nawigacja, szukaj 
Hasło w trakcie rozbudowy

Autor: Paweł Konarzewski

Formacja Anacleto
Wiek
252 201,4 143,1
66

ok. 83,6-74 Ma
późna kreda (kampan)

Miejsce Argentyna - Neuquén, Río Negro i Mendoza
Leży pod formacja Allen (niezgodnie)
Leży nad formacja Bajo de la Carpa
Miąższość 35-100 m
Klimat silnie sezonowy, z naprzemiennymi okresami suchymi i wilgotnymi
Litologia piaskowce, mułowce, tufity, gipsy
350px
Odsłonięcia skał osadowych formacji Anacleto w prowincji Río Negro. Fot. Damián H. Zanette [4]

Wstęp

Formacja Anacleto to najmłodsza jednostka geologiczna z grupy Neuquen znajdująca się na terenie dzisiejszej Argentyny. Osady tej formacji powstały w kampanie.

Litologia

Plik:Fm Anacleto Auca Mahuida 2.jpg
Odsłonięcia skał formacji Anacleto ze stanowiska Auca Mahuida w prowincji Neuquen. Fot. Damián H. Zanette [3]

Formacja Anacleto jest zbudowana osadów kontynentalych, głównie drobnoziarnistych pelitów oraz psamitów. Psamity tworzą głównie piaskowce kwarcytowych i kwarcowoe z domieszką żelaza zawierające zmienną ilość ilastej matrycy i słaby cement węglanowy. Ich czerwony kolor wynika z obecności tlenków żelazowa, choć miejscami występują też żółte piaskowce. Osady pelityczne składają się z naprzemiennych warstw mułowców oraz słabo zwięzłych piaszczystych mułowców. Nadają one formacji charakterystyczny pasmowy wygląd - czerwone i szaro-zielonkawe naprzemienne kolory. W niektórych miejscach znajdują się również warstwy gipsów oraz tufitów. Ich grubość jest niewielka i wynosi mniej niż 40 cm (gipsów do 35 cm, nastomiast tufitów - 20 cm). Częstym elementem tej formacji są też liczne konkrecje węglanowe oraz geody o średnicy od 5 do 35 cm. Osady omawianej jednostki geologicznej zawierają również liczne ślady bioturbacji. Dolna część formacji Anacleto styka się z Bajo de la Carpa. Natomiast od formacji Allen, omawiają jednostkę geologiczną oddziela niezgodność[1] Huantráiquica (Garrido, 2010). Armas i współpracownicy na postawie osadóe formacji Anacleto stwierdzili, że w czasie osadzania się skał panował silnie sezonowy klimat, z naprzemiennymi okresami suchymi i wilgotnymi.

Paleofauna

Fauna z formacji Anacleto była typowa na swoje czasy dla Ameryki Południowej. Cechowała się ona dużą różnorodnością zwierząt. Szczytowymi drapieżnikami w dawnych środowiskach były megaraptory jak Aerosteon. Zapewne mniejsze od nich abelizaurydy (np. Aucasaurus) musiały im ustępować, jednakże niewykluczone również, że obydwie grupy teropodów mogły ze sobą konkurować. Głównymi roślinożercami były zauropody z kladu Titanosauria, ale obok nich występowały również niewielkie ornitopody jak Gasparinisaura. Obok dinozaurów żyły pterozaury, krokodylomorfy, węże, żółwie, ssaki a w wodach ryby oraz mięczaki. Zapis kopalny tropów z formacji Anacleto jest bardzo bogaty, głównie dinozaurów, ptaków oraz pterozaurów.

Dinozaury

Dinozaury
Takson Materiał kopalny Komentarz Grafika

Abelisaurus comahuensis [2][3]

MPCA 11908 - niekompletna czaszka

Gatunek ten mógł zostać odnaleziony w omawianej formacji lub Allen.

200px

Aerosteon riocoloradensis [4]

3 okazy

Teropod charakteryzujący się silnie spneumatyzowanym szkieletem.

200px

Antarctosaurus wichmannianus [5]

wiele dysartykułowanych kości

Jedyny ważny gatunek z rodzaju Antarctosaurus.

200px

Aucasaurus garridoi [6][7]

MCF-PVPH-236 - bardzo kompletny szkielet

Potencjalny synonim Abelisaurus.

200px

Barrosasaurus casamiquelai [8]

MCF-PVPH-447 - kręgi

Tytanozaur o niepewnej pozycji systematycznej.

Barrosasaurus.png

Chadititan calvoi [9]

8 okazów

Przedstawiciel grupy Rinconsauria.

200px

Gasparinisaura cincosaltensis [10][11][12]

5 okazów

Jedyny opisany ornitopod z omawianej formacji.

Gasparinisaura Cincosaltensis A74351020250105.jpg

Laplatasaurus araukanicus [5]

MLP 26-306 - prawa kość piszczelowa i strzałkowa

Tytanozaur o niepewnej pozycji systematycznej.

Laplatasaurus Tibia-Fibula.png

Narambuenatitan palomoi [13]

MAU-Pv-N-425 - niekompletny szkielet

Prymitywny przedstawiciel Lithostrotia.

Neuquensaurus australis [5]

kilka okazów

Przedstawiciel grupy Saltasaurinae.

200px

Pellegrinisaurus powelli [14]

MPCA 1500 - kręgi oraz kość udowa

Największy znany zauropod odnaleziony w omawianej formacji.

200px

Pitekunsaurus macayai [15] [5]

MAU-Pv-AG-446 - niekompletny szkielet

Tytanozaur mogący być blisko spokrewniony z grupą Colossosauria.

Niezidentyfikowany abelizauryd [3][16]

MPCN-PV-69 - częściowa kość przedszczękowa, dwa kręgi grzbietowe, zrośnięte kręgi krzyżowe, przedni i środkowy kręg ogonowy, fragment wyrostka kolczystego kręgu ogonowego, proksymalne połowy lewej i prawej kości ramiennej, niekompletna kości łonowa, dalszy koniec lewej kości śródstopia IV, trzy pierwsze paliczki lewego palca IV, drugi paliczek prawego palca IV oraz dwa niekompletne pazury stopy

Potencjalnie nowy takson.

Niezidentyfikowany abelizauryd [9]

MPCN-Pv 1033 - dysartykułowane dwa środkowe kręgi ogonowe, prawa kość śródstopia II, lewy pazur IV palca stopy. Szczątki prawdopodobnie pochodzącą od tego samego osobnika.

Na chwilę obecną niediagnostyczny takson. Okaz ten rozmiarami jest zbliżony do Aucasaurus oraz MPCN-PV 69.

Bibliografia

Armas, P., Moreno, C., Sánchez, M. L., & González, F. (2014). "Sedimentary palaeoenvironment, petrography, provenance and diagenetic inference of the Anacleto Formation in the Neuquén Basin, Late Cretaceous, Argentina". Journal of South American Earth Sciences, 53, 59-76. doi:10.1016/j.jsames.2014.03.004

Garrido, A. C. (2010). "Estratigrafía del Grupo Neuquén, Cretácico Superior de la Cuenca Neuquina (Argentina): nueva propuesta de ordenamiento litoestratigráfico". Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales, 12(2), 121-177.

  1. ↑ przerwa w osadzaniu się warstw skalych mogącą wynikać np. z erozji lub przyczyn geologicznych
  2. ↑ Bonaparte, J. F., & Novas, F. E. (1985). "Abelisaurus comahuensis, ng, n. sp., Carnosauria from the Late Cretaceous of Patagonia". Ameghiniana, 21(2-4), 259-265.
  3. ↑ 3,0 3,1 Gianechini, F. A., Apesteguía, S., Landini, W., Finotti, F., Valieri, R. J., & Zandonai, F. (2015). "New abelisaurid remains from the Anacleto Formation (Upper Cretaceous), Patagonia, Argentina". Cretaceous Research, 54, 1-16. doi:doi:10.1016/j.cretres.2014.11.009
  4. ↑ Aranciaga Rolando, A. M., Méndez, A., Canale, J., & Novas, F. E. (2021). "Osteology of Aerosteon riocoloradensis (Sereno et al. 2008) a large megaraptoran (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous of Argentina". Historical Biology, 34(2), 226-282. doi:10.1080/08912963.2021.1910816.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Santucci, R. M., & Filippi, L. S. (2022). "Last Titans: Titanosaurs from the Campanian–Maastrichtian Age". [w:] Otero, A., Carballido, J. L., & Pol, D. (red.). "South American Sauropodomorph Dinosaurs". Springer Earth System Sciences. Springer. pp. 341-391 [1]
  6. ↑ Coria, R. A., Chiappe, L. M., & Dingus, L. (2002). "A new close relative of Carnotaurus sastrei Bonaparte 1985 (Theropoda: Abelisauridae) from the Late Cretaceous of Patagonia". Journal of Vertebrate Paleontology, 22(2), 460-465.
  7. ↑ Baiano, M. A., Coria, R., Chiappe, L. M., Zurriaguz, V., & Coria, L. (2023). "Osteology of the axial skeleton of Aucasaurus garridoi: phylogenetic and paleobiological inferences". PeerJ, 11, e16236. doi:10.7717/peerj.16236
  8. ↑ Salgado, L. & Coria, R.A. (2009) "Barrosasaurus casamiquelai gen. et sp. nov., a new titanosaur (Dinosauria, Sauropoda) from the Anacleto Formation (Late Cretaceous: early Campanian) of Sierra Barrosa (Neuquén, Argentina)". Zootaxa. 2222: 1-16
  9. ↑ 9,0 9,1 Agnolín, F. L., Motta, M. J., Garcia Marsà, J., Aranciaga Rolando, M. A., Álvarez-Herrera, G., Chimento, N. R., Rozadilla, S., Brissón-Egli, F., Cerroni, M. A., Panzeri, K. M., Bogan, S., Casadio, S., Sterli, J., Miquel, S. E., Martínez, S., Pérez, L. M., Pol, D., & Novas, F. E. (2025). "New fossiliferous locality from the Anacleto Formation (Late Cretaceous, Campanian) from northern Patagonia, with the description of a new titanosaur". Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales. 26 (2): 217–259
  10. ↑ Coria, R. A., & Salgado, L. (1996). "A basal iguanodontian (Ornithischia: Ornithopoda) from the Late Cretaceous of south America". Journal of Vertebrate Paleontology, 16(3), 445-457. doi:10.1080/02724634.1996.10011333
  11. ↑ Salgado, L., Coria, R. A., & Heredia, S. E. (1997). "New materials of Gasparinisaura cincosaltensis (Ornithischia, Ornithopoda) from the Upper Cretaceous of Argentina". Journal of Paleontology, 71(5), 933-940. doi:10.1017/S0022336000035861
  12. ↑ Cerda, I. A. (2008). "Gastroliths in an ornithopod dinosaur". Acta Palaeontologica Polonica, 53(2), 351-355. doi:10.4202/app.2008.0213
  13. ↑ Filippi, L. S., García, R. A., & Garrido, A. C. (2011). "A new titanosaur sauropod dinosaur from the Upper Cretaceous of North Patagonia, Argentina". Acta Palaeontologica Polonica, 56(3), 505-520. doi:10.4202/app.2010.0019
  14. ↑ Cerda, I., Zurriaguz, V. L., Carballido, J. L., González, R., & Salgado, L. (2021). "Osteology, paleohistology and phylogenetic relationships of Pellegrinisaurus powelli (Dinosauria: Sauropoda) from the Upper Cretaceous of Argentinean Patagonia". Cretaceous Research, 128, 104957. doi:10.1016/j.cretres.2021.104957
  15. ↑ Filippi, L. S., & Garrido, A. C. (2008). "Pitekunsaurus macayai gen. et sp. nov., new titanosaur (Saurischia, Sauropoda) from Upper Cretaceous Neuquén Basin, Argentina". Ameghiniana 45 (3): 575-590 [2]
  16. ↑ Baiano, M. A., Coria, R. A., Canale, J. I., & Gianechini, F. A. (2021). "New abelisaurid material from the Anacleto Formation (Campanian, Upper Cretaceous) of Patagonia, Argentina, shed light on the diagnosis of the Abelisauridae (Theropoda, Ceratosauria)". Journal of South American Earth Sciences, 110, 103402. doi:10.1016/j.jsames.2021.103402
Źródło: „https://encyklopedia.dinozaury.com/index.php?title=Anacleto&oldid=36252”